Concept mobiliteitsplanen uitvoeringsprogramma Aalten

26/32

Bocholt. Daarnaast wordt er een ambitie uitgesproken voor het opzetten van een flexibel vervoerssysteem in Bredevoort en tussen Aalten en Dinxperlo. In januari 2025 heeft de Regio Achterhoek een plan van aanpak gepubliceerd voor Publieke Mobiliteit. Hiermee wordt de ambitie uitgesproken om een toegankelijk, betaalbaar en flexibel vervoerssysteem voor alle reizigers. Er wordt gestreefd naar een integraal aanbod dat voor iedereen werkt. Het "Bus Agile" concept, met flexibele haltes, biedt een oplossing om kosten te besparen en de kwaliteit van het vervoer te verbeteren. MaaS wordt verder uitgewerkt onder de naam GAON. GAON is een mobiliteitsplatform in de Achterhoek dat verschillende vormen van vervoer, zoals treinen, bussen, deelauto’s, deelfietsen en ritdelen, combineert in één app. Het MaaS-platform wordt geïntegreerd met bestaande systemen, zodat reizigers eenvoudig alle vervoersopties kunnen plannen, boeken en betalen via één app. Gemeente In 2010 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) voor de gemeente Aalten geactualiseerd en vastgesteld. Hierin staan beleidsambities tot 2020. Het voorliggende mobiliteitsplan dient als de opvolger van het GVVP. Echter zijn een gedeelte van de doelstellingen uit het GVVP nog steeds relevant.

In het beleidsdocument ligt de focus op bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid: • De bereikbaarheid moet voornamelijk verbeterd worden voor de fiets en het ov. Voor autoverkeer is het belangrijk dat er betere spreiding is van parkeervoorzieningen in en rondom het centrum van de kern Aalten. • Verkeersveiligheid is een belangrijk thema in het GVVP. De nadruk ligt op de inrichting van een Duurzaam Veilige infrastructuur. Daarnaast is er aandacht voor schoolzones. • De leefbaarheid mag door nieuwe ontwikkelingen en door eventuele aanpassingen van de verkeersstructuur niet verslechteren. In de beleidsnota Fiets (2013) zijn diverse beleidsregels opgenomen voor de fiets in de gemeente Aalten. Er is al een hoog fietsgebruik in de gemeente 4. In de beleidsnota Fiets is het doel uitgesproken om dit verder uit te breiden. Om deze ambitie te halen zijn er diverse beleidsregels opgenomen. In de huidige situatie zijn verschillende beleidsregels nog steeds relevant, onder andere: • Het verbeteren van de samenhang, veiligheid, comfort, aantrekkelijkheid en directheid van het fietsnetwerk; • Hinder voor fietsers bij reconstructies, herinrichtingen en omleidingen zoveel waar mogelijk te beperken.

• Bij nieuwe ontwikkelingen moet meer aandacht komen voor fietsparkeren; • Gedragsverandering stimuleren onder bewoners, door uitlichten voordelen fietsen en voorbeeldfuncties; • Het tegengaan van confrontatie tussen landbouwverkeer en fietsverkeer; • Inzetten op een verbetering van de fiets ten opzichte van de auto. In de Beleidsregel Parkeernormen van de gemeente zijn de parkeernormen opgenomen. Door de algemene ontwikkeling van een stijging in de parkeerdruk speelt parkeren een steeds prominentere rol bij het bereikbaar houden van het centrum. Tegelijkertijd is het minimaliseren van overlast, door bijvoorbeeld foutparkeren ook een belangrijk uitgangspunt. In de beleidsregels is opgenomen dat een parkeerfonds wordt ingericht. Op het moment is er nog geen gemeentelijk parkeerfonds opgericht. Voor ruimtelijke ontwikkeling, met name in de centra, kan het parkeerfonds een uitkomst bieden. Dit verdient nadere uitwerking.

4

Fietsgrebruik ligt in Aalten gemiddeld 2% hoger dan in Nederland (CBS, 2023)

27/32

Om invulling te geven aan de opgave uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) heeft de gemeente Aalten een Laadvisie opgesteld in 2021. De ambitie van de gemeente die is om te zorgen voor een betrouwbaar, veilig, betaalbaar en dekkend netwerk van laadinfrastructuur voor zowel de gebruikersgroepen personenvervoer en doelgroepenvervoer (ZOOV e.d.). Er wordt ingezet op proactieve plaatsing van palen en samenwerking met bewoners, netbeheerders en de (markt) partijen die laadinfrastructuur plaatsen. Verlichting zorgt voor verkeers- en sociale veiligheid. In het beleidsplan ‘Licht in de gemeente Aalten’ worden kaders gesteld voor verlichting in de openbare ruimte, zoals langs fietsinfrastructuur en wegen. De gemeente heeft als doel minder gebieden te verlichten. Ook wil de gemeente het licht beter verdelen, waardoor minder lantaarnpalen benodigd zijn om hetzelfde stuk te verlichten. Vooral in het buitengebied wordt zeer terughoudend gebruik gemaakt van verlichting, met uitzondering van schoolroutes. Dit om onnodig verlichten te voorkomen en te voldoen aan geldende wetgeving rondom natuurbescherming.

