Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering Zaal Lintelo d.d. 12 september 2023

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 12 september 2023 – Zaal Lintelo Aanvang: 19.30 uur. Aanwezig:

Voorzitter: Mevrouw Rensink-Althof De leden: Agendapunt 2: de heren Assink, Koskamp, Bulsink, Onstenk, Bauhuis en Hollema en mevrouw Van Santen-Oonk. Agendapunten 3 en 4: de heren Assink, Meerdink, Bulsink, Onstenk, Weevers en Hollema en mevrouw Van Santen-Oonk. Namens het college: Agendapunt 2: wethouder Groters en de heer Groot Roessink. Agendapunt 3: wethouder Kok en mevrouw Vreman. Agendapunt 4: wethouder Kok. Griffier: mevrouw Smit

1. Opening. De voorzitter opent de vergadering en heet een ieder welkom. 2.Voorstel tot instemmen met het biodiversiteitsplan en ten behoeve van de uitvoeringsagenda van het biodiversiteitsplan € 32.000 dekken uit het budget klimaatakkoord en € 32.000 uit budget duurzaamheid. Eerste termijn. De heer Onstenk: We moeten gewoon beginnen. Hoe we het op grote schaal landelijk gaan aanpakken is allemaal nog ongewis. Door op lokaal niveau, daar waar het kan, de biodiversiteit te verbeteren laten we als gemeente zien dat we het serieus nemen. Mevrouw Van Santen: Het plan staat ook in ons raadsprogramma, dus we moeten er wat mee. De fractie van de CU is niet tegen. Er zijn wel een aantal knelpunten. Is dit een helder beleid of doen we zo maar wat? Aan welke knoppen kunnen we nog meer draaien. De heer Hollema: Positief dat het plan er ligt en breed gesteund lijkt te worden. Er wordt prioriteit gegeven aan alle gebieden. Ga wat meer met de inspiratiegids doen, zorg dat deze toegankelijk wordt en actueel houden. Laten we gewoon beginnen. De versnippering hebben we als een knelpunt neergezet. Gaan we weilanden uit de pacht halen en bomen planten, gaan we percelen kopen als de kans zich voordoet, stimuleren we eigenaren om er iets mee te doen etc. Hoe kunnen we dit wat steviger aanzetten? De terugkoppeling moet een actueel thema blijven.

De heer Bauhuis: Wij zijn blij dat er een biodiversiteitsplan ligt. Er is een bewustheid van de noodzaak. We zien veel over meten en over monitoring, daar zijn we blij mee. We willen zorgen dat het niet slechter wordt. Hebben we dan wel genoeg ambitie? In antwoord op de vragen stond dat we in het geval van de kapvergunning een motie zouden kunnen indienen. In het kader van de Klimaatadaptatie hebben we al een toezegging gehad dat er gekeken zou worden naar het kapbeleid. Dus een motie vinden we overbodig. De heer Koskamp: Meer biodiversiteit in de gemeente Aalten. Staat het er echt zo slecht voor? 40% slecht betekent nog altijd 60% goed. In het buitengebied zien we veel biodiversiteit. Als we horen van de opbrengsten dan kan het nog niet zo slecht gaan met onze bodem. Als de bodem uitgeput raakt dan groeit er ook niets meer. De boer, akkerbouwer of veehouder weet dit als geen ander. Steeds meer veehouders kiezen steeds meer voor grasland met klaver hierin gemengd. We verkeren nog steeds in een mondiale voedselcrisis. Het wereldvoedselprogramma van de VN wijst Europa er nadrukkelijk op agrarische productie niet in te wisselen voor natuur. In dit licht gezien moeten we afgewogen keuzes maken. Voor dit plan valt zeker iets te zeggen maar laten we dit met een bredere blik bekijken. Onze boeren werken samen met verschillende organisaties.

Logisch dat de gemeente Aalten samen met deze partners een adviserende rol heeft. Goed dat de gemeente Aalten zich ook richt op de bebouwde kom en hun eigen gronden. Hier is nog veel winst te halen. Met nog meer inbreidingsplannen gaat ook de

biodiversiteit in de bebouwde kom verloren. Maar hier verstandige keuzes en ga op zoek naar uitbreidingslocaties. We gaan beginnen, en daar is € 32.000 extra voor nodig. De heer Bulsink: Het voorstel geeft de fractie van GB geen aanleiding voor directe vragen of discussiepunten. Het doel is helder. Hoe we dat hopen te bereiken is in de nota omschreven. De presentatie in de beeldvormende bijeenkomst was hierbij heel verhelderend. Ook de financiering geeft geen aanleiding tot het stellen van vragen. De heer Assink: Biodiversiteit is een belangrijk onderwerp en daarom is het goed dat er nu een plan ligt om de biodiversiteit binnen onze gemeente te verbeteren. Dan aan de betrokkenen voor het uitwerken van dit plan. Er ligt een mooie basis om erop in te zetten dat er meer planten en dieren komen en dat lever een positieve bijdrage aan onze leefomgeving. Hierbij wordt ingezet op een samenwerking met verschillende betrokkenen. Mogelijke discussiepunten: - Visie op de landbouw in combinatie met biodiversiteit. (pag.6). Er wordt in het plan aangegeven dat er moet worden gekozen tussen gangbare landbouw of een natuurrijk landschap. Daarbij staat dat een natuurrijk landschap de vorm is die voor de economie en biodiversiteit het meest interessant is en een goede basis vormt voor natuur inclusieve landbouw. Het lijkt er dus op dat gangbare landbouw en biodiversiteit niet samengaan.

