Fractie D66 Schriftelijke vragen beeldvormende fase Begrotingscafé 6 oktober 2021.pdf

Schriftelijke vragen Programmabegroting 2022 Algemeen Is het mogelijk om bij de indicatoren ook een grafiek met een verloop weer te geven over de tijd? Dit geeft een heel ander beeld over hoe het in onze gemeente gaat dan de vergelijking met regio, Gelderland en Nederland.

Totaal Financieel Overzicht Pagina 5, Fikse compensatie ● Is deze compensatie niet vooral van tijdelijke aard en het gevolg van uitgesteld overheidshandelen? Pagina 5, Tijd voor concretisering ● Welke reserveringen worden er gedaan voor het uitvoeren van de RES 1.0 e.v., het TVW, het vervoersplan en de ontwikkelingen van de bedrijvigheid? Pagina 7, Tabel met overzicht tot 2025 ● Goed te lezen dat voor 2022 het tekort naar ca 0 is teruggebracht. Voor 2025 wordt een jaarlijks tekort tot bijna 1,9 Miljoen gesignaleerd. De later vermelde en vooralsnog onzekere meevaller voor 2022 van ca. 1,4 miljoen gaat dat niet afdekken. Welke maatregelen heeft het college genomen om dit risico te mitigeren? Pagina 7, punt 2 Er is wederom hogere bouwleges geraamd i.v.m. uitstel Omgevingswet. ● Hoe is het verschil geschat / berekend tussen huidige bouwleges en verwachte bouwleges onder de nieuwe Omgevingswet? Wat is de geschatte kans dat bouwleges alsnog lager of hoger uitvalt? Pagina 10, punt 16 Er wordt verwacht er extra geld beschikbaar komt vanuit het kabinet voor sociaal domein, maar dit is nog niet meegenomen. ● Is en blijft het doel om het transformatieplan en geplande ombuigingen volledig uit te voeren? Pagina 10, punt 17 Nu de Rabobank is weggegaan, is er een nadeel in de huuropbrengst van €26.000 per jaar. Dit nadeel staat er voor de komende 4 jaar in.

● Is de gemeente actief op zoek naar een nieuwe huurder?

Pagina 10, punt 18 ● Welke duurzaamheids- en gezondheidsdoelstellingen kan de burger verwachten in het IHC? Pagina 11, punt 19 ● Is het reëel af te ramen op burgerparticipatie nu er juist veel gaande is op onderwerpen (bijvoorbeeld energie of de omgevingswet) waar burgerparticipatie een erg belangrijke rol gaat spelen? Betreft dit louter een verschuiving van budget naar projecten of ook een verlaging? Pagina 11, punt 20 In de begroting zijn veel posten in de bedrijfsvoering met onderuitputting verlaagd om de begroting sluitend te maken. ● Wat is het totaal aan ombuigingen in de begroting voor 2022 voor posten anders dan het transformatieplan versus het totaal aan ombuigingen als gevolg van het transformatieplan?

Programma 1 Ruimte Pagina 16, punt 1 Bij de inleiding staat bij “ontwikkelingen in dit programma” dat er flinke uitdagingen in de fysieke leefomgeving aan de orde zijn, waaronder duurzaamheid. Er wordt gesteld dat de overheid deze opgaven niet alleen kan verwezenlijken en dat daarom wordt ingezet op activiteiten om bewustwording te vergroten en gedragsverandering onder inwoners in te zetten. Dit jaar moet de Transitievisie Warmte worden goedgekeurd. In 2022 moet worden gestart met de eerste wijkuitvoeringsplannen. ● Hoeveel (ambtelijke en externe) capaciteit is er voor project team om de Transitievisie Warmte middels uitvoeringsplannen in uitvoering te brengen? Welk meerjarig budget is hiervoor beschikbaar? ● Wat is er meerjarig begroot voor het stimulering van inwoners van de pilot clusters en buurten voor? D66 heeft in april een begroting wens ingediend voor ruimte in de begroting voor autonome stimuleringsmaatregelen voor verduurzaming van particuliere woningen. Dit gezien dat bijna 80% van de woningen in onze gemeente particuliere woningen zijn. Autonome verduurzaming zal een belangrijke rol moeten spelen, waarvoor een gevulde gereedschapskist nodig is.

