Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering Raadzaal d.d. 16 januari 2024

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 16 januari 2024 – Raadzaal Aanvang: 19:30 uur Aanwezig:

Voorzitter: De heer Walter De leden: de dames Deunk, Ten Bruin, Van Santen-Oonk en Diepenbroek en de heren Rijks, Ebbers en Van der Graaff Namens het college: wethouder Te Lindert. Mevrouw Tiemessen (agendapunt 2) en mevrouw Rensen (agendapunt 3) Griffier: mevrouw Smit

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet eenieder welkom. 2. Voorstel om in te stemmen met de voorgenomen sluiting OBS De Wegwijzer in Dinxperlo. Eerste termijn. Mevrouw Ten Bruin: BBB-HMV betreurt de sluiting van De Wegwijzer. Wij begrijpen dat het met zo weinig leerlingen ondoenlijk is om een school open te houden. Wij vragen ons af hoe het zover heeft kunnen komen. Het was al jaren duidelijk dat de aantallen leerlingen omlaag zou gaan. Was eerder ingrijpen of steun vanuit de gemeente/ college niet nodig geweest? Welke rol heeft het college gespeeld? Hoe had dit anders aangepakt kunnen worden? Het verbaast ons dat er niet meer acties zijn ingezet. De school wilde zich onderscheiden door in te spelen op het sociale vlak. Als naar een aantal jaren blijkt dat dit niet werkt waarom ga je dan op die gebaande weg door? Waarom is niet ingezet op andere vlakken die wel zouden werken? De heer Ebbers: Ook de VVD-fractie betreurt het dat met de sluiting van De Wegwijzer het openbaar onderwijs verdwijnt in Dinxperlo. Ouders die principieel voor een openbare school kiezen worden zo gedwongen om verder te reizen of gebruik te maken van het leerlingenvervoer. Het besluit van Paraat om te gaan sluiten is te begrijpen en met de huidige stand van zaken ook onoverkomelijk.

Had de wethouder niet eerder in moeten grijpen? Ondanks de teruglopende aantallen merken wij hier een passieve houding van de wethouder op. In de beantwoording van de vragen die de CU nog had gesteld wordt gesproken over de scheiding van de verantwoordelijkheden van het schoolbestuur, de directie en het gemeentebestuur. Dit lijkt in te druisen tegen artikel 23 van de Grondwet – ‘in elke gemeente wordt vanuit overheidswege voldoende openbaar algemeen vormend lager onderwijs gegeven’. Daarop horen wij graag een reflectie van de wethouder. Kunnen we nog op een andere manier zorgen dat het openbaar onderwijs bereikbaar blijft in Dinxperlo. Denkend bv. aan een samenwerkingsschool. De heer Rijks: Zuur, dat 100 jaar nadat in De Heurne de openbare school sloot in 1924 - ook door een leerlingen tekort - nu de openbare school in Dinxperlo aan de beurt is. Heel jammer, zeker op die plek, prachtig gebouw. Deze is gebouwd voor 2 scholen met de bedoeling dat - als er ooit iets zou gebeuren waardoor één school het niet meer zou kunnen bolwerken - er dan samen gewerkt zou kunnen worden. Wij zouden graag zien dat er nog een gesprek kwam om te kijken wat er mogelijk is. Het advies van het college om de school niet over te nemen, volgen wij sowieso. Het is geen taak voor de gemeente. De fractie van GemeenteBelangen kan instemmen met het voorgenomen besluit.

Mevrouw Deunk: Dank voor de uitgebreide toelichting die wij vorige week hebben mogen ontvangen. De CDA-fractie is het eens met de voorgenomen sluiting, maar vindt het wel jammer. Ingestemd wordt met het voorstel en zijn heeft geen aanvullende vragen of discussiepunten. Mevrouw Diepenbroek: Ook de fractie van de PP vindt het jammer dat het openbaar onderwijs weggaat vallen in Dinxperlo, maar met deze leerlingenaantallen zal het onhoudbaar zijn om de school open te houden. Wij denken wel dat de juiste weg is bewandeld. Al zijn er wel vragen of er echt wel genoeg gedaan is. Wij zijn benieuwd of ouders echt geen problemen hebben om naar een andere school te gaan in Dinxperlo. Kan naar de samenwerking nog nader gekeken worden?

