collegebesluit Jaarstukken 2023 en Programmabegroting 2025 Regio Achterhoek

Voorstel college van B&W gemeente Aalten

Onderwerp Verantwoordelijk organisatieonderdeel

Jaarstukken 2023 en Programmabegroting 2025 Regio Achterhoek A2 Team Bestuursondersteuning en Veiligheid

Opsteller

Femke Knipscheer

Kenmerk

Z/24/155784/D-518943

Datum voorstel Vertrouwelijkheid

22 mei 2024 Openbaar

Gewenste datum Raad Voorstel/mededeling Raad Uitvoeringsprog. Raad

Toelichting voorstel Samenvatting

Portefeuillehouder: A.B. Stapelkamp. Voor u liggen de door de Regio Achterhoek verstrekte documenten: - Jaarstukken 2023 - Programmabegroting 2025-2028 Voor het Algemeen Bestuur van de Regio Achterhoek de Programmabegroting voor het volgende jaar vaststelt, wordt het ontwerp ervan bij de raden van de deelnemende gemeenten voorgelegd. De raden worden in de gelegenheid gesteld ten aanzien van het ontwerp een zienswijze in te dienen. Tevens kan de raad kennisnemen van de Jaarstukken 2023 van de Regio Achterhoek.

Voorgestelde beslispunten

Besluit

1. Voor kennisgeving aannemen van de Jaarstukken 2023, en 2. De raad voorstellen een zienswijze in te dienen op de Programmabegroting 2025-2028.

Akkoord, Akkoord met wijziging op zienswijze en inhoud

Inleiding

De Regio Achterhoek is een gemeenschappelijke regeling. De behandeling van de stukken van de Regio Achterhoek is conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen onderdeel van de Planning & Control cyclus. In dat kader worden de jaarstukken en programmabegroting hier behandeld en aangeboden aan de raad, voorzien van een voorstel van het college.

Argumenten

Jaarstukken 2023: Het jaar 2023 geeft een positief resultaat van € 97.000 (€ 0,37 per inwoner). Het voordeel is vooral ontstaan door overschotten op het werkbudget grensoverschrijdende activiteiten, strategische focus en loonkosten. Ook waren er extra rente baten over het saldo schatkistbankieren. Voorgesteld wordt om het voordelige saldo van € 97.000 (€ 0,37 per inwoner) toe te voegen aan het investeringsfonds, zoals besloten in De Achterhoek werkt door 2.0. Hierin is opgenomen dat een eventueel overschot van het jaarresultaat wordt toegevoegd aan het investeringsfonds tot een maximum van €0,50 per inwoner. De hoogte van het investeringsfonds bedraagt per 31 december 2023 €6.295.000. Er is opnieuw een toevoeging van 1 euro per inwoner gedaan door provincie en gemeenten. Daarnaast is er door vrijval van diverse projectbudgetten. Een deel wordt ingezet voor werkbudgetten voor Board en thematafels (in 2023 €333.000). De overige inzet is bedoeld voor projecten (in 2023 €336.000). De accountant (RA12) geeft in de controleverklaring aan dat de jaarrekening 2023 een getrouw beeld geeft ten aanzien van de financiële administratie en het beheer. Tevens ziet dit getrouwheidsoordeel ook toe op de rechtmatigheidsverantwoording. De jaarstukken 2023 van de Regio Achterhoek kunnen voor kennisgeving worden aangenomen.

Programmabegroting 2024: Op basis van de afgesproken berekeningsmethodiek is de absolute stijging van de inwonerbijdrage met € 176.000 voor de 8 deelnemende gemeenten. De Provincie draagt vanaf 2025 niet meer bij in de organisatiekosten. De loonsom wordt verhoogd met een loonindex inclusief nacalculatie. De overige exploitatiekosten worden verhoogd met een prijsindex. De indexcijfers komen uit de septembercirculaire 2023. De (meerjaren)begroting sluit, maar wel door onttrekkingen uit de reserves. De tekorten kunnen niet oneindig uit reserves gedekt worden. Mogelijk genoemde oplossingsrichtingen zijn daarom het verhogen van de inwonerbijdrage of ingrijpen in de organisatiegrootte. Op basis

van deze uitgangspunten stijgt de inwonerbijdrage hiermee van € 7,43 naar € 8,01 per inwoner en komt daarmee voor Aalten uit op € 217.977. In onze meerjarenraming hebben we € 202.342 opgenomen, dus moet er bij de begroting € 15.635 bij worden geraamd. Overige toelichtingen/ontwikkelingen: Regio Deal Het Rijk heeft 25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een nieuwe Regio Deal Achterhoek. In de Deal zijn de opgaven, doelen, aanpak en resultaten beschreven die de basis zijn voor nieuw te starten projecten. Veel projecten worden eind 2024/begin 2025 voorbereid door de Thematafels. Een belangrijk deel zal in 2025 starten. De looptijd van de Deal is t/m 2028. Het benodigde budget van €541.854 wordt opgevoerd in de voorjaarsnota 2024. Financiële ontwikkelingen De provincie Gelderland heeft met haar herrijkingsoperatie aangekondigd de (inwoner)bijdrage aan de governance per 2025 stop te zetten. Dit heeft een fors negatief effect op de begroting van €468.000 voor 2025. Samen met een bestaande taakstelling en diverse ontwikkelingen heeft dit een negatief structureel effect van €561.000 per 2025. De ontwikkeling dat de gemeente Montferland toegetreden is tot Regio Achterhoek zorgt voor een verhoging van de totale inwonerbijdragen van €295.000. Per saldo zorgt dit wel voor een oplopend structureel tekort.