● Naast de eenmalige RREW gelden voor kleinschalige energiebesparingsmaatregelen (waterbesparende douchekop enz.), wat is er meerjarig begroot voor het stimulering van inwoners voor autonomen verduurzaming? De invoering van de omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022 en er wordt momenteel gewerkt aan een succesvolle implementatie. Een aantal deelprojecten vormen een bijzonder aandachtspunt om voor de invoeringsdatum gereed te zijn. ● Waarom zijn dat deze in het bijzonder en is de verwachting dat deze tijdig gereed zijn?

Ook bij het punt klimaat wordt aangegeven dat wordt ingezet op bewustwording en gedragsverandering van inwoners en bedrijven. ● Hoe wordt daar met concrete middelen op ingezet? Pagina 17, punt 1, Centrumvisie Dinxperlo Bij de centrumvisie Dinxperlo wordt gesteld dat buiten een aantal fysieke projecten de gemeente zich ook gaat richten op de “toekomst van retail management” van de centrumondernemers in Aalten en Dinxperlo. ● Wat wordt met dat “Retail Management” bedoeld? Pagina 17, punt 1, Verkeersveiligheid ● Bij Verkeersveiligheid, wat wordt bedoeld met extra inzet op “fiets - en gedragsverandering”? ● Wat is de status van het fietspad langs de N318? Zijn hier middelen voor begroot in de meerjaren begroting? Pagina 17, punt 1, Wonen ● Op welke wijze wordt ondersteuning geboden bij het uitvoeren van woningverbeteringen en welke criteria bepalen of een wijk kansrijk is? Pagina 17, punt 1, Bedrijventerreinen Bedrijventerreinen in Dinxperlo worden uitgegeven door Dinxperlose bouwbedrijven. ● Heeft de gemeente daarbij een rol in prijsstelling per m2, conform gemeentelijke normen? Pagina 18, punt 2, Duurzaamheid Actie 2022: Juli 2022: Er is een plankaart opgesteld waar laadinfrastructuur geplaatst kan worden, plaatsing volgt na vaststelling van het plaatsingsbeleid? Er zijn onlangs nieuwe laadpalen geplaatst aan de Keizersweg in Aalten.

● Is dat ook conform dit plaatsingsbeleid 2022 of zit hier een ander beleid achter en welke overwegingen spelen mee in de keuze voor een bepaalde locatie? Pagina 18, punt 13, Wonen De gemeente geeft invulling aan de behoefte onder ouderen om meer samen te doen door een vraaggestuurd project rondom het Aaltens hofje te begeleiden. ● Wat doet de gemeente daarnaast pro-actief om aan deze wensen van de ouderen tegemoet te komen? Pagina 18, punt 14, Recreatie en Toerisme In mei 2022 worden verschillende MTB-routes op basis van verschillende beleidsvelden beoordeeld en wordt op basis daarvan een keuze gemaakt voor de variant met de hoogste potentie. ● Worden in die afweging ook externe, specialistische partijen betrokken? Pagina 19, Overzicht middelen per taakveld ● Wat zijn de referentienummers van de opgevoerde taakvelden? Bv. Verkeer en Vervoer is ref. 2.1 in de wettelijke structuur.

Pagina 20, Sportaccommodaties “De kosten voor planmatig onderhoud voor sportgebouwen fluctueren door de jaren en worden gedekt door de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen”. ● Wordt er bij dit planmatig onderhoud ook geld vrijgemaakt voor duurzaamheidsmaatregelen? Pagina 20, Energie ● Hoe gaat de gemeente actief kenbaar maken dat de AGEM de regeling RREW voor de gemeente Aalten gaat uitvoeren en dat daar een bedrag ter beschikking staat voor energiebesparing op hun (huur)woning? Pagina 21, Verplaatsing bibliotheek Lage Blik “Nadat de noodzakelijke verbouwingen aan het pand zijn uitgevoerd. Worden zowel de woningen als de bibliotheek weer verkocht. ● Zijn de baten in dat geval niet voorzichtig ingeschat en ● Wie is de beoogde koper van de Bibliotheek in dit geval? Pagina 22, Vestigingen van Bedrijven 2020 Er staat een staafdiagram weergegeven, waaruit blijkt dat het aantal bedrijven in Aalten per inwoner (leeftijd 15-64 jaar) achterblijft bij het regionale en landelijke gemiddelde. We weten nog het vertrek van Van Raam en andere grote bedrijven uit onze gemeente.

