Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering Zaal Lintelo d.d. 12 december 2023

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 12 december – Zaal Lintelo Aanvang: 20:40 uur. Aanwezig:

Voorzitter: Mevrouw Hoornenborg De leden: de heren Assink, Koskamp, Logmans (agendapunten 2, 3, en 4) Rijks, Onstenk (agendapunten 2 en 3) Bauhuis (agendapunten 2 en 3) Van der Graaff, Hüning (agendapunten 4, 5 en 6) mevrouw Massop (agendapunten 4, 5 en 6) en mevrouw Van Santen (agendapunten 5 en 6) Namens het college: wethouders Groters en Wikkerink alsmede burgemeester Stapelkamp Griffier: de heer Fiering.

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet eenieder welkom. 2. Voorstel tot vaststellen van de startnotitie herziening Kapverordening Eerste termijn. De heer Rijks vindt het goed dat begonnen wordt met een startnotitie om de kapverordening nader te bezien. Zijn fractie kan zich vinden in de startnotitie. Afgevraagd wordt hoe omgegaan wordt met particulieren die één boom willen kappen in een kleine tuin en weer twee bomen terug moeten planten. Daar is de tuin te klein voor. Dan kunnen zij een bijdrage in het bomenfonds storten. Aan welk bedrag moet dan gedacht worden? Hoe ziet het college dat? De heer Logmans zegt dat de notitie een goed leesbaar document is. Het is nodig dat er meer bomen komen. De notitie straalt wel veel betutteling uit. Moet voor alles in de categorie klein hout een vergunning worden aangevraagd? Dat is voor de burger niet te begrijpen. Fruitbomen waaraan geen vruchten meer komen, kunnen toch zonder vergunning worden gekapt? Magnolia’s zijn dat struiken of bomen? Er is nog veel onduidelijkheid en afgevraagd wordt of er voldoende draagvlak wordt gecreëerd zoals omschreven in de notitie. Hoe wordt er gehandhaafd? Hopelijk niet met extra menskracht. Deze zaken wil de fractie graag terugzien in de kapverordening. Er is nog veel te doen. Voor nu akkoord. De heer Koskamp zegt dat zijn fractie kan instemmen met de notitie. De verordening wordt herzien.

Zijn fractie heeft problemen met het gevraagde budget voor het opstellen van een kapverordening. Het was toch de bedoeling om alleen de kapverordening op een paar onderdelen te wijzigen. € 15.000 is veel geld. Dat kan ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Er wordt een extern bureau ingeschakeld. Kan de verordening niet intern worden opgesteld? Is intern wel onderzocht of hiervoor capaciteit beschikbaar is? Zijn fractie heeft nog veel vraagtekens bij dit voorstel. Afgevraagd wordt of de fractie van de PP met dit voorstel tevreden is. De heer Assink zegt dat de afgelopen tijd de waardevolle bomenlijst is aangepast. De zogenaamde apenboom is afgevoerd van deze lijst en wordt gezien als een niet-inheemse soort. Deze kunnen nu zomaar gekapt worden. Hoe gaat het college hiermee om in de nieuwe kapverordening? Blijft dit zo? Komt in de nieuwe verordening een verwijzing naar deze lijst en hoe wordt met deze lijst omgegaan? Bomen die de veiligheid aantasten of in een slechte conditie verkeren zijn vergunningsvrij te kappen. Worden bomen die voor een bovenmatige extreme overlast zorgen (bijv. Platanen) ook vergunningsvrij? Ten aanzien van het vullen van de bomenfonds bij het niet kunnen voldoen aan de herplantplicht hoopt de fractie op een aanvaardbaar bedrag en dat dit niet gezien wordt als een torenhoge boete.

Hoe gaat de verordening werken bij groot onderhoud van bossen door Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer? Hoe gaat het college hiermee om en op welke wijze wordt de handhaving geregeld? De heer Van der Graaff vraagt hoe de gemeente – in het kader van de nieuwe verordening - omgaat met andere (bestuurs) organen zoals provincie en Staatsbosbeheer e.d. Op welke manier worden burgers betrokken bij deze nieuw op te stellen verordening en op welke wijze wordt de participatieladder toegepast. In hoeverre kan uitgegaan worden van differentiatie? Heeft een oude boom die veel CO2 kan opnemen een hogere herplantplicht dan een kleine boom? Hoe wordt hiermee omgegaan?

