Horecavisie Gemeente Aalten definitief 23042024

Horecavisie Gemeente Aalten

23-04-2024 Sweco – Natascha Boerkamp, Paul Rodenburg, Luc Valentijn, Cyriëlla Angelina in opdracht van gemeente Aalten 51016965

1

Bron afbeelding:,Hip & Stijl Fotografie, 2023

Inhoudsopgave 3

Inleiding

7

1 De staat van horeca

8 14 19 20

1.1 Aanbod 1.2 Vraag 1.3 Trends en ontwikkelingen 1.4 Confrontatie

2

Horecavisie

22

3

Beleidskader en uitvoeringsprogramma

25

4

Conclusie en samenvatting

33

Bijlagen

36

Welkom en veel leesplezier! 2

Bron afbeelding: Borghman, Bredevoort

Inleiding

Het waarom, hoe en wat van de Aaltense Horecavisie wordt beschreven. 3

Bron afbeelding: Hotel ‘t Welink, Dinxperlo

Aanleiding De gemeente Aalten werkt aan een leefbare en attractieve gemeente waar de inwoners, bezoekers en ondernemers zich thuis voelen. Om dit voor elkaar te krijgen, wil de gemeente in goed overleg én samen met haar ondernemers en bewoners een gevarieerd en goed functionerend voorzieningenaanbod realiseren. In dat aanbod speelt de horeca een belangrijke rol. De gemeente heeft behoefte aan een horecavisie met beleidskader en advies uitvoeringsprogramma. De horecavisie vormt een integraal onderdeel van het ruimtelijk-economisch beleid en een bouwsteen voor de omgevingsvisie van de gemeente Aalten. Omdat de horeca veel raakvlakken heeft met andere publiekverzorgende functies, zoals detailhandel, recreatie en toerisme, wordt bij het opstellen van de horecavisie zo veel mogelijk geïntegreerd en in goed overleg met die andere partijen gewerkt en worden waar nodig ook bewoners en bezoekers betrokken. 4

De startnotitie Horecavisie gemeente Aalten heeft als stappen geformuleerd: • Stap 1: we brengen in beeld welke mogelijkheden de bestaande bestemmingsplannen bieden en waar dit knelt. Aan de hand van stippen op de kaart geven we aan waar zich op dit moment reguliere horeca, incl. theetuinen en ‘rust- en ontvangstruimtes’, bevinden. Hierbij worden de diverse categorieën gemarkeerd. We onderzoeken (naar draagkracht) waar mogelijk uitbreiding kan plaatsvinden.

• Stap 2: we gaan in gesprek met KHN, afdeling Aalten Dinxperlo Bredevoort, de Vereniging van Logiesverstrekkende bedrijven, Ondernemersverbanden en belangenverenigingen en we brengen de wensen in kaart. • Stap 3: we stellen de kaders voor toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden op. Daarnaast onderzoeken we de wens en noodzaak om bestemmingen in de centra aan te passen.

Doel, vraag en aanpak Doel Horecavisie voor leefbare en attractieve gemeente Aalten Centrale vraag Wie moet/kan wat waar doen om de visie te realiseren?

Plan van Aanpak Vanuit onderzoek via visievorming naar beleid!

Stap 1: Onderzoek positie & perspectief

Het eerste onderdeel omvat een inventarisatie en analyse van het horeca-aanbod op zowel kwantitatief als kwalitatief vlak.

Stap 2: Visievorming Voor de kernen en het buitengebied in de gemeente Aalten wordt een horecavisie en ontwikkelkader opgesteld waarin economische, ruimtelijke en doelgroepgerichte aspecten terugkomen.

Stap 3: Beleidskader & advies uitvoeringsprogramma Het kader geeft de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden weer. Ook wordt de wens en noodzaak naar horeca getoetst.

Stap 4: Horecavisie gemeente Aalten Gebiedsgericht, typegericht en doelgroepgericht wordt in de visie met uitvoeringsplannen aangeven welke horecaontwikkeling in de gemeente Aalten gewenst en mogelijk is.

5

6

Bron afbeelding: Sweco, 2023

1. De staat van horeca Bezint eer ge begint. De staat van horeca wordt inzichtelijk dankzij een scherpe foto van aanbod, vraag, trends en ontwikkelingen, en een confrontatie hiervan. Hieronder wordt zo stap voor stap een goed fundament gelegd ofwel een duidelijk vertrekpunt van de horecavisie geformuleerd. 7

1.1 Aanbod – Structuur • De horeca in de gemeente Aalten bevindt zich voornamelijk in de centra van de plaatsen Aalten, Dinxperlo en Bredevoort. Daarnaast kent de gemeente ook enige horeca in kernen als Barlo, De Heurne, Haart, Lintelo en IJzerlo en een groot buitengebied. • Er is een onderscheid te maken in reguliere horeca (46 bedrijven) en overige horeca (32 bedrijven). • De gemeente telt 46 reguliere horecabedrijven die samen een wvo van circa 6.400 m² meten (bron: Locatus). Van deze bedrijven is de helft (27 bedrijven) lid van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN). • Qua sectoren zijn de 46 bedrijven als volgt verdeeld: hotelsector 3, drankensector 5, restaurantsector 19 en fastservice 19.

• De bedrijfstypen café-restaurant (14) en fastfood (10) maken samen meer dan de helft van het totale aanbod uit. • De horecabedrijven worden gemiddeld met een 4,4 beoordeeld (Google waardering 1-5). 8

• Voor goed inzicht in de horecastructuur wordt de gemeente Aalten opgedeeld in vijf gebieden: (1) Aalten, (2) Dinxperlo, (3) Bredevoort, (4) kleine kernen en (5) Overig c.q. bedrijventerreinen en buitengebied. • De horecastructuur en kenmerken van de verschillende deelgebieden zijn in de bijlagen uitgewerkt. Sector

Bedrijfstype

Aantal

Oppervlak (m2)

Hotels

Hotel-Restaurant

3

235

Dranken

Café

3

1.580

Feestzaal

2

1.950

Café-Restaurant

14

1.335

Restaurant

5

460

Fastfood

10

400

Bezorgen/Halen

4

160

Grillroom/Shoarma

3

120

Koffiebar

2

160

46

6.400 m2

Restaurant

Fastservice

Totaal

Reguliere horeca •

De 46 horecazaken in de gemeente Aalten zijn hiernaast op de kaart aangegeven.

•

Aalten telt 18 horecavestigingen die onderverdeeld zijn in negen fastserviceformules, zeven restaurants en twee drankverstrekkers. In Dinxperlo zijn er in totaal 14 horecabedrijven: zeven fastservicebedrijven, vijf restaurants, een café (dranken) en een hotel. Bredevoort telt zes horecagelegenheden, een fastservicebedrijf, een restaurant, twee café’s en twee hotels. Overig Aalten, ofwel de kleine kernen en het buitengebied tellen in totaal acht bedrijven. Hiervan zijn zes een restaurant en twee een fastservicebedrijf.

•

• •

•

In de bijlagen is een gedetailleerde weergave van de gebieden met horeca-vestigingen opgenomen. 9

Bron: Locatus , 2023; Achtergrondkaart: OSM, 2023

Overige horeca • Naast de reguliere horecabedrijven zijn er in de gemeente Aalten 32 overige horecabedrijven aanwezig. Het betreft hier 13 keer een vorm van horeca bij en/of ondergeschikt en/of ondersteunend aan een andere functie.

• Qua theetuinen en ‘rust- en ontvangstruimtes’ zijn er op dit moment negen bijzondere horecabedrijven (bron: gemeente Aalten). • Daarnaast zijn er ook bijzondere horecabedrijven met een maatschappelijke functie zoals buurtcentra en kulturhuzen. Er zijn tien bijzondere horecabedrijven met een maatschappelijke functie (bron: gemeente Aalten, o.b.v. bestand exploitatievergunningen). 10

Bron: Gemeente Aalten, 2023; Achtergrondkaart: OSM, 2023

Benchmark (I) • De gemeente Aalten grenst zowel aan de Duitse grens als aan de gemeenten Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Winterswijk. • Met 1,8 horecagelegenheden per 1.000 inwoners is de horecadichtheid in de gemeente Aalten lager dan die van buurgemeenten Oost Gelre en Winterswijk. In de gemeente Oude IJsselstreek is een vergelijkbare dichtheid gemeten.