Dit terwijl allerlei boeren die aan gangbare landbouw doen ook betrokken zijn bij projecten om de biodiversiteit te verbeteren. Hoe kijkt u naar deze opmerking over de landbouw: kan de gangbare landbouw niet samengaan met het verbeteren van biodiversiteit? Kan er ook gekeken worden naar wat er al gedaan wordt en de samenwerking gezocht worden met alle boeren? - Rekening houden met Jacobskruiskruid bij bermbeheer. (pag. 13.) Jacobskruiskruid is een giftige plantensoort voor het vee als deze in kuilvoer of hooi terechtkomt. Deze soort staat vaak in de bermen en verspreid zich de laatste jaren steeds verder. Zeker als er wordt overgegaan op hooien in de bermen is de kans aanwezig dat deze plantensoort nog verder verspreid wordt richting weilanden, met alle gevolgen van dien voor boeren en zijn dieren. Er staat echter niets in het biodiversiteitsplan over deze soort. Is het een optie om het tegengaan van Jacobskruiskruid op te nemen in het biodiversiteitsplan en rekening te houden met deze plantensoort bij het bermbeheer? - Passende ambassadeurssoorten kiezen per gebied. (pag. 23 en 24) De stand van het aantal ambassadeurssoorten kan door allerlei factoren beïnvloed worden. Bv. natuurlijke vijanden, droogte en hitte. Voor het agrarisch cultuurlandschap is o.a. de kievit gekozen als ambassadeurssoort.

De kievit wil echter graag op een kale akker zitten om van zich af te kunnen kijken en dat is er steeds minder, omdat er steeds meer wordt ingezet op vanggewassen. Is er voldoende rekening gehouden met de verschillende factoren die invloed hebben op de stand van het aantal ambassadeurssoorten? Is er goed gekeken welke ambassadeurssoorten een realistisch beeld geven voor het meten van de biodiversiteit in de verschillende gebieden? - Ondersteunen initiatief 1001 hectare kruidenrijk grasland. Dit is een samenwerking van Urgenda en LTO, waarmee boeren met korting een graskruidenmengsel kunnen verkrijgen. Kruidenrijke graslanden leveren een positieve bijdrage aan de biodiversiteit. Het is noodzakelijk dat de gemeente dit initiatief ondersteunt om boeren er gebruik van te laten maken. Is de gemeente Aalten bereid om te onderzoeken of ze dit initiatief kunnen ondersteunen? Discussiepunten. • Is dit helder beleid of doen we maar wat. Aan welke knoppen kunnen we nog meer draaien. • Tegengaan van versnippering. • Terugkoppeling. • Hebben we als gemeente wel genoeg ambitie. • Visie op de landbouw in combinatie met biodiversiteit • Rekening houden met Jacobskruiskruid bij bermbeheer • Passende ambassadeurssoorten kiezen per gebied • Onderzoek of gemeente Aalten, initiatief 1001 hectare kruidenrijk grasland, kan ondersteunen. Reactie college.

Wethouder Groters: Blij om te horen dat men positief reageert op het stuk. Hier en daar een wat kritisch geluid maar dat mag. Wij vinden het een helder beleid. Om de inspiratiegids beter toegankelijk te maken willen we zeker naar kijken. Daar hebben we nu nog niet echt een beeld bij maar daar gaan we wel mee aan de slag. Versnippering. We blijven natuurlijk initiatieven voor het verbeteren van die landschapselementen ondersteunen. We zorgen wel dat dit een actueel thema blijft.

2

De heer Hollema: Betekent dat ook dat als zich een goede kans voordoet om een perceel te kopen dat echt zou kunnen bijdragen om de versnippering te verminderen dat in overweging wordt genomen? Wethouder Groters: Dat is van heel veel factoren afhankelijk, maar overwegen, ja. Monitoren. We gaan streven om het niet slechter te laten worden. Juist in het komende jaar gaan we monitoren om te kijken hoeveel zijn het er nu en hoeveel moeten het er zijn. Zodat we straks kunnen kijken of het niet achteruit gaat of stagneert. De kapvergunning die is inderdaad toegezegd. We zijn nu bezig met een startnotitie voor herziening van de kapvergunning. Die komt dit najaar naar u toe. Extra geld. Er zijn een aantal methodieken die we gebruiken bv. het hooiland beheer is duurder dan nu gebeurt. Daar is o.a. dat geld voor nodig. De gangbare landbouw. Dit gebeurt nu al best veel, maar het kan natuurlijk altijd beter. Wat al gebeurt willen we gaan stimuleren. De heer Assink: Als je het leest in het plan dan staat er dat het alleen maar kan lukken als er een andere manier van landbouw, minder intensieve landbouw, gaat plaatsvinden. Dat stuit ons wel tegen de borst. Dat willen we toch wel iets genuanceerder van u horen. Dat is wel een scherpe zin. Wethouder Groters: Zo is het echt niet bedoelt. Er wordt al heel veel op dat gebied gedaan door de landbouwers. En dat willen we zeker blijven stimuleren.