De heer Bauhuis zegt dat zijn fractie blij is dat deze startnotitie wordt voorgelegd. Er is meer aandacht voor behoud van bomen. Datalab GO heeft op basis van twee luchtfoto’s een overzicht van het kapbeleid gemaakt. Hij vraagt de link naar deze luchtfoto’s naar de raad te sturen. De herplantplicht is een aandachtspunt. Wat wordt er vervangen en moet dat in verhouding staan met wat wordt vervangen? Bij herplant is het uitgangspunt dat een boom wordt gekapt en daarvoor een andere boom wordt teruggezet. Bij een verkeerd geplaatste boom zou alvast een nieuwe boom op de juiste plek kunnen worden geplant. Op een later moment kan dan de verkeerd geplaatste boom worden geplant. Dus herplanten voordat er gekapt wordt. Graag dit bezien. De heer Onstenk zegt dat zijn fractie het goed vindt dat er een herziening komt van de kapverordening mede gezien het klimaatbeleid van de gemeente Aalten. Deze notitie geeft veel ruimte en zijn fractie is benieuwd hoe het beleid eruit komt te zien en hoe dit wordt gehandhaafd. Graag nog een nadere toelichting waarom geen gebruik wordt gemaakt van de regels van de model-APV van de VNG. De kosten voor het inschakelen van een extern bureau zijn hoog. Mogelijk kan gebruik worden gemaakt van voorbeelden van andere gemeenten. Reactie college. Wethouder Groters zegt dat het bomenfonds is bedoeld voor het geval dat er herplant geen mogelijkheid is.

Dit fonds wordt nader uitgewerkt in de verordening. Daarbij wordt ook gekeken naar voorbeelden van andere gemeenten. De door de heer Logmans genoemde punten worden meegenomen in de op te stellen verordening. Handhaving. De verwachting is dat geen extra menskracht voor de handhaving van de nieuwe verordening nodig is. Een bedrag van € 15.000 is veel geld maar de verwachting is dat het bedrag lager zal zijn. Het gaat niet alleen om het te kort aan capaciteit maar ook de gewenste deskundigheid ontbreekt binnen de gemeente. De model-apv van de VNG ten aanzien van kappen voldoet niet aan de wensen van de gemeente Aalten. Er zullen meer specifieke regels moeten worden opgenomen. Met buurgemeenten is contact opgenomen over de kapverordening en geprobeerd wordt om eenduidige regelgeving in de Achterhoek te krijgen. In de nieuwe verordening komt een verwijzing naar de waardevolle bomenlijst. De vraag over de platanen wordt meegenomen. Voor eigenaren van bospercelen groter dan 1000 m2 is de Boswet van toepassing. De heer Assink zegt dat het voor de burger niet te begrijpen is dat in bospercelen wel gekapt mag worden en dat voor het kappen van een fruitboom een vergunning van de gemeente nodig is. De gemeente heeft over dergelijke grote percelen geen zeggenschap. Wethouder Groters begrijpt het gevoel maar de gemeente moet zich ook houden aan de wet.

Ten aanzien van de participatie merkt spreker op dat in het digitale stelsel van de Omgevingswet hierover een beslisboom is opgenomen zodat de aanvrager kan zien of hij een aanvraag moet indienen of dat volstaan kan worden met een melding. Ook wordt gekeken naar de differentiatie in het kader van de CO2 compensatie. De link naar de luchtfoto’s wordt via de griffie beschikbaar gesteld. De mogelijkheden van herplanten voordat er gekapt wordt, wordt nader onderzocht. Discussiepunten. - Kosten extern bureau - Differentiatie herplantplicht Tweede termijn Discussiepunt: kosten extern bureau De heer Koskamp vindt de kosten van het extern bureau erg hoog. Kan dit niet anders door bijv. gebruik te maken van voorbeelden van andere gemeenten? De heer Rijks zegt dat het college de kosten wil beperken. Daarnaast wil het college ook informatie van andere gemeenten ophalen. Daardoor kunnen de kosten lager worden. Een goede kapverordening is nodig. Bomen krijgen een andere inhoud voor mensen en de verordening krijgt een andere rol. Hij verwijst naar het door de raad vastgestelde klimaatadaptatiebeleid. Ook van toepassing is het biodiversiteitbeleid. Met deze en andere aspecten moet in de nieuwe verordening rekening mee worden gehouden. De heer Bauhuis zegt dat gevraagd is of een algehele herziening van de kapverordening nodig is of dat enkele mutaties doorgevoerd zouden kunnen worden.