Mevrouw Van Santen: Er ligt een voorstel waar we geen, nee, tegen kunnen zeggen. De CU-fractie vindt het vreemd dat dit nu pas naar voren is gekomen. Er is geen woord over gezegd tijdens de discussie over het IHP. Weer een school in Dinxperlo die gaat sluiten. Met pijn in ons hart zeggen we hier, ja, op. Wat vinden andere fracties ervan dat dit nu pas besproken gaat worden? Had dit niet eerder ter sprake moeten komen? De heer Van der Graaff: Ook de D66-fractie heeft vragen over de inzet van de wethouder op het behoud van deze openbare school door een fusie. Heeft hij daar bemiddelend willen optreden of heeft hij daar bemiddelend opgetreden? We hebben het eerder gehad over de inzet van een tienercollege. In hoeverre had het college, met dit in het vooruitzicht, niet kunnen sturen op behoud van zowel de eerste twee jaren van een middelbare school als behoud van een dergelijke school door een tienercollege op te richten. In hoeverre is dat besproken? Vragen. - Welke rol heeft het college gespeelt - Hoe had dit anders aangepakt kunnen worden - Eerder acties inzetten niet nodig geweest’ - Waarom niet ingezet op andere vlakken - Reflectie op artikel 23 van de Grondwet - Mogelijkheden samenwerkingsschool - Tienercollege Discussiepunten. - Mogelijkheden samenwerkingsschool - Tienercollege - IHP Reactie college.

Wethouder Te Lindert: Goed om te vernemen dat alle fracties de sluiting betreuren. Ook wij betreuren dit. Wij hebben geregeld overleg met schoolbesturen aan allerlei overlegtafels. Ook met Paraat-scholen en ook als het gaat over de leerlingenaantallen. Op een gegeven moment begon door te sijpelen dat de leerlingenaantallen dalende waren. Vorige week heeft u de besturen en directeur van de school horen zeggen dat wij daarover hebben gesproken. Het is wel zo dat de verantwoording daarvoor ligt bij het schoolbestuur. Wij hebben in die gesprekken ook beluisterd welke maatregelen er werden genomen en welke ideeën er werden geopperd om dit nog te kenteren. Mijn afdronk was steeds dat de goede dingen ook gebeurden. Dat er werd ingezet op een onderscheidend onderwijsconcept. Kunnen we in units gaan samenwerken e.d. Dus ik constateerde dat de goede dingen gedaan werden. Uiteraard ook de samenwerking met de andere school is daarbij ter sprake gekomen. Ook heb ik dit zelf eens ter sprake gebracht. Dit was al opgestart. Dat gesprek heeft toen niet geleid tot een verder gaande vorm van samenwerking waarbij De Wegwijzer toch open kon blijven. Dit is jammer, maar wel een beslissing van de beide besturen. Essentius gaf aan hier niet voor open te staan. Het is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen om daarover te beslissen.