Het Jacobskruid staat er wel in. Blz. 38. De ambassadeurssoorten. Wij zijn ook van mening dat het best wel kan fluctueren in aantallen. Vandaar dat we dat ook gaan monitoren en terug gaan kijken. De heer Assink: We hebben ergens kalenderlandbouw gelezen. De boeren worden steeds meer verplicht om na de oogsten van een bepaald product om dan een gang-gewas te doen. 1 oktober moeten de aardappelen de grond uit want er moet dan weer een gang-gewas in. Wethouder Groters: De kievit is één van de ambassadeurssoorten. We zullen straks kritisch gaan kijken of dit inderdaad wel de juiste is. Graskruidenmengsel. Dit blijven we ondersteunen. Die toezegging heeft u. Frequentie van behandelen in de raad. De bedoeling is om 1 keer per jaar de voortgang te gaan bespreken. Tweede termijn. Discussiepunt: Is dit helder beleid of doen we maar wat. Kunnen we nog aan meer knoppen draaien? Mevrouw Van Santen: We missen doelen, wanneer gaan we wat doen etc. De heer Bulsink: Voor ons is het een plan en geen dichtgetimmerd geheel. Jaarlijks komt er een visie op hoe het gaat. Dat zijn de momenten, wanneer het minder is dan wij verwachten, dat je dan eventueel wat bijstuurt. Biodiversiteit is iets wat te maken heeft met de natuur en dat laat zich niet direct sturen. We hopen dat het lukt en dat het beter kan maar het is geen dichtgetimmerd plan en hoever wil je daarin gaan.

Hoeveel zekerheid wil je hebben, die heb je niet en die krijg je niet. Mevrouw Van Santen: Je zou toch wel graag willen weten, waar ga je naar toe, hoe zie je het voor je? Wat willen we nog? Het ziet er mooi uit maar het kan volgens ons nog veel uitgebreider. De heer Koskamp: Binnen de bebouwde kom mist gewoon een stuk. Wat gaan we daar uiteindelijk doen. Dat is ons opgevallen. We hebben er wel € 32.000 extra voor nodig. Het is een plan en we zijn er nog niet. Is daar nog extra budget voor nodig? Zeker het budget, dan zou je wel willen weten wat we daar dan nog extra voor gaan doen. Mevrouw Van Santen: Helemaal mee eens. € 64.000 is best wel weinig want we willen nog zoveel. Kunnen we niet verder kijken, hoe en wat? Dat mist gewoon in het plan. De heer Hollema: Als een groot knelpunt wordt neergezet de versnippering. Met de maatregelen die erbij horen dan gaat het wel heel langzaam. Waar echt knelpunten zijn, zitten daar voldoende maatregelen achter, zit daar voldoende ambitie achter. Daar zien wij nog wel gaten in zitten. De heer Bauhuis: Sluiten ons aan bij voorgaande sprekers. We moeten een doel hebben als we zeggen dat we het beter willen maken. Graag willen we een doel stellen met wat kunnen we meer bereiken. Het is heel moeilijk om goede doelstellingen na te streven omdat de jaren nogal wisselen. Dat heeft ook heel veel impact op de biodiversiteit.

Dan kun je nog steeds zeggen; we hebben een bepaald streven, gaan we de goede kant op en indien dit niet zo is, is daar een duidelijke reden voor of zijn de maatregelen niet toereikend. Om die keuze te kunnen maken moet je weten wat je wil bereiken. Mevrouw Van Santen: Hier sluiten wij ons bij aan, maar ook van, aan welke knoppen kun je nog meer draaien? Wat is er nog meer, wat kunnen we nog meer gaan doen. Dit is nu een beleid, maar volgens mij is er nog veel meer en kunnen we nog veel meer. Dat zouden we graag terug willen zien. De heer Onstenk: Wat willen jullie dan gaan doen? Moeten er 100 bomen, 1000 bomen? Dat zouden wij graag willen weten. De heer Hollema: Wat genoemd wordt is versnippering. Dat moet je tegengaan. Als we zeggen dat we met ieder stukje versnippering bomen gaan planten, misschien dragen bomen helemaal niet zoveel bij. Je moet relativeren, wat zijn knelpunten die genoemd zijn en niet alleen maar boompjes gaan planten.

3

De heer Koskamp: Het is duidelijk dat bij iedereen dit onvoldoende is, het mag er iets duidelijker instaan. Hoe gaan we het in de bebouwde kom vergroenen. Subsidies? Een tweede is de bewustwording bij de mensen. Hoe gaan we dat dan doen? Dat mag ook best iets concreter zijn. De heer Assink: Het is een plan. We willen biodiversiteit graag meetbaar maken. Meetbaar maken is één van de moeilijkste dingen. Het is ook seizoen afhankelijk. Er wordt aan gewerkt, maar dat gaat niet van vandaag of morgen. De heer Hollema: Het ene jaar is niet het andere jaar. Dat is juist de crux bij biodiversiteit. De heer Bauhuis: Er wordt door een aantal partijen over landelijk beleid gesproken. Daar zitten we hier niet voor aan tafel. We zitten hier voor de biodiversiteit wat we in onze gemeente kunnen doen. Het is heel moeilijk om biodiversiteit te meten. We hebben een mix van normsoorten aangesteld. Die kunnen we monitoren. Dan kunnen we kijken naar een gemiddelde, zien we een toename of afname. Sommige dingen wil je gewoon weten. Als we bv. meedoen met steenbreek, wanneer vinden we dat dan een succes. Daar kunnen we wel wat ambities hebben, die zijn meetbaar en weersonafhankelijk. De heer Assink: Landbouwers zijn voor 85% eigenaar van de landbouwgebieden in de gemeente Aalten zullen we keihard nodig hebben. Zonder die landbouwers kunnen we niet. We zullen het samen moeten doen.