• In Winterswijk is per 1.000 inwoners de meeste horeca aanwezig (2,6). Hierna volgt Oost Gelre met 2,2 bedrijven en tot slot Oude IJsselstreek met 1,8 horecazaken per 1.000 inwoners. • In Nederland bedraagt het gemiddelde aantal horecazaken 3,6 vestigingen per 1.000 inwoners (2019). Hiermee ligt de horecadichtheid van 1,8 in de gemeente Aalten op de helft van het nationaal gemiddelde. • De gemiddelde grootte van horecazaken in de gemeente Aalten is ongeveer gelijk aan die in de gebenchmarkte buurgemeenten. De gemiddelde horecagelegenheid meet 131 m². Dat is nagenoeg gelijk aan Winterswijk (132 m²), meer dan in Oost Gelre (118 m² ) en minder dan in Oude IJsselstreek (139 m²). 11

Gemeente Oost Gelre Horecadichtheid: 2,2 Gemiddelde grootte: 118 m²/ vkp

Gemeente Winterswijk Horecadichtheid: 2,6 Gemiddelde grootte: 132 m²/ vkp

Gemeente Aalten Gemeente Oude IJsselstreek

Horecadichtheid 1,8 Gemiddelde grootte: 131 m²/ vkp

Horecadichtheid: 1,8 Gemiddelde grootte: 139 m²/ vkp

Duitsland Bron: Locatus BenchmarkViewer, 2023; Achtergrondkaart: OSM, 2023

De gemeenten rondom Aalten zijn gekozen als benchmark omdat zij de meeste toevloeiing en afvloeiing van bezoekers ervaren. De horecadichtheid wordt weergegeven in horecavestigingen per 1.000 inwoners in de desbetreffende gemeente. Deze data is afkomstig van Locatus, 2023. De gemiddelde grootte van een horeca verkooppunt (vkp) wordt berekend door het winkelvloeroppervlak (wvo) te delen door het aantal horecagelegenheden per gemeente.

Benchmark (II) Verdeling van horeca sectoren naar gemeenten 100%

19%

90%

25%

• Er zijn verhoudingsgewijs meer fastservicebedrijven in de gemeente Aalten dan in de Nederlandse buurgemeenten Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. • De restaurantsector is in vergelijking tot de referentiegemeenten ondervertegenwoordigd.

• In de gemeente Aalten zijn de drankverstrekkers ongeveer even sterk vertegenwoordigd als in de buurgemeenten. • Het aandeel hotels op het totaal aantal horecagelegenheden is vergelijkbaar met het gemiddelde van de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk.

80%

36%

37%

70%

60%

46%

50%

35%

40%

56%

40%

30%

28%

20%

22% 21%

11%

10%

0%

6%

8%

Gemeente Aalten

Gemeente Oost Gelre Hotel

Drank

3% Gemeente Oude IJsselstreek Restaurant Fastservice

8% Gemeente Winterswijk

Bron: Locatus BenchmarkViewer, 2023; bewerking Sweco

Bovenstaande tabel is tot stand gekomen door gebruik te maken van Locatus (2023) data. De verdeling van horecasectoren is gebaseerd op het aantal verkooppunten per gemeente. 12

Gebieden •

Bredevoort en Dinxperlo kennen een hogere horecadichtheid dan Aalten.

•

Qua diversiteit in bedrijfstypen scoren Aalten, Bredevoort en Dinxperlo hoog, omdat ze eenvoudigweg een groot aanbod hebben. In de kleine kernen is absoluut gezien en gerelateerd aan inwonertal weinig horeca aanwezig. Ook is de diversiteit van concepten laag. De horeca in Bredevoort steekt met kop en schouders boven het doorsnee aanbod uit met aantrekkelijke, onderscheidende formules.

•

De doelgroep van het huidige aanbod is breed: zowel particulier als toeristisch als zakelijk.

•

De panden zijn in goede staat en bieden veelal een verzorgd aanzicht. Ook is er bij een groot aantal horecabedrijven terrassen te vinden. De hoeveelheid groen varieert sterk. Er is beduidend minder groen bij de horeca in Dinxperlo en Aalten dan in Bredevoort en het buitengebied.

•

13

De horecabedrijven in Bredevoort en het buitengebied krijgen een hoge Google-waardering (4,5/5).

Gemeente Aalten

Aalten

Bredevoort

Dinxperlo

Kleine kernen en overig (buitengebied)

Horecadichtheid per 1000 inw.

1,8

1,47

2,54

2,17

1,72

Aantal vestigingen Diversiteit bedrijfstypen Diversiteit concepten

Aanzicht

49 Gemiddeld Gemiddeld Informeel Breed Verzorgd

19 Hoog Gemiddeld Informeel Breed Verzorgd

Panden

Goed en oud

Terrassen Groen Parkeren Reclame Waardering Google

Veel Geen/Weinig Veel Gemiddeld 4,4

Doelgroep

5 18 Hoog Hoog Hoog Gemiddeld Formeel Informeel Toeristisch Breed Verzorgd Verzorgd Goed Goed en oud Goed en oud oud/nieuw Veel Veel Veel Geen/Weinig Veel Geen/Weinig Gem – veel Veel Veel Gem – veel Geen/Weinig Gemiddeld 4,4 4,5 4,2

7 Laag Laag Informeel Breed Verzorgd Goed en oud Veel - gem Gemiddeld Veel Gemiddeld 4,5

Bron: Locatus (2023), CBS (2023), Sweco locatiebezoek (2023), bewerking Sweco

Toelichting Horecadichtheid: Aantal horecabedrijven per 1.000 inwoners Diversiteit bedrijfstypen: Gaat over de diversiteit qua sector en bedrijfstype Diversiteit concepten: Gaat over de diversiteit qua bedrijfsformule Doelgroep: Meest voorkomende doelgroep Aanzicht: Verzorgd of onverzorgd

Panden: Goed of slecht en oud of nieuw Terrassen: Geen/weinig, gemiddeld of veel horecabedrijven met terrassen Groen: Geen/weinig, gemiddeld of veel groen Parkeren: Geen/weinig, gemiddeld of veel fiets en auto parkeergelegenheid Reclame: Geen/weinig, gemiddeld of veel reclame

1.2 Vraag – Particulier •

• •

•

Bevolkingsprognose gemeente Aalten

De gemeente Aalten telt momenteel 27.244 inwoners. De bevolkingsopbouw laat een groter dan nationaal gemiddeld aandeel 45+ jarigen zien en een kleiner aandeel 25-45 jarigen.

28.000 27.460 27.500

27.320

27.360 27.090

De gemiddelde huishoudensgrootte van 2,3 is groter dan het landelijk gemiddelde van 2,1.

27.000

26.580

Volgens de bevolkingsprognose vanuit Primos zal het aantal inwoners na 2035 afnemen met circa 5% tot 25.860 inwoners in 2050. Overigens kent de gemeente Aalten voor de komende zeven jaar een woningopgaaf van 1.000 woningen.

26.500 25.860

26.000 25.500

Het gemiddeld inkomen per inwoner van €25.600 is lager dan het landelijk gemiddelde van €29.200 (2021).

25.000 2025

2030

2035

2040

2045

2050

Bron: Primos, 2023

Inwoners

Aandeel 0-15 jaar

Aandeel 15-25 jaar

Aandeel 25-45 jaar

Aandeel 45-65 jaar

Aandeel 65 jaar en ouder

Gemiddeld inkomen p.p.

27.244

15%

12%

20%

30%

24%

€ 25.600

17.811.291

15%

12%

25%

27%

20%

€ 29.200

Gemeente Aalten Nederland

Bron: CBS Statline, 2023, inkomen betreft CBS Statline, 2021 14

Leefstijlen •

•

•

Voor Nederland geldt dat de dominante leefstijl de Plezierzoeker is. Plezierzoekers zijn spontaan, avontuurlijk, gezellig en impulsief. In Gelderland zijn de Rustzoekers (17,3%) en de Stijlzoekers (17,1%) dominant. Rustzoekers zijn kalm, bedachtzaam en blijven graag in de eigen vertrouwde omgeving. Stijlzoekers worden graag geprikkeld en zoeken uitdagingen op. In de gemeente Aalten domineert de Rustzoeker (21,3%). Daarnaast is 17,3% van de inwoners een Verbindingszoeker. De Verbindingszoeker is graag samen met anderen en blijft graag in beweging. Ook zijn er veel Harmoniezoekers (16,2%)

•

In Bredevoort en Dinxperlo is de Rustzoeker ook dominant.