Zijn fractie heeft gevraagd om de kapverordening tegen het licht te houden in kader van het huidige natuurbeleid en klimaatadaptatiebeleid. Hij pleit voor een goede kapverordening. Als daar kosten aan verbonden zijn, dan heeft hij daar geen problemen mee. In den lande zijn voorbeelden van goede bomenfondsen bekend. Wellicht kan de nieuwe verordening een voorbeeldfunctie vervullen voor de omliggende gemeenten.

2

De heer Van der Graaff heeft geen problemen met het inschakelen van een extern bureau maar pleit er wel voor om de kosten zo laag mogelijk te houden. Het gaat niet alleen om kappen maar ook over herplanten. De heer Koskamp blijft het veel geld vinden voor het opstellen van een verordening. Discussiepunt differentiatie herplantplicht De heer Bauhuis zegt dat differentiatie een belangrijk punt is in het kader van klimaatadaptatie. De koelte en de schaduw moeten worden behouden. CO2 moet vastgelegd worden. Dan is het logisch dat bij het kappen van grote bomen meer bomen moeten worden herplant dan bij het kappen van een kleinere bomen. Dit uitgangspunt kan ook worden gebruikt richting provincie. De provincie heeft namelijk ook een herplantplicht bij het kappen van bomen. De provincie is eigenaar van veel grote bomen in deze gemeente. De heer Onstenk vraagt zich af hoe een en ander wordt geregeld als bijvoorbeeld 20 oude fruitbomen worden gekapt. De heer Bauhuis wijst erop dat veel oude fruitbomen gerenoveerd kunnen worden. Fruitbomen worden door veel mensen gezien als een landschapselement en cultuur. Bij kappen van hoogstam fruitbomen zou ook een herplantplicht moeten worden opgenomen. Bij laagstam fruitbomen ligt dat anders.

De heer Logmans vindt dat in de verordening kan worden opgenomen dat oude fruitbomen zonder vergunning kunnen worden gekapt en hiervoor geen herplantplicht op te nemen. Er zou een methode zijn waarbij bepaald kan worden hoeveel CO2 een bepaalde boom opneemt. Op basis daarvan zou kunnen worden bepaald hoeveel bomen herplant zouden moeten worden en in wat voor termijn. De heer Van der Graaff zegt dat het nu gaat om een startnotitie en nu niet gedetailleerde zaken moet worden besproken. De heer Assink wijst erop dat bij kappen van een grote boom de andere bomen in de gemeente blijven doorgroeien en dus ook meer CO2 opnemen. Aan de onderkant valt een boom weg maar aan de bovenkant groeien de andere bomen door. Daarnaast worden ook kleinere bomen geplant. Per saldo kan het verlies nog weleens meevallen. De heer Rijks vindt dat de burgers niet op kosten gejaagd moeten worden door de verplichting op te leggen om grotere of meer bomen te herplanten. De burgers moeten meegenomen worden in de noodzaak van biodiversiteit. De heer Van der Graaff vraagt zich af op welke wijze het bomenfonds hierin kan voorzien. De heer Bauhuis zegt dat het een startnotitie betreft. De wethouder heeft toegezegd dat een en ander nader wordt onderzocht. Ook ten aanzien van de differentiatie. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er één toezegging is gedaan nl: •

Link luchtfoto’s via griffie naar de raadsleden sturen. (gedaan per e-mail d.d. 13 dec) Website Datalab GO: Home | Datalab GO Portaal: Datalab GO Portaal (arcgis.com) Vergelijk groen Vergelijking 2011 en 2022 (arcgis.com)

De voorzitter concludeert voorts dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 19 december 2023 kan. 3. Voorstel tot vaststellen van de Verordening Nadeelcompensatie gemeente Aalten 2024 Eerste termijn. De heren Onstenk en Bauhuis geven aan geen discussiepunten te hebben en akkoord gaan met het voorstel. De heer Van der Graaff zegt dat deze verordening in de plaats komt van de planschade. Daarnaast wordt in het voorstel aangegeven dat planschade onder de nadeelcompensatie valt. Hij vraagt op welke wijze de inwoners op de hoogte worden gesteld van deze aanpassing en verschillen. De heer Assink vraagt of de bezwaarmogelijkheid op de uitspraak hetzelfde is als bij de planschade. Daarnaast vraagt hij of het college kiest voor een vaste commissie met een looptijd van vier jaar of kiest voor tijdelijke commissies met wisselende adviseurs. De heren Koskamp en Logmans gaan akkoord met het voorstel. De heer Rijks vraagt of op het drempelbedrag van € 500 de inflatiecorrectie is toegepast. Moet het bedrag niet iets hoger zijn?

