Bijlage 1 - Nota toekomstbestendig sportvoorzieningenbeleid

30

6.4 Onderhoud en beheer Als eigenaar van de meeste binnensportaccommodaties in de gemeente, heeft de gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid ten aanzien van onderhoud en beheer. Het uitvoeren van het benodigde onderhoud is essentieel om te zorgen voor een veilige en functionele omgeving waar sport en bewegen optimaal kunnen plaatsvinden. Goed onderhoud en beheer van sportaccommodaties zorgt ervoor dat ze toegankelijk blijven voor alle inwoners van de gemeente en bijdragen aan een gezonde en actieve leefstijl. 6.4.1 Wat is de huidige situatie? Situatie binnensportvoorzieningen Met het oog op de wettelijke verplichting van de gemeente om ruimte voor bewegingsonderwijs te faciliteren en om uitgangspunten voor gebruik, kwaliteit, tarieven en beheer te kunnen waarborgen, worden gemeentelijke accommodaties geëxploiteerd door de gemeente zelf (zonder winstoogmerk). Het beheer en onderhoud van de binnensportaccommodaties ligt bij de gemeente. De gemeente zorgt voor regulier onderhoud, inspecties, schoonmaak en een veilig toegangssysteem. De kwaliteitsnormen van NOC*NSF en de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) worden daarbij gehanteerd. De inventaris voor het bewegingsonderwijs is gebaseerd op de aanbevolen lijst met sport- en beweegmiddelen van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO).

In samenspraak met het bewegingsonderwijs, wordt bepaald wat wel en niet nodig is van deze lijst. De gemeente laat jaarlijks de sportinventaris van gemeentelijke binnensport-accommodaties en van accommodaties waar de gemeente verantwoordelijk is voor het onderhoud, keuren volgens geldende Europese normen. Afgekeurde toestellen worden zo snel mogelijk gerepareerd en indien nodig vervangen. De gemeente laat in het kader van tijdefficiëntie en kostenbesparing voor verenigingen, bij de jaarlijkse inspecties ook materiaal in de sporthallen keuren dat eigendom is van sportverenigingen zelf. Als toestellen afgekeurd worden, moet de betreffende vereniging het materiaal binnen 3 maanden repareren, vervangen of verwijderen. In 2024 is een transformatie van het beheer van de binnensportvoorzieningen Eurohal, Aladnahal en gymzaal ‘t Grachthuys in gang gezet. Doel hiervan is een meer toekomstbestendig beheer van de binnensportvoorzieningen. Er is een sleutelsysteem geïntroduceerd waarbij structurele en incidentele huurders van de Eurohal en de Aladnahal zichzelf met een tag toegang kunnen verlenen tot het gebouw. Daarnaast is de schoonmaak uitbesteed aan een derde partij. Voor de gymzalen (al dan niet in beheer zijn van de gemeente Aalten) geldt dat deze worden geopend en gesloten met een sleutel.

Structurele gebruikers hebben een sleutel om zich toegang tot de betreffende accommodatie te verschaffen.

31

De binnensportvoorzieningen worden verhuurd per uur. Voor de huur van de binnensportvoorzieningen gelden verschillende tarieven (zie hoofdstuk 6.7) die sinds 1 augustus 2025 gelden. Deze tarieven zijn voor het gebruik van de sportvoorziening, inclusief het gebruik van de aanwezige sportinventaris, het sanitair, kleedkamers en gas, water en licht. Welke kwaliteit de huurder mag verwachten, is aan de orde gekomen in hoofdstuk 6.2. De huurvoorwaarden zijn in 2025 herijkt om beter aan te sluiten op de nieuwe situatie waarbij er geen sprake is van permanent beheer van de sportvoorzieningen.