Ook met andere genoemde organisaties. De heer Bauhuis: Eens, de landbouw hebben we nodig. Landbouw doet inderdaad heel veel. Maar het is niet zinvol om hier over de mate van ganggewassen te gaan praten of over stikstof uitstoot. Daar hebben we hier geen grip op. De heer Hollema: Er is een heel spectrum van varianten. Als we zorgen dat er ieder jaar iets bijkomt zou dat een heel mooi eindresultaat zijn. Mevrouw Van Santen: Wij zijn blij met het plan. We missen nog wel bepaalde dingen. Het zou mooi zijn om dat ook mee te nemen. De heer Koskamp: Het is goed om het jaarlijks te evalueren. Een bijpraat sessie of iets dergelijks. De heer Bauhuis: Jaarlijks krijgen we een terugkoppeling. Laten we daar gebruik van maken. Discussiepunt: Rekening houden met Jacobskruiskruid bij bermbeheer. De heer Assink: Hier is antwoord op gegeven. Hier komen we op een andere manier nog wel op terug. Discussiepunt: Passende ambassadeurssoorten kiezen per gebied. De heer Assink: Er is aangegeven dat er aandacht is voor dit verschijnsel. Discussiepunt: Onderzoek of gemeente Aalten, initiatief 1001 hectare kruidenrijk grasland, kan ondersteunen. De heer Assink: Er is toegezegd dat men erna gaat kijken en daar waar het noodzakelijk is medewerking gaat verlenen aan dat project. Er is erkend dat ook de gangbare landbouw een belangrijke bijdrage levert. Conclusie.

De voorzitter concludeert dat er toezeggingen zijn gedaan: - Nieuw kapbeleid in het najaar. - Blijven ondersteunen van graskruidenmengsel. - 1 keer per jaar de voortgang te bespreken in de raad. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 26 september 2023 gaat. 3.Voorstel tot vaststellen van het uitnodigingskader woningbouw. Eerste termijn. De heer Assink: Net geen 4 jaar, als voorliggend voorstel tenminste door de raad wordt vastgesteld, heeft het huidige uitnodigingskader zijn werk gedaan. Het is geen geheim dat de CDA-fractie dit kader een goed instrument vindt. Echter de tijd en de ontwikkelingen vragen om een modernisering en een nieuwe naam, het uitnodigingskader woningbouw. Een goede ontwikkeling, snelheid in afhandeling van de verzoeken blijft, integraal advies blijft, maar er worden ook duidelijke eisen van provincie en landelijke overheid meegewogen. Ook verheugend dan het onderscheid tussen de kleine kernen en de 3 hoofdkernen niet meer gaat bestaan, dit geeft mogelijkheden voor de buurtschappen om de zo gewenste uitbreiding te vervolmaken, een mooie kans. 28-32-40% is een concrete eis voor initiatiefnemers, dat is

4

helder en duidelijk voor hun en het sluit ook aan bij de boven gemeentelijke afspraken. Blijft het college de raad per kwartaal informeren, gelijk aan de werkwijze afstemmingskader? Waar we minder tevreden over zijn is dat de mogelijkheden tot ontwikkeling van 1 of enkele woningen op een daartoe geschikt terrein niet meer mogelijk is omdat er boven proportioneel werk verzet moet worden in relatie tot plannen van 5 of meer woningen. Er zijn in onze gemeente hier en daar, nu en in de toekomst, bouwpercelen die geschikt zijn of kunnen worden gemaakt voor de bouw van een solitaire woning en dan bedoel ik niet een duur huis in de achtertuin. Ook afgelopen jaar zijn bij de gemeente een aantal verzoeken binnengekomen voor de bouw van een solitair huis op een geschikte plek. Plan werd afgewezen vanwege niet passend in huidige beeld. Een aantal initiatiefnemers hebben we gesproken en zijn ernstig teleurgesteld, terwijl hun plannen echt niet buitengewoon exceptioneel waren. In het nieuwe kader wordt een verzoek om solitair te bouwen niet in behandeling genomen, daar hebben wij moeite mee. In de ons bekende gevallen van wensen tot solitair bouwen betreffen het altijd huidige inwoners van onze gemeente en die laten huizen achter die uitermate geschikt zijn voor de startersgroep.

Discussiepunt: Is het wenselijk dat solitaire woningbouw in het nieuwe uitnodigingskader veelal onmogelijk is ondanks dat er sprake is van doorstroming. Wat ons betreft mag dit zelfs een voorwaarde zijn. De heer Bulsink: Het voorstel is duidelijk en de presentatie in de beeldvormende vergadering was verhelderend. De fractie van GemeenteBelangen kan in grote lijnen met het uitnodigingskader instemmen. Er is één punt waar de schoen wringt. Het is in het uitvoeringskader niet meer mogelijk om plannen die niet aan het volkshuisvestelijkkader voldoen, uit te voeren. Er kan voor kleine plannen, minder dan 5 woningen, gemotiveerd worden afgeweken, maar dan moet het gaan om transformatie, herbestemming van bestaand onroerend goed of een monument. Dat lijkt toch een stap te ver. Het moet toch mogelijk zijn en blijven om met een goed onderbouwd bouwplan dat ingediend wordt, maar niet aan deze criteria voldoet een kans moet krijgen, en niet bij voorbaat al afgewezen worden. Hier zou misschien beperkt ruimte voor moeten zijn en blijven. De heer Meerdink: Een goed leesbaar stuk. Het afwegingskader is 4 jaar geleden vastgesteld. In hoeverre is het planologisch van belang om te kunnen bouwen. Kleine plannen zijn niet direct meer mogelijk. Hier zal de BBB-HMV met een motie of amendement komen. Het kan toch niet zo zijn dat particuliere initiatieven niet meer mogelijk zijn.