•

De meest voorkomende leefstijl in de kleine kernen (Lintelo, Barlo, IJzerlo en Haart) is wederom de Rustzoeker.

•

In het buitengebied is de Stijlzoeker zeer dominant (21,9%) en zijn er aanzienlijk minder Rustzoekers (14,4%)

•

In de gemeente Aalten wonen weinig Avontuurzoekers.

Leefstijlen diagram 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

15,7 13,3 17,2 12,5 12,0 18,1

17,1

14,4 17,3 13,5 13,2 16,5

11,2

12,8

11,5

11,4

11,5

11,8

13,8

12,2

14,2

14,7

13,7

21,3

21,9

21,6

22,8

22,1

17,3

18,6

16,6

15,4

17,0

16,2

16,5

17,0

16,7

16,6

15,4

15,7

14,3

16,4

15,5

17,6 14,4

Avontuurzoekers

Plezierzoekers

Harmoniezoekers

Rustzoekers

Inzichtzoekers

Stijlzoekers

Bron: Leefstijlvinder (2023), bewerking Sweco 15

21,9

16,9 13,3 12,5

Verbindingzoekers

1.2 Vraag – Zakelijk en Toeristisch Zakelijk

Toeristisch

• De zakelijke markt van zowel gemeente Aalten als omliggende gemeenten zorgt voor toevloeiing aan de Aaltense horecagelegenheden.

• In de gemeente Aalten bevinden zich in totaal 2.965 bedrijfsvestigingen met handel als grootste bedrijfstak. (CBS, 2023) • De specialistische zakelijke dienstverlening en landbouw, bosbouw en visserij zijn grote werkgevers in de gemeente.

• De gemeenten Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk tellen gezamenlijk 11.600 economische activiteiten (CBS, 2023). Aantal vestigingen per bedrijfstak Landbouw, bosbouw en visserij

345

Specialistische zakelijke diensten

390

Handel

420 0

50

100

150

200

Aantal vestigingen

Bron: CBS, 2023; bewerking Sweco 16

250

300

350

400

450

• De toeristische vraag komt vanuit zowel dagtoeristen als verblijfstoeristen. • Tussen 2013 en 2019 groeide het dagtoerisme in de Achterhoek met 25% (Gelderland in Cijfers, 2019). In 2022 omvat het dagtoerisme in gemeente Aalten 434.000 bezoekers. Hiervan is 45% op route gebonden buitenrecreatie, ofwel wandelen en fietsen door inwoners van buiten de eigen gemeente. De oeverrecreatie (19%) en bezienswaardigheden (12%) trekken een groot aandeel bezoekers (Ginder, 2023). • Zo ook groeide het aantal toeristische overnachtingen tussen 2013 en 2019 met 21% (Gelderland in Cijfers, 2019). De gemeente Aalten telde 149.000 overnachtingen in 2022, waarvan 42% op een camping. Opvallend is dat slechts 8% van de overnachtingen in een hotel plaatsvindt (Ginder, 2023). Als gevolg van de herstructurering van ‘t Walfort (116 recreatiewoningen) wordt er een toename verwacht in het aantal overnachtingen. • De vrijetijdssector heeft een economische betekenis van €12,6 miljoen in de gemeente Aalten. In vergelijking tot 2019 is de betekenis met 43% gestegen (Ginder, 2023).

Koopstromen en vitaliteit Het koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019 geeft inzicht in de horeca in de gemeente Aalten. • Het aantal horecavestigingen in de gemeente Aalten ligt lager dan gemiddeld in Oost Nederland. Voor buurgemeente Oude IJsselstreek geldt dit ook. • De werkgelegenheid in de horecasector is tussen 2015-2019 toegenomen met 29% in de gemeente. Deze stijging is met name te zien in het centrum van Aalten.

• De gemeente Aalten valt in het onderzoek in de categorie ‘weinig stedelijke’ gemeenten. Gemiddeld is de binding van ‘drinken’ 44% en ‘eten’ 41% in deze categorie. Over het algemeen geldt: hoe stedelijker de gemeente, hoe hoger de binding voor eten en drinken. • Van het aantal personen dat uit eten gaat in de gemeente Aalten is 20% tot 30% afkomstig van buiten de eigen gemeente. Dit is relatief laag in vergelijking met de rest van Oost Nederland. •17 Het horeca-aanbod in de gemeente scoort gemiddeld een 6.5. Het centrum van Aalten scoort met een 7,6 aanzienlijk hoger.

Verkooppunten horeca 2015 - 2019

Werkzame personen horeca 2015 - 2019

Waardering aanbod horeca 2019

Gemeente Aalten

+ 5 verkooppunten

+29%

6,5

Centrum Aalten

- 1 verkooppunt

+57%

7,6

Centrum Dinxperlo

+ 1 verkooppunt

0%

6,5

Bron: Koopstromenonderzoek Oost-Nederland, 2019*

Recent onderzoek naar de vitaliteit van de horecasector in de Achterhoek toont: •

Over het algemeen is de horeca in de Achterhoek vitaal: de vestigingen worden goed onderhouden, hebben een eigentijdse uitstraling en aantrekkelijke locatie.

•

De meeste horecavestigingen worden online beoordeeld en scoren hoog (> 8,5).

•

Verbeterpunten zijn het onderscheidend vermogen van enkele (met name kleinere) horecazaken die een specifieke doelgroep missen.

•

Landelijke ontwikkelingen als personeelstekorten en hoge (energie)kosten spelen ook in de regio.

Bron: Monitor Toerisme Achterhoek (Ginder, 2022)

*Eind 2023 is een nieuw Koopstromenonderzoek uitgevoerd. De resultaten daarvan waren ten tijde van uitvoering van dit onderzoek nog niet beschikbaar.

€ Economisch functioneren Aanbodzijde Het ruimtelijk economisch functioneren kan geraamd worden vanuit de aanbodzijde. Hiervoor wordt onderstaande berekening gebruikt waarbij kengetallen zijn vermenigvuldigd met het aanbod in de horecasectoren in de gemeente Aalten. Vanuit dit aanbod vloeit indicatief een jaarlijkse omzet voort van circa € 19,7 miljoen. Sector Dranken Restaurant Fastservice Hotel Totaal regulier Totaal overig

Verkoopoppervlak in m2 3.530 1.795 840 235 6.400 3.250

Indicatieve omzetraming horeca Aalten, 2023

Vloerproductiviteit (omzet per m2) € 2.000,€ 3.000,€ 4.000,€ 2.500,€ 2.561,€ 1.000,-

Totaal omzet in miljoenen € 7,1 € 5,4 € 3,4 € 0,6 € 16,4 € 3,3

Vraagzijde Redenerend vanuit de vraag is gekeken naar lokaal, zakelijk en toeristisch draagvlak. Lokaal draagvlak en particuliere vraag. Er wonen 27.244 mensen in de gemeente Aalten. Afgaande op de aanbodsituatie ter plekke en resultaten van het koopstromenonderzoek 2019 is de inschatting dat ca. 40% van de horecabesteding van inwoners van de gemeente Aalten in de ‘eigen’ horeca binnen de gemeente Aalten wordt gebonden. Landelijk wordt op jaarbasis ca. € 1.250,- per persoon1 uitgegeven aan horeca . Het inkomensniveau is 14% lager dan landelijk. De lokaal gebonden horecabesteding van inwoners van de gemeente Aalten wordt zo geraamd op 27.244 x € (1.250,-*0,86) x 40% = € 11,7 miljoen. De horecabesteding richt zich niet alleen op de reguliere horeca, maar deels ook op de in de gemeente Aalten aanwezige overige horeca. Toeristische en zakelijke vraag2 genereert jaarlijks naar schatting 149.000 verblijfstoeristen en 434.000 dagtoeristen de gemeente Aalten. Naar verwachting zijn deze bezoekers goed voor 40% tot 45% van de totale, in de gemeente Aalten, gerealiseerde omzet in eten en drinken. Deze bezoekers zijn dan goed voor een toeristische besteding van 42,5% van het totaal, ofwel € 8,5 miljoen.

