Korte aantekeningen beeldvormende bijeenkomst d.d. 2 april 2024 zaal Lintelo

Beeldvormende fase 0B

OPENBAAR Korte aantekeningen van de beeldvormende bijeenkomst van 2 april 2024. Aanvang: 19.30 uur – Zaal Lintelo Aanwezig: Voorzitter: Mevrouw Hoornenborg Namens de fracties: de dames Deunk, Ten Bruin, Houwers, Oonk en Diepenbroek en de heren Rijks en Van der Graaff Namens het college: mevrouw Ebbers Griffie: De heer Fiering Beeldvormende bijeenkomst. Doel: technische briefing Agendapunt 2: Voorstel tot kennisneming van de kadernota Laborijn 2025-2028 en het kenbaar maken van een zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van Laborijn. Namens Laborijn mevrouw Stellwag, mevrouw van der Stelt en de heer Spruit. Zij hebben een presentatie geven. Deze presentatie is aan deze korte aantekeningen gehecht. Vragen aan de medewerkers van Laborijn. Vraag: Gesproken wordt over de best passende plek en zo regulier mogelijk. Best passende plek is een belofte. Passend sluit aan bij regulier. Het woordje “best” past hierin niet. Er zijn weinig mensen die op de best mogelijk plek terecht komen. Hoe is hierover nagedacht?

Vraag: Wat is de stand van zaken in Aalten over simpel switchen? Wanneer iemand hieraan meedoet, kan de betreffende persoon dan weer terug naar de Wmo?

Vraag: Wat betekent detachering? Bij een bedrijf?

Antwoord: Zo regulier mogelijk. Volgens Laborijn is dat als iemand in staat is zijn eigen inkomen te verdienen en dat het streven hiernaar ook lukt. Het geeft iemand eigen waarde en onafhankelijk. Best passende plek is erbij gekomen omdat gebleken is dat voor een grote groep inwoners een reguliere baan niet het eindstation is. Zij kunnen deze stap nog niet maken of zullen deze stap nooit kunnen maken. Laborijn heeft wel de ambitie dat deze personen ontwikkelstappen kunnen zetten. Geïsoleerd leven en wonen is namelijk geen prettige omgeving. Op z’n minst wordt voor deze personen gegund dat zij stappen kunnen zetten naar vrijwilligerswerk c.q. activiteiten buiten de deur en een sociaal netwerk op kunnen bouwen e.d. Antwoord: Er zijn korte lijnen tussen Wmo en de Participatiewet. Onlangs is hierover nog een bijeenkomst geweest. Er zijn casussen uitgewisseld. Dat bevordert ook de vervolgstappen van de inwoners. Ook werkgevers worden hierbij betrokken. Nieuwe materialen worden gebruikt om voorlichting te geven. Daarnaast wordt zo mogelijk maatwerk geleverd voor personen die gebruik maken van simpel switchen. Hierover worden afspraken met de Wmo-consulent gemaakt. Er zijn voorbeelden dat personen weer teruggaan naar de Wmo. Door goed samen te werken lukt dat. Antwoord: Een ondernemer wil gebruikmaken van een persoon, maar deze persoon heeft begeleiding nodig.

Laborijn kan in dergelijke gevallen het dienstverband verzorgen. Laborijn kan ervoor zorgen dat deze persoon voor een bepaalde periode wordt

Vraag: Begeleidingsbehoefte. Hoe wordt door Laborijn de ondernemer in dergelijke situaties ondersteund?

Vraag: Gebleken is dat onlangs mensen van Laborijn een aantal dagen thuis zaten omdat er structureel maandenlang onvoldoende werk was. Welke extra middelen worden ingezet om ervoor te zorgen dat er wel voldoende werk is voor deze mensen?

Vraag: Is er een financiële prikkel tussen regulier werk en sociaal werk? Zijn de salarissen gelijk?

Vraag: Er is gemiddeld € 2000 per plek beschikbaar. Als het collegevoorstel wordt overgenomen dan wordt dat € 1600 per plek. Wat zijn de mogelijkheden om dit te overbruggen?