Wij willen persé dat die mogelijkheid blijft. Het is een mooi praatstuk. Belangrijk is dat er een juridische grondslag onder komt. De heer Weevers: Wij zijn blij met dit uitnodigingskader voor de woningbouw. Omdat veel zaken waar wij al jaren voor pleiten zoals aandacht voor klimaat, circulariteit en biodiversiteit nu expliciet ook in de woningbouw aan de orde komen. Ook een minimum aan sociale huur en betaalbare koop is goed. Het zal u echter niet verbazen dat het percentage sociale huur graag hoger willen zien. Die 40% vrije ruimte biedt daar de ruimte voor en de noodzaak is evident. Dit punt willen we als enige en echt belangrijke discussie inbrengen. De heer Hollema: Met een aantal zaken in dit kader zijn wij blij. Flexibel wonen, circulaire bouwen, kleine en grote kernen gelijkgetrokken. Waar we niet blij van werden is dat de Volkhuisvestingsnorm strak wordt doorgetrokken naar alles, ook naar de kleine. Ruimtelijke ordening zou daar leidend moeten zijn. Past het, is het passend. Dat zijn toch niet de aantallen waarmee je de percentages haalt. Ook de categorische blokkade op solitair wonen dat gaat wel kort door de bocht. Teleurstellend dat het huidige kader op die punten meer knellend is dan het vorige kader. Om die reden, zoals het er nu ligt is de fractie van D66 tegen. Als het aangepast wordt met een amendement dan kunnen wij wellicht vóór zijn.

Maar het zal wel geamendeerd moeten worden. Mevrouw Van Santen: Goed dat het uitnodigingskader is herijkt op nieuwe inzichten. Goed om te zien dat het college d.m.v. het kader snelheid wil betrachten. Pag. 12. We hebben bepaalde categorieën. Er staat bij overige, overal een kruisje. Wat houdt dit in? De fractie van de ChristenUnie heeft nog wel vraagtekens bij een aantal uitgangspunten. Denkend aan de procenten, vraagprijzen etc. Behoeven we hier wel aan de woningnood. De heer Onstenk: Het is goed dat er nu een uitwerking is die helder aangeeft wat er wel en niet kan. In de komende tijd zal blijken of het daadwerkelijk de snelheid van de aanvraag en het realiseren van de bouw helpt. De fractie van de VVD zou graag zien dat waar mogelijk de percentages kunnen fluctueren, zoals bij grotere projecten meer sociale huur. Wij hebben moeite met de beperking van een particulier plan op eigen grond. Wanneer dit niet voldoet aan het kader wordt het niet in behandeling genomen. We kunnen ons voorstellen dat dit extra inzet vraagt, maar we willen eigen initiatieven ook stimuleren en inwoners daarin steunen. Vragen: • Blijft het college de raad per kwartaal informeren? Antwoord: Ja.

5

•

Op pag.12. We hebben bepaalde categoriën. Er staat bij overige, overal een kruisje. Wat houdt dit in? Deze vraag is voldoende beantwoord door de wethouder.

Discussiepunten. • Is het wenselijk dat solitaire woningbouw in het nieuwe uitnodigingskader veelal onmogelijk is ondanks dat er sprake is van doorstroming. • Niet meer mogelijk om plannen die niet aan het volkshuisvestelijkkader voldoen uit te voeren. Hier zou beperkt ruimte voor moeten zijn en blijven. • In hoeverre is het planologisch van belang om te kunnen bouwen. • Verhogen % sociale huur. • Amenderen voorstel. Reactie van het college: Wethouder Kok: Wij hebben verschillende keer hetzelfde gehoord. Waarom hebben wij hiervoor gekozen? Met het nieuwe uitnodigingskader willen we mensen uitnodigen om samen met ons het volkshuisvestelijkbeleid in te vullen op een goede ruimtelijke basis. Wij hebben een opdracht met elkaar om bepaalde doelstellingen te halen. Met name ook volkshuisvestelijke doelstellingen. Door de regels door horen wij; dat wij geen solitaire woningen meer toe zouden staan. Wij staan een solitaire woning niet meer toe als die in de vrije categorie valt. Die doet zeker wat voor een huidige eigenaar, die doet heel weinig voor het volkshuisvestelijkbeleid. De heer Hollema: Solitaire uitleglocatie waar een specifiek kruis achterstaat – van categorisch niet. U moet wel even onderscheid maken, welke solitaire woning.

Wethouder Kok: Dit gaat over als er een plan komt van een particulier/ontwikkelaar om 1 woning te bouwen, die ruimtelijk op zich nog wel zou kunnen, maar niet kan voldoen aan de uitgangspunten zoals we die vastgesteld hebben. Als men een 40% woning wil bouwen, dit niet past omdat hij dan niet voldoet aan de uitgangspunten die we met elkaar afspreken. De heer Assink: Dus dat moet en woning zijn die maximaal, inclusief de grond rond de € 250.000 gaat kosten? In die categorie ziet u mogelijkheden voor solitair bouwen? Wethouder Kok: Wij zien daar mogelijkheden tot en met de categorie € 355.000. De heer Assink: Hoe doen we dat met de grondkosten? Wethouder Kok: Daar waar ze te koop staan als bouwkavel zullen die waarschijnlijk in het huidige bestemmingsplan al geregeld zijn. Die voldoen op basis van het huidige bestemmingsplan. Die hoeven niet hieraan te voldoen. Het gaat om nieuwe ontwikkelingen die nu ruimtelijk niet mogelijk zijn. Dan gaat het over vrij op naam te bouwen woningen van € 355.000 inclusief de grond. We hebben nu nog geen exacte berekening gemaakt hoe we die grond quote dan gaan berekenen. Naast het volkshuisvestelijke heeft het ook iets te maken met capaciteit. Wij willen allemaal snelheid maken. 10 plannetjes van 1 kosten 10 x zoveel tijd als 1 plannetje van 10. De heer Hollema: Solitaire woning en solitaire uitleglocatie. Uitnodigingskader 2.