● Wat doet de gemeente actief om het vestigingsklimaat voor bedrijven in onze gemeente te verbeteren, zodat huidige bedrijven hier blijven en nieuwe kunnen worden aangetrokken? Pagina 22, Demografische druk 2021 Er staat een staafdiagram weergegeven, waaruit blijkt dat het ratio jongeren+ouderen versus “werkzamen” in de leeftijd van 20 to 65 jaar in Aalten per inwoner veel hoger is dan het regionale en landelijke gemiddelde. We praten al jaren over deze “vergrijzing”. ● Welke significante middelen stelt het College ter beschikking op deze trend te doorbreken?

Programma 2 Sociaal Domein Pagina 24, Nieuwe werkwijze inkoop geïndiceerde zorg Met de nieuwe inkoopstrategie wordt de benodigde transformatie van de zorg voor het deel inkoop vormgegeven. ● In hoeverre wordt bij deze inkoopstrategie ook al circulair aanbesteed/ingekocht, zoals in Goed UitNu ? Pagina 24, Beschermd wonen Vanaf 1 januari 2023 krijgt onze gemeente daadwerkelijk de verantwoordelijkheid voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Vanaf 2022 bereid de gemeente zich voor op deze nieuwe verantwoordelijkheid en zoekt ook naar passende voorzieningen. ● Is hier ook huisvesting in voorzien?

Pagina 25, Kadernota Beleidskader Gemeenschapshuizen Bij de vaststelling van het beleidskader voor gemeenschapshuizen is afgesproken dat er nadere financiële dekkings voorstellen komen m.b.t. onder andere een meerjarenonderhoudsplan en een structurele bijdrage in de kosten van groot onderhoud. ● Wordt daarbij ook rekening gehouden met en begroot op de kansen van duurzaamheidsmaatregelen, zoals isolatie of het plaatsen van zonnepanelen? Pagina 26, Sport In 2022 wordt gestart met het proces om te komen tot een nieuwe sportnota. ● Op welke manier gaat hier participatie bij plaatsvinden? Worden hierbij zowel verenigingen als ondernemers (zoals sportscholen / dansscholen) als individuele sporters hierbij betrokken? Pagina 26, Huisvesting Onderwijs Voor het opstellen van Integraal Huisvestingsplan is een werkgroep opgericht met vertegenwoordigers van basisonderwijs, voortgezet onderwijs, de gemeente en een externe procesbegeleider. ● In hoeverre wordt hierin ook integraal nagedacht over de te nemen duurzaamheidsmaatregelen en wordt daarvoor een extern expert aangesloten? Pagina 28, punt 10: Lokaal en Regionaal Preventieakkoord In december 2022 is er uitvoering gegeven aan het lokaal en regionaal preventieakkoord.

● In hoeverre wordt daarbij ook aandacht besteed aan preventie op het gebied van mentale gezondheid? Pagina 28, Overzicht middelen per taakveld ● Wat zijn de referentienummers van de opgevoerde taakvelden? Bv. Bestuur is ref. 0.1 in de wettelijke structuur. Pagina 32, Niet sporters ● Waarom zijn in de grafiek van niet sporters de cijfers van 2016 genomen en niet die van 2020 die op waarstaatjegemeente.nl staan?

Pagina 32, Banen 2020 Er staat een staafdiagram weergegeven, waaruit blijkt dat het aantal banen in Aalten per 1000 inwoners significant lager is het regionale en landelijke gemiddelde. We praten al jaren over deze “vergrijzing”. ● Welke significante middelen stelt het college ter beschikking op deze trend te doorbreken? Pagina 33, Voortijdige schoolverlaters en verwijzingen Halt Bij de verplichte indicatoren staan deze twee indicatoren opgenomen. Wanneer je de grafiek bekijkt zoals deze in de begroting staat, lijkt het alsof we het als gemeente niet heel slecht doen. Wanneer we echter kijken op www.waarstaatjegemeente.nl zien we een heel ander beeld. Namelijk dat over de afgelopen jaren een oplopende trend is te zien bij het aantal voortijdige schoolverlaters en het aantal verwijzingen naar Halt. ● Wat is de oorzaak hiervan?