Mijn rol is en was om in gesprek te zijn en te blijven met de schoolbesturen in Dinxperlo om te kijken wat we daar gezamenlijk aan kunnen doen. Wel met een winstwaarschuwing. Opgemerkt werd of het mogelijk is om alsnog een keer met het schoolbestuur in gesprek te gaan om te kijken of we tot een samenwerkingsschool kunnen komen. Niet om de beslissing terug te draaien, want die beslissing is genomen, maar om te kijken of wij die openbare identiteit op enerlei wijze nog een plek kunnen geven in Dinxperlo. Spreker geeft aan bereid te zijn het gesprek aan te gaan met het bestuur van Essentius en misschien wel met andere scholen. Het is natuurlijk niet voor niets dat deze school sluit. Steeds minder kinderen kiezen voor openbare onderwijs. Verwacht er niet direct wonderen van. Anno nu wordt niet in de eerste plaats gekozen voor een identiteit van een school voor je kind. Dan wordt vooral gekeken naar, hoe staat de school bekend, kwaliteit van het onderwijs, dichtbij enz. Ik zie het als een uitdaging om het gesprek aan te gaan en daarmee te kijken of we iets van een samenwerkingsvorm kunnen realiseren waardoor het openbaar onderwijs toch nog een plekje behoudt in Dinxperlo. In het IHP is niets gezegd over deze situatie. In het IHP is niet over de Dinxperlose situatie gesproken omdat het qua gebouwenbestand daar op orde is.

Mevrouw Ten Bruin: Dus er wordt nu gezocht naar een mogelijke samenwerking en gekeken naar het mogelijk openhouden van deze school. Maar we moeten vanavond al beslissen dat we de school willen sluiten. Wethouder Te Lindert: Hiermee kunnen we die beslissing niet terugdraaien want die beslissing is genomen. Op het moment dat ik in gesprek ga, gaan we daarmee de mogelijkheid bezien of we op enige

2

wijze de component openbaar onderwijs in Dinxperlo nog gestand kunnen houden. Niet gericht op het openhouden van de school. Mevrouw Ten Bruin: Had dat gesprek dan niet al veel eerder moeten plaatsvinden? Wethouder Te Lindert: Dit is de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Aangegeven is of men niet met de buren in gesprek zou moeten gaan. Dat gesprek is geweest, maar uit het schrijven van Essentius blijkt dat zowel de MR als de directie van de school heeft gezegd: “wij willen op dit moment niet naar een samenwerkingsschool”. Essentius zal daar haar redenen voor hebben gehad. Het tienercollege is in mijn gesprekken met Paraat-scholen niet ter sprake gekomen. Mogelijk biedt het wel mogelijkheden om te kijken naar de toekomstige bezetting van het vrijkomende gebouw. Dit kan een optie zijn. Maar is in dit traject, om te komen tot het besluit van Paraat, nooit ter sprake geweest. De heer Rijks merkt op dat het tienercollege toen is opgezet door de Bosmark en Schaersvoorde samen. Schaersvoorde is vorig jaar ook gestopt. Daarmee is die gelegenheid weg. Scholen die samenwerken en iets nieuws willen kunnen vaak ook nog extra subsidie ontvangen. Of het openbaar onderwijs in Dinxperlo nog gehandhaafd kan worden is iets dat echt aan de orde moet worden gesteld. Wethouder Te Lindert: Dit is een goed vertrekpunt om in gesprek te gaan.

De heer Van der Graaff: Die school is gebouwd met de intentie om tot een fusie te komen als één van beiden de broek niet meer kan ophouden. De indruk bestaat dat de wethouder vindt dat dit niet aan hem is. Waar is de regie van een onderwijsman die wethouder is geworden. Dit proeven wij ook een beetje bij het tienercollege. Wij horen heel veel bereidwilligheid om in gesprek te gaan maar ondertussen zijn allerlei treinen al vertrokken. Wethouder Te Lindert: Het onderwijs van alle kinderen in de gemeente gaat mij zeer aan het hart. Vandaar dat ik ook het gesprek met Paraat-scholen vele malen heb gevoerd en erop heb gewezen dat ze met de buren moesten gaan praten. Dat gesprek is ook gevoerd. Alleen heeft het niet geleid tot een fusie dan wel een samenwerkingsschool. Vorige week in de beeldvorming kwam ook naar voren hoe de leegloop ontstaat. Het begint ergens in een bepaalde groep. Leegloop van een school kan vrij snel ergens beginnen. Kan ik daar als wethouder daar dan verandering in brengen? Kan me ook voorstellen dat de Liboriusschool zich nu niet de handen wil branden aan het stempel dat nu even op De Wegwijzer ligt. Tweede termijn Discussiepunt: Samenwerkingsschool De heer Ebbers: Het is mogelijk om een samenwerkingsschool te houden waarbij een basisschool meerdere geloofsovertuigingen heeft.