Situatie gemeentelijke buitensportvoorzieningen In de gemeente Aalten zijn de meeste buitensportvoorzieningen geprivatiseerd. Maar er zijn ook nog buitensportvoorzieningen die in eigendom en beheer van de gemeente zijn. De gemeente biedt in deze gevallen basisvoorzieningen aan die noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van de sport op amateurniveau. Hiervoor betalen de sportverenigingen een jaarlijkse huur. De basis omvat: Veilige en toegankelijke (natuurgras)sportvelden inclusief eventuele doelen en ballenvangers (onderhoud en vervanging); Regelmatig onderhoud van de velden, het groen binnen een afstand van 2 meter om de velden en lichtmasten. Omdat natuurgrasvelden een lagere milieubelasting hebben en minder complex zijn in aanleg en onderhoud dan kunstgras, kiest de gemeente in beginsel voor het aanbieden van natuurgras als basisvoorziening voor de amateursport. Kunstgrasvelden zijn minder duurzaam door het materiaalgebruik, de hogere milieubelasting bij productie, het energieverbruik voor onderhoud en de uitdagingen rondom recycling en afvoer. Aanleg van kunstgras is onder andere een oplossing wanneer er sprake is van ruimtegebrek. Kunstgras heeft namelijk een veel grotere bespelingscapaciteit. In eerste instantie lijkt er in de gemeente Aalten geen sprake te zijn van ruimtegebrek, aangezien alle voetbalverenigingen over voldoende velden beschikken voor hun leden.

Bij groei van het ledenaantal is uitbreiding echter bij geen van de voetbalverenigingen mogelijk. In dat opzicht kan er wel sprake zijn van ruimtegebrek. De gemeente Aalten werkt daarom in principe niet actief mee aan de aanleg van kunstgrasvelden als gemeentelijke voorziening wanneer er ruimtelijk geen noodzaak is. Tegelijkertijd is kunstgras voor sommige sporten inmiddels gemeengoed geworden, ook als er geen sprake is van ruimtegebrek. De gemeente biedt ruimte voor initiatieven waarbij clubs zelf kiezen voor kunstgras en dit ook volledig zelf kunnen financieren. In die gevallen stelt de gemeente als voorwaarde dat wordt gekozen voor een zo duurzaam mogelijke uitvoering, met name via een natuurlijke infill. Het groenonderhoud van de niet geprivatiseerde buitensportvoorzieningen is uitbesteed aan een professionele derde partij. Er is periodiek overleg tussen de verenigingen, de gemeente Aalten en de onderhoudspartij over de staat van de groenvoorzieningen. 32

De realisatie van kleedkamers en sanitaire voorzieningen bij gemeentelijke buitensportvoorzieningen wordt mogelijk gemaakt via gemeentelijke investeringssubsidies, maar het eigenaarschap en dus de verantwoordelijkheid voor het onderhoud en beheer hiervan liggen bij verenigingen of beheerstichtingen middels recht van erfpacht en opstal. Als een vereniging wensen heeft die verder gaan dan de gestelde basisvoorzieningen, zoals specifieke materialen, een sportkantine, hybride- of kunstgrasvelden of extra trainingsruimten, dan wordt in principe tot privatisering overgegaan. Wanneer de gemeente kansen of economisch voordeel ziet voor de openbare ruimte in relatie tot sportparken, behoudt zij wel het recht om af te wijken van privatisering. Als een nieuw op te richten vereniging aanspraak wil maken op (nieuwe) basisvoorzieningen en de mogelijkheid voor een investeringssubsidie, wordt eerst samen met de betreffende vereniging gekeken of de voorgenomen activiteiten in een nog niet vervulde sportbehoefte voorzien en voldoende levensvatbaar is. Vervolgens wordt er gekeken of de activiteiten passen binnen het bestaande sportaanbod alvorens de keuze gemaakt wordt voor realisatie van nieuwe accommodaties of ruimten. Buitensportvoorzieningen staan, geprivatiseerd of niet, altijd op grond die eigendom is van de gemeente.

Deze eigendomssituatie wordt gehandhaafd om het behoud van sportvoorzieningen in de gemeente Aalten te kunnen waarborgen. Geprivatiseerde buitensportverenigingen Onder privatisering verstaat de gemeente Aalten ‘het overdragen van beheer, onderhoud en vervanging van een sportvoorziening aan een vereniging of beheerstichting'. Het overgaan tot privatisering is in principe een eenmalige keuze voor de vereniging: zij kiest ervoor om deze extra voorzieningen zelfstandig te beheren en financieren, zonder structurele gemeentelijke bijdragen. De kaders voor privatisering zijn: Er wordt een objectieve maatschappelijke businesscase opgesteld die de basis vormt voor de beslissing om te privatiseren, liefst door/met behulp van een onafhankelijke deskundige externe partij. Deze businesscase beoordeelt de maatschappelijke meerwaarde, de financiële haalbaarheid en de duurzaamheid van de plannen. In de op te stellen overdracht wordt een voorkeursrecht of optie tot koop opgenomen zodat voorzieningen bij faillissement kunnen terugvallen aan de gemeente. In de afgelopen jaren zijn op deze manier verschillende sportparken zoals Sportpark Zuid, ’t Welink van FC Dinxperlo en Villekamp van AZSV geprivatiseerd. Voetbalverenigingen die in het verleden hebben gekozen voor de aanleg van kunstgras sportvelden zijn, zoals de voorwaarden in het voorgaande laten zien, geprivatiseerd.