Inbreiding voor uitbreiding vierde punt, solitaire uitleglocatie – beoordeling – kruisje. Zegt u nu dat het kruisje geen kruisje is maar een vraagteken? Wethouder Kok: In het kader staat een solitaire uitleglocatie op zich is niet mogelijk als niet eerst gekeken is of het in de kern wel kan. Dus komt er nu bv. een plan om ’t Slaa vol te bouwen dan past die op basis van dit kader niet. Omdat er voldoende mogelijkheden zijn binnen de kern Aalten. Zo is het kruisje bedoelt. Daar is de beoordeling negatief. De heer Hollema: Als wij het kader lezen dan staat er heel helder; u moet aan voorwaarde 1,2 en 3 voldoen. Dus als u daar een kruisje heeft dan is categorisch en solitaire uitleglocaties uitgesloten. Nu gaat u een rookgordijn ophangen. Voor de raad is het al duidelijk dat we hier meer ruimte willen. De heer Kok: In diezelfde uitgangspunten staat bij 2, in de kern geen woningbouwmogelijkheden dan uitbreiding net buiten de kern, daar staat een V achter. Dan is die mogelijk en de rest niet. Dat is hier bedoelt te zeggen, niet meer, niet minder. Solitaire uitleglocatie is zeker iets anders dan een solitaire woning. Hier gaat het over een nieuwe wijk van 20+. Een solitaire woning, past volkshuisvestelijk niet. De heer Hollema: U heeft het dus alleen over solitaire woningen in de kern of waar dan ook.

Voor solitaire uitleglocaties moeten wel heel goede ruimtelijke redenen zijn om het te doen. Maar dat is wat anders dan categorisch uitsluiten. Ruimtelijke ordening moet daar wat de D66 fractie betreft leidend zijn. Categorisch uitsluiten in een kader, dan maken we het wel heel knellend. De heer Meerdink: Hoe zit het nu met de Rood-voor-Rood regeling? Blijft dit van kracht? Wethouder Kok: Die worden ook niet op basis van dit kader beoordeeld. Hiervoor hebben we het afwegingskader buitengebied. Dat beleid blijft hetzelfde zoals door de gemeenteraad is vastgesteld. Dit staat los hiervan. Ook een mantelzorgwoning staat hier los van. Die vallen ook niet onder het

6

toetsingskader. Levensloopwoningen staat hier ook los van. Dit zijn solitaire woningen die uiteindelijk wel kunnen. Het enkel bouwen van een woning in de 40% categorie is op basis van dit uitnodigingskader niet mogelijk. Dat is hetgeen wat niet mogelijk gemaakt wordt en natuurlijk is dat een politieke discussie. Dat is de reden dat het college dit in het voorstel als alternatieve beleidskeuze opgenomen heeft. Het is een keuze van het college geweest omdat niet toe te staan. Ieder individueel particulier willen we helpen maar in het volkshuisvestelijk belang om meerdere inwoners te helpen en daar de tijd aan te spenderen, belangrijker is dan die solitaire woning. Dat is de uitwerking van dit uitnodigingskader. Wellicht is er iets te bedenken om hier een quotum af te spreken dat we hieraan mee gaan werken maar ook in beeld houden dat we voldoende ambtelijke capaciteit overhouden voor de grote plannen. Dat is wel een zorgpunt die wij hier wel willen neerleggen. De heer Assink: Is dit een toezegging? Er zit lucht in? Wethouder Kok: Als u mij de opdracht geeft om daar met een voorstel te komen dan zullen wij dat aanvaarden. Politiek kan er een amendement ingediend worden op het voorstel. De heer Meerdink: Er moeten ook structuurvisies en planologische afspraken worden gemaakt. Dit is een mooi verhaal, maar als het geen vervolg krijgt in een planologische ruimte, gebeurt er niks.

De heer Hollema: Als het kader geldt, dan geldt het kader en kun je daar niet van afwijken. Wethouder Kok: Dat klopt. De CDA- fractie bedoelt ruimte in de ambtelijke capaciteit. Niet zozeer ruimte in dit voorstel. De kansen en de mogelijkheden zijn niet meer verschillend voor kleine kernen en hoofdkernen. Percentage sociale huur. 40% is vrij invulbaar. Als 40% meer sociale huur is of betaalbare koop is dat geen probleem. Wij begrijpen ook dat soms een duurdere categorie nodig is om het rendabelen investeringen mogelijk te maken voor een andere categorie woningbouw. Wij respecteren het minimum dat in de regiodeal en woondeal zit en die niet aan te passen. Het is een afweging van het geheel om alle plannen te realiseren en daarmee ook de 28% sociale huur te realiseren. Er spelen op dit moment diverse initiatieven op diverse locaties waar we maatregelen aan het voorbereiden zijn om woningbouw te realiseren. Het college blijft de raad per kwartaal informeren. Tweede termijn. Discussiepunt: Solitaire woningbouw -amendement. De heer Hollema: Aan de ene kant willen we de volkshuisvestelijke doelstellingen halen en de ruimtelijke ordening. De gemeente is er voor de burgers en niet andersom. Als er een gebrek aan ambtenaren is dan mag dat niet leiden tot een nieuw stoplichtmodel. Als het om kleine particuliere projecten gaat zet dit volkshuisvestelijk geen zoden aan de dijk.