De gemeente Aalten heeft recentelijk twee onderzoeken uitgevoerd om de huidige verkeerssituatie in beeld te brengen: • Onderzoek 50-30: De gemeente Aalten gaat de komende jaren een groot aantal gebiedsontsluitingswegen afwaarderen van 50 km/u naar 30 km/u, met de nieuwe wegcategorie GOW30. Een maatregel waarmee een herkenbaarder wegbeeld wordt gerealiseerd. Het doel is om het aantal ongevallen te verminderen en de algemene verkeersveiligheid te verbeteren. • Parkeeronderzoek Bredevoort: In april en mei 2024 is een parkeerdrukonderzoek uitgevoerd in en rondom het centrum van Bredevoort. Hieruit bleek dat de parkeerdruk over het totale onderzoeksgebied laag is maar in het centrumgebied sprake is van straten met een overbelaste parkeersituatie. In de schil centrum en rest bebouwde kom is nog veel restcapaciteit te vinden. De parkeergelegenheid bij de Slingeplas was niet deel van het studiegebied maar biedt ook parkeergelegenheid nabij het centrum op relatief korte afstand. Parallel aan het proces van het mobiliteitsplan wordt de omgevingsvisie voor de gemeente Aalten opgesteld. Hierin landen beleidsdoelen voor de langere termijn, waarbinnen wordt aangegeven welke resultaten op korte termijn worden behaald. De beleidsdoelen uit dit mobiliteitsplan maken deel uit van de omgevingsvisie. Verkeer heeft invloed op verschillende ontwikkelingen in de gemeente.

Andersom heeft de ontwikkeling van de omgeving, woningen, duurzaamheid en economie en toerisme ook invloed op de verkeersstromen binnen en buiten de gemeente. Er is al veel bestaand beleid binnen de gemeente en het mobiliteitsplan bouwt voort op dit beleid. Daarbij wordt ingespeeld op recentelijke ontwikkelingen en de actualiteit. In het Raadsprogramma 2022-2026 worden verschillende ambities uitgewerkt op thema’s. Verkeer of mobiliteit komt niet expliciet terug als thema, maar heeft invloed op de uitwerkingen ervan. Het mobiliteitsplan zal dan ook bijdragen aan de verschillende ambities, zoals: • Een veilige, vitale en aantrekkelijke leefomgeving, waar men zich veilig te voet, met de fiets, auto of ov, tussen bestemmingen kan verplaatsen. Duurzame mobiliteitsoplossingen hebben een voorkeur. • Het verbeteren van goede verbindingen zoals de A18 of de provinciale wegen en ov, omdat deze belangrijk zijn voor de bereikbaarheid en leefbaarheid. • Het realiseren van (intern)nationale duurzaamheids- en klimaatdoelstellingen. • Een gezonde en sociale samenleving waarin alle inwoners mee kunnen doen, waarbij oog is voor betaalbaarheid en toekomstbestendigheid. • Het bieden van een aantrekkelijk ondernemersklimaat voor onder andere agrarische bedrijven, MKB, industrie en de vrijetijdssector.

• Het verbeteren van het aanbod van sport, cultuur en recreatievoorzieningen voor zowel bewoners als bezoekers.

28/32

Er zijn een aantal relevante zaken in het huidige gemeentelijk beleid: • Wonen: In de Woonvisie 2021-2026 zijn afspraken gemaakt om de ambitie voor de woningmarkt te bereiken tot 2026. Volgens de Woningbouwstrategie uit 2021 is er een woningbouwopgave van circa 820 woningen voor de komende 10 jaar. De vraag naar woningen zal zich concentreren in de hoofdkernen Aalten, Dinxperlo en Bredevoort. Een aandachtspunt is de toegankelijkheid voor mensen met een beperkte fysieke gesteldheid en de bereikbaarheid van voorzieningen van belang. • Recreatie en toerisme: In de beleidsnota vrijetijdseconomie (2021) zijn diverse routestructuren opgenomen. Met name de investeringen in de recreatieve fietsers en voetgangers is relevant voor het mobiliteitsplan. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om verbetering van veiligheid en comfort van halfverharde (fiets)paden, aandacht voor het mountainbikeroutenetwerk en de optimalisering van bewegwijzering. • Economie: Bij de ontwikkeling van huidige en toekomstbestendige bedrijventerreinen dient parkeren als een belangrijk aandachtspunt te worden beschouwd. Hierbij moet rekening worden gehouden met aspecten zoals bermparkeren en het parkeren door vrachtwagens in de avonduren en weekenden. Daarnaast zijn ook de bereikbaarheid, de toegankelijkheid en de verkeersveiligheid op en rondom bedrijventerreinen en winkelgebieden cruciaal.