Ondanks de toch wel negatieve financiële ontwikkelingen heeft de regio de wens om uit te breiden in formatie. De regio heeft onder meer op het gebied van lobby de wens om formatie (1fte) uit te breiden. Ze zijn van mening dat de lobbyinzet in Den Haag als in Brussel effectiever kan met meer ureninzet. Daarnaast wordt er twee keer 0,5 fte toegevoegd aan twee thematafels om zodoende voor deze twee thematafels in totaal 1 fte in te vullen. Het formatieplaatje dat in 2018 opgesteld is voldoet grotendeels maar vraagt hier en daar aanscherping en uitbreiding. De vraag is of dit verstandig/wenselijk is met in het achterhoofd dat de begroting momenteel sluitend wordt gemaakt door reserves in te zetten. De tekorten kunnen niet oneindig uit reserves gedekt worden. Een van de genoemde oplossingsrichtingen is het ingrijpen in de organisatiegrootte. Het college wordt voorgesteld om de raad voor te stellen een zienswijze in te dienen op de Programmabegroting van de Regio Achterhoek 2025-2028. De zienswijze heeft betrekking op het volgende: De gemeenten staan de komende jaren voor forse financiële opgaven. De gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Aalten deelneemt, dienen hierin eveneens in ogenschouw te worden genomen. Het college heeft eerder besloten een nullijn te hanteren, waarbij er geen financiële ruimte is voor aanvullend beleid.

Door de lagere bijdrage van het rijk zien we dat voorzieningen die de leefbaarheid en het vestigingsklimaat van onze regio ten goede komen, steeds meer onder druk komen te staan. Dit komt de brede welvaart in de Achterhoek niet ten goede. Daarbij het volgende: Met het oog op de beleidsarme begroting en het eventueel ingrijpen in de organisatiegrootte wordt de raad voorgesteld om een zienswijze in te dienen op de Programmabegroting van de Regio Achterhoek 2025-2028 op de formatieuitbreiding van 1 fte op lobby en uitbreiding van de formatie programmaregisseurs van twee keer 0,5 fte per thematafel zoveel als mogelijk binnen de eigen begroting op te lossen. Pas wanneer duidelijk is dat er geen ruimte zit in de huidige begroting accepteert de gemeente Aalten een hogere inwonersbijdrage. De risico's zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De risico's zijn overzichtelijk opgenomen. De ratio weerstandsvermogen komt in de jaarstukken 2023 uit op afgerond 1,0 en is daarmee voldoende. Het streven bij de ratio weerstandsvermogen is een voldoende en daarmee minimaal een 1,0. Wanneer de ratio boven de 1,4 uitkomt wordt het surplus uitgekeerd.

Kanttekeningen

Het opvangen van het vele werk dat vanuit het Rijk naar de regio’s komt, zoals bijvoorbeeld de Woondeals, de ruimtelijke opgaven en de Regio Deal wordt als argument weergeven in de Programmabegroting 2025 – 2028. Het opvangen van meerwerk uit de Woondeals, ruimtelijke opgaven en Regio Deal vloeit voort uit eerder aangegane verplichtingen dan wel opgelegde verplichtingen. Het is aan het college om af te wegen of dit argument valt onder de vastgestelde beleidsarme begroting. De uitbreiding van de samenwerking in de Regio Achterhoek met de gemeente Montferland zorgt daarnaast voor extra werkzaamheden. Ook het beter benutten van de mogelijkheden om EU-middelen te verwerven is een gedeelde wens. Tenslotte is het belangrijk om juist nu politiek Den Haag zoveel in beweging is, hier vanuit de Achterhoek Ambassadeurs bovenop te zitten om zoveel mogelijk bij te sturen in een door ons gewenste richting. De zorgen over het niet financieel compenseren van de gemeenten door het Rijk worden al langer geuit door de gemeenten in Nederland.

Overleg gevoerd met

Vervolgstappen en planning

Team: Informatiebeheer, persoon: Jeroen Pelle Team: Bestuursondersteuning en Veiligheid: Robert Bosch

De individuele gemeenteraden kunnen tot 2 augustus 2024 hun zienswijzen indienen. De begroting ligt in het algemeen bestuur van 11 september 2024 ter besluitvorming voor. Na de behandeling in de raadsvergadering van 2 juli 2024 wordt het raadsbesluit bekend gemaakt aan het algemeen bestuur van de Achterhoek Ambassadeurs.

Participatie

N.v.t.

Communicatie

N.v.t.