C5. ReGeNL - Kennis en vaardigheden voor een toekomstbestendig voedselsysteem in het Omgevingsplan (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Beste Raadslid ,
Ruimtelijke regels sluiten niet altijd aan op de praktijk en de noodzakelijke transitie in het landbouw- en voedselsysteem. Een duurzaam voedselsysteem vraagt daarom ook om aanpassing van beleid en regelgeving. Gemeenten spelen hierin een sleutelrol: via het Omgevingsplan kunnen zij belemmeringen wegnemen en ruimte creëren voor nieuwe vormen van landbouw en voedselvoorziening. Dit vraagt om nieuwe kennis , vaardigheden en manieren van samenwerken. Ook u als Raadslid krijgt daarmee te maken.
➔ Daarom start eind april , binnen het Nationaal Groeifondsprogramma ReGeNL (Actielijn 4) , een intervisietraject in het kader van levenslang ontwikkelen.
In het intervisietraject ga je samen met andere deelnemers aan de slag met jullie eigen casussen , kennisvragen en processtappen. Je ontwikkelt concrete handelingsperspectieven en versterkt je vaardigheden om met complexe vraagstukken te werken.
Je kunt kiezen uit: •
Groep A: een intensief traject met training in transformatieve vaardigheden
•
Groep B: een lichtere variant met focus op kennis en uitwisseling
➔ Dit traject is gekoppeld
aan een
Webinar reeks rond de centrale vraag: Welke
ruimtelijke regels kunnen worden toegepast in het Omgevingsplan om belemmeringen weg te nemen en kansen te creëren voor een toekomstbestendig voedselsysteem? De Webinars sluiten aan op actuele vragen uit de intervisiegroepen en ons netwerk in het voedselsysteem. Daarmee zijn ze direct vraaggestuurd en relevant voor de praktijk. Loop jij tegen een casus of vraagstuk aan waar je graag antwoord op wilt? Dien je vraag in en laat deze mogelijk behandelen tijdens de Webinar serie: Webinar's:
Ruimtelijke regels Omgevingsplan ; hefboom voor toekomstbestendig voedselsysteem? – Fill out form
Kortom ; Wil je jouw rol versterken en bijdragen aan een toekomstbestendig voedselsysteem? Dan nodigen we je van harte uit om deel te nemen!
Inschrijven
voor
het
intervisietraject
kan tot 20
via:
https://event.wur.nl/174334/registration
Op
de website
contact
op
als
ReGeNL
van
je vragen
en
in de
april
bijlage vind je meer
informatie. Neem
gerust
hebt!
Hartelijke groet,
(geanonimiseerd)
Actieonderzoeker
LevensLangLeren Gebiedsactoren,
MSc.
agroecological- farming
Researcher
Tel: +31
6
(geanonimiseerd) NN
WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
and food
ReGeNL
Actielijn
4
system transitions (she/her)
Intervisie traject
Ruimtelijke regels voor een toekomstbestendig voedselsysteem:
hoe
geefje
dit vorm in het Omgevingsplan? toekomstbestendige landbouwsector vraagt niet alleen verandering op het boerenerf, maar ook beleid en regelgeving. Via het Omgevingsplan hebben gemeenten een krachtige hefboom om belemmeringen weg te nemen voor regeneratieve, bodem-en watergerichte bedrijfsmodellen met sterke lokale sociale- en economische verbinding. Met dit intervisie traject biedt PeGeNL Een
in
vraaggestuurde kennisontwikkeling over ruimtelijke regels voor een toekomstbestendig voedselsysteem in het Omgevingsplan, én richt het zich op persoonlijke ontwikkeling: welke houding, vaardigheden en manier van samenwerken vraagt deze nieuwe werkelijkheid? Lokale overheden
willen vooruit. Toch
is er
terughoudendheid en ontbreekt het soms aan kennis over is dit intervisietraject opgezet als actieonderzoek. In een (juridische) maatwerkmogelijkheden’. intensief traject met training in transformatieve vaardigheden (groep A) of een lichtere variant (groep B) ga je samen met andere deelnemers aan de slag met de belangrijkste kennisvragen, processtappen en concrete acties die nodig zijn voor een toekomstbestendige landbouw. Daarom
Praktische informatie Groep
@
Voor wie? Het
A
BasesVoorbereidende vragenlijst
studielast 80
uur,
intervisietraject is bedoeld voor iedereen die zijn of haar rol bijdraagt aan, en de besluitvorming rondom, het Omgevingsplan en de uitvoering van de Omgevingswet. In het specifiek vanuit
over:
rsie boerenbedrijf
gemeentelijke ambtenaren, collegeleden en raadsledendie werken aan ruimtelijke ordeningen voor
eerdeetmoment ebinars
vragenlijst en workshop Start 15 mei'26, eindigt 20 april27 itende
Investering
€850
landbouw.