Dat zou een mooie manier zijn om het openbaar onderwijs in Dinxperlo in stand te houden. Wij hoorden een soort van toezegging van de wethouder om daarop te handelen. De heer Rijks: RK en openbaar mag. Als je zo’n school hebt dan mag je daar openbaar onderwijs geven. Dan mag je dus aandacht besteden aan iedere godsdienst en elke levensbeschouwing zonder een voorkeur te hebben voor de één of voor de ander. Dat is nu juist het uitgangspunt van het openbaar onderwijs in heel Nederland. Mevrouw Diepenbroek: Wij zijn tevreden met het antwoord van de wethouder. Hij wil in gesprekken kijken wat er gedaan kan worden. Misschien dat daar nog iets uitkomt. De heer Van der Graaff: Wij zijn benieuwd waar de wethouder meekomt. Discussiepunt: Tienercollege De heer Van der Graaff: Het was een suggestie die eerder al is besproken. Schaersvoorde is al weg, maar dit zou niet moeten verdwijnen. Je weet nooit hoe het verder gaat. Het voelt een beetje als dat het te laat is, maar als er ruimtes liggen en er liggen kansen neem deze dan mee. Discussiepunt: IHP Mevrouw Van Santen: Er is überhaupt niets gezegd over Dinxperlo tijdens het IHP. Dit is nu de tweede school die gaat sluiten. De heer Rijks: Met het IHP hebben we het vooral gehad over de gebouwen. En de gebouwen in Dinxperlo die waren op orde. Voor wat betreft de leerlingenaantallen.

Dat hadden we kunnen weten want de laatste jaren waren de aantallen van de openbare school onder de opheffingsnorm. De heer Ebbers: Het is een integraal huisvestingsplan. Dit zal ongetwijfeld ook gespeeld hebben tijdens het opstellen hiervan. Maar we staan nu waar we staan en nu moeten we even voor de praktische weg kiezen, maar met een stevige notitie in de zijlijn. De heer Van der Graaff: Het college heeft een kans laten liggen om de raad hierin mee te nemen. Bij het IHP is het niet aan de orde geweest. Dat gaat puur over gebouwen, maar dit had ons wel medegedeeld kunnen worden. Bredere oproep om de raad actiever, ook op onderwijszaken, mee te nemen.

3

Mevrouw Ten Bruin: Hier kunnen wij ons in vinden en aansluiten. Wij hadden ook graag geweten dat het niet goed ging met die school en wellicht zou moeten sluiten. Had de raad niet al veel eerder ingelicht moeten worden? Het IHP was een uitgelezen kans geweest om dit aan ons mede te delen. Mevrouw Van Santen: Dit moeten we in het vervolg wel op gaan pakken. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er een toezegging is gedaan: - De wethouder gaat het gesprek aan met het bestuur van Essentius en misschien wel met andere scholen om te bezien of er mogelijkheden zijn om de component openbaar onderwijs in Dinxperlo te behouden. . De voorzitter concludeert voorts dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 30 januari 2024 kan. 3. Voorstel tot vaststellen startnotitie toekomst zwembaden. Eerste termijn. De heer Van der Graaff: Voornaamste punt dat wij willen inbrengen zijn de uitgangspunten. We gaan een startnotitie vaststellen die uitgangspunten en kaders gaat meegeven aan een onderzoek en een plan waarmee aan de slag wordt gegaan. De startnotitie vertrekt vanuit bestaande situaties. Toegelicht is waarom dit was. De D66 hecht eraan dat de aangenomen motie, genoemd in de startnotitie, eigenlijk wel een optie zou moeten kunnen zijn. Bv. zwemmen tussen Aalten en Dinxperlo. Met een open vizier en nieuw speelveld naar uitgangspunten kijken.