Programma 3 Bedrijfsvoering Pagina 36, Nieuwe website Heel goed dat er een nieuwe website gemaakt wordt. ● Gaan er bij dit project nog burgers betrokken worden van alle verschillende doelgroepen? Zodat de nieuwe website voor zoveel mogelijk mensen duidelijk en toegankelijk is? ● Wordt de zoekfunctie ook verbeterd? Zodat bijvoorbeeld het zoeken op dossier ook mogelijk is? ● Gaat er ook ruimte zijn voor een digitale raadspagina? Pagina 37, Datalab GO Goed te lezen dat er gewerkt wordt naar een gedetailleerd dataoverzicht (tot op wijkniveau) ● Hoe gaat dit tool zich verhouden tot de VNG database “Waar staat je gemeente” en de Klimaatmonitor van RWS? ● Wat is de status van de eerder gesignaleerde invoering van “Cognos” voor een geintegreerde de (financiële) rapportage? Dit gaat ons inziens de transparantie verhogen, veel papier, dubbele commentaren en veel terugbladeren besparen? Pagina 37, Informatieveiligheid Er wordt gesteld dat op structurele basis de medewerkers worden getraind en getest op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. ● Vindt dit alleen plaats via digitale cursussen en steekproeven, of zijn er ook andere middelen waarop wordt ingezet op versneld dit bewustzijn te vergroten? Pagina 37, Informatieveiligheid We lezen dat het kwaliteits credo “Plan, Do, Check,Act” zijn ingang vindt in het kader van informatieveiligheid.

Veel succesvolle kwaliteit georiënteerde organisaties handelen al jaren in de hele bedrijfsvoering volgens dit credo en daarvan afgeleide versies. ● Wat is hier de status van voor de bedrijfsvoering in de gemeente Aalten. Pagina 39, Overzicht middelen per taakveld ● Wat zijn de referentienummers van de opgevoerde taakvelden? Bv. Burgerzaken is ref. 0.2 in de wettelijke structuur.

Paragraaf Bedrijfsvoering Pagina 44, 1. Aalten na corona Veel medewerkers hebben het (gedeeltelijk) thuiswerken inmiddels omarmd. ● Blijft dit ook na corona beleid? Zo ja, zou het dan op termijn mogelijk zijn om burgerzaken weer in het gemeentehuis te huisvesten, zodat van de locatie aan de Hofstraat afscheid genomen kan worden? Pagina 44, 1. Aalten na corona ● Hoe blijvend schat het College de tendens tot thuiswerken in, na de fileberichten van afgelopen week en in het bijzonder die van vrijdag 1 oktober.

Pagina 45, 3. Krapte op de arbeidsmarkt Door krapte op de arbeidsmarkt, heeft de gemeente de afgelopen maanden ook ervaren dat het moeilijker wordt om vacatures in te vullen, waardoor concessies moeten worden gedaan aan de kwaliteit van invulling van de vacatures. ● Wat doet de gemeente om haar aantrekkelijkheid als werkgever te vergroten? Welke marketings- en wervingskanalen zet de gemeente in? En wat wordt gedaan aan strategische personeelsplanning om tijdig en gericht met de werving voor een vervangingsvraag te kunnen starten?

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Pagina 50, Ratio weerstandsvermogen Dit jaar werd met trots in alle kranten gepresenteerd dat de begroting weer sluitend was. Helaas was hier ook dit jaar weer een stuk eigen vermogen voor nodig. In de tabel op pagina 50 is de ratio weerstandsvermogen 1,03, nog maar net voldoende. Aangezien dit onze fractie toch wat zorgen baarde hebben we de getallen van de vijf voorgaande jaren opgezocht, zie onderstaande tabel. Jaar

Ratio weerstandsvermogen

2022

1,03

2021

0,92

2020

1,37

2019

1,45

2018

1,37

2017

1,6

Het is duidelijk dat hier een dalende lijn in te zien is, zie de grafiek hieronder..

Wanneer wij op deze manier doorgaan houdt dit in dat we in 2022 onder een ratio van 1,0 komen, dat wil zeggen matig. In 2023 komen wij onder een ratio van 0,8, dat wil zeggen onvoldoende. In 2025 zouden we met deze trend onder een ratio van 0,6 komen, dat wil zeggen ruim onvoldoende. ● Herkent het college deze trend? ● Kan er in volgende begrotingen de ratio’s van de voorgaande 5 jaren worden opgenomen zodat de ontwikkeling helder is? ● Wat gaat het college doen om te voorkomen dat deze trend zich zo doorzet? ● Welke maatregelen leidt het College in zodat de gesignaleerde tekorten gedurende jaren 2023 to 2025 deze situatie niet nog verder verslechteren.