Welke kennis Y
Groep
B
Persoonlijke groei: vaardigheden
Geschatte studielast 55 uur, over: Voorbereidende vragenlijst Teambulding excursie boerenbedrijf egeleide
vaardigheden doeje op?
en
en
ontwikkel jezelf in houding,
leiderschap
Een
community:
verbind
vooruitdenkers die Y
Inschrijven kan tot 20 april via: https://event.wur.nl/174534/ registration neem
contact
context Y
De
van
beleid
juridische
en
op met:
voor
landbouw in het
Omgevingsplan. Y
Praktische voorbeelden
Y
Co-creatievaardigheden
van
ruimtelijke stu
om
toekomstgeric
andbouwgebieden. beleid te ontwikkelen. Meer weten
over hoe het Nationaal
Groeifondsprgramma ReGeNl
s:
grootst
het huidige landbouwsysteem?
Voetnoot Zie p.26: Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (2026). Grond voor verbetering: over de rol van grond in het landelijk gebied. Den Haag.
in de
regelgeving.
ruimte én kansen
(geanonimiseerd)@wur.nl
1
en
het verschil willen
Toekomstbestendige landbouw betekend
oekomstbestendige
informatie
je met vakgenoten
samen
maken.
en workshop Start 19 mei ‘26, eindigt 20 april27 Investering €650
meer
de
andbouwtransitie. Y_
intervisie sessie:
10 binars Afsluitende vragenlijst
Voor
binnen
WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
Lees
op
meer
Re
re
(geanonimise rd)
Ge NL
Am
rj
EPEN
„
Intervisie
traject Ruimtelijke regels voor een toekomstbestendig voedselsysteem: hoe geefje dit vorm in het Omgevingsplan? Groep A: 13 mei
2026 Groep B: 19 mei 2026
-
-
ad
Emnes 8
20 april 2027 20 april 2027
EN Door:
(geanonimiseerd) MN.
RecenL
4
Actielijn Actieonderzoeker, Wageningen University & Research
|
WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
10
Inhoud Waarom intervisie over toekomstbestendige landbouw & het Omgevingsplan? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Actieonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Transformatieve vaardigheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 In dit traject ga je aan de slag met*: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6 Planning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Webinars. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Voor wie? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Door wie? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Aanmelden en meer informatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Bijlage: Regeneratieve lens & 6 principes ReGeNL consortium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
10
Waarom intervisie over toekomstbestendige landbouw & het
Omgevingsplan? De ruimtelijke regels lopen soms achter op de werkelijkheid en op de transitie die nodig is in de landbouw.1 Zo werden in oude bestemmingsplannen extensieve varkenshouderijen in sommige gevallen hetzelfde behandeld als intensieve megastallen. Dat kan innovatieve en extensieve bedrijfsmodellen belemmeren.2 Ook regels rond permanent grasland beperken agro-ecologische vruchtwisseling met gewassen voor menselijke consumptie.3 De Omgevingswet biedt juist ruimte voor maatwerk en flexibiliteit. Door deze mogelijkheden actief te benutten , kunnen gemeenten experimenten , agrarische natuurontwikkeling en een duurzamere landbouw beter ondersteunen.4 De transitie naar een duurzaam voedselsysteem vraagt daarom niet alleen verandering op het boerenerf , maar ook aanpassing van beleid en regelgeving. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol. Via het omgevingsplan kunnen zij belemmeringen wegnemen en ruimte creëren voor nieuwe vormen van landbouw. Regeneratieve landbouw biedt daarbij een veelbelovend perspectief. In het Nationaal Groeifondsprogramma ReGeNL werken boeren en partners samen aan een landbouw die bodemherstel , natuur en een gezond verdienmodel combineert. Regeneratieve bedrijfsmodellen zijn diverser en kennisintensiever dan de gangbare landbouw. Ze gaan uit van bodem en water , en zoeken verbinding met de lokale economie en gemeenschap.