In bijzondere gevallen is maatwerk mogelijk, bijvoorbeeld indien verhuizingen noodzakelijk zijn op initiatief van de gemeente. Geprivatiseerde verenigingen ervaren in toenemende mate knelpunten met betrekking tot onderhoud en de exploitatie van de kunstgras sportvelden. Stijgende prijzen zorgen ervoor dat verenigingen en beheerstichtingen meer moeite hebben met het reserveren van middelen voor onderhoud en renovatie.

33

6.4.2 Waar willen we naartoe? Binnensportvoorzieningen Het regulier onderhoud van de binnensportaccommodaties wordt uitgevoerd op een niveau waarbij de kwaliteit van de accommodaties geborgd is. Het onderhoud wordt uitgevoerd aan de hand van het Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP) dat gebaseerd is op de uitvoeringsagenda van het gemeentelijk vastgoedbeleid. Dit onderhoud wordt zo veel mogelijk uitgevoerd op natuurlijke momenten, hierbij wordt rekening gehouden met de toegankelijkheid van voorzieningen. De financiële consequenties zijn onderdeel van het DMJOP. De wijze van beheer van sportvoorzieningen is veranderd. Waar vroeger sprake was van permanent beheer, met een beheerder die gedurende de gehele openingstijden fysiek aanwezig was, is er tegenwoordig steeds vaker een verschuiving naar hybride beheer. Bij permanent beheer lag de nadruk op dagelijkse aanwezigheid en uitvoerende taken. De beheerder opende en sloot de accommodatie, hield toezicht tijdens gebruik, ondersteunde bij het klaarzetten van materialen en fungeerde als aanspreekpunt voor gebruikers. Dit model bood veel direct contact en sociale binding. Het hybride model combineert fysieke aanwezigheid op piekmomenten met digitale en organisatorische ondersteuning op afstand.

Taken zoals reserveringen, toegang en toezicht worden steeds vaker ondersteund door digitale systemen, terwijl gebruikers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen voor het gebruik van de accommodatie. De beheerder blijft echter van essentieel belang voor een goed beheer van de sportaccommodaties. De beheerder vervult in dit model een coördinerende rol: aanwezig bij drukke momenten of evenementen, bereikbaar voor storingen, aanspreekpunt voor gebruikers, verantwoordelijk voor het beantwoorden van email en vragen en specifieke taken op bepaalde tijden. Dit leidt tot een efficiëntere inzet van personeel en middelen, maar vraagt ook om duidelijke afspraken met gebruikers over verantwoordelijkheden en zelfredzaamheid. De overgang naar hybride beheer sluit aan bij bredere ontwikkelingen in gemeentelijk vastgoedbeheer: kostenbeheersing, digitalisering en duurzaamheid. Vooralsnog wordt niet afgeweken van de ingezette koers. Maar het is wel heel belangrijk om in contact te blijven met gebruikers over eventuele verbeteringen. De gemeente Aalten staat open voor signalen ten aanzien van het optimaliseren van de ingezette koers en verkent graag samen de mogelijkheden.

34

Buitensportvoorzieningen Bij de gemeentelijke buitensportvoorzieningen staat de gemeente aan de lat voor het beheer en onderhoud van de voorziening. Dit wordt altijd in goed overleg gedaan met de vereniging die de accommodatie huurt. De meeste buitensportaccommodaties zijn geprivatiseerd en in beheer en eigendom van beheersstichtingen. Gezien de stijgende kosten van onderhoud, beheer en vervanging van voorzieningen, toenemende complexiteit in wet- en regelgeving en tegelijkertijd een afname van vrijwilligerscapaciteit, wordt de druk op sportverenigingen groter. De gemeente ziet deze ontwikkelingen en ondersteunt verenigingen en beheerstichtingen door bijvoorbeeld het delen van kennis, het geven van advies, ondersteuning bij subsidiewerving of financiële garantstellingen. Regeldruk kan worden verminderd door, waar mogelijk, eenvoudige procedures en duidelijke gebruiksovereenkomsten. Uiteraard altijd binnen de wettelijk gestelde kaders.