In totaal kan in de gemeente Aalten vanuit de vraag een totale besteding van circa € 20,2 miljoen worden geraamd: door inwoners € 11,7 miljoen (57,5%) en door bedrijven en toeristen € 8,5 miljoen (42,5%). 1Afkomstig van ervaringscijfers gebaseerd op Horeca DNA, CBS & Foodstep 2Zakelijk draagvlak en vraag naar bedrijfsuitjes en bijeenkomsten zijn opgenomen als toeristisch

18

Conclusie conform bovenstaande economische inschattingen zijn qua horeca in de gemeente Aalten naar verwachting het aanbod en de vraag in evenwicht op een niveau van circa € 20 miljoen.

1.3 Trends en ontwikkelingen Aanbod

19

Vraag

Horeca blijft groeisector waarin schaalvergroting en verketenisering belangrijke ontwikkelingen zijn, met als tegentrend boetiekformules. Horeca is de meest populaire recreatieve ontmoetingsplaats en de sector groeit in aantal en diversiteit.

Vrijetijdmarkt groeit wereldwijd wat duidt op een omarming van horeca en recreatie door de consument. Vrijetijdsbeleving wordt gezien als een grondrecht en een belangrijke levensbehoefte. Met name de binnenlandse vraag groeit sterk.

Marges staan onder druk door hogere kosten die niet altijd worden doorbelast: personeel, inkoop, overige exploitatiekosten (gas/electra) en kapitaalslasten (financiering en terugbetaling van coronasteun).

Toerisme in het buitengebied groeit harder in vergelijking tot grote steden wat een kentering met de situatie in de pre-corona periode lijkt te zijn. Binnen het buitengebied heeft juist ook het echte buitengebied een sterke aantrekkingskracht.

Innovatie in zowel concept als product vindt plaats binnen de horeca waarbij verbinding wordt gezocht met bijvoorbeeld erfgoed, natuur en sport. Hiermee neemt de diversiteit aan horeca toe.

De rol van de horeca in winkelgebieden groeit omdat door gemeenten en ondernemers krachtenbundeling wordt nagestreefd. Horeca leidt tot meer levendigheid, groter draagvlak en combinatiebezoeken waardoor beide sectoren elkaar aanvullen en versterken.

1.4

20

Aanbod

Vraag

Confrontatie

De horecadichtheid is lager dan twee van de drie omringende Nederlandse gemeenten en ligt onder het nationale gemiddelde.

Uit het KSO (2019) blijkt dat tussen 20% en 30% van de klanten van horeca in Aalten afkomstig is van buiten de gemeente. Ook blijkt uit een vitaliteitsonderzoek dat er een verbeterpunt ligt qua onderscheidend vermogen van enkele horecabedrijven.

Er is ruimte voor nieuwe concepten vanuit ontbrekende sectoren en/of concepten. Denk aan een fastservicebedrijf in Bredevoort. Nu in Nederland bestemmingsmanagement* in opkomst is, kan de horeca hierop meeliften en/of die ontwikkeling vormgeven. Denk aan natuurinclusieve horeca gekoppeld aan leisure, zoals kanoverhuur.

De horecadichtheid in Aalten, Dinxperlo, de kleine kernen en het buitengebied is relatief laag vergeleken met die van Bredevoort.

Dominante leefstijlen zijn de rustzoeker, de verbindingszoeker en de harmoniezoeker. Rondom en buiten de gemeente Aalten is er vraag vanuit stijlzoekers, plezierzoekers en avontuurzoekers.

Vanuit de vraag van zowel bewoners als toeristen kan een meer passend aanbod worden gevormd of nieuw aanbod worden gecreëerd. Een horecazaak die inzet op stijlzoekers, plezierzoekers en avontuurzoekers kan een unieke destinatielocatie worden en zo een kartrekker voor de gemeentelijke horeca.

Hoewel de diversiteit in bedrijfstypen en concepten in Aalten, Dinxperlo en Bredevoort groot is vergeleken met de kleine kernen en het buitengebied, worden niet alle leefstijlen bediend.

De trends en ontwikkelingen tonen dat horeca een groeisector zal blijven met verketenisering en schaalvergroting versus boetiekformules.. Innovatie vindt plaats in zowel concept als product door verbinding te maken met onder meer erfgoed, natuur en sport. Er is wereldwijd sprake van een sterke toeristische groeivraag, die nationaal, regionaal en lokaal tastbaar is.

De versterking van horeca in combinatie met natuur, erfgoed, sport of recreatie is een kans om verder aan te sluiten op de behoeften en leefstijlen van bewoners en toeristen. Het vergroten van de diversiteit in bedrijfstypen en concepten kan tegelijkertijd zowel inspelen op de toeristische groeivraag als zorgen voor een betere aansluiting op de leefstijlen van inwoners. *Bestemmingsmanagement: Het strategisch beheren van toeristische locaties om een duurzame en aantrekkelijke bezoekerservaring te waarborgen. (NBTC)

21

Bron afbeelding: Hip & Stijl Fotografie, 2023

2. Horecavisie Het heden ofwel vertrekpunt van de horeca is hiervoor in beeld gebracht en in de visie hieronder wordt de stip op de horizon gezet. Door achtereenvolgens te kijken naar doelgroepen, bedrijfstypen en gebieden worden de contouren van het toekomstperspectief van de Aaltense horeca zichtbaar. 22

VISIE

Kenmerk

Toelichting

Startpunt

• Balans

• • • •

Er ligt een goede, stevige basis Aanbod is traditioneel, weinig verrassend Economisch voldoet het aanbod aan de vraag met beperkte kwantitatieve ruimte en behoefte aan kwalitatieve versterking Er is ook een goede ruimtelijke verdeling van het aanbod

Doelgroepen

• • • •

Balans Jongeren Inclusiviteit Dominantie van rust harmonie, verbinding • Kansen voor stijl, plezier, avontuur

• • • •

• •

Harmonieus evenwicht tussen bestaande en nieuwe doelgroepen Jongeren kunnen beter bediend worden, al dan niet in combinatie met maatschappelijke doelgroepen Participatie en sociale cohesie Het traditionele basisaanbod sluit goed aan op de traditionele vraag die zowel van buiten als van binnen de gemeente komt, gezien de dominante leefstijlen van rust-, harmonie- en verbindingszoekers Rondom en buiten de gemeente Aalten is er vraag vanuit stijl- plezier- en avontuurzoekers, wat kansen voor innovatie biedt Buitengebied fungeert als inspirator voor vernieuwing

Bedrijfstypen

• Diverse subgroepen en bedrijfstypen

• • • • •

De restaurant- en fastservicesector innoveert en biedt perspectief, de drankensector stagneert en kent weinig vernieuwing Theetuinen vormen extra aanbod voor toeristen en bieden onderscheidend aanbod t.o.v. reguliere horeca Grotere recreatiebedrijven vernieuwen en achten daarmee ook een andere horecatypering wenselijk Functiemenging, blurring, uniciteit en beleving zijn voor alle typen horeca de motor van vernieuwing De traditionele snackbar verdwijnt en wordt een fastservicebedrijf als Domino’s

Gebieden

• Concentratie in kernen en spreiding over het landelijk gebied

• • • • • • •

Elkaar versterkende centrumhoreca en buitengebiedhoreca, zowel concentratie als spreiding In de centra balans in aanbodmix van winkel/horeca/maatschappelijk, passend in centrumvisie/omgevingsvisie In Aalten is er voortdurend ruimte voor vernieuwing vanuit een solide basis qua aanbod en vraag. Mogelijk ook hotelfunctie. In Dinxperlo is er een wens naar hoogwaardigere concepten. In Bredevoort is ruimte voor (luxe) fastfood en innovatieve boetiekconcepten. In de kleinere kernen focus op sociale cohesie door bedrijfseconomisch verantwoord geëxploiteerde kulturhuzen. In buitengebied aandacht voor doorontwikkeling via meer variatie in bedrijfstypen en concepten door bestaande ondernemers.