Zo blijkt bijvoorbeeld dat er op sommige bedrijventerreinen een wandelroute ontbreekt. Ook de drukte op de N318 en de overlast van vrachtverkeer dat door de kernen rijdt, zijn aandachtspunten die verdere beleidsmatige afweging vereisen. • Het laatste parkeeronderzoek in de kern Aalten dateert van 2019. Sinds dat moment hebben zich diverse veranderingen voorgedaan, zoals de realisatie van de parkeerkelder onder de Albert Heijn. Om de actuele situatie goed in kaart te brengen en in te spelen op de nieuwe ontwikkelingen, wordt het wenselijk geacht om een actualisatie van dit parkeeronderzoek uit te voeren. Dit onderzoek dient bij voorkeur in 2025 te worden uitgevoerd, waarna op basis van de uitkomsten voorstellen voor mogelijke aanpassingen in het centrum van Aalten kunnen worden geformuleerd. • Er is tevens een potentiële koppeling te maken met de realisatie van de snelle fietsverbinding Lichtenvoorde-Aalten-Bocholt, waarbij specifieke knelpunten met betrekking tot het parkeren langs de route mogelijk geïdentificeerd kunnen worden. Bovendien zou het parkeeronderzoek kunnen worden gecombineerd met een vergroeningstraject, zodat er zowel voor parkeervoorzieningen als voor groene infrastructuur een geïntegreerde oplossing kan worden gevonden.

• Het is derhalve van belang dat deze onderzoeken in een logische volgorde worden uitgevoerd: eerst het parkeeronderzoek, gevolgd door het opstellen van een inrichtingsplan, waarmee zowel de parkeerbehoeften als de ruimtelijke kwaliteit en vergroening in het centrum van Aalten optimaal kunnen worden afgestemd. • Duurzaamheid: Aalten maakt onderdeel uit van het VNG-netwerk ‘Gemeenten4GlobalGoals’. Als gemeente hebben we taak om uitvoering te geven aan de SDG's en dat kunnen we middels ons mobiliteitsbeleid op deze en deze manier oppakken. Mobiliteit kan bijdragen aan de doelen van de SDG’s, zoals een duurzame en veilige leefomgeving. Ook heeft de verdeling van mobiliteit invloed op toegankelijkheid en kansengelijkheid. Duurzame mobiliteit is essentieel om CO2-uitstoot te verminderen. • Gezondheid, sociaal domein en sport: Mobiliteit is belangrijk omdat de fysieke bereikbaarheid en toegankelijkheid van woningen en (sport)voorzieningen van belang is. Verschillende sporten worden in de openbare ruimte in de gemeente beoefend waarvoor er regelmatig gebruik wordt gemaakt van wandel- en fietspaden zowel binnen als buiten de bebouwde kom en bos(paden). Belangrijke factoren om prettig te kunnen bewegen en sporten in de openbare ruimte zijn toegankelijkheid van fiets- en wandelpaden, verkeersveiligheid, aantrekkelijke omgeving en aanwezigheid van veel

29/32

•

groen. De gemeente wil dit blijven faciliteren. De bereikbaarheid van sportvoorzieningen is ook een aandachtspunt als het gaat om parkeren en verkeersveiligheid van en naar de voorzieningen. Kinderen vallen onder de groepen kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers. Plekken waar deze groepen veel komen zijn onder andere (basis)scholen, speeltuinen, sportverenigingen en kinderopvang. Biodiversiteitsplan: In het kader van bermbeheer is in het biodiversiteitsplan opgenomen dat verkeersveiligheid voorop staat, gevolgd door verhoging van de biodiversiteit. Daarnaast wordt aangegeven dat gezocht moet worden naar de combinatie tussen groen en parkeren, bijvoorbeeld door groene parkeerplaatsen te realiseren.