Gestreefd wordt naar een situatie waarin: Onderhoud en inspecties structureel en planmatig plaatsvinden, zowel bij binnen- als buitensportvoorzieningen, met duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden en uitvoering; Voorzieningen duurzaam en toekomstbestendig worden geëxploiteerd, met aandacht voor energieverbruik, materiaalkeuze, toegankelijkheid en multifunctioneel gebruik; De maatschappelijke rol van sportverenigingen wordt gestimuleerd; Beheer en verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij gebruikers, verenigingen of beheerstichtingen ligt, waar dit doelmatig en haalbaar is, en altijd binnen heldere gemeentelijke kaders; De gemeente haar rol als regisseur en toezichthouder goed kan vervullen, met voldoende inzicht in de staat, het gebruik en de levensduur van accommodaties, ook wanneer beheer is geprivatiseerd of wordt gedeeld; Een gezond financieel evenwicht ontstaat tussen kosten, bijdragen van gebruikers, inzet van vrijwilligers en gemeentelijke investeringen, zodat voorzieningen op lange termijn overeind blijven. 6.4.3 Hoe gaan we dat doen? Actueel houden van de meerjarenonderhoudsplannen voor alle gemeentelijke sportvoorzieningen.

Er wordt geleidelijk gebouwd aan een centrale technische dienst, die bereikbaar is voor alle gemeentelijke sportvoorzieningen, beschikt over specialistische kennis van sportinventaris en periodiek toezicht houdt op kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid. Deze dienst ondersteunt en versterkt de inzet van huidige beheerders; Versterking van het hybride beheer, waarbij de inzet van beheerders nog steeds van belang is. Fysieke aanwezigheid op piekmomenten wordt gecombineerd met digitale ondersteuning. Dit kan alleen goed functioneren wanneer randvoorwaarden zoals duidelijke afspraken, werkende systemen, heldere kaders en een eenduidige taakverdeling goed zijn georganiseerd. Door deze basis te verbeteren, kan de ingezette koers voortgezet worden én blijft de waardevolle ervaring van huidige beheerders optimaal benut;

35

Optimalisatie van het sleutelsysteem en toegangsbeheer, zodat zowel vaste als incidentele gebruikers op een veilige en gecontroleerde manier toegang hebben, passend bij de ontwikkeling naar hybride beheer. Wanneer sportverenigingen met een eigen accommodatie groot onderhoud willen uitvoeren, kan de gemeente hen ondersteunen via een borgstelling in samenwerking met Stichting Waarborgfonds Sport (SWS). Deze mogelijkheid via het SWS wordt onderzocht.

6.5 Duurzaamheid 6.5.1 Wat is de huidige situatie? Verduurzaming van gemeentelijke sportaccommodaties maakt onderdeel uit van het bredere gemeentelijke vastgoedbeleid. Dat beleid richt zich op energie-efficiëntie, circulair bouwen en klimaatadaptatie, gekoppeld aan onderhoudsmomenten via het Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP). Voor binnensportaccommodaties, die in eigendom van de gemeente zijn, ligt de verantwoordelijkheid volledig bij de gemeente. Bij buitensportaccommodaties, waar verenigingen vaak eigenaar of beheerder zijn, ondersteunt de gemeente met kennis en advies. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed is een proces van de lange adem. De gemeente sluit aan op de landelijke klimaatdoelstellingen en het akkoord van Groenlo 3.0. De ambitie is om in 2050 te beschikken over een energieneutraal en aardgasvrij gemeentelijk vastgoedbestand en te komen tot een volledig CO₂ neutrale vastgoedportefeuille. 6.5.2 Waar willen we naar toe? Sportvoorzieningen kunnen bijdragen aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Dat betekent energiezuinige en toekomstbestendige sportaccommodaties, waarin ook aandacht is voor klimaatadaptatie en circulair gebruik van materialen. Duurzaamheid is namelijk niet alleen een technische opgave, maar ook een maatschappelijke. Sportvoorzieningen moeten veilig, gezond en betaalbaar blijven, zodat ze op lange termijn hun functie behouden.

Bij het maken van verduurzamingskeuzes wordt nadrukkelijk gekeken naar de levensduur van een sportvoorziening en de intensiteit van het gebruik. Belangrijk uitgangspunt bij het verduurzamen is om maatregelen zoveel mogelijk op natuurlijke vervangingsmomenten toe te passen om onnodige afschrijvingen te voorkomen. Gebouwen die veel worden bezocht of een belangrijke maatschappelijke functie vervullen, krijgen hierbij extra aandacht. Duurzaamheidsinvesteringen worden afgewogen op basis van proportionaliteit en terugverdientijd, zodat middelen doelmatig worden ingezet.