Denk aan voedselbossen , strokenteelt , gemengde bedrijven die samenwerken om lokaal gesloten kringlopen te realiseren , maar ook aan burgers die een wijktuin beheren of CSA-boerderijen die zelf regionale ketens opzetten. De diversiteit in mogelijkheden biedt kansen voor boeren , natuur én samenleving. Maar daarvoor zijn wel passende ruimtelijke regels nodig. En dat is een complex proces. Het gaat niet om één verandering of innovatie , maar om meerdere oplossingen en veranderingen in verschillende processen , netwerken , systemen en structuren. Bij het ontwikkelen van beleidsinterventies in het Omgevingsplan om de juiste condities te creëren en stakeholders te stimuleren (of af te remmen) , is intervisie een waardevol instrument. Het biedt een veilige setting om dilemma’s te bespreken. Deelnemers leren van elkaars ervaringen en krijgen sneller inzicht in wat werkt. Daarnaast versterkt het het reflectief vermogen en handelingsrepertoire om in co-creatie concrete stappen te zetten in deze complexe procesopgave.
1 Buiten 2
de lijntjes kleuren voor duurzame landbouw • DRIFT RVO Rapport Iedere boer telt -dec2025. pdf 3 Onderzoek: kleine biologische tuinders belemmerd door knelpunten in wet- en regelgeving | Federatie van Agro-ecologische Boeren 4 Grond voor verbetering: over de rol van grond in het landelijk gebied , p. 26
10
Actieonderzoek Met dit intervisie traject investeert ReGeNL Actielijn 4 daarom in de kennis en uitvoeringskracht van gemeenten en gebiedspartners. Het intervisie traject combineert toegankelijke online zelfstudie over een duurzaam voedselsysteem binnen het Omgevingsplan met een begeleid intervisietraject van acht bijeenkomsten verspreid over één jaar. Het intervisie traject maakt deel uit van een actieonderzoek naar de vraag: aan welke randvoorwaarden moeten omgevingsplannen voldoen om een duurzaam voedselsysteem te en ondersteunen , welke vaardigheden hebben ambtenaren nodig om regels , middelen en samenwerking effectief in te zetten en een duurzaam voedselsysteem structureel te verankeren in het Omgevingsplan?
Dat betekent dat we met elkaar deze vraag beantwoorden door van elkaar te leren , samen op onderzoek uitgaan en experimenteren met nieuwe manieren van handelen. Door deel te nemen geeft u , via het aanmeldformulier , Wageningen University & Research toestemming om de gegevens die tijdens het traject worden verzameld te verwerken en analyseren. Gesprekken kunnen worden opgenomen en worden altijd geanonimiseerd verwerkt. De inzichten kunnen later worden gebruikt voor communicatie en om het ReGeNL programma verder te verbeteren. Deelnemers kunnen kiezen uit een intensieve (groep A) of minder intensieve variant (groep B) van het intervisietraject. In beide trajecten staan intervisie en gezamenlijke kennisontwikkeling centraal , ondersteund door Webinars en praktijkgerichte kennisproducten die aansluiten op de vragen uit de groep. In de intensieve variant (groep A) wordt daarnaast gericht gewerkt aan vaardigheden zoals perspectiefwisseling , relationeel denken en het omgaan met complexiteit , onzekerheid en uiteenlopende waarden. Het intervisie traject wordt afgesloten met een gezamenlijke workshop waarin deelnemers reflecteren op hun leerervaringen en concreet maken wat nodig is – in beleid én in competenties – om regeneratieve landbouw te gebruiken als leidraad in het Omgevingsplan.