Neem alles mee en maak heldere keuzes. Niet van alles een beetje. Mevrouw Van Santen: Startnotitie ziet er goed uit. Kunnen we bij hoofdstuk 4.2 een puntje invoegen? Dit gaat over de toekomstvisie. De omvang en samenstelling van de Nederlandse bevolking verandert de aankomende jaren. Door vergrijzing en immigratie. Toevoeging zou kunnen zijn: rekening houden met demografische ontwikkelingen/veranderingen? Mevrouw Diepenbroek: Er ligt een goede startnotitie en vorige week hebben we een goede uitleg gehad. De fractie van de Progressieve Partij heeft geen vragen of discussiepunten. Mevrouw Deunk: Dank voor de uitleg van vorige week en de antwoorden. De fractie van het CDA heeft op dit moment geen vragen maar kijkt wel uit naar de startnotitie. De heer Rijks: Een startnotitie is een overzicht en daar wordt naar de historie gekeken en een stukje van de toekomstvisie alvast in meegenomen. Je moet gebruik maken van de mogelijkheden die er zijn. De fractie van GemeenteBelangen heeft wel moeite met het feit dat het erop lijkt dat de contractant van het Blauwe Meer in Dinxperlo zich niet altijd aan de afspraken houdt. Wanneer treden wij op wanneer een contractant zich niet aan de afspraken houdt en welke instrumenten hebben wij daarvoor in de hand? De heer Ebbers: De startnotitie spreekt voor zich. Mooi dat er nu invulling wordt gegeven aan de gemeentelijke visie omtrent de zwembaden.

Aan de slag en wij zien de zwembadvisie tegemoet. Mevrouw Ten Bruin: Mooi dat er een startnotitie ligt met dingen die we kunnen gaan verwachten. Er zijn evaluatiegesprekken geweest met Optisport. Mag er dan niet wat meer gevraagd worden aan zo’n partij? Er gaat toch een behoorlijk bedrag vanuit de gemeente naar Optisport. We hebben een magere lijst met stakeholders gezien. Die mag uitgebreid worden. Moeten scholen niet benaderd worden om het schoolzwemmen weer op de kaart te zetten? Discussiepunten. - Uitgangspunten - Toevoegen punt ‘rekening houden met demografische ontwikkelingen/veranderingen’ - Schoolzwemmen weer op de kaart zetten Reactie college. Wethouder Te Lindert: Scholen zijn benaderd maar willen het schoolzwemmen niet terug. Dat gaat ten koste van effectieve lestijd. De gedachte erachter ondersteunen wij wel. We hebben ook buitenschoolse uren en we willen in de startnotitie de functie zwemvaardigheid terug als onderdeel van de visie op zwemmen. Opgemerkt wordt dat bezoekersaantallen drastisch naar beneden zijn gegaan. Is dat allemaal te wijten aan de onaantrekkelijkheid van in dit geval het Blauwe Meer? Deels, maar deels ook door andere factoren, zwembaden in de omgeving bv. De heer Van der Graaff: De differentiatie van de ons omliggende zwembaden kan wel degelijk meespelen. Dat raakt aan ons pleidooi om heldere keuzes te maken.