gedetacheerd bij het bedrijf. Gehoopt wordt dat deze persoon vervolgens een stap kan maken naar regulier werk. Antwoord: Laborijn heeft hiervoor twee instrumenten. Financiële steun. Als iemand een deel van de loonwaarde niet heeft, wordt dit door Laborijn afgedekt. Een andere is de begeleiding op de vloer. De jobcoach gaat met de persoon naar de nieuwe werkplek zodat het gesprek met de werkgever gezamenlijk plaatsvindt. Aangegeven wordt wat de begeleidingsbehoeften en de verwachtingen zijn. Dan hoort de werkgever het eerlijke verhaal. De jobcoach ondersteunt de betrokkene in het gesprek. Op de werkplek kan de jobcoach de werkgever en de betrokkene bijsturen, begeleiden en informeren. Dit is een belangrijk instrument voor zowel de werkgever als de betrokkene. Antwoord: Er is een verschil tussen werk dat intern door Laborijn wordt geregeld en de reguliere arbeidsmarkt. De reguliere arbeidsmarkt is een vragende arbeidsmarkt. Voor de eigen leerwerkcentra heeft Laborijn werk nodig. Een aantal inwoners zijn aangewezen op intern beschut werk. Deze hebben een hoge begeleidingsbehoefte en behoefte aan een prikkel arme omgeving. Dat kan op de eigen leerwerkcentra worden geboden. Deze centra worden ook gebruikt voor inwoners die nog niet deel kunnen nemen aan het arbeidsproces. Zij kunnen daar leren en ontwikkelen. Dat kan het beste door te werken.

Laborijn heeft de afgelopen tijd problemen om dergelijk werk binnen te halen. Dat is een hardnekkig en landelijk probleem. Veel opdrachtgevers verkeren ook in een onzekere fase. Veel orders vallen uit. Er zijn problemen met het leveren van materialen. Het is een landelijke tendens. Het gaat nu iets beter dan een paar weken geleden, maar bij Laborijn zijn ze nog niet gerust. Een oproep aan ondernemers is dan ook of zij klussen hebben die in de leerwerkcentra van Laborijn kunnen worden uitgevoerd. Antwoord: De medewerkers uit de sociale werkvoorzieningen hebben een eigen CAO. Het salaris zit boven het minimumloon. De sociale werkvoorziening is echter een aflopende regeling. Er is geen instroom meer. Een nieuwe Cao is hiervoor in de plaats gekomen genaamd “CAO aan de Slag”. Inwoners die in aanmerking komen voor nieuw beschutwerken ontvangen via deze CAO een salaris en dat is gelijk aan het minimumloon. Antwoord: De afgelopen periode is een deel van de opgebouwde reserve hiervoor gebruikt. De reserve was overigens hiervoor ook bedoeld. De reserve is bijna op. Gevolg zal zijn dat er inhoudelijke keuzes moeten worden gemaakt over de intensiteit van de begeleiding en wie er wel of niet wordt geholpen met de ontwikkeling. Laborijn is op de hoogte van de voorgenomen zienswijze van Aalten. Dat wordt een lastige situatie.

Het DB van Laborijn heeft aangegeven om niet de kaasschaafmethode toe te passen. Er moeten financiële keuzes worden

2

Vraag: Door Laborijn wordt een casus verteld. Het betreft een inwoner die twee jaar WW heeft ontvangen en twee jaar thuis heeft gezeten en daarna hulp aan de gemeente/Laborijn vraagt. Gevraagd wordt wie deze persoon eerder had kunnen helpen?

Vraag: Klanttevredenheidsonderzoek. Er wordt een 7,2 gescoord. Hoeveel procent reageert op de monitoring? De verwachting is namelijk dat niet iedereen een cijfer geeft.

Vraag: Waarom worden gesprekken gevoerd op het gemeentekantoor of een locatie van Laborijn en niet bijvoorbeeld bij Figulus of ergens anders? Een gesprek op een gemeentekantoor kan een drempel zijn voor betrokkenen.

Vraag: Het armoedebeleid komt binnenkort in de raad aan de orde. Waar moet de raad rekening mee houden?

gemaakt. Laborijn heeft daarom scenario’s voorbereid. Het is niet zo dat Laborijn een inwoner geen inkomen of uitkering verstrekt. Dat is een wettelijke taak. Er worden wel keuzes gemaakt over de wijze van inzetten van middelen voor ontwikkelstappen. De dienstverlening wordt niet gestopt, maar Laborijn stopt mogelijkerwijs voor een aantal inwoners wel de ontwikkeling. Dit wordt mogelijk overgelaten aan andere partijen. Mevrouw Ebbers merkt nog op dat de beantwoording op de vraag over het verschil tussen € 2000 en € 1600 eigenlijk niet mogelijk is voor alle inwoners. De ene inwoner is duurzaam ongeschikt en heeft minimale ondersteuning nodig van Laborijn, maar meer van Figulus e.d. Er zijn inwoners die wel een intensief traject nodig hebben. Voor inburgeraars komen weer andere zaken aan de orde. Het is een complexe zaak, waar gesprekken over worden gevoerd. Mogelijk worden inwoners anders bediend en wordt bezien wat de rol van Laborijn hierbij is. Antwoord: De betrokkene is een zorgmijder. Betrokkene heeft bij UWV niet gevraagd om aanvullende zorg. Dat had de desbetreffende persoon kunnen doen en dat had hij ook wel gekregen. Betrokkene had geen financiële zorgen. Hij teerde in op zijn spaargeld. Als iemand in een sociaal isolement zit, is het heel lastig om hulp aan het UWV of de gemeente te vragen.