Transformatieve
vaardigheden
meerlagig bestuurlijk systeem dat hun juridische speelruimte bepaalt, beschikken zij wel degelijk over beleids- en maatwerkmogelijkheden die bijdragen aan de institutionalisering van duurzame en rechtvaardige voedselsystemen®®”, Daarmee kunnen zij ambities formuleren en stakeholders mobiliseren. Tegelijkertijd stelt de Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI) terecht dat de overheid zulke transformaties niet alleen kan realiseren. Samenwerking met andere stakeholders, ieder met een eigen rol en verantwoordelijkheid, is essentieel? Hoewel
Om
gemeenten opereren binnen
een
die
samenwerking effectief vorm te geven, is het belangrijk om kennis over maatwerk te verbinden met de ontwikkeling van transformatieve capaciteit. Denk aan het kunnen omgaan met complexiteit en onzekerheid, perspectiefwisseling en het collectief vermogen om regels en werkwijzen aan te passen. Dit stelt gemeenten, evenals andere gebiedsactoren, beter in staat om op te treden als procesbegeleider, verbinder en innovator. Zo kunnen zij met mensgerichte werkwijzen, flexibele beleidsinstrumenten en versterkt zelforganiserend vermogen concrete stappen zetten in gebiedsprocessen, ondersteund door het ruimtelijk instrumentarium van de Omgevingswet. Transformatieve
capaciteit is daarbij het vermogen
volstaan.
Het gaat verder dan aanpassen: duurzaamheidsvraagstukken is dit cruciaal
systemen fundamenteel te veranderen wanneer bestaande structuren niet langer het doorbreekt bestaande patronen en bouwt nieuwe, duurzame systemen op. Juist bij complexe om
om
tot structurele
en
toekomstbestendige oplossingen
te komen.
(geanonimiseerd) heeft op basis van literatuuronderzoek uiteengezet welke kwaliteiten en vaardigheden onder transformatieve capaciteit vallen. DE: Omdat We
deze
baseren
vaardigheden breed ons
en
vaak
op eenliefdesethiek,
contextafhankelijk zijn, kiezen wij in dit actieonderzoek
zoals beschreven
erkenning, respect, betrokkenheid, kennis, vertrouwen
beschouwing).
We veronderstellen
versterken. In intervisie
door bell hooks in haar
open, eerlijke dat deze liefdesethiek kan dienen als en
Groep A wordt expliciet ingezet
boek ‘Alles
over
voor
een
praktische manier en
toepassen
van
om
toegankelijke benadering. benadering bestaat uit zorg,
meer
liefde”? Deze
communicatie (genegenheid
op het ontwikkelen
een
laten
we
in deze context buiten
transformatieve
capaciteit te
deze liefdesethiek in ambtelijke context.
$
Uitgangspunten bij het ontwerp van de Omgevingswet [Informatiepunt Leefomgeving Grond voor verbetering: over de rol van grond in het landelijk gebied, p. 26 7 Handreiking+Overgangsgebiedentin+transitie.pdf 8 Advies: In dienst van de toekomst-een handreiking voor transformatiegericht beleid | Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie, p.3 9 (geanonimiseerd) BE M. (2016) Conceptualizing urban transformative capacity: A framework for research and policy. Cities, 51, 121-130. 0 (geanonimiseerd) B B. (2000) Al! about love: new visions: Bell (geanonimiseerd) GM (geanonimiseerd) ®
WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
Re-Ge.NL
AL(j'e °
10
In dit traject ga je aan de slag met*: • het omgevingsplan als hefboom voor institutionalisering Veel gemeenten hebben al voedselvisies , agrarische gebiedsprocessen en duurzaamheidsambities ontwikkeld , maar de vertaling naar uitvoering blijft lastig. Via ruimtelijke keuzes en voorwaarden in het Omgevingsplan kunnen gemeenten hier invulling aan geven , mits er voldoende kennis is van de juridische en beleidsmatige ruimte. De centrale kennisvraag is: Welk lokaal maatwerk kan worden toegepast in het Omgevingsplan om belemmeringen weg te nemen en kansen te creëren voor een duurzaam en rechtvaardig voedselsysteem? Want gemeenten kunnen wél sturen op: belemmeringen wegnemen , bijv. door landbouw te verbinden met klimaat- en natuurdoelen ; ruimte te creëren voor nieuwe agrarische verdienmodellen , zoals multifunctioneel landgebruik en korte ketens ; randvoorwaarden stellen aan grondgebruik , bijv. via locatiekeuzes , voorwaarden en bufferzones ; faciliteren , verbinden en stimuleren.
het samen verkennen en uitproberen van nieuwe werkwijzen onder de Omgevingswet De Omgevingswet vraagt om een integrale , flexibele participatieve en reflexieve werkwijze , waarin landbouw , biodiversiteit , energie , recreatie en klimaat in samenhang worden bekeken. Dit vraagt om gebiedsspecifieke oplossingen , meer zeggenschap voor lokale belanghebbenden en nadruk op co-creatie. Daarmee verschuift de rol van de overheid van sectoraal naar integraal werken. Van ambtenaren wordt verwacht dat zij systeemdenken combineren met juridische kennis , co-creatieprocessen begeleiden en beleid ontwikkelen dat zowel juridisch robuust als transitiegericht is. In dit traject word je onderdeel van een groep pioniers in jouw vakgebied. Samen reflecteer je op je maatschappelijke rol en leer je hoe je complexe vraagstukken concreet kunt maken. •
strategische handelingsruimte pakken • Gemeenten hebben beperkte formele bevoegdheden in het landbouwbeleid en opereren binnen (supra)nationale kaders. Daardoor nemen zij vaak een faciliterende rol aan. Tegelijk ligt er juist binnen die ruimte strategische handelingskracht: via ruimtelijke ordening , economische prikkels , publieke inkoop en het versterken van kennis en netwerken. In dit traject leer je je eigen rol en positie in het voedselsysteem in kaart te brengen , met aandacht voor hardnekkige problemen , betrokken actoren , complexiteit en patronen van verandering. Je reflecteert op je handelingsruimte binnen het bredere vraagstuk hoe je via het Omgevingsplan kunt bijdragen aan een duurzaam en rechtvaardig voedselsysteem. *In Groep A wordt ingezet op het trainen van vaardigheden middels huiswerkopdrachten. Groep B is beperkt tot onderling leren middels intervisie.
10
Planning Het intervisie traject start met een teambuilding excursie begin mei. Deelnemers kunnen zich inschrijven voor groep A (intervisie , vaardigheden training en kennisopbouw) of B (intervisie en kennisopbouw) , max. 8 personen per groep. Toelating tot de intervisie groepen vindt plaats op basis van de locatie van de ingebrachte casus en ervaring in gebiedsprocessen met boeren. Investering Groep A: €850 en 75 uur (excl. reistijd) geschatte studielast verdeeld over de volgende activiteiten: • Teambuilding excursie regeneratieve boerderij De Hooilanden in Bennekom • 8 in-persoon professioneel begeleide intervisie bijeenkomsten , afsluitend gezamenlijk eten afwisselend verzorgd door de deelnemers • Casus & reflectie opdrachten tussen de intervisie bijeenkomsten in • Zelfstudie door regelmatig bijwonen Webinars en eventueel lezen relevante rapportage • Afsluitende workshop: gezamenlijke analyse van geleerde lessen en evaluatie Let op: Iedere deelnemer wordt gevraagd 1 keer een locatie en eten te verzorgen voor de groep , o. b. v. een in-kind bijdrage.
GROEP A 13 MEI 2026
9 JUNI 2026
Groep A - Teambuilding excursie regeneratieve boerderij + 1ste intervisie sessie in Bennekom Groep A - Intervisie
In
13:30
17:30
17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
15:30
17:30
17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd 17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd
persoon
In persoon
15 SEPTEMBER 2026
Groep A - Intervisie
In persoon
27 OKTOBER 2026
Groep A - Intervisie
In persoon
24 NOVEMBER 2026
Groep A - Intervisie
In persoon
12 JANUARI 2027
Groep A - Intervisie
In persoon
16 FEBRUARI 2027
Groep A - Intervisie
In persoon
23 MAART 2027
Groep A - Intervisie
In persoon
20 APRIL 2027
Groep A + Groep B - Gezamenlijke analyse van geleerde lessen en evaluatie
In persoon
10
Investering Groep B: €650 en 75 uur (excl. reistijd) geschatte studielast verdeeld over de volgende activiteiten: • Teambuilding excursie regeneratieve boerderij • 8 hybride professioneel begeleide intervisie bijeenkomsten , afsluitend gezamenlijk eten • Zelfstudie door regelmatig bijwonen Webinars en lezen relevante rapportage • Afsluitende workshop: gezamenlijke analyse van geleerde lessen en evaluatie
WEBINAR PLANNING 22 APRIL 2026 27 MEI 2026 24 JUNI 2026 9 SEPTEMBER 2026 7 OKTOBER 2026 11 NOVEMBER 2026 9 DECEMBER 2026 27 JANUARI 2027 10 MAART 2027 7 APRIL 2027
GROEP B 19 MEI 2026 16 JUNI 2026 22 SEPTEMBER 2026 3 NOVEMBER 2026 1 DECEMBER 2026
Groep B - Teambuilding excursie regeneratieve boerderij + 1ste intervisie sessie Groep B - Intervisie Groep B - Intervisie
In
13:30
17:30
15:00 15:00
17:00 17:00
15:00 15:00
17:00 17:00
15:00 15:00
17:00 17:00
15:00
17:00
13:30
17:30
persoon
Online In
17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd
persoon
Groep B - Intervisie Groep B - Intervisie
Online In persoon
19 JANUARI 2027 2 MAART 2027
Groep B - Intervisie Groep B - Intervisie
30 MAART 2027
Groep B - Intervisie
20 APRIL 2027
Groep A + Groep B - Gezamenlijke analyse van geleerde lessen en evaluatie
Online In persoon
In persoon
In persoon
17:30-19:00 gezamenlijke maaltijd
Webinars Deelnemers combineren intervisie met praktijkgerichte , openbaar toegankelijke Webinars (eventueel aangevuld met rapportages) die worden gepubliceerd op GroenKennisnet-pagina ‘Beleid & Wetgeving’. De Webinars sluiten direct aan op vragen uit de intervisiegroepen en zijn daarmee vraaggestuurd. Zo ontwikkelen deelnemers gerichte kennis en vaardigheden én dragen ze bij aan structurele beleidsinbedding. Centraal staat de kennisvraag: Welke ruimtelijke regels kunnen worden toegepast in het Omgevingsplan om belemmeringen weg te nemen en kansen te creëren voor een duurzaam en rechtvaardig voedselsysteem? Per casus wordt deze vraag beantwoord met de juiste (juridische) expertise. Deelname aan de Webinars is optioneel.
Voor wie? De
zijn of haar rol bijdraagt aan, en de besluitvorming de Omgevingswet. In het specifiek voor rondom, Omgevingsplan uitvoering gemeentelijke ambtenaren, collegeleden en raadsleden die werken aan ruimtelijke ordening en voedselsystemen. cursus
is bedoeld
voor
iedereen die vanuit
het
en
de
van
Edin
Door wie? begeleiding door: (geanonimiseerd) BN | eerning4Transformation coördinatie en onderzoek: Opzet, organisatie, (geanonimiseerd) eoeningen University & Research BEN Intervisie
Dit intervisietraject is onde! rdeel van het Nationaal
Groeifondsprogramma ReGeNL.
ReGeNL
ontwikkelt
samen
Nederlandse boeren
met
een
toekomstbestendige landbouwsector
Aanmelden
en
meer
informatie
Inschrijven kan tot 20 april via: https://event.wur.nl/174554/registration Hebje vragen? Neem
contact
op met
(geanonimiseerd) Re
waarbij landbouw samengaat met bodemverbetering en natu urherstel
en
daarbij
de
een
goed
boeren. Tussen
verdienmodel nu
en
2030,
voor
start ReGeNL
met 1000
orn
boeren de overgang naar regeneratieve landbouw m et een
positieve business case. Z o maken wij regeneratieve landbouw het nieuwe normaal tussen 2030
en
2040.
Meer weten
over
hoe ReGeNL samenwerkt
de grootste
uitdagingen van het huidige
aan
landbouwsysteem? Lees meer op regenl.nl!
WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
Rege NL
Bijlage: Regeneratieve
lens & 6
principes ReGeNL consortium
Regeneratieve landbouw is een verzamelnaam van landbouwpraktijken die niet alleen de negatieve effecten van gangbare praktijken proberen te beperken, maar ook een positieve bijdrage leveren aan natuur, milieu, klimaat, voedselzekerheid en sociale omstandigheden. Een regeneratief landbouwsysteem combineert voedsel- en biomassaproductie met behoud en ontwikkeling van gezonde ecosystemen. Zo draagt het landbouwsysteem bij aan biodiversiteit, integriteit van de biosfeer, menselijk en dierenwelzijn, en economische welvaart. We werken vanuit de
e
volgende principes:
Natuurlijk wereldbeeld (1): We zien onszelf niet als'boven' de
natuur.
Regeneratie gaat over capaciteit
voor
kwaliteit
en
van
herstel.
Optimaliseren fotosynthese door het jaar heen en voeden van de levende bodem, hetgeen vereist dat gebruik van chemische inputs wordt geminimaliseerd en uiteindelijk gestopt. e
Wederkerigheid (2): Gelijkwaardigheid handel), boer).
e
e
maar
ook tussen
mens
en
Diversiteit
(2/3): Veel verschillende
boeren
ideeën. Dit maakt
en
in de
samenwerking. Niet alleen tussen mensen (eerlijke natuur (bijv. de boer zorgt voor de bodem, de bodem voor de
soorten
het systeem
planten, dieren,
sterk
minder kwetsbaar
_Handelingsperspectief/Eigenaarschap (3,4,5): Boeren en andere voedselsysteem moeten de ruimte, middelen maken in hun eigen omgeving.
e
en
en
macht hebben
Regeneratieve
ook verschillende soorten
maar
voor
mensen om
lll
crises.
DE
werkzaam in het
regeneratieve keuzes
BODEM
IS
ENGE
te
Blijven leren/Innovatie en kennisontwikkeling (6): Continu jezelf afvragen: "Zijn we nog wel op de goede weg?”. Het is een proces van doen, reflecteren en aanpassen aan nieuwe situaties. BEN (geanonimiseerd) 2025: EN (geanonimiseerd) < AN (geanonimiseerd) 2025)
Economie
Gezond
en
onder marne
0
|
fe
1
ReGeNL-definitie-van-regeneratieve-landbouw.pdf & (geanonimiseerd) (2023). The Regenerative Lens: A conceptual framework ons (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Ns Ne ON sr. One 824-842. Earth, 6(7), regenerative social-ecological systems. 5 Alina (geanonimiseerd) £ A. Mm, (2025). (geanonimiseerd) Enabling Regenerative Transitions: What Can Design Offer?. DRS2024: Boston. BEE, MN. WAGENINGEN UNIVERSITY
&
RESEARCH
for
Re-.Ge.NL
TER