CU 7 minuten bijdrage programmabegroting 2025

Bijdrage van de ChristenUnie-fractie bij de behandeling van de programmabegroting 2025, de meerjarenraming 2026-2028, het investeringsschema 2025 en eerste begrotingswijziging 2025.

Geachte voorzitter, college- en raadsleden, beste inwoners van de gemeente Aalten, Het afgelopen jaar is er in Nederland veel gebeurd. De Tweede Kamerverkiezingen van 2023 en de Europese verkiezingen van 2024 hebben een rechtse wind door ons land en Europa laten waaien. Helaas zien we dat deze koers de problemen op verschillende gebieden niet oplost, maar juist verergert. Denk hierbij bijvoorbeeld aan asiel en migratie, gemeentefinanciën en stikstofaanpak. In dat kader wil ik graag een citaat voorlezen uit de verklaring ‘Evangelie en extreemrechts gaan niet samen’ dat begin september door honderden christelijke leiders is ondertekend: “In een individualistische samenleving en in tijden van bestaansonzekerheid – met reële problemen zoals de woningnood en de groeiende moeite voor veel huishoudens om rond te komen – verleiden sommige politici mensen om als eerste en vooral hun eigen nood te zien. Toch moeten wij niet alleen willen opkomen voor onze eigen belangen. Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf. Alle mensen zijn elkaars naasten, ongeacht afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur, omdat we allemaal naar Gods beeld zijn geschapen.” Het vertrouwen in de politiek was al broos, maar we vrezen dat is dit alsmaar brozer wordt.

De ChristenUnie vreest dat het harde geroep en het uitblijven van echte antwoorden alleen maar zullen leiden tot meer teleurstellingen op de lange termijn. Welnu de programmabegroting 2025. Voor de begroting, die behoorlijk beleidsarm is, begrijpt de ChristenUnie de noodzaak om pas op de plaats te maken. Het college heeft goed in kaart gebracht waar mogelijke ruimte zit en welke keuzes er gemaakt kunnen worden. Het is belangrijk dat wij als raad daarbij opties krijgen voor het maken van weloverwogen keuzes. Het jaar 2025 heeft een positief resultaat van ruim 700.000 euro. Dat geeft ons enige ruimte om zaken aan te pakken. Tegelijkertijd is de financiële situatie voor de jaren daarna somber. Vanaf 2026 staat de gemeente voor een tekort van bijna 2 miljoen euro als er niets verandert. Deze

tekorten, die vrijwel alle gemeenten treffen als gevolg van rijksbeleid, mogen volgens de ChristenUnie niet ten koste gaan van kwetsbare groepen. Juist in tijden van mogelijke bezuinigingen moeten we oog houden voor de mensen die het moeilijk hebben. Daarom blijft de ChristenUnie onverminderd aandacht vragen voor de bestaanszekerheid van mensen. We vinden het daarom goed dat er afgelopen jaar is gewerkt aan de herijking van het armoedebeleid, waarbij speciale aandacht is voor kinderarmoede. Dit nieuwe beleid komt in november aan bod en we kijken met vertrouwen naar de behandeling hiervan. In het voorjaar is uitgebreid gesproken over de inkoop van jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning. Het dieptepunt kunnen we gelukkig achter ons laten en er zijn lessen geleerd. We kijken verwachtingsvol naar de nieuwe inkoop, waarbij blijven pleiten voor kwalitatief goede zorg voor diegenen die het nodig hebben inclusief een dekkend zorglandschap. Ook wordt gewerkt aan een goede toegang van zorgvragen. Dat moet ons gaan helpen met de juiste zorg voor de juiste mensen. We zijn benieuwd wanneer we de eerste resultaten van het project toegang sociaal domein kunnen verwachten. Ook vragen we het college om een toelichting op de voortgang van de governance van de regionale samenwerking binnen het sociaal domein.

Daarnaast zijn we tevreden dat er nu een concreet plan ligt voor de realisatie van een fietsbrug langs de N318. De ChristenUnie heeft hiervoor meerdere keren aandacht gevraagd en we zijn blij dat er nu eindelijk een structurele oplossing komt voor deze onveilige situatie. Wat betreft de lokale lasten zijn we content dat de OZB niet overmatig wordt verhoogd. De verhoging a 2,2% is een verantwoorde keuze in deze tijd van stijgende kosten, en zorgt ervoor dat we de gemeente kunnen blijven besturen zonder onze inwoners te zwaar te belasten. Ook zijn er ook kritische punten te benoemen. De ChristenUnie gaat voor een economie waarin niet maximale groei, maar de bloei van mensen en de samenleving centraal staat. Daarom zijn wij zeer kritisch op het voorstel om het bedrijventerrein fors (meer dan 10 hectare) uit te breiden. Los van het feit dat mensen moeten verhuizen gaat dit ten koste van waardevol natuurgebied en brengt dit plan zeer hoge grote kosten (van minimaal 800.000,- euro) met zich mee. Daarbovenop zal realisatie van een dergelijk bedrijventerrein de druk op de N318 zwaar belasten; een weg die al overvol zit op bepaalde momenten van de dag. En dat heeft ook gevolgen voor de verkeersveiligheid, onder meer nabij Lintelo. Het lijkt ons dan ook beter om regionaal te kijken en slim samen te werken met onze buurgemeenten.

Een ander punt van zorg is de woningbouw. Hoewel er mooie plannen zijn, zijn er simpelweg te weinig nieuwe woningen opgeleverd. Wij pleiten daarom voor een versnelling van de woningbouw én vragen om verschillende woonvormen, zoals hofjes voor ouderen. Gezien de opgave die er ligt en de knelpunten waarmee we te maken hebben vragen wij om nader onderzoek naar een uitleglocatie rondom kern Aalten. Daartoe dienen wij een motie in. Ten slotte wil ik nog iets zeggen over kunst- en cultuursubsidies. Kunst, cultuur en creativiteit verrijken het leven en de samenleving. Kunst en cultuur zijn eerst en vooral van en voor de samenleving. De overheid vervult een belangrijke rol als subsidieverstrekker, opdrachtgever en hoeder van ons culturele klimaat en erfgoed. We begrijpen de keuze om de subsidie voor de Koppelkerk structureel te verhogen met 28.000 euro en kunnen dit voorstel – alles overziend – dan ook steunen. Kunst en cultuur zijn immers belangrijk en de Koppelkerk levert hieraan een waardevolle bijdrage. Wel verwachten wij duidelijke afspraken met de Koppelkerk over wat we hiervoor terugkrijgen.

Voorzitter, de begroting voor 2025 biedt uitdagingen, maar ook kansen. We zijn tevreden met wat er ligt, maar zullen scherp blijven op de keuzes die we nu en in de toekomst moeten maken.

In tweede termijn zal ik nader ingaan op de moties en amendementen.

Namens de fractie van de ChristenUnie, Tobias Holtman