Op het moment dat er wel hulp wordt gevraagd kost het oplossen hiervan – gezien de complexiteit van de problematiek - vaak veel tijd en aandacht. Antwoord: In het verleden was dit het euvel. De deelnemers waren of mensen die graag aangaven wat zij niet prettig vonden of die juist lyrisch waren en dat naar voren brachten. Inmiddels zit het klanttevredenheidsonderzoek op een representatief niveau. Dat betekent dat wanner dezelfde steekproef met andere deelnemers zou worden uitgevoerd, dat dan ongeveer hetzelfde resultaat kan worden verwacht. Laborijn mag aan de uitkomst van het klanttevredenheidsonderzoek nu een waarde hechten. Antwoord: Meestal vindt het eerste gesprek op een formele plek plaats. Wanneer aangegeven wordt dat dit lastig of spannend is, dan kan het overleg op een andere locatie worden gehouden. De ervaring is dat mensen het wel spannend vinden om een gesprek te hebben op een formele plek, maar dat levert niet vaak problemen op. Het gaat in eerste instantie om het contact en dan speelt de omgeving geen rol. Antwoord: Mevrouw Ebbers zegt dat in juni het thema lokale armoedebeleid met Laborijn wordt besproken. Gekeken wordt waar de samenhang ligt en hoe de raad hierover het beste kan worden geadviseerd. De heer Spruit zegt dat Laborijn veel contacten heeft met inwoners waar armoede een issue is. Dit moet ambtelijk goed worden voorbereid.

Vanuit Laborijn zullen tips en suggesties worden meegegeven op het gebied van bijvoorbeeld de ontwikkelstappen en de

3

stap naar betaald werk. De voorzitter concludeert dat dit onderwerp voldoende is besproken en bedankt eenieder voor de aanwezigheid en inbreng. Het voorstel wordt geagendeerd voor de oordeelsvormende vergadering van 9 april 2024.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare raadsvergadering van maandag 22 april 2024.

M.A.J.B. Fiering Raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

4

Kadernota Laborijn Beeldvormende raad gemeente Aalten 2 april 2024

Even voorstellen •

https://cuatro.simcdn.nl/laborijn/uploads/sty

Krista van der Stelt Re-integratieconsulent Projectleider Simpel Switchen

Jeroen Spruit Algemeen directeur

Anne-Marie Stellwag Screener Projectleider dienstverlening Oekraïners Lid RMT

Proceslijn • Kadernota vastgesteld en verzonden voor zienswijze Raden • Kern: goede dienstverlening alle doelgroepen + ontwikkeling klantaantallen -> aanvullende € vraag

• Vertaling kadernota naar begroting spannend Bewust van financiële situatie van de gemeenten. • Reactie DB: tref voorbereidingen voor inhoudelijke keuzes • Complicerend: beperkt zicht, niet alle variabelen nu al helder begroting 2025, 2026-2028

Over ons Sociaal werk- & ontwikkelbedrijf • GR: Doetinchem, Aalten en Montferland • DVO’s voor niet ‘GR gemeenten’ • Zo’n 170 professionals In de kern:

Werkgever voor 900 Wsw en Aan de Slag collega’s • Ontwikkelbedrijf / sociale dienst voor 2.300 inwoners​ in de Achterhoek • Wsw, Participatiewet en Wet inburgering

Onze missie Meedoen op de best passende plek! Wij geloven dat meedoen gelukkig en gezond maakt

Wij helpen inwoners bij het vinden van betaald werk en als dat (nog) niet lukt, ondersteunen wij bij het meedoen in de maatschappij

Rol van Laborijn in bestaanszekerheid Huisvesting

2 pijlers dienstverlening: 1. Inkomenszekerheid 2. Ontwikkeling van inwoners

√

Inkomenszekerheid Toegang tot zorg

√

Ontwikkeling

Inkomenszekerheid • Brede advies-/voorlichtingsfunctie​ in nauwe samenwerking BvFO • Verstrekken Participatiewet-uitkering • Leefgeld Oekraïners • Energietoeslag • Bbz (starters- ondersteuning / Ondernemerssteunpunt) • Werkgeverschap Wsw / cao Aan de Slag