BIJLAGE C: Analyse vertrekpunt

Figuur 4. Bron: CBS 2023

Figuur 5. Bron: CBS 2023

Tabel 1: verkeersveiligheidsrisico’s

Onderwerp Kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers

Infrastructuur

Weginrichting

Analyse Het aantal verplaatsingen dat in Aalten met de fiets wordt gemaakt ligt hoger dan in heel Nederland. Vergeleken met de landelijke percentages heeft de gemeente Aalten een hoge demografische druk, groene druk en grijze druk. In 2024 was de groene druk 38% en de grijze druk 44%. Uit de analyse van de telgegevens blijkt dat de intensiteiten op de gemeentelijke wegen binnen de bebouwde kom niet extreem hoog zijn (maximaal circa 5.000 mtv/etm). Het merendeel van de 30 km/u wegen heeft een passende inrichting wat betreft verkeersveiligheid. Op de 50 km/u wegen is op veel locaties en wegen geen passende inrichting wat betreft verkeersveiligheid. De 60km/u wegen scoren redelijk op basis van inrichting voor verkeersveilige wegen. Afhankelijk van de functie en intensiteiten op een weg is het aan te raden om minimaal (rode) fietsstroken aan te brengen of een aparte fietsvoorziening te realiseren. In de gemeente heeft een groot gedeelte van de 50km/u wegen dit momenteel niet. Met de afwaardering van diverse

30/32

Snelheid

Verkeersslachtoffers

wegen van 50 km/u naar 30 km/u kan dit verkeersveiligheidsrisico deels worden weggenomen. Snelheidsovertredingen komen in de hele gemeente voor. Zware snelheidsovertredingen vinden vooral plaats op 60 km/uur-wegen. Kwetsbare en onervaren deelnemers, zowel wat betreft leeftijd (jongeren in de leeftijd 12 tot en met 24 jaar) als vervoerswijzen (voetgangers en fietsers), betreffen een groot aandeel van de verkeersslachtoffers. De meeste ongevallen vinden op kruispunten en rechte wegen. Er is ongeveer een gelijke verdeling tussen ongevallen op 50 km/uur-wegen (548 ongevallen) en 60 km/uur-wegen (509 ongevallen). Ook op 80 km/uur-wegen ligt het aandeel hoog (408 ongevallen).

Figuur 6. Resultaten participatie ‘prik op de kaart’ Tabel 2: Input bewoners

Onderwerp Verkeersveiligheid

Voetganger en fietser

Openbaar vervoer

Input Op verschillende locaties ontstaan er conflicten bij gelijkwaardige kruispunten in de kernen door onduidelijke en onoverzichtelijke verkeerssituaties. Binnen en buiten de kernen zijn er zorgen over verkeersdrukte op bepaalde wegen en rondom scholen waar kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers samenkomen. Er zijn zorgen over gevaarlijk gedrag en het overtreden van de snelheidslimiet van verschillende weggebruikers zoals te hard rijden, waarbij er vraag is naar handhaving op dergelijk gedrag. Het overtreden van de snelheidslimiet is vooral een probleem buiten de bebouwde kom, waar het vaker voorkomt. Er is vraag naar veilige en directe fiets- en voetgangersvoorzieningen. De input die is gegeven gaat onder andere om ontbrekende schakels in voetgangers- en fietsverbindingen. Wegen oversteken wordt op bepaalde locaties als lastig ervaren door verkeersdrukte en fietsen in het buitengebied op niet-gescheiden fietsvoorzieningen wordt als gevaarlijk ervaren. De toegankelijkheid van voetgangersvoorzieningen in de centra is ook een aandachtspunt. Er is behoefte aan ov-verbindingen door en naar andere kernen en daarmee het bereikbaar houden van de kernen en voorzieningen zoals het gemeentehuis, ziekenhuis in Winterswijk en onderwijsinstellingen in de regio.

31/32

Parkeren

De aansluitingen van trein en bus en ov-diensten in de avond en nacht zijn hierbij aandachtspunten. Het behoud van landgrensoverschrijdend ov is ook benoemd. Parkeren voor bezoekers moet worden gefaciliteerd maar kan meer op afstand van de centra, bijvoorbeeld naar de randen van de kern. Extra verkeersdrukte ontstaat door parkeren rondom scholen, tijdens de markt in Dinxperlo en het oude centrum van Bredevoort. Onder de bewoners is een wens om iets te doen aan foutparkeren door auto’s voor de toegankelijkheid van fiets- en voetgangersvoorzieningen en overzichtelijkheid van kruisingen. Er is vraag naar voldoende invalideparkeerplaatsen in het centrum en op andere logische locaties, bijvoorbeeld bij voorzieningen. Voldoende fietsparkeervoorzieningen bij winkelgebieden en andere belangrijke voorzieningen is daarnaast een aandachtspunt.

32/32