Perspectief

• Consolidatie • Versterking

• •

Aanbod voldoet in principe aan de vraag: bestaand bewaren, versterken waar mogelijk Her en der aanbod vervangen of toevoegen met door doelgroepen gewenste vernieuwingen, bij voorkeur door bestaande ondernemers en/of lokale partijen Planologisch ruimte beschikbaar voor aantoonbaar passende horeca Horeca draagt bij aan vitaliteit; de sector wordt professioneler en zakelijker Beperkte ruimte voor nieuwvestiging en uitbreiding Unieke op bestaande en nieuwe doelgroepen gerichte invulling gewenst Wet- & regelgeving biedt vooral ruimte aan bestaande ondernemers voor bedrijfsontwikkeling en/of -uitbreiding Naast reguliere horeca is ook vestiging van ondersteunende/ondergeschikte horeca mogelijk

Beleid 23

• • • • • •

24

Bron afbeelding: Hip & Stijl Fotografie, 2023

3. Beleidskader & uitvoeringsprogramma

25

Nu de staat van horeca bekend is en de visie is gevormd, vindt hieronder de doorvertaling plaats in de vorm van een beleidskader en advies voor het uitvoeringsprogramma. Vanuit een totaaloverzicht worden de onderdelen toegelicht via achtereenvolgens uitgangspunten, doelgroepen, bedrijfstypen en gebieden. Zo wordt het toekomstperspectief voor de Aaltense horeca op zeer compacte wijze geschetst.

Beleidskader BELEID

Speerpunt

Toelichting

Uitgangspunt

1 Doorontwikkeling

•

2 Thema’s

•

3 Basis op orde

•

Doelgroepen

Uitnodigingsplanologie Demografisch Sociografisch

De gemeente draagt een warm hart toe aan concepten die zich onderscheiden door zich te richten op specifieke doelgroepen. Jongeren en maatschappelijke doelgroepen bedienen, zorgt voor door de gemeente gewenste levendigheid, vitaliteit en inclusiviteit. Vanuit sociografische optiek dienen bestaande en/of nieuwe doelgroepen te worden bediend. • Bestaande/lokale rust, verbinding en harmoniezoekers • Nieuwe/nabije stijl, plezier en avontuurzoekers

Bedrijfstypen

Gemeentebreed

Consolidatie/Doorgroei staat centraal: focus op ontbrekende bedrijfstypen: hotel, (luxe) fastfood en boetiekconcepten. Vormen van vernieuwing: synergie zoeken met detailhandel, sport, erfgoed, trends en ontwikkelingen. Horeca in kernwinkelgebied: uitnodigen tot aanvullende en/of hoogwaardige invulling, geen beperking voor aanloopstraten

Centra Buitengebied (voorbeeld initiatieven)

• • • •

Gebieden

26

Concentratie in kernen en spreiding over het landelijk gebied

• • • • •

Consolidatie plus is het uitgangspunt. Goede en/of bijzondere initiatieven moeten ruimte krijgen. Enerzijds is recreatiegedreven ontwikkeling wenselijk en anderzijds is beperking van ondergeschikte/ondersteunende horeca in het buitengebied nodig. De gemeente maakt zich hard voor projecten bij bestaande en nieuwe horeca die zich richten op centrale beleidsthema’s als Duurzaamheid & Circulaire economie, Vitaliteit, Inclusiviteit, evenals Participatie & Sociale cohesie en Natuurinclusiviteit. Typen en definities in bestemmingsplannen verschillen. Het is van belang de horeca beter te definiëren en locaties hard te maken. Typen, definities en plekken worden vastgelegd voor het omgevingsplan. Een herziene bestemmingsregeling en complementaire maatregelen zijn nodig. Casussen moeten reguliere zaken worden. Nieuwe initiatieven kunnen goed worden beoordeeld aan de hand van een toetsingskader. De lokale KHN afdeling kan goed als eerste aanspreekpunt fungeren en indien nodig als klankbord worden ingezet.

Theetuin: als categorie gekoppeld aan doelgroep toeristen en met tijdbeperking 18:00 uur. Specifieke locaties aanwijzen, tenminste 1 kilometer van een ander en gekoppeld aan fietsroutes. Van belang voor economisch functioneren. Natuureducatie: ondersteunende horecafunctie. Camping: beperking in zowel categorisering als oppervlak Landwinkel: in overleg, op maat

Aalten: Consolidatie/Groei. Mogelijk een hotelfunctie. Dinxperlo: Consolidatie/Kwaliteitsverbetering en meer diversiteit in concepten. Bredevoort: Consolidatie/Groei via (luxe) fastfood en innovatieve boetiekconcepten. Kleine kernen: Consolidatie via bedrijfseconomisch verantwoord geëxploiteerde kulturhuzen. Buitengebied: Groei/Doorontwikkeling van bedrijfstypen en concepten door bestaande ondernemers. Tevens ondersteunende/ondergeschikte horeca mogelijk

Toekomstperspectief Concentratie in kernen en spreiding over het landelijk gebied is het uitgangspunt voor de doorontwikkeling. Lonkend perspectief is elkaar versterkende centrumhoreca en buitengebiedhoreca. In de centra van Aalten, Dinxperlo en Bredevoort is er balans in aanbodmix van winkels, horeca en maatschappelijke functies, passend in de centrum- en/of omgevingsvisie. De horeca in het kernwinkelgebied kent een aanvullende en/of hoogwaardige invulling en er is geen beperking tot aanloop. In het buitengebied is spreiding en beperking zichtbaar. Dit is een Consolidatie Plus groeiscenario. •

Aalten: Consolidatie/Groei. Mogelijk een hotelfunctie.

•

Dinxperlo: Consolidatie/Kwaliteitsverbetering en meer diversiteit in concepten.

•

Bredevoort: Consolidatie/Groei via (luxe) fastfood en innovatieve boetiekconcepten.

•

Kleine kernen: Consolidatie via bedrijfseconomisch verantwoord geëxploiteerde kulturhuzen.

•

Buitengebied: Groei/Doorontwikkeling van bedrijfstypen en concepten door bestaande ondernemers. Tevens ondersteunende/ondergeschikte horeca mogelijk.

27

Aalten 0/+ + hotel

Dinxperlo 0 ∆ kwaliteit

Bredevoort 0/+ + snackbar

Kleine kernen + buitengebied 0/+

Randvoorwaarden Voor het “Consolidatie Plus” groeiscenario is het van belang dat een beperkt aantal nieuwe initiatieven de mogelijkheid krijgt tot exploitatie. Randvoorwaarden voor een goede doorontwikkeling zijn: • Een aangescherpte, eenvoudige en duidelijke blauwdruk van de bestemmingsindeling voor het in ontwikkeling zijnde omgevingsplan. Het toekomstige omgevingsplan kent vier categorieën waarin ondersteunende horeca ook wordt meegenomen. De uitgangspunten van concentratie in de kernen en spreiding in de buitengebieden moeten hierin toegepast worden. Tevens actualisering en waar nodig aanscherping van APV en verordeningen. • Nieuwe initiatieven moeten getoetst worden aan het toetsingskader. In dit toetsingskader wordt gekeken naar de inpassing, uniciteit en impact van het initiatief. • Communicatie tussen gemeente en horecaondernemer moet transparant zijn. Het is van belang dat gemeente en de lokale afdeling van KHN met elkaar in gesprek blijven. Open dialoog tussen lokale ondernemersverenigingen en de gemeente kan 28 bevorderlijk zijn voor de kennisdeling.

Duidelijkheid binnen nieuwe omgevingsplan

Nieuwe initiatieven toetsen aan afwegingskader

“Consolidatie Plus”

Heldere communicatie tussen ondernemer en gemeente

Voorstel Horeca-categorieën 1/2 Qua bestemmingsregeling is er een drietal afwegingen te benoemen. 1. Een eenduidige horecacategorisering in de standaardregels voor bestemmingsplannen en het nieuwe omgevingsplan is gewenst.

De hoofdactiviteit van een horecabedrijf is het bedrijfsmatig verstrekken van maaltijden en/of dranken en/of logies. Als er binnen het bedrijf activiteiten plaatsvinden die invloed hebben op het woon- en leefklimaat, kan dit leiden tot plaatsing in een andere categorie. Denk daarbij aan:

Overdag hebben horecabedrijven een functie voor het toeristisch-recreatief en winkelend publiek en ’s avonds hebben ze meer het karakter van een bar/café uitgaansgelegenheid. Ingegeven door wet- en regelgeving is er met name overdag ruimte ontstaan voor horeca waar naast kleinere etenswaren in hoofdzaak alcoholvrije dranken worden verstrekt en waarvan de exploitatie aansluit bij de bezoekers en verzorgingsfunctie van de dorps(winkel)centra.