Ontwikkeling van inwoners • Bieden intensieve trajecten op maat • Methodisch, met nadruk op goede diagnose • Zo regulier mogelijk • Simpel Switchen Wat maakt ons uniek? • Alle expertise onder één dak • Jobcoaching als vaste waarde • Inzet ervaringsdeskundigheid (cultuurvertalers als landelijk voorbeeld)

Wat is de kern? 1. Integraal werken / geef professionals de ruimte 2. Toename aantal inwoners dienstverlening en complexiteit 3. Inclusief werkgeverschap als deel oplossing voor krapte arbeidsmarkt 4. Infrastructuur Laborijn heeft meerwaarde 5. Blijf investeren in ontwikkeling inwoners, ook bij lastig financieel meerjarenperspectief 6. Inwoners en medewerkers tevreden over dienstverlening 7. Dienstverlening nabij / nieuwbouw Laborijn

Integraal werken

• Inwoner centraal • Werken volgens de bedoeling • Laborijn geeft haar professionals de ruimte • Integraal werken zowel intern als extern • Simpel Switchen (ontschotten) en participatiepact

Toename aantal inwoners dienstverlening en complexiteit • Het aantal inwoners dat vraagt om dienstverlening Laborijn neemt komende jaren toe (WI, P-wet en overig) • Binnen doelgroepen zien we meer multi-problematiek

Toename aantal inwoners dienstverlening en complexiteit Ontwikkeling klantstromen

Ontwikkeling klantstromen per jaar (werkelijke aantallen o.b.v. begroting 2023 vs werkelijk 2023 geëxtrapoleerd)

2023

2024

2025

2026

2027

Bijstand

4%

5%

6%

6%

6%

Wsw

-3%

-1%

-3%

-4%

-6%

LKS

3%

3%

2%

1%

0%

Inburgering

161%

120%

96%

105%

121%

Overig (studietoeslag, nieuw beschut, cao aan de slag, Oekraïners, vso/nug)

510%

368%

300%

250%

214%

Totaal meer te bedienen t.o.v. begroting

14%

16%

16%

16%

17%

Inclusief werkgeverschap als deel oplossing voor krapte arbeidsmarkt • Komende 30 jaar krapte op de arbeidsmarkt • Onbenut potentieel is dus nodig • De vraag is niet of… maar hoe? Invulling geven aan inclusief werkgeverschap • Werkgever soms huiverig voor dienstverband • Detacheringsfaciliteit kan uitkomst bieden

Infrastructuur Laborijn heeft meerwaarde • Landelijke aandacht voor behoud en doorontwikkelen infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven • 2016 al de keuze gemaakt voor een sterk gecombineerd bedrijf • Benutten voor huidige wettelijke taken, maar ook breder inzetbaar

Blijf investeren in ontwikkeling inwoners, ook bij lastig financieel meerjarenperspectief

• Aantal inwoners stijgt, intensiteit trajecten neemt toe • Blijven investeren op ontwikkeling inwoners (en behoud van competenties) • Middelen re-integratie in gemeentefonds nodig voor dit doel • Ontkomen niet aan € vraag

Inwoners en medewerkers tevreden over dienstverlening • Continue meting klanttevredenheid (per kwartaal) • Oordeel ondersteuning / begeleiding 7 (over 2023) • MTO 2023 Wsw / Aan de Slag 7,2

Dienstverlening nabij • Dienstverlening 2 locaties Aalten • WLC Eerste Broekdijk 69 en gemeente kantoor

Ontwikkeling nieuwbouw • Besluit nieuwbouw op eigen kavel • Inpassing ontwerp binnen visie op Spoorzone • Voorlopig ontwerp buitenkant is gereed. • In 2024 start met noodzakelijke sloop • Proces met huidige huurders • Geplande oplevering begin 2026

Vervolg proces •

Begroting en meerjarenraming komt voor zienswijze eind mei uw kant op!

•

Informatiebijeenkomst voor raadsleden bij Laborijn i.h.k.v. de begroting en meerjarenraming

•

Wees welkom op woensdagavond 22 mei om 19:30u bij Laborijn in Doetinchem!

Nog vragen? Hartelijk dank voor uw belangstelling!

jeroen.spruit@laborijn.nl 06 48 13 87 32