Paragraaf Lokale heffingen Pagina 51, WOZ waarde Uit de statististieken van het CBS begrijpen wij dat de ook in Aalten de WOZ waarde per 1.1.2021 met 6,7% toenam. Er wordt een toename van de OZB opbrengst van 3,0% gemeld. ● Kan het College bevestigen dan dit verschil door een aanpassing van het tarief geslecht gaat worden? ○ Mocht dit niet het geval zijn, vernemen wij graag waar de extra opbrengsten ingezet gaan worden Pagina 52, afvalstoffenheffing Voor 2022 wordt €271000 uit de voorziening gehaald om geen tariefverhoging plaats te moeten laten vinden. ● Waarom heeft het college niet voor een geleidelijke verhoging gekozen (bijvoorbeeld €10 in 2022 en €10 in 2023)?

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 59, Gemeentelijke huisvesting Na installatie van zonnepanelen op het dak van de verbouwde gemeentewerf, onderzoekt de gemeente verdere stappen voor de verduurzaming van hun vastgoed. Aangezien er eerst onderzoek wordt gedaan naar de teruglevercapaciteit van het aanwezige leidingnet, doet dat vermoeden dat bij verduurzaming vooral wordt gedacht aan zonnepanelen. ● In hoeverre wordt ook ingezet op andere duurzaamheidsmaatregelen, zoals isolatie, warmteterugwinning en duurzame warmtebronnen zoals zonneboilers, heatpipes en warmtepompen? ● Op welk moment wordt de raad betrokken bij vaststellen doelen en ambities voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed? Is dit wellicht een goed onderwerp voor een startnotitie?

Paragraaf Verbonden Partijen Pagina 63, Laborijn Na veel onrust bij Laborijn volgen er gelukkig positieve berichten. Nu blijken de geplande afdrachten toch verhoogd te moeten worden vanaf 2022. Het vermogen van Laborijn tegenvallers op te vangen daalt dramatisch. ● Wat onderneemt het College om de vinger aan de pols te houden? Pagina 65 - Liander Liander heeft extra kapitaal nodig van haar aandeelhouders om de benodigde inversteringen in de infrastructuur te kunnen doen. ● Is dit meegenomen in de begroting?

Geprognosticeerde balans 2020-2025 Pagina 68, Passiva - Eigen Vermogen We zien het eigen vermogen van de gemeente Aalten eind 2025 dalen naar slechts 11,97 miljoen. Dit was ca. 20,7 miljoen eind 2019 en eind 2020. ● Wat onderneemt het College om de deze zorgelijke terugloop een halt toe te roepen?

Meerjarenoverzicht 2020-2025, overzicht van baten, lasten en resultaat Pagina 70, Overzicht middelen per taakveld ● Wat zijn de referentienummers van de opgevoerde taakvelden? Een historisch meer-jaren is hiermee bijzonder gediend.

Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden Pagina 73, Overzicht middelen per taakveld ● Wat zijn de referentienummers van de opgevoerde taakvelden? Een historisch meerjaren is hiermee bijzonder gediend. ● Kan het College een compact en inzichtelijk overzicht van baten en lasten per taakveld en het verdelingsprincipe van deze taakvelden over de door het College gehanteerde programma’s toevoegen. De pagina 119 en 120 uit de jaarstukken 2020 - Gemeente Aaalten zijn hiervan een goed voorbeeld. Het langjarig verloop en een vergelijkbaarheid en transparantie met naastliggende gemeenten lijkt hiermee gediend. ● Kan het College de financiële planning en voortgang digitaal en interactief aanbieden op basis van de taakvelden met de programma’s als 2e niveau? Dit biedt het voordeel dat ambtenaren en de diverse commentaren, verklaringen en verwijzingen slechts éénmaal hoeven in te geven.

Overzicht reserves en voorzieningen Pagina 79, Algemene reserve We zien het de algemene reserve van de gemeente Aalten eind 2025 dalen naar slechts 5.87 miljoen. Dit was ca. 14.6 miljoen eind 2019. ● Wat onderneemt het College om de deze zorgelijke terugloop een halt toe te roepen?