3. Ondersteunende en ondergeschikte horeca wordt apart van de reguliere horeca onderscheiden, dat wil zeggen onzelfstandige horeca die de • Hoofdactiviteit: overwegend drank-maaltijd-logiesverstrekking (planologische) hoofdfunctie van een ruimte of pand ondersteunt of daaraan ondergeschikt is, niet zijnde paracommerciële horeca. Te denken valt aan een • Geen/beperkte/wel alcoholverstrekking: droge-natte horeca winkel met een koffie- en broodjescorner of een museum met gelegenheid om • Openingstijden: dag-avond-nacht, wel/niet gekoppeld aan hoofdactiviteit iets te drinken of te eten. De horecafunctie is altijd ondersteunend of of locatie ondergeschikt aan de hoofdfunctie en neemt slechts een beperkt deel in van • Oppervlakte van het bedrijf: zaalverhuur en aantallen bezoekers. het oppervlak van de totale ruimte. De openings- en sluitingstijden lopen gelijk met die van de hoofdactiviteit. Landelijk wordt in de meeste • Vormen van hinder/overlast, gekoppeld aan woon- en leefklimaat, bestemmingsplannen voorzien in de mogelijkheid van ondersteunende openbare orde. horeca in detailhandel, (verblijfs)recreatie, maatschappelijk en bijvoorbeeld 2. De scheiding tussen verschillende categorieën horeca vervaagt en er agrarisch, mits niet meer dan een bepaald metrage voor de horeca-activiteit ontstaan geheel nieuwe vormen. Op zoek naar betere bezetting, omzet, wordt gebruikt (bijv.

20% van het verkoopvloeroppervlak of een maximaal continuïteit en door concurrentie zijn veel drankverstrekkers zich ook op aantal meters). maaltijden gaan richten. Openingsuren zijn verruimd en de scheiding tussen dag- en avondhoreca is door de opkomst van nieuwe concepten en mengvormen minder duidelijk geworden. 29

Voorstel Horeca-categorieën 2/2 Met enige aanpassing vormt de huidige categorie-indeling -zoals weergegeven in bestemmingsplan Landelijk Gebied 1.54-1.57) Kern Aalten Centrum 1.46, kern Dinxperlo 1.43, kern Bredevoort 1,43) de basis voor een voorstel van een herziene categorie-indeling:

30

(Categorie 0)

Horecavoorzieningen die niet zelfstandig functioneren, maar uitsluitend een ondersteunende of ondergeschikte aanvulling vormen op de hoofdfunctie. Het betreft hier nadrukkelijk geen paracommerciële horeca. Voorbeelden: Ondersteunende horeca is een horecavoorziening ten behoeve van de hoofdfunctie voor verstrekking en consumptie van nietalcoholische dranken en etenswaren in een specifiek hiervoor ingerichte ruimte (zoals museumcafé, bedrijfskantine, wellnessrestaurant). Ondergeschikte horeca betreft de verstrekking van niet-alcoholische dranken en/of etenswaren voor gebruik ter plaatse in een niet specifiek daarvoor ingerichte ruimte (zoals binnen een winkel, dansschool of maatschappelijke instelling).

Categorie 1

Horecabedrijven waar naast kleinere etenswaren alcoholvrije dranken worden verstrekt en waarvan de exploitatie aansluit bij 1.a. de verzorgingsfunctie en bezoekers van respectievelijk de centra van dorpskernen (zoals broodjeszaak, ijssalon, eethuisje, koffiezaak, afhaalhoreca) 1.b. de recreatieve voorzieningen in het landelijk gebied van de gemeente Aalten (zoals ijsverkoop, theetuin, ontvangstruimte en/of een naar aard en invloed op de omgeving daarmee gelijk te stellen horecabedrijf)

Categorie 2

Horecabedrijven gericht op het verstrekken van etenswaren en/of dranken, waarvan de exploitatie doorgaans geen aantasting op het woon- en leefklimaat veroorzaakt (zoals lunchroom, café, bar, cafetaria, automatiek, restaurant, hotel en vergelijkbaar, al dan niet met een zaalaccommodatie). Gekoppeld aan de oppervlakte van de zaalaccommodatie valt deze horecacategorie uiteen in 2 subgroepen: 2.a. zaalaccommodatie tot maximaal 250 m² (geen druk op omgeving). 2.b. zaalaccommodatie groter dan 250 m² (mogelijk druk op omgeving).

Categorie 3

Horecabedrijven waar ’s avonds en/of ’s nachts alcoholische drank wordt verstrekt en gelegenheid tot dansen of vergelijkbaar vermaak is, waarvan de exploitatie een aantasting van het woon- en leefklimaat kan veroorzaken (zoals dancing, nachtclub en naar de aard en invloed op de omgeving gelijk te stellen horecabedrijven).

Voorstel Toetsingskader

Beoogd initiatief

In het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) vindt een doorvertaling van het horecabeleid plaats. Voor de beoordeling van de vraag of vestiging/uitbreiding van een horecabedrijf mogelijk is, wordt het beoogde initiatief in eerste instantie getoetst aan het vigerende omgevingsplan. Indien het initiatief past, wordt vergunning verleend.

Past het initiatief binnen het omgevingsplan? Nee

Past het karakter van initiatief bij het karakter van het gebied? Ja Heeft het initiatief onderscheidend vermogen ?

Ja

Nee

Ja

Indien het initiatief niet past binnen het omgevingsplan, wordt het getoetst op passendheid bij het gebied, onderscheidend vermogen en effecten op de leefomgeving. Indien het initiatief hierop positief scoort, wordt alsnog vergunning verleend.

Zijn er overwegend positieve effecten op de leefomgeving?

Nee

Ja

a. Omgevingsplan wijziging

Vergunning verlenen 31

Nee

Gemotiveerde afwijzing

Ja b. Afwijkingsbesluit

Advies Uitvoeringsprogramma • •

•

• •

32

Focus op een goede balans door niet alles te willen ontwikkelen en alleen goede en/of bijzondere initiatieven mogelijk te maken, aangezien de bestaande horeca aantallen voldoen. Houd recreatiegedreven ontwikkeling voor ogen en voorkoming van ongebreidelde groei, dus wees gericht op een beperking van ondergeschikte/ondersteunende horeca in het buitengebied en laat niet elke ondersteunende horeca verworden tot reguliere horeca. Breng toekomstige kansen in beeld en bied maximale ondersteuning aan gewenste initiatieven. Beschouw casussen als reguliere initiatieven en zorg voor inpassing in het beleid. Tuig een bestemmingsregeling op en neem complementaire maatregelen: • Zorg -in ieder geval bij de herziening van de horecacategorieën- voor afstemming met regiogemeenten. • Leg vanuit de horecavisie en het beleid de noodzakelijke koppelingen naar gerelateerde onderwerpen, zoals duurzaamheid, circulaire economie, vitaliteit, inclusiviteit, participatie, sociale cohesie en natuurinclusiviteit.

•

• •

• • • • •

Indien een initiatief niet past binnen het omgevingsplan, kan het worden getoetst op passendheid bij het gebied, onderscheidend vermogen en effecten op de leefomgeving. Indien het initiatief hierop positief scoort, kan alsnog vergunning worden verleend. Werk voor het vestigingsbeleid met een toetsingskader. Maak het toetsingskader streng genoeg om te kunnen sturen en de gewenste horeca op de juiste plek te krijgen Overweeg horecazaken te regelen via een parapluplan, dat vooruitloopt op het definitieve omgevingsplan. Formuleer aanpalend beleid voor nauw verwante zaken, zoals paracommercie, evenementen, milieu, en terrassen Actualiseer de APV en herzie verordeningen als die van alcohol en geluid, evenals het convenant sluitingstijden. Blijf oog houden voor consequente handhaving. Zorg voor goede communicatie en samenwerking van de gemeentelijke afdelingen onderling én structureel (halfjaarlijks) overleg van de gemeente met de horecaondernemers.

4. Conclusie en samenvatting Kort samengevat, altijd fijn!

33

Horecavisie

Conclusie en samenvatting Groei is mogelijk vanuit doorontwikkeling:

Alleen goede en/of bijzondere initiatieven krijgen ruimte Relevante thema’s voor koppelkansen zijn Duurzaamheid & Circulaire economie, Vitaliteit, Inclusiviteit, evenals Participatie & Sociale cohesie en Natuurinclusiviteit • Doelgroepen zijn jongeren en maatschappelijke doelgroepen, evenals huidige rust/verbinding/harmoniezoekers en nieuwe stijl/plezier/avontuurzoekers. Beleidskader en advies uitvoeringsprogramma • Ruimtelijk-planologisch is concentratie in kernen en spreiding over het landelijk gebied wenselijk • Gerichte sturing op consolidatie en versterking: • Beperking op ondergeschikte/ondersteunende horeca en/of diens verwording tot reguliere horeca • Recreatiegedreven ontwikkelen • Basis op orde voor omgevingsvisie • Herziene horecacategorieën in afstemming met regiogemeenten • Bestemmingsregeling, APV en consequente handhaving • Toetsingskader • Aanpalend beleid voor onder meer evenementen, milieu, paracommercie en terrassen. •

•

Voor een leefbare en attractieve gemeente Aalten stuurt de horecavisie op ‘ConsolidatiePlus’.

Staat van horeca De traditionele vraag en aanbod zijn in balans: • Er zijn 46 reguliere en 32 overige horecabedrijven • De horeca is ruimtelijk verdeeld over (1) Aalten, (2) Dinxperlo, (3) Bredevoort, (4) Kleine kernen en (5) Overig c.q. bedrijventerreinen en buitengebied • Er wordt circa € 20 miljoen omzet gegenereerd • In de beperkte marktruimte zijn er specifieke kansen voor ontbrekende/nieuwe bedrijfstypen en bestaande/nieuwe doelgroepen. Bijvoorbeeld een hotel in Aalten en een snackbar in Bredevoort. 34

35

Bron afbeelding: Heerlyckheid: Bredevoort.nu

Bijlagen Ter completering van de rapportage is hieronder een onderzoeksverantwoording opgenomen. Verder maken de bijlagen nader inzoomen op de Aaltense horeca mogelijk via gebiedsoverzichten met beschrijvingen en kaarten, gemeentelijke kenmerken van reguliere versus overige horeca en complete aanbodlijsten. 36

Onderzoeksverantwoording Voorliggende horecavisie is eind 2023 / begin 2024 ontwikkeld via meerdere bijeenkomsten met de werkgroep en is opgesteld door Sweco Stedelijke Planning. Werkgroepleden: gemeentelijke beleidsmedewerkers EZ, RO, juridisch, KHN regioconsulent en lokale KHN bestuursleden, begeleid door Sweco horecaspecialisten. Ondernemersverbanden en Belangenverenigingen zijn halverwege geconsulteerd tijdens een participatiebijeenkomst over de concept horecavisie. Ook is tussentijds een gesprek gevoerd met de verantwoordelijk wethouder.

Gemeente Aalten

37

Koninklijke Horeca Nederland

Ondernemers

Belangen

verbanden

verenigingen

•

Week 0

Werkgroep startbijeenkomst

•

Week 1-6

Uitvoering Onderzoek Positie & Perspectief

•

Week 7

Werkgroep onderzoeksresultaten + ambtelijk groepsgesprek

•

Week 8-11

Uitvoering Visievorming

•

Week 12

Werkgroep bespreken concept-visie

•

Week 13-16

Uitvoering Beleidskader en Advies Uitvoeringsprogramma

•

Week 17

Werkgroep vaststellen onderzoek, visievorming en beleidskader

•

Week 18-20

Samenstellen concept Horecavisie

•

Week 21

Werkgroep vaststellen concept Horecavisie

Gebiedsindeling – (I) Aalten • De horecabedrijven van Aalten zijn te vinden in de winkelgebieden Aalten Centrum en Aalten Zuid 1. De horecadichtheid in Aalten is relatief laag met 1,32 horecazaak per 1.000 inwoners. • In Aalten zijn 18 horecabedrijven gevestigd, te weten negen fastserviceformules, zeven restaurants en twee drankverstrekker. • Uit het locatiebezoek blijkt dat de diversiteit qua bedrijfstypen groot is en dat de diversiteit qua concepten gemiddeld is. • De horecabedrijven hebben over het algemeen een brede doelgroep waarbij slechts één bedrijf ook specifiek geschikt is voor zakelijke doeleinden. • De panden zijn over het algemeen verzorgd en zien er goed uit. Veel van de horecabedrijven hebben terrassen. • De bedrijven worden goed gewaardeerd met een 4,4 (Google). • Opvallend is dat er geen of weinig groen aanwezig is bij de horecabedrijven.

38

Centrum Aalten

39

Achtergrondkaart: BGT Standaard Data: Locatus, 2023 Bewerking: Sweco

Gebiedsindeling – (II) Bredevoort • In Bredevoort zijn zes horecabedrijven gevestigd. • Bredevoort heeft de hoogste horecadichtheid van de gemeente Aalten, namelijk 2,54 per 1.000 inwoners. De diversiteit in bedrijfstypen en concepten is hoog en de concepten zijn onderscheidend en ruim bemeten. De aanwezige bedrijfstypen zijn gelijkmatig verdeeld over de horecasectoren. Fastfoodbedrijven ontbreken.

• In Bredevoort is de doelgroep van de bedrijven voornamelijk toeristisch, maar ook particulier en zakelijk kunnen er terecht. • De horecabedrijven zijn verzorgd en zien er goed en actueel uit. Tevens is er veel groen aanwezig en is er een groot aantal terrassen. • De bedrijven worden goed gewaardeerd met een 4,5 (Google). • Het valt op dat er geen of weinig reclame te vinden is bij de horecabedrijven. 40

Centrum Bredevoort

41

Achtergrondkaart: BGT Standaard Data: Locatus, 2023 Bewerking: Sweco

Gebiedsindeling – (III) Dinxperlo • In Dinxperlo zijn 14 horecabedrijven gevestigd in de winkelgebieden Dinxperlo Centrum/Oost en Dinxperlo Noord. De dichtheid bedraagt 2,17 vestigen per 1.000 inwoners. • De diversiteit qua bedrijfstypen is hoog maar de concepten zijn weinig onderscheidend. De horecabedrijven hebben over het algemeen een brede doelgroep waarvan de helft van de bedrijven expliciet geschikt is voor zakelijke doeleinden. • De bedrijven hebben echter een lagere Google-waardering (4,2) dan de horecazaken in de andere kernen (> 4,4). • Het valt op dat er weinig groen aanwezig is bij de horecabedrijven.

42

Centrum Dinxperlo

43

Achtergrondkaart: BGT Standaard Data: Locatus, 2023 Bewerking: Sweco

Gebiedsindeling – (IV) Kleine kernen en Overig (Buitengebied) • De acht horecabedrijven in de kleine kernen en het buitengebied van Aalten zijn gevestigd in Verspreide huizen Dale, Verspreide huizen Haart, Verspreide huizen Barlo, De Heurne kern, Verspreide huizen De Heurne en Verspreide huizen Heurne. Bedrijven zijn de Hamelandroute-Snack, Restaurant Het Karpermeer, ‘t Noorden, Op de Brusse, Café Bruggink, Domme Aanleg en Suzie’s Farm. • De kleine kernen en het buitengebied kennen samen de laagste horecadichtheid in gemeente Aalten. • De panden van de horecabedrijven zijn verzorgd en zien er goed uit. Daarbij is er een gemiddelde hoeveelheid reclame aanwezig bij de horecabedrijven. • De bedrijven worden goed gewaardeerd met een 4,4 (Google). • Over het algemeen hebben de horecabedrijven een brede doelgroep. ‘t Noorden heeft specifiek ruimte beschikbaar voor zakelijke doeleinden. 44

Horeca – kenmerken

(bron: Locatus, 2023, KHN, 2023 & eigen inventarisatie, 2023)

REGULIERE HORECA

OVERIGE HORECA

• Bron: Locatus

• Bron: gemeente Aalten

• De 46 horecabedrijven hebben als kenmerken:

• De 32 bedrijven hebben als kenmerken:

• Ruim de helft (27 bedrijven) is lid van KHN

• Vijf bedrijven zijn lid van KHN

• 32 bedrijven beschikken over een exploitatievergunning

• Elf bedrijven hebben een exploitatievergunning

• 25 bedrijven hebben een D&H vergunning • 7 kennen een ontheffing sluitingstijden

• Vijf van de tien bijzondere horecabedrijven met een maatschappelijke functie hebben een exploitatievergunning. • 25 beschikken over een D&H vergunning • De bedrijven hebben geen ontheffing sluitingstijden