36

6.5.3 Hoe gaan we dat doen? De maatregelen en planning voor verduurzaming van gemeentelijke (sport)accommodaties zijn vastgelegd in de uitvoeringsagenda van het gemeentelijk vastgoedbeleid. In het DMJOP worden planning en werkzaamheden op gedetailleerd niveau weergegeven. Verenigingen en gebruikers worden gezien als belangrijke partners in het verduurzamingsproces. Samenwerking richt zich op bewustwording, het delen van kennis en het benutten van subsidiemogelijkheden. Voor het verduurzamen van sportaccommodaties kunnen sportverenigingen en beheerstichtingen gebruikmaken van de Stimuleringslening duurzame maatregelen non‑profitorganisaties. Deze lening is bedoeld voor eigenaren van maatschappelijk vastgoed, zoals sportverenigingen, scholen en stichtingen, en wordt uitgevoerd via het Energieloket. Daarnaast is er een subsidieregeling voor de afsluitkosten van deze lening door de gemeente Aalten vastgesteld. Hiermee worden organisaties die willen investeren in energiezuinige en duurzame maatregelen in hun accommodaties ondersteund. Bij het onderhoud en de ontwikkeling van gemeentelijke sportaccommodaties wordt waar mogelijk aangesloten bij de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid en SROI. Dit omvat energiebesparende maatregelen, het gebruik van duurzame materialen, en het bevorderen van een circulaire economie.

37

6.6 Huurtarieven Het beschikbaar stellen en onderhouden van gemeentelijke sportvoorzieningen brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Om deze kosten deels te dekken, betaalt iedere gebruiker van de binnensportvoorzieningen en enkele buitensportvoorzieningen een huurtarief aan de gemeente Aalten. 6.6.1 Wat is de huidige situatie? Binnensport In de gemeente Aalten worden verschillende binnensportvoorzieningen verhuurd door de gemeente aan verenigingen, onderwijs en andersoortige gebruikers. Het gaat om de volgende locaties:

Kern

Voorziening

Afmeting

Kenmerken

Aalten

Sporthal Stationsplein

Sporthal

Drie zaaldelen

Aalten

Aladnahal

Sporthal

Drie zaaldelen

Aalten

Dalweg

Sporthal

Niet deelbaar

Bredevoort

't Grachthuys

Sporthal

Niet deelbaar

Dinxperlo

Eurohal

Sporthal

Drie zaaldelen

Dinxperlo

Duplo

Gymzaal

Niet deelbaar

De binnensportvoorzieningen worden verhuurd per hele en halve uren met een minimum van een uur. De actuele tarieven zijn te raadplegen op de website van de gemeente Aalten. Deze tarieven zijn inclusief het gebruik van de aanwezige sportinventaris, het sanitair, kleedkamers en gas, water en licht. Deze tarieven worden ieder kalenderjaar per 1 augustus geïndexeerd op basis van de CBS-Consumenten Prijs Index (CPI) Alle huishoudens. De tarieven zijn voor het laatst herijkt tijdens het proces om te komen tot de ‘Nota huurtarieven in de sport 2007’. Binnensportverenigingen huren de accommodaties per uur, zijn vrij in het aantal te huren uren en hebben alleen tijdens de gehuurde uren de beschikking over de accommodatie.

38

Bij het beoordelen van aanvragen gelden de volgende prioriteiten: (Sport)evenementen/jubilea van Aaltense verenigingen gaan voor overig gebruik; Tijdens de schooltijden hebben scholen voorrang op het overige gebruik; De door de gemeente Aalten gesubsidieerde zaalsportverenigingen hebben voorrang op overige gebruikers; Van maandag tot en met donderdag gaan trainingstijden van seizoensgebruikers voor overig gebruik; Van vrijdag tot en met zondag gaan competitiewedstrijden van seizoensgebruikers voor overig gebruik; Overig gebruik. Er gelden de volgende uitzonderingen: Verenigingen die de Eurohal huren en waarbij sprake is van seizoensgebruik, betalen niet voor de vergaderruimte. Het tarief voor verenigingen/huurders van buiten de gemeente is 125% (het uurtarief van één sportzaal is voor verenigingen in de gemeente Aalten voor seizoen 25/26 €14,55, 125% komt dan neer op €18,19). Het tarief voor commercieel gebruik (uitgezonderd evenementen) is 160% (het uurtarief van één sportzaal is voor verenigingen in de gemeente Aalten voor seizoen 25/26 €14,55, 160% komt dan neer op €23,28). Voor commerciële evenementen wordt afhankelijk van de aard en omvang van een activiteit een tarief bepaald. Gymnastiekvereniging Athos huurt structureel de turnzaal in de Aladnahal. Het streven is om in 2026 de huurovereenkomst te actualiseren.

Buitensport In de afgelopen jaren zijn Sportpark Zuid (voormalig sportpark van AD’69 en KV Aladna), Sportpark Villekamp en Sportpark ’t Welink geprivatiseerd. Ze zijn in beheer van beheerstichtingen en verenigingen gekomen die op deze parken sporten. Er is aan de hand van een formule die gelijk is voor alle parken, een eenmalige privatiseringsbijdrage berekend waarmee de verenigingen zelf het beheer en onderhoud voor de komende jaren moeten verzorgen. Het sportpark (atletiekbaan) waar AVA’70 gebruik van maakt en sportpark ’t Broock waar SV Bredevoort hoofdgebruiker is, zijn nog in beheer en eigendom van de gemeente. De gemeente is daarmee verantwoordelijk voor het onderhoud en renovatie van de velden. Via recht van opstal en erfpacht zijn de kleed- en kantine accommodaties op beide terreinen, in beheer en eigendom van de verenigingen. De huur voor de atletiekbaan en de velden wordt jaarlijks in rekening gebracht en is gebaseerd op de ‘Nota huurtarieven in de sport 2007’. Buitensportverenigingen betalen een jaartarief en hebben vervolgens "permanent" de beschikking over de accommodatie.

39

Onderwijs De gemeente draagt financieel bij aan bewegingsonderwijs door het beschikbaar stellen en onderhouden van gemeentelijke gymzalen, sporthallen en buitensportvelden. Voor de wettelijk verplichte uren bewegingsonderwijs betaalt het onderwijs geen huur. In sommige gevallen ‘huurt’ de gemeente ruimte die vervolgens kosteloos aan het onderwijs ter beschikking wordt gesteld. Dit garandeert dat scholen hun basisverplichting op het gebied van bewegen kunnen realiseren zonder extra financiële lasten. Dit geldt bijvoorbeeld voor de gymzalen in de buurtschappen IJzerlo en Lintelo. Voor bovenwettelijke uren, die scholen extra (indien aan de orde) aanbieden om extra bewegingsmogelijkheden te bieden, kunnen aanvullende afspraken worden gemaakt. In veel gevallen zijn deze uren geheel voor rekening van de school, maar er kan ook sprake zijn van gedeeltelijke vergoeding vanuit de gemeente, afhankelijk van de aard van het extra aanbod en lokale beleidsprioriteiten. Huurtarieven binnensport vergeleken Om te kunnen beoordelen of de gemeente Aalten redelijke huurtarieven hanteert, is het goed om een vergelijking te maken met het landelijk gemiddelde en vergelijkbare gemeenten. In onderstaande grafieken worden de cijfers uit 2024 over het gemiddelde uurtarief per type tarief van een sporthal, sporthal en gymzaal en naar stedelijkheid weergegeven. Dit zijn de meest recente beschikbare data.

De tarieven in de gemeente Aalten liggen iets lager dan het landelijk gemiddelde, ook als gekeken wordt naar mate van stedelijkheid. Deze gemiddelden zijn niet alleszeggend maar geven wel een goed beeld van de marktconformiteit van de tarieven van de gemeente Aalten.

40

Dekkingspercentages binnensportvoorzieningen Gebruikers die sportvoorzieningen huren van de gemeente, betalen daar niet de kostprijs voor. Dat is logisch, omdat het toepassen van kostendekkende huurtarieven niet realistisch is. Een substantiële gemeentelijke bijdrage is dus altijd nodig om sportvoorzieningen in stand te kunnen houden. Om uitspraken te kunnen doen over de hoogte van de huidige huurtarieven versus de werkelijke kosten van de sportaccommodaties is het nodig om de gemeentelijke kosten en baten van de sportvoorzieningen in beeld te hebben. In onderstaande tabel zijn deze kosten en baten voor het jaar 2026 weergegeven.