3

Reactie college. Wethouder Groters zegt dat er geen specifieke voorlichting aan burgers wordt gegeven over deze verordening. Mocht u een goed idee hebben, dan wil hij dat wel meenemen. De heer Assink wijst erop dat in de realisatieovereenkomst altijd wordt opgenomen dat de kosten van planschade voor rekening komen van de initiatiefnemer. Wethouder Groters zegt dat dit niet veranderd. Er wordt geen apart voorlichtingstraject gestart. De heer Van der Graaff zegt dat de verordening nadeelcompensatie niet één op één de planschade verordening vervangt. Hij heeft gelezen dat de planschade onder de kapstok van nadeelcompensatie valt. Welke vormen zijn er nog meer en hoe worden de inwoners over deze verschillen en wijzigingen geïnformeerd? De heer Bauhuis verwacht dat als burgers bij de gemeente komen met vragen over planschade, dat de gemeente de burger dan wel informeert over de nieuwe nadeelcompensatieregels. Hij verwacht geen problemen. Wethouder Groters zegt dat de vragen over de bezwaarmogelijkheden en over commissie middels een raadsmededeling worden beantwoord. Ten aanzien van het drempelbedrag merkt spreker op dat het drempelbedrag is gebaseerd op het bedrag dat omliggende gemeenten hanteren.

De heer Van der Graaff vindt dit een belangrijk onderwerp in het kader van de invoering van de Omgevingswet en dat het in dat kader het wenselijk is dat burgers op de hoogte worden gesteld van deze wijziging. De gemeente heeft ook een informatieplicht. De heer Rijks wijst erop dat alle burgers de raadsvergadering en oordeelsvormende vergadering kunnen volgen. Ook kunnen zij de raadsbesluiten nalezen en tot slot merkt hij op dat iedereen wordt geacht de wet te kennen. Discussiepunten: geen Conclusie. De voorzitter concludeert dat er een toezegging is gedaan nl - Beantwoording vragen over de commissie en bezwaarmogelijkheid (graag vóór raadsvergadering van 19 december) De voorzitter concludeert voorts dat dit voorstel als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 19 december 2023 kan. 4. Voorstel tot het verlenen van toestemming aan het college om te besluiten tot de 4de wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Uitvoeringsorganisatie Laborijn. Eerste termijn. Mevrouw Massop, mevrouw Deunk en de heren Hüning, Van der Graaff, Koskamp en Rijks hebben geen discussiepunten en gaan akkoord met het voorstel. De heer Logmans zegt dat het voorstel weinig discussiepunten oplevert. Het DB wijst erop dat vroegtijdige aanlevering van cijfers de nauwkeurigheid kan beïnvloeden.

Om welke gegevens gaat het en om welke mate van onnauwkeurigheid betreft het? Naar aanleiding van de ingediende zienswijze over de wijze van informatievoorziening stelt het DB en het college voor om af te zien van tekstuele aanvullingen. Graag een andere toelichting. Reactie college. Wethouder Wikkerink zegt dat aangegeven is dat gemeenteraden meer tijd willen om zienswijzen in te kunnen dienen. Als teruggerekend wordt dan kom je op een datum dat de jaarrekening van het voorgaande jaar nog niet klaar is. Dat betekent dat deze gegevens niet goed verwerkt kunnen worden in de begroting van het komende jaar en gewerkt moet worden met een begrotingswijziging. Dat kan in de praktijk mogelijk voorkomen. Overigens is de praktijk dat de gemeenteraad van Aalten voor het zomerreces een zienswijze kan indienen t.a.v. de begroting van het komende jaar. In de zienswijze staat dat de raad over alle grote politieke, maatschappelijke onderwerpen vóóraf geïnformeerd moet worden. Dat is een verwarrende term. Laborijn heeft de plicht om de raden te informeren over de voorgenomen besluiten. Deze formulering dekt naar de mening van het college voldoende de lading dat de raden over alle belangrijke zaken worden geïnformeerd. Daarom wordt voorgesteld wordt om de huidige bepaling te handhaven en niet te wijzigen. Overigens is Laborijn altijd