4

Wethouder Te Lindert: Juist heldere keuzes maken op basis van de behoefte. Wat willen we met ons zwemwater en dan kunnen we niet anders dan breder te kijken dan alleen naar onze gemeente. De vraag was; de contractant houdt zich niet aan de afspraken wanneer kunnen we ze hierop aanspreken. In het algemeen wordt gedaan wat we afgesproken hebben. Met de wijsheid van nu kun je je afvragen of het dat is wat we verwachten. Dit was wel ten tijde van de contratering. Is onze behoefte nu anders? Wellicht wel. Daarom is het goed om die visie nu op te gaan stellen. Maar op dit moment houdt de contractant zich voor het grootste deel aan datgene wat we afgesproken hebben. Op sommige heel vervelende momenten na. De heer Van der Graaff: Aantrekkelijk wordt het niet gemaakt en niet alleen in Dinxperlo. Wethouder Te Lindert: Wij betreuren die momenten ook en klimmen meteen in de telefoon voor uitleg. Lokkertjes die niet functioneren etc. Er wordt wel steeds geïnvesteerd. Goed dat er nu die visie komt zodat we beter bij elkaar komen. De wensen zijn wellicht ook wel wat uiteengelopen. We houden zeker de vinger aan de pols. Mevrouw Ten Bruin: We zitten nog tot 2030 met deze situatie.

Moeten er dan niet stevige gesprekken gevoerd worden zodat de uitstraling van die twee zwembaden omhooggaat en ook automatisch die bezoekersaantallen omhooggaan? Wethouder Te Lindert: Of dan de bezoekersaantallen omhooggaan durf ik te betwijfelen. We hebben serieuze gesprekken, maar ook serieuze afspraken. Aan die afspraken heeft de exploitant zich te houden. Daar wordt toezicht op gehouden. Daar waar verbetering mogelijk is gaan we steeds in gesprek, maar contractueel zijn dat de zaken waar we ons aan te houden hebben. Is de bestaande situatie het uitgangspunt of is het breder? Wat ons betreft is het uitgangspunt breder. We gaan er open in. Wel heeft de gemeente te maken met deze twee zwemvoorzieningen. We moeten wel realistisch blijven. Maar als we het met elkaar eens zijn dat er een fantastisch subtropisch zwemparadijs moet komen – en u heeft het geld daar ook voor over – dan kunnen we kijken of dit haalbaar is of niet. Dus wat ons betreft staan we er blanco in, maar we kijken wel naar de bestaande situatie. De heer Van der Graaff: We moeten rekening houden met bestaande voorzieningen. Helder. Misschien zijn voorzieningen aan het op raken. Hou daar dan niet te lang aan vast. Kijk waar de behoefte is.

Mevrouw Van Santen: Wat vindt u van de demografische ontwikkelingen/veranderingen? Wethouder Te Lindert: Als we het hebben over demografische ontwikkelingen hebben we het ook over breed aanvliegen en kijken wat nodig is. Dat is het mooie aan een startnotitie. We bepalen met elkaar de uitgangspunten van deze startnotitie. Dat is wat nu voorligt. De opmerking over demografische ontwikkelingen is verstandig. We hebben te maken met een vergrijzende bevolking. Een bevolking die andere manieren van bewegen misschien wel nodig gaat hebben. En dat is mooi om hierin mee te nemen. We gaan breed uit vragen welke behoefte is er. Mevrouw Van Santen: Dus u zet deze erbij? Wethouder Te Lindert: Ja. Tweede termijn Discussiepunt: Toevoegen punt ‘rekening houden met demografische ontwikkelingen/veranderingen’ Mevrouw Van Santen: Geen discussiepunt meer, wij hebben ons antwoord. Discussiepunt: Uitgangspunten De heer Van der Graaff: Kunt u het punt dat u open kijkt naar alle punten en opties die zich dan voordoen, ook opnemen? Vertrekkend vanuit de behoefte naar onderzoek? Wethouder Te Lindert: Ja. Ik was in de veronderstelling dat die openheid en blanco te beginnen een belangrijke onderlegger van de startnotitie is. Wij zullen het nakijken. Discussiepunt: Schoolzwemmen Mevrouw Ten Bruin: Hoe denken andere fracties hierover? De heer Rijks: Wij gaan niet over de inhoud van het onderwijs.

Als scholen zeggen, wij doen niet aan schoolzwemmen omdat dