Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering Zaal Lintelo d.d. 16 januari 2024

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 16 januari 2024 – Zaal Lintelo Aanvang: 19:30 uur Aanwezig:

Voorzitter: De heer Koskamp De leden: de heren Assink, Smits, Holtman, Bulsink, Onstenk, Bauhuis en Hollema Namens het college: wethouder Kok en mevrouw Koenders. Griffier: de heer Fiering

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet eenieder welkom. 2. Voorstel tot vaststelling van het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek 20242028. Eerste termijn. De heer Onstenk zegt dat er in de beeldvorming een heldere presentatie is gegeven. Aalten heeft met zes andere gemeenten het RPW opgesteld. Zijn fractie is voorstander van het uitbreiden van het gemeentelijke bedrijventerrein. Bedrijvigheid vindt zijn fractie belangrijk. De fractie wacht de uitwerking van het college af. Ingestemd wordt met het voorstel en hij heeft geen discussiepunten. De heer Assink. Het RPW, oftewel het berekenen en vervolgens vaststellen van de benodigde oppervlakte industrieterrein in de periode 2023 t/m 2030 komt uit op een ruime 10 ha voor onze gemeente. Dit naast de reeds uitgegeven opties. Een forse oppervlakte maar daar moeten we wel 7 jaar mee doen. Dit betekent 1,5 ha per jaar. Of dit voldoende is zal de komende jaren duidelijk worden. In ieder geval ligt deze raming schitterend in lijn met de zoektocht met dezelfde oppervlakte die inmiddels gestart is. Immers de eerste verkenning is achter de rug en de volgende stap is gezet. In de volgende termijn van 10 jaar zijnde 2030-2040 is de behoefte aan nieuwe locatie minimaal gelijk.

Wordt daar overigens met de huidige locatiekeuze rekening gehouden? Is het streven bijvoorbeeld om aansluitend verder te ontwikkelen nu die behoefte ook berekend is? Het CDA is akkoord met het voorliggende RPW van de 7 gemeenten en hoopt dat mede dit RPW zal bijdragen aan een voorspoedige uitbreiding van onze bedrijventerreinen De heer Bauhuis. De opzet van dit programma lijkt op een buffet namelijk maximaal scoren. Als het op het bord ligt gaat het mee, anders gaat een ander er mee vandoor. Er wordt ingezet op de hoogste verwachting van de behoefte. De leegstand wordt achterwege gelaten en er wordt ook uitgegaan van het maximumaantal hectares. Gemist wordt welke type bedrijven willen de gemeenten in de Achterhoek. Circulaire economie willen we graag stimuleren. Hoe kunnen we dat ruimtelijk stimuleren? Biobased bouwen heeft de toekomst. Hoe wordt dit in productie gebracht en waar? Dit wordt in dit regionale rapport gemist. Dit is een discussie punt. Afgevraagd wordt of een economisch groei langer houdbaar en wenselijk is. Er is al een tekort aan arbeidskrachten, de grondstoffen zijn schaars en er is druk op de mobiliteit en op het milieu. De gemeente moet zich niet alleen richten op groei. Daar moet in de plannen rekening mee worden gehouden. De fractie van de Progressieve Partij kan met dit RPW niet akkoord gaan.

Zijn fractie hoopt dat de focus bij de lokale uitwerking een stuk genuanceerder is dan dit rapport. Voorkomen moet worden dat de gemeente straks met stukken grond blijft zitten, die wel in de plannen zijn meegenomen, maar niet worden gebruikt. De heer Smits zegt dat het goed is dat de regio nadenkt over de benodigde bedrijventerreinen. Aalten kan ongeveer 11 ha uitbreiden. Afgevraagd wordt of de gemeente hier niet eerder mee had moeten beginnen. Hij geeft mee om de volgende fase ook al mee te nemen in de plannen. Begin tijdig met de ontwikkeling van bedrijventerreinen aangezien het veel tijd kost om deze te realiseren. Denk ook goed na over de plek van de uitbreiding van het bedrijventerrein met name in Aalten. De heer Hollema zegt dat dit een verplicht nummer is. Dit is in de lijn met voorgaande jaren. Dit gaat over aantallen. Net als bij woningbouwcontingenten moet dit ook worden vastgesteld. Hij heeft geen discussiepunten en gaat akkoord met het voorstel.

De heer Holtman heeft twee discussiepunten. Het gaat nu om aantallen en om de onderbouwing voor de eventuele uitbreiding van het bedrijventerrein. De fractie van de ChristenUnie wil wel iets van uitbreiding van het bedrijventerrein en wil ook wel wat doen ten aanzien van de vervangingsvraag. Maar het verkeer op de N318 loopt langzamerhand vast, de netcongestie is in deze regio een groot probleem, op sommige plekken op het bedrijventerrein is sprake van overlast voor de buurt en er is een tekort aan arbeidskrachten. De angst van zijn fractie is dat door de vaststelling van dit plan de gemeente de legitimatie krijgt om uit te breiden, terwijl de genoemde problemen toenemen. Zijn fractie wil graag een samenhangend verhaal ontvangen. Wat voor type bedrijven wil de gemeente hebben? Hoe wil de gemeente de arbeidskrachten hiernaar toe krijgen? Hoe wil de gemeente hiervan profiteren? Enz. Op de vraag over welke alternatieven er onderzocht zijn heeft het college niet geantwoord. Er moeten toch alternatieven zijn. Bijvoorbeeld dat in Montferland, of nabij de N381 of A18 wat meer wordt uitgebreid. Daar wordt niets over geschreven. Alleen dat Aalten ongeveer 11ha mag uitbreiden. Zijn fractie heeft veel moeite met het voorliggende voorstel. De heer Bulsink zegt dat de fractie van GemeenteBelangen van mening is dat de gemeente uitvoering moet geven aan de opgave zoals in het RPW is genoemd.

De gemeente moet op korte termijn opzoek naar 11 ha uitbreiding zodat er ook voor de lokale bedrijven uitbreidingsmogelijkheden zijn en de bedrijven niet hoeven uit te wijken naar andere gemeenten. De industrie binnen onze gemeentegrenzen moet behouden en gefaciliteerd worden. Uiteindelijk is dat goed voor de gemeente Aalten en de werkgelegenheid en voor alle andere gemeenten waarop dit RPW is gebaseerd. Hij heeft geen discussiepunten. Discussiepunten. • Gemist wordt in het plan welke type bedrijven gewenst zijn; • Is uitbreiding van 11 ha in Aalten wel geschikt gezien de problemen op het gebied van mobiliteit, arbeidskrachten, overlast, netcongestie e.d. • Geen alternatieven weergegeven Reactie college. Wethouder Kok zegt dat rekening wordt gehouden met het realiseren van een bedrijventerrein na 2030. Tijdens de discussie over het RPW heeft Aalten hier sterk voor gepleit. Het ontwikkelen van bedrijventerreinen duurt lang. Daarom wil Aalten ook de mogelijkheid hebben voor een soort doorkijk naar de toekomst. In dit plan is dat meegenomen. Met de provincie is wel afgesproken dat wel uitgegaan wordt van het lage scenario. Voorkomen moet worden dat er te veel wordt geprogrammeerd. In de lokale zoektocht naar bedrijventerreinen wordt dit onderdeel meegenomen. Voor het ontwikkelen van netto 10 ha bedrijventerrein heeft de gemeente veel meer bruto hectares nodig dan in het verleden.

Zeker met de opgaves in het kader van de duurzaamheid, biodiversiteit, energie e.d. De gemeente is blij met de mogelijke uitbreiding van circa 10 ha. Dit is een goede bouwsteen voor de te maken ruimtelijke plannen. Dit document is nodig voor deze plannen. Ten aanzien van de type bedrijven zegt spreker dat in het RPW een hoofdindeling is opgenomen namelijk agrifood, maakindustrie, klassiek gemend en logistiek. Voor Aalten geldt hoofdzakelijk de categorieën maakindustrie en klassiek gemend. Er hebben zich nu al lokale bedrijven bij de gemeente gemeld voor uitbreidingsmogelijkheden in Aalten. De gemeente wil deze bedrijven graag faciliteren. Deze bedrijven zitten in de categorieën maakindustrie en klassiek. De circulaire economie wordt een onderdeel van het toekomstige omgevingsplan. Naar aanleiding van de opmerking om uit te breiden op de logische plek merkt spreker op dat medio maart 2024 de raad hierover nadere informatie ontvangt. Dat is een vervolg op deze discussie. Ten aanzien van de opmerking over genoemde 11 ha en de oplopende problemen zegt spreker dat de genoemde problemen niet betekenen dat de gemeente niets kan doen. Zodra een omgevingsplan wordt ontwikkeld worden de genoemde aspecten zoals mobiliteit, flora, fauna e.d. onderzocht. Het college ziet de genoemde problemen niet.

Wanneer alleen in Doetinchem nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld heeft dat tot gevolg dat het verkeer vanuit Aalten naar Doetinchem zal toenemen. Opgemerkt wordt dat andere gemeenten niet de behoefte hebben om centraal een bedrijventerrein te ontwikkelen. Overigens er staat niets in de weg om in gezamenlijkheid ergens op een geschikte locatie een bedrijventerrein te ontwikkelen. Naar zijn mening moet de gemeente ervoor zorgen dat lokale bedrijven de mogelijkheid hebben om in deze gemeente uit te breiden. De heer Holtman vraagt welke impact een mogelijke uitbreiding van 11 ha in Aalten heeft op andere domeinen? Deze uitbreiding en de uitbreidingen in andere gemeenten hebben toch een enorme impact op de mobiliteit, verkeersveiligheid, netcongestie e.d.? Waarom is dit niet in regionaal verband afgestemd en besproken. Wethouder Kok antwoordt dat alle deelnemende gemeenten hebben aangegeven dat zij behoefte hebben aan de uitbreiding van hun lokale bedrijventerrein voor lokale bedrijven. Daarnaast is er geen

2

behoefte om een andere verdeelsleutel toe te passen. Elke gemeente is ervan overtuigd dat de toegekende hectares ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden in hun gemeente. Ten aanzien van de alternatieven merkt spreker op dat het college wel een antwoord op de vraag heeft gegeven. Het is niet onmogelijk om in de toekomst iets gezamenlijks te doen. Echter daar gaat dit RPW niet over. Dit RPW gaat over het aantal benodigde hectares. De heer Holtman zegt dat op het moment dat het RPW door de gemeenten en provincie is vastgesteld, de gemeenten aan slag kunnen gaan met ruimtelijke plannen. De vraag is: Welke alternatieven zijn er onderzocht als het gaat om gezamenlijk locaties waarbij rekening wordt gehouden met bijv. werkgelegenheid en alle andere genoemde aspecten. Wethouder Kok antwoordt dat dit niet is onderzocht. Uit onderzoek is gebleken dat de behoefte lokaal is. Mocht er een mogelijkheid zijn om gezamenlijk een locatie te onderzoeken dan is dat mogelijk. Tweede termijn Discussiepunt: Gemist wordt in het plan welke type bedrijven gewenst zijn De heer Bauhuis vraagt zich af of in het plan niet opgenomen moet worden welke type bedrijven gewenst zijn en daar ruimte voor te creëren. De heer Hollema zegt dat het RPW hier niet het juiste instrument voor is. De Regio moet aan slag met de Achterhoekse groene industriepolitiek.

Ook moet aandacht zijn voor revitalisering van bedrijventerrein. Daarbij kan gekeken worden naar wat bedrijven gezamenlijk kunnen doen op bijvoorbeeld het gebied van duurzaamheid en netcongestie. Naast algemeen circulaire industriebeleid moet daar de komende jaar op worden ingezet. De heer Onstenk zegt dat in Aalten hoofdzakelijk de maakindustrie en klassiek gemend is gevestigd. De ondernemer kan niet worden verplicht wat hij moet maken. Als de nieuwe wetgeving van kracht is komen de circulariteit en de biodiversiteit vanzelf aan de orde. De heer Hollema zegt dat wel ingezet kan worden op groene industriepolitiek. Daarmee kunnen bedrijven wel worden geprikkeld. Uiteraard kan het niet voorgeschreven worden. De heer Bauhuis. Naast de maakindustrie heeft de logistiek in Aalten ook behoorlijk veel hectares in gebruik. Het is niet goed om af te wachten welke bedrijven er naar Aalten komen of in Aalten willen uitbreiden. Het is goed om een visie voor de toekomst te ontwikkelen welke kant de gemeente op wil gaan. De heer Assink zegt dat in het RPW staat welke type bedrijven in de Achterhoek gewenst zijn. Nadrukkelijk is aangegeven dat de zeven gemeenten geen zgn. “dozenbouw” in hun gemeenten willen realiseren. De wijze waarop gebouwd gaat worden en alle andere aspecten worden in het omgevingsplan opgenomen.

Bedrijven van buiten de regio worden doorverwezen naar de regionale bedrijventerreinen. De heer Hollema zegt dat bedrijven als Kaemingk en Kramp toch grote dozenschuivers in de directe omgeving zijn. De heer Holtman zegt dat de heer Bauhuis bedoeld dat de raad een kade stellende rol heeft. Als nu niks in dit plan wordt vastgelegd over de gewenste bedrijven, dan is het niet bekend welke bedrijven op het nieuwe bedrijventerrein zich gaan vestigen. De discussie wordt verkeerd gevoerd. Gekeken wordt naar ruimte voor lokale ondernemers. Hij vraagt zich af hoeveel lokale bedrijven willen uitbreiden. We leven in een mondiale wereld. Overal in de wereld worden spullen besteld. Kan er niet met wat meer kaders en wat meer toekomstgericht naar dit onderwerp gekeken worden? Het huidige bedrijventerrein is op verschillende plekken een rommeltje. Rekening houdend hiermee en met de uitbreidingsplannen moet naar zijn mening met meer visie en ideeën gekeken worden naar de toekomst zeker als t.z.t. 27 ha tot 2040 mogelijk gerealiseerd kan worden. De heer Bulsink vraagt of de heer Holtman bedoeld dat hij vindt dat alleen de regionale bedrijventerreinen uitgebreid mogen worden. De heer Holtman. Neen. Een aantal bedrijven in Aalten wil hier uitbreiden. Deze ruimte moet de gemeente hebben en kunnen bieden.

Wat opvalt is dat alle gemeenten willen uitbreiden, terwijl zij een aantal problemen gezamenlijk hebben. Daar wordt in dit rapport met geen woord over gerept. Tegelijkertijd wordt geklaagd over overlast, verkeersonveiligheid, mobiliteit e.d. De vraag is: waarom wordt dit onderwerp één dimensionaal behandeld. Er zijn toch meer alternatieven denkbaar. Discussiepunten. Is uitbreiding van 11 ha in Aalten wel geschikt gezien de problemen op het gebied van mobiliteit, arbeidskrachten, overlast, netcongestie e.d. en geen alternatieven weergegeven. De heer Holtman zegt dat in het RPW niets over deze onderwerpen wordt geschreven. Moet de raad hier niet iets van vinden of moet de raad hier iets over afstemmen? Of moet college worden gevraagd om met een nieuwe uitwerking 2.0 te komen samen met andere gemeenten?

3

De heer Bauhuis vindt dat de gemeente alert moet zijn op wat voor soort bedrijven in Aalten worden gevestigd. Centraliseren van bedrijventerreinen is niet ideaal. De werknemer stapt in de auto als de werkgever op meer dan 15 km van zijn huis is gevestigd. Dat is ook niet de bedoeling. Hij zou het op prijs stellen dat er meer keuzes waren. Dus niet alleen wel of niet instemmen met het aantal hectares per gemeente. Hij deelt de opvatting van de heer Holtman. De heer Hollema. Inhoudelijk kan hij er zeker in meegaan. Dat is echter een volgende stap. Er moet geen nieuwe versie 2.0 van dit plan worden gemaakt. Wel moet de gemeente nadenken over de verschillende domeinen. Hoe moet de gemeente omgaan met netcongestie e.d. Wat kan de gemeente daar sturend in doen? In het omgevingsplan wordt alles meegenomen. Dat betekent niet dat het dan pas moet worden opgepakt. Bepaalde zaken moeten naar zijn mening meer integraal worden aangepakt. Ook belangrijk is de revitalisering van bedrijventerreinen. In het RPW staat dat nieuwe grote bedrijven gevestigd worden op de regionale bedrijventerreinen. Wat doe je met lokale bedrijven die na verloop van tijd zo groot zijn geworden, dat deze bedrijven eigenlijk thuishoren op een regionaal bedrijventerrein. Waar ligt de grens? Dat is een lastige discussie.

De heer Bauhuis heeft het gevoel dat nu eerst de mogelijkheden voor uitbreiding van het bedrijventerrein worden gecreëerd en vervolgens wordt rustig afgewacht. Op het moment dat er problemen komen dan wordt bekeken hoe dat opgelost kan worden. Dat is een verkeerde gang van zaken. Nu moet nagedacht worden over de consequenties en hoe de nadelen opgevangen kunnen worden. Dit moet integraal worden opgepakt. De heer Hollema. Wilt u dat ook voor woningen? Voor woningen wordt ook één keer per vier jaar het woningbouwcontingent vastgesteld. Vervolgens gaat de gemeente aan de slag met de ruimtelijke plannen voor deze woningen. De heer Holtman vindt dit wezenlijk iets anders. Voor woningbouw heeft de gemeente al een duidelijke visie ontwikkeld. In dit plan wordt aangegeven dat de Achterhoek 179 ha bedrijventerrein wil realiseren. Er wordt een verdeelsleutel toegepast. Dit heeft een enorme impact op infrastructuur, mobiliteit enz. Daar wordt niets over geschreven. Het is niet duidelijk wat de impact en de consequenties zijn. Op het moment dat gemeenten akkoord gaat met dit plan worden er een ruimtelijke procedure gestart. Er is immers ingestemd met het RPW. Terwijl t.z.t. mogelijk blijkt dat er diverse consequenties zijn waaruit blijkt dat het helemaal niet verstandig is om het huidige bedrijventerrein uit te breiden.

Door nu alleen te kijken naar het aantal hectares wordt de kop in het zand gestoken. Er worden t.z.t. diverse problemen gecreëerd waarvan men nu vindt dat hierop eerst een visie moet worden ontwikkeld. Doe het stap voor stap. De consequenties kunnen nu niet worden overzien. De heer Onstenk zegt dat tijdens de beeldvorming is aangegeven dat er aandacht is voor duurzame gebiedsontwikkelingen, de energievoorzieningen, de bereikbaarheid, de circulaire activiteiten e.d. Deze onderwerpen komen bij de planvorming allemaal aan de orde. De heer Holtman zegt dat nu het kader wordt vastgesteld om 10 ha uit te breiden. Dat is de legitimatie om de ruimtelijke procedure te starten. Dan pas worden de consequenties inzichtelijk. Hij kan het nu niet overzien. Voorliggend voorstel is geen gezamenlijk regionaal voorstel. 179 ha is door zeven gedeeld en de gemeenten worden succes gewenst met de verder uitwerking hiervan. De heer Onstenk vindt dit een mooi voorbeeld van regionale samenwerking. De heer Hollema wijst erop dat het woningcontingent ook door zeven is gedeeld. Dat is niet wezenlijk anders dan dit onderwerp. De heer Holtman vindt dat nu niet besloten kan worden om het bedrijventerrein uit te breiden met 11 ha terwijl de consequenties niet bekend zijn. Dat is wezenlijk anders dan bij woningbouw. Conclusie.

De voorzitter concludeert dat er geen toezeggingen zijn gedaan en dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 30 januari 2024 kan.

3. Sluiting De voorzitter sluit om 20:25 uur de vergadering.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 30 januari 2024. M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

4