4

bereid om vragen te beantwoorden, een toelichting te geven in commissies en om informatiebijeenkomsten te organiseren. De heer Logmans dankt de wethouder voor de toelichting en gaat akkoord met het voorstel. Discussiepunten: geen Conclusie. De voorzitter dat er geen toezegging is gedaan en dat dit voorstel als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 19 december 2023 kan. 5. Voorstel om geen zienwijzen in te dienen ten aanzien van de 26e wijziging Samenwerkingsregeling Regio Achterhoek Alle woordvoerders gaan akkoord met het voorstel en hebben geen discussiepunten. Conclusie. De voorzitter dat er geen toezegging is gedaan en dat dit voorstel als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 19 december 2023 kan. 6. Voorstel om geen zienswijzen in te dienen ten aanzien van de toetreding van de gemeente Montferland tot de samenwerking binnen de Achterhoek Eerste termijn. Mevrouw Van Santen, de heer Rijks, de heer Assink en de heer Húning gaan akkoord met het voorstel. Mevrouw Massop gaat akkoord met het voorstel. Zij vraagt of er nog voorwaarden aan de toetreding zijn verbonden. De heer Van der Graaff vraagt of de gemeente Montferland nog is bevraagd over hun deelname in de andere regio’s. De heer Koskamp gaat akkoord met het voorstel. Hij vraagt naar de financiële consequenties.

Er moet rekening worden gehouden met het feit dat er met de toetreding van Montferland extra inzet wordt verwacht op het gebied van lobby en dat er extra uren van de programmaregisseurs nodig zal zijn. Over de inzet van de extra inwonerbijdrage en het opvangen van het tekort zal besloten worden bij de begroting van 2025. Daarmee gaan de kosten dus stijgen. Graag een toelichting. Reactie college. Burgemeester Stapelkamp zegt dat de voorwaarden voor toetreding zijn dat de gemeente in het betreffende gebied moet liggen en dat andere gemeenten akkoord gaan met de toetreding. Daar wordt aan voldaan. Met Montferland zijn afgelopen jaar uitvoerige gesprekken gevoerd. Montferland ligt op de grens van verschillende regio’s. Montferland heeft uitvoering gediscussieerd over het feit bij welke regio zij eigenlijk hoort. Montferland komt tot de conclusie dat zij meer bij de Achterhoek hoort dan bij een andere regio. Een grote rol speelt hierbij de Regiodeal van de Achterhoek en het succes van de Ambassadeursrol. De samenwerking binnen de Regio Achterhoek verloopt goed. De Regio Achterhoek is geen grote regio met nu 7 en straks 8 gemeenten. Natuurlijk gezien hoort Montferland bij de Regio Achterhoek. Deze versterking is goed voor de Regio. Montferland moest voor een deel uit de andere regio’s stappen zoals de Regio Arnhem-Nijmegen. Dat is in de gesprekken ook aan de orde geweest.

Montferland is deels verbonden aan de Regio Liemers. Montferland doet in de Regio Achterhoek mee aan de vijf thematafels. Montferland was al betrokken bij het onderwerp Sociaal Domein. Andere gemeenten zoals Lochem en Zutphen zien ook het succes van de Achterhoek. Niet uitgesloten wordt dat vanuit deze gemeenten t.z.t ook een verzoek tot toetreding komt. Montferland betaalt de gebruikelijke inwonersbijdrage van in totaal € 274.000 in 2024. Uiteraard wordt aan Montferland uren toebedeeld voor plannen e.d. De heer Assink zegt dat Montferland in een goed lopende trein stapt. De Regio heeft veel geïnvesteerd in menskracht, materiaal, kennis, rapporten. Montferland profiteert hiervan. Eigenlijk zouden ze een soort instapbijdrage voor deze kennis e.d. moeten betalen. Dit heeft de huidige gemeenten namelijk veel geld gekost.

5

De heer Koskamp zegt dat de genoemde € 274.000 grotendeels wordt gebruikt om het stopzetten van de subsidie van de provincie te financieren. Gaat Aalten er financieel op achteruit door de toetreding van Montferland? Burgemeester Stapelkamp antwoordt dat er een soort efficiency slag wordt gemaakt. De kosten van de griffier, het gebouw en de vergaderkosten kunnen over meer gemeenten worden verdeeld. Het klopt dat Montferland op een rijdende trein springt, maar Montferland moet nog investeren in de eigen organisatie. Montferland moet nog een plek vinden in het huidige team. Montferland heeft geen bijdrage kunnen leveren aan de Regiovisie en aan de aanvraag in het kader van de Regiodeal. Het is overigens niet gebruikelijk dat een toe te treden gemeente moet bijdragen in de reeds gemaakte kosten. Discussiepunten; geen. Conclusie. De voorzitter dat er geen toezegging is gedaan en dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 19 december 2023 kan. 7. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21:45 uur.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 19 december 2023.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

6