41

Begrote lasten 2026

Begrote baten 2026

Sporthal stationsplein

145.309,00

42.237,00

Sporthal Aladna

182.667,00

52.259,00

Gymzaal Dalweg

56.454,00

5.704,00

Gymzaal Bredevoort

59.944,00

21.177,00

Eurohal Dinxperlo

231.869,00

60.014,00

Sporthal Duplo

20.000,00

2.671,00

Sportvelden Bredevoort

49.927,00

10.035,00

Sportvelden AVA

35.045,00

9.974,00

26%

781.215,00

201.400,00

De mate waarin de baten de kosten van de binnensportaccommodaties dekken is gemiddeld 26%. Hierin zijn de kosten voor groot onderhoud niet meegenomen. De reden hiervoor is dat de kosten voor groot onderhoud jaarlijks fluctueren omdat de gemeente Aalten werkt met een reserve in plaats van een voorziening waaruit wordt gedoteerd.

42

Subsidie Sportverenigingen betalen niet de werkelijke kostprijs voor het gebruik van sportvoorzieningen. Het verschil tussen de werkelijke kosten en de huuropbrengsten is daarmee een verkapte subsidie. Naast deze zogenaamde verkapte subsidie, ontvangen sportverenigingen een organisatiesubsidie van de gemeente Aalten. Knelpunten In 2024 heeft BMC in opdracht van de gemeente Aalten een inventarisatie uitgevoerd onder gebruikers van de sportvoorzieningen in de gemeente Aalten. De inventarisatie laat zien dat er een inhaalslag wenselijk is waar het gaat om (huur)contracten, tarieven en andere afspraken met gebruikers en exploitanten. De huidige afspraken zijn niet altijd helder (of bekend) en niet uniform. Het sportlandschap in de gemeente Aalten sterk veranderd. Zo kent Aalten tegenwoordig een veel hogere privatiseringsgraad, zijn sommige verenigingen gefuseerd en/of opgeheven en heeft het gemeentelijke sporthalbeheer in de afgelopen jaren een ontwikkeling doorgemaakt waarbij er een hogere mate van zelfredzaamheid van verenigingen wordt verwacht. Daarbij komt dat de meeste accommodaties nog niet duurzaam of energiezuinig zijn. Investeringen in renovatie en verduurzaming zijn noodzakelijk, maar brengen ook hogere lasten met zich mee. 6.6.2 Waar willen we naartoe? De huidige tarieven zijn gebaseerd op de Huurtarievennota Sport uit 2007.

Het sport(voorzieningen)landschap in de gemeente Aalten zag er toen wezenlijk anders uit dan nu. Het is daarom goed om de huidige tarieven tegen het licht te houden en nieuwe uitgangspunten te formuleren op basis van de huidige situatie. Wanneer marktconforme tarieven worden gehanteerd, tarieven die aansluiten bij de werkelijke kosten en de marktwaarde van de voorzieningen, geeft dat een eerlijke situatie. Strikt genomen is het niet doorberekenen van de werkelijke kosten van een accommodatie aan een gebruiker, niet toegestaan op basis van de Wet Markt en Overheid. Tegelijkertijd is het in de praktijk vaak niet haalbaar om gebruikers de volledige, werkelijke kostprijs te laten betalen. De meeste sportverenigingen, scholen en maatschappelijke organisaties, beschikken niet over de middelen om dergelijke tarieven op te brengen. Sport is van grote maatschappelijke waarde: het bevordert gezondheid, sociale samenhang, talentontwikkeling en leefbaarheid. Daarom verhuurt de gemeente haar binnensportvoorzieningen tegen maatschappelijke, nietkostendekkende tarieven. Het streven van de gemeente Aalten is betaalbare huurtarieven te hanteren die inzichtelijk en uitlegbaar zijn richting de huurders. Op dit moment wijken de tarieven in de gemeente Aalten niet veel af van de gemiddelde tarieven in Nederland. De tarieven zijn in dat opzicht dus redelijk ‘marktconform'.

De tarieven worden daarom niet herijkt. Toekomstige investeringen als gevolg van achterstallig onderhoud of duurzaamheid, worden niet doorberekend in de huurtarieven. Dit heeft als doel uniforme huurtarieven te behouden. Wel is het de bedoeling meer inzicht te geven in de opbouw van de tarieven, met name om helderheid te bieden over welk deel van de werkelijke kosten van de gemeentelijke accommodaties worden doorbelast aan de huurders en wat men qua basisvoorzieningen mag verwachten bij het huren van een sportzaal.