Daar moet ruimtelijke ordening doorslaggevend zijn. Er zat een uitzondering in maar die is nu beperkt tot transformatie en herbestemming, als die nu opgerekt wordt. Sturen is prima, maar sturen op kleine plannen dat zet geen zoden aan de dijk. Dat zit alleen de individuele vrijheid in de weg. Als we daar ook een uitzonderingsgrond kunnen meenemen. De heer Assink: Alle kleine beetjes helpen. Voor ons mag best die bepaling van solitaire woning erin komen, als je dan een woning achterlaat onder de € 355.000, of zoiets. De heer Hollema: Geen zoden aan de dijk in die zin om daar die volkshuisvestelijke doelstelling leidend te maken. Iedere woning is er één, helemaal eens. Daarom willen we ook juist die ruimte maken. Maar wij zijn het niet met u eens waarom het dan in alle gevallen betaalbaar moet zijn. Er kunnen best stevige ruimtelijke ordening argumenten zijn om te zeggen; dat is hier minder passend. Als het kader dit dat gewoon categorisch tegenhoudt, dat is toch een beetje zonde. Je moet altijd een uitzonderingsplan houden in zo’n kader. De heer Weevers: Wij begrijpen goed wat de wethouder heeft gezegd. We zitten met een enorm capaciteitsprobleem en met een ruime opgave. We moeten onze aandacht vooral richten op plannen die ertoe doen. Natuurlijk kan er dan af en toe een klein plannetje tussendoor, mits het voldoet aan die volkshuisvestelijke norm.

Wij begrijpen deze discussie niet zo goed. We willen toch dat er gebouwd gaat worden en dan gaan we toch niet moeilijk doen over solitaire woningen. De heer Meerdink: 28% in de sociale huur vinden wij heel redelijk. Discussiepunt: Verhoging percentage sociale huur. De heer Weevers: Er is nu een mismatch in Aalten; slechts 18% sociale huur terwijl 50% van onze inwoners tot deze doelgroep behoren. In ‘Een thuis voor iedereen’ staat dat elke gemeente 30% sociale huur zou moeten nastreven, dat halen we niet met 28%. Daarbij hebben we extra opgaven voor vluchtelingen en andere urgente doelgroepen. Wat ons betreft moet dat percentage drastisch omhoog. Ook weten we best dan sociale huur qua haalbaarheid best lastig kan zijn; maar in grotere plannen kan dat zeker. Wat wij willen is die 40% benutten, alleen voor de grotere plannen. We willen dus in deze categorie een groter aan deel sociale huur. Hoge inkomens kunnen wel in goedkope woningen, maar lage inkomens niet in dure.

7

Mevrouw Van Santen: We zijn het eens met de PP fractie. Dit kan echt wel anders ingevuld gaan worden. De heer Weevers: Benieuwd hoeveel ruimte kunnen wij hierin vinden? De heer Onstenk: Dit kan per project verschillen. Als het hoger is dan mag gewoon dat hogere percentage. Wat dat betreft kunnen we het wel steunen. De heer Assink: Wij kunnen ons aansluiten bij voorgaande spreker. We zien de Ludgerstraat en Hogestraat 100% in die categorie vallen. Daar zullen we toch volkshuisvesting bij nodig hebben en externe financiers. Prima nog meer sociale woningbouw, maar wie zal dat betalen? De heer Hollema: U zegt de landelijke norm van 30% moet ook in Aalten gelden. Dat betekent in feite dat er minder koopwoningen komen want 62% van de huizen zijn nu koopwoningen. Een vreemde visie om te zeggen er moeten minder koopwoningen komen in Aalten. We moeten hier ook gebiedsgericht gaan werken en moeten we kijken naar wat past in deze gemeente en niet naar die landelijke norm. Mevrouw Van Santen: Over die 28% zijn we het eigenlijk allemaal wel over eens. Een gedeelte gaat naar statushouders en een deel naar beschermd wonen. Een ander deel gaat weer naar een andere doelgroep. Dus er blijf weinig over voor wat betreft sociale huur. Daar moeten we naar kijken hoe we dit gaan neerzetten.

De heer Meerdink: De samenleving en de ondernemers moeten innovatief kijken naar een andere wijze van bouwen van woningen. De heer Weevers: Eén partij gehoord die wil meedenken over een geschikte formulering en %. Daar gaan we mee in overleg om te zien of we een motie of amendement in elkaar kunnen sleutelen. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezeggingen zijn gedaan. De voorzitter concludeert dat er een motie of amendement is aangekondigd. Derhalve gaat dit voorstel als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 26 september 2023. 4. Voorstel tot het instellen van een permanent (strategisch) aankoopkrediet ter grootte van € 2.500.000 voor de aankoop van onroerend goed. Eerste termijn. De heer Onstenk: Helder. Wij zijn een ondernemende partij. Er moet geld in de knip zitten. Wat de VVDfractie betreft, akkoord. Mevrouw Van Santen: Voorstel is helder. De fractie van de CU kan in stemmen. De heer Hollema: We waren wel verrast over dit voorstel. Dat dit niet in de financiële commissie besproken is. Er is een mooi verhaal geschreven, maar als je naar het kader kijkt is het toch wel heel ruim. Het gaat best over veel geld. Zodra er iets gekocht is dat het ook meteen weer aangevuld wordt. Als het college iedere maand iets koopt wordt het nog duur. Het kan allemaal volgens het kader. Het kan ook overal voor gebruikt worden, zolang het maar ergens in een beleid terugkomt.