45

Reguliere horeca (I) Sector Hotel

Dranken

Restaurant

46

Naam de Heerlyckheid Bertram 't Welink De Geste Café Leuven Misterpoort De Zwaan Old Dutch Oerkroeg Schiller 't Noorden Herbergh D'Olde Marckt SETZ Huiskamer & Slijterij Krul Restaurant & Bar Restaurant Het Karpermeer Stegers Eetcafé 't Raadhuys Domme Aanleg Suzie's Farm B.V. Uniek Stadsbrouwerij De Borghman Op de Brusse Café Bruggink

(bron: Locatus, 2023)

Adres Postcode Woonplaats 't Zand 23 7126BG Bredevoort 't Zand 1 7126BE Bredevoort Aaltenseweg 73 7091ES Dinxperlo Markt 4 7121CS Aalten Landstraat 9 7121CM Aalten Misterstraat 11 7126CA Bredevoort Prinsenstraat 5 7126AX Bredevoort Maurits Prinsstraat 28 7091CV Dinxperlo Prinsenstraat 4 7121AG Aalten Lichtenvoordsestraatweg 447121RA Aalten Markt 10 7121CS Aalten Plein-Zuid 12 7121EX Aalten Markt 8 7121CS Aalten Haartseweg 2A 7121LB Aalten Markt 2 7121CS Aalten Landstraat 27 7121CN Aalten Lichtenvoordsestraatweg 877121RD Aalten Loohuisweg 5 7121JL Aalten Landstraat 9A 7121CM Aalten 't Zand 25 7126BG Bredevoort Brussendijk 4 7095BD De Heurne Caspersstraat 2 7095BC De Heurne

Winkelgebied Bredevoort Bredevoort Dinxperlo Noord Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Bredevoort Bredevoort Dinxperlo Centrum/Oost Aalten-kern Centrum Verspreide huizen Dale Aalten-kern Centrum Aalten-kern Zuid 1 Aalten-kern Centrum Verspreide huizen Haart Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Verspreide huizen Barlo Verspreide huizen Haart Aalten-kern Centrum Bredevoort Verspreide huizen De Heurne De Heurne-kern

Reguliere horeca (II) Sector

Fastservice

47

(bron: Locatus, 2023)

Naam

Adres

Postcode

Woonplaats

Winkelgebied

Ristorante De Markt Luck café Eten bij Rico Bonebo (Tijdelijk IJssalon) De Lange Muur Cafetaria de Admiraal Domino's Hamelandroute-Snack De Smulhoek Pizzeria-Grillroom Aalten Pizzeria EFES Restaurant Wan Sheng Delicious and Healthy Snackbar Stegers Koffiebranderij FIK Bredevoorts Cafetaria Café Bruggink Luck café Joop´s Snackbar Kelle Masterpizza Domino's De Driesprong Old Dutch

Markt 1V Kerkstraat 3A Markt 1A Dr van der Meerstraat 1 Hogestraat 2-4 Admiraal de Ruyterstraat 1B Dijkstraat 62B Hamelandroute 85 Bodendijk 34 Bocholtsestraatweg 2 Landstraat 13 Dijkstraat 62A Bredevoortsestraatweg 6 Markt 2 Landstraat 33A Misterstraat 11 Caspersstraat 2 Kerkstraat 3 Wilhelminastraat 8 Hogestraat 21 Kerkstraat 4 Hogestraat 25 Hogestraat 67 Maurits Prinsstraat 28

7091CJ 7091CH 7091CJ 7091CS 7091CD 7122WD 7121EW 7121JC 7121GK 7121GC 7121CM 7121EW 7121BH 7121CS 7121CN 7126CA 7095BC 7091CH 7091BM 7091CB 7091CH 7091CB 7091CC 7091CV

Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Bredevoort De Heurne Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo Dinxperlo

Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Verspreide huizen Heurne Aalten-kern Zuid 1 Aalten-kern Zuid 1 Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Aalten-kern Centrum Bredevoort De Heurne-kern Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost Dinxperlo Centrum/Oost

Opmerking: Enkele bedrijven komen twee keer in de Locatus-lijst voor, omdat deze bedrijven voor het publiek twee verschillende formules voeren. Een voorbeeld hiervan is Café Bruggink, dat zowel een café-restaurant als fastservicebedrijf is. De beide formules van Cafe Bruggink kennen hierdoor ook hun eigen dus van elkaar verschillende metrage.

Overige horeca Naam De Oude Linde Melkveebedrijf Ruesink v.o.f. 't Westendorp Camping Goorzicht Zwembad 't Walfort/ Optisport Aalten B.V. Dansstudio Vieberink Ipenburg Pannenkoekenboerderij De Neeth Voskuil jacht en schietsport VOF Helenahuis Koppelkerk Try-Out Sport- en Organisatieburo Sportcentrum Het Blauwe Meer B.V. Sportcafé De Peppel

Adres Schulenkampweg 19 Westendorpweg 2 Boterdijk 3 Dennenoord 2 Bredevoortsestraatweg 121 Driehonderdmeterweg 3 Neethweg 6 Fleurtendijk 2 Landstraat 11 Koppelstraat 35 Bargerdijk 2 De Kolk 6 Europastraat 2

Plaats Concept Aalten Boerderij, evenementen/vergaderlocatie, B&B Aalten Boerderij; onderdeel van Suzie's Farm Aalten Recreatieterrein met cafetaria/ijs Aalten Zwembad Aalten Dansstudio Aalten Bloemist/Kwekerij Aalten Speeltuin, restaurant, camping Aalten Sport (ondersteunende horeca) Aalten Bezoekerscentrum/ Exposities Bredevoort Ontmoetingsplaats kunst & cultuur De Heurne Evenementenlocatie; Sport, recreatie en training Dinxperlo Café, sportcentrum Dinxperlo Sportcafé

Theetuinen en rustpunten Theetuin Aan de Bosrand Theetuin Rensink t Lerinkshof Groene Pleisterplaats Rustpunt De Maote Rustpunt Wo 'j Koffie Ijsboerderij 't Olde Pietepol Motorette Velorette Zuivelboerderij Wikkerink

Nijhofsweg 8A Tammeldijk 4 Pasdijk 3 Buninkdijk 12 Heegtweg 1A Hondorpweg 2 Lieversdijk 4 Groot Deunkweg 12 Eskesweg 6

Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten

48

Theetuin Theetuin Theetuin Theetuin, rustpunt, boerderijwinkel, B&B Rustpunt Rustpunt Rustpunt Rustpunt, fietsverhuur Rustpunt, zuivelboerderij

Bedrijven met maatschappelijke functies Naam Dorpshuus IJzerlo Kulturhus Lintelo/ De Wilhelmina t Romienendal Stichting de Loods Stichting D'n Heurnsen Tref Stichting jongerencentrum Atlantic Oranjevereniging ons genoegen 'De Ringkamp" Evenementenlocatie “De Pol” Stichting Beheer Kulturhus Bredevoort / 't Grachthuys Kulturhus Dinxperlo/Noaberz

Adres Thijsweg 19 Schooldijk 23 Aladnaweg 3 Lichtenvoortsestraatweg 98 Brethouwerweg 9 Haartseweg 17 Huiskermatedijk 4 Polstraat 7 Kruittorenstraat 1 Maurits Prinsstraat 6

Plaats Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Bredevoort Dinxperlo

Concept Dorpshuus Kulturhus Zalen Buurtcentrum Buurtcentrum Jongerencentrum Buurtcentrum Zalen Kulturhus Kulturhus

In een aantal van bovengenoemde locaties is sprake van commercieel geëxploiteerde (en dus feitelijk reguliere) horeca; voor de indeling in deze visie is er echter voor gekozen om de (maatschappelijke) bestemming leidend te laten zijn. 49

Sweco is het grootste architecten- en ingenieursbureau van Europa. Samen met klanten en de kennis van 21.000 architecten, ingenieurs en adviseurs creëren we slimme oplossingen voor het stedelijk gebied. Wij doen dat in Nederland vanuit de Business Unit Stedelijke Planning. Wij helpen opdrachtgevers bij vraagstukken op het gebied van wonen, winkels, kantoren, bedrijven en vrijetijdsvoorzieningen in stedelijke gebieden en regio’s.

50

Wij leveren maatwerk met een integrale invalshoek. We zijn zowel actief voor de gemeentelijke, provinciale en rijksoverheid als voor private partijen, zoals projectontwikkelaars, beleggers, woningcorporaties, winkelketens en horecaen leisure bedrijven. Meer weten? Natascha Boerkamp, 06 5329 0152