43

6.6.3 Hoe gaan we dit doen? De gemeente Aalten zorgt ervoor dat de huurtarieven voor sportaccommodaties transparant, uitlegbaar en evenwichtig blijven. De huidige tarieven blijven van kracht, maar de onderbouwing ervan wordt beter inzichtelijk gemaakt voor gebruikers. Daarbij wordt uitgegaan van de basisvoorziening zoals beschreven in de adviesnota en hoofdstuk 6.2. Deze vormt het fundament voor het tariefstelsel. Er wordt inzichtelijk gemaakt welk deel van de werkelijke kosten van de sportaccommodaties door de gemeente wordt betaald. Door deze transparantie ontstaat meer begrip bij gebruikers. Dit wordt gerealiseerd door: Voortzetting van de toepassing van de huidige huurtarieven, inclusief wijze van jaarlijkse indexatie via het CPI per 1 augustus. Jaarlijkse vaststelling gebeurt middels de P&C cyclus. Dit heeft als doel om uniforme, uitlegbare en marktconforme tarieven te borgen voor alle gemeentelijke sportaccommodaties. Inzicht te bieden voor vaste huurders over wat de werkelijke kosten en baten van de gemeentelijke sportvoorzieningen zijn, zoals in de tabel hierboven inzichtelijk wordt gemaakt. Indien wenselijk kunnen huurders gedetailleerder inzicht krijgen in de exploitatiebegrotingen.

Duidelijkheid te bieden over het gehuurde: per type sportvoorziening (gymzaal, sportzaal, sporthal) is helder wat men mag verwachten wat bij in het huurtarief per uur inbegrepen zit, namelijk: Toegang tot de sporthal middels het geldende toegangssysteem in het betreffende gebouw/sportzaal; Het (correct) gebruik van de aanwezige sportinventaris die jaarlijks gekeurd wordt en voldoet aan de gestelde richtlijnen; Het (correct) gebruik van de aanpalende kleedkamers en het sanitair; Een schone sportzaal en schone kleedkamers. De gemeente heeft afspraken met het schoonmaakbedrijf over welke standaarden en kaders hiervoor gehanteerd worden; Een aanspreekpunt voor alle sporthallen die bij calamiteiten en bijzonderheden gecontacteerd kan worden om de huurder te ondersteunen. Het verhuren van sport- en beweegaccommodaties tegen een maatschappelijk, niet-kostendekkend tarief wordt formeel aangemerkt als activiteit in het algemeen belang.

44

7. Bijlagen A. Bronnenlijst Gemeentelijke bronnen Gemeente Aalten (2024). Behoefteonderzoek sportvoorzieningen (uitgevoerd door BMC). Gemeente Aalten (2025). Adviesnota Toekomstbestendig Sportlandschap. Gemeente Aalten (2026). Vastgoedbeleid. Gemeente Aalten (2024). Inwonerspanel U Spreekt – rapportages sport en bewegen. Gemeente Aalten (2025). Mobiliteitsvisie. Gemeente Aalten (2026). Ontwerp Omgevingsvisie. Gemeente Aalten (2007). Nota huurtarieven in de sport. Landelijke bronnen Kenniscentrum Sport & Bewegen: SROIanalyse. Kenniscentrum Sport & Bewegen: beweegrichtlijninformatie. Kenniscentrum Sport & Bewegen: Richtlijnen Toegankelijkheid Indoor Sportaccommodaties KISSrapportage (2024): sportdeelname gemeente Aalten. Uniek Sporten & Branchevereniging Sport- en Cultuurtechniek Richtlijnen toegankelijkheid buitensportaccommodaties. NOC*NSF: Sociale veiligheid in de sport. Mulierinstituut: Huurtarievenmonitor binnensport 2024: huurtarieven van gemeentelijke sporthallen, sportzalen en gymzalen Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO): inventarislijst sport- en beweegmaterialen. Stichting Waarborgfonds Sport (SWS): informatie over borgstellingsregeling. Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst (JOGG). Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Sportakkoord: Beweeg-Sport- en Leefstijlakkoord (BSL).

Wet- en regelgeving Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl): toegankelijkheidsvoorschriften. Wet publieke gezondheid: beweegnormen. VN-Verdrag Handicap: uitgangspunten toegankelijkheid. Wet Markt en Overheid: kaders voor maatschappelijke tarieven. Overige geraadpleegde bronnen Energieloket Achterhoek: Stimuleringslening duurzame maatregelen nonprofitorganisaties.

45