We gaan wel dingen onderzoeken maar het duurt te lang om dan nog vertrouwelijk een raadsmededeling te sturen. Dat krijgen we na die tijd dan wel te horen. Moeten we dit wel willen. Geven we niet heel veel budgetrecht weg voor die € 2,5 miljoen. Zoals het er nu ligt is de fractie van D66, tegen. De heer Weevers: De fractie van de Progressieve Partij is akkoord met dit voorstel. De heer Meerdink: Inhoudelijk is de fractie van de BBB-HMV het eens met dit voorstel. We willen slagvaardig en voortvarend zijn. We vinden alleen dat hier een tekstuele misser inzit. Bij de inhoudelijke toelichting staat dat het college nu een bedrag heeft van € 1 miljoen, dat willen ze graag opvoeren naar € 2,5 miljoen. Bij de alternatieve beleidskeuzes staat; als we dat niet doen dan zal steeds vooraf krediet moeten worden aangevraagd. In de toelichting staat dat er € 1 miljoen is. Ons voorstel is om dit te wijzigen bij de alternatieve beleidskeuzes. “Er is € 1 miljoen, maar we willen graag € 2,5 miljoen hebben”. Daar hebben wij geen moeite mee, maar zoals het hier staat klopt de tekst niet. De heer Bulsink: Zo op de tekst zit de fractie van GemeenteBelangen niet. Geen vragen of discussiepunten. Wij zijn van mening dat zich omstandigheden kunnen voordoen waarin het college snel moet kunnen reageren en slagvaardig moet zijn, als dat nodig is.

De heer Assink: De bestaande regeling ophogen geeft volgens de fractie van het CDA, het college in deze tijd een passende financiële ruimte. Om daar waar nodig snel, effectief en efficiënt te kunnen handelen, als zich een kansrijke situatie voordoet. Komend decennia staan er belangrijke projecten op stapel waar het college besluitvaardig en snel moet kunnen anticiperen. De fractie van het CDA is akkoord met dit voorstel.

8

Discussiepunten. • Geven we niet te veel budgetrecht weg. • Voorstel tekst te wijzigen in de inhoudelijke toelichting. Reactie college: Wethouder Kok: Het is zeker zo dat er een soort budgetrecht wordt weggegeven. Maar het wordt niet weggegeven om allerlei zaken te doen die buiten de opdrachten te doen. Het is bedoeld om de ambitie die de gemeenteraad heeft, versneld woningbouw, bedrijventerrein ontwikkeling of andersoortige ontwikkelingen, als de kans zich voordoet daarmee actie te ondernemen. En het zal altijd gaan binnen de opgave die er ligt. Wij zullen u achteraf informeren en als u uiteindelijk oordeelt dat het niet goed werkt dan kunt u met een heel eenvoudig besluit dit voorstel terugdraaien. Wij vragen om vertrouwen in het college om gebruik te maken van de snelheid die soms nodig is. Zodra wij een aankoop gedaan hebben zullen wij u ook direct informeren. Het is niet bedoeld om meer ruimte te krijgen voor het college in financiële zin maar meer ruimte in de tijd te krijgen om aankopen te doen. Zeker als je op hetzelfde moment aankopen aan het doen bent is het handig als je een totaal krediet hebt zonder dat je afzonderlijke kredieten hebt, waar een ander ook de positie van de gemeente kent. Dat is een bijkomend voordeel dat niet in het voorstel staat dat je daardoor naar buiten toe niet openbaar aan het onderhandelen bent.

In de huidige verordening is de mogelijkheid tot € 1 miljoen. In de aangepaste wordt dit € 2,5 miljoen. Daar sluiten we in dit voorstel bij aan. De € 2,5 miljoen sluit ook aan bij een vroeger aankoop krediet dat er was. Dat is op, die is er niet meer. Dus er is nu niets meer. Er is ook geen miljoen meer dat er nog ligt. Dat was toen het plafond dat in de verordening zat. Er is op dit moment geen aankoopkrediet meer bij de gemeente. Met dit voorstel gaat het krediet van € 0 naar € 2,5 miljoen. En het andere is, de mogelijkheid van het college, dus niet wat gevoteerd is maar wat is de mogelijkheid. Wij denken dat het hier niet fout staat. In het voorstel staat niet dat er een budget of een krediet is van € 1 miljoen. Er staat dat op basis van artikel 2.12 is er een informatieplicht van het college bij aankopen groter dan € 1 miljoen. Tweede termijn. Discussiepunt: Tekst wijzigen in de inhoudelijke toelichting. Dit punt is voldoende aan de orde geweest. Discussiepunt: Geven we niet te veel budgetrecht weg. De heer Hollema: Gezien de antwoorden van de wethouder zouden we het wel in discussie willen brengen maar gelet op de reacties van andere partijen niet. Wij laten het hierbij. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezeggingen zijn gedaan en dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 26 september 2023 gaat.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 26 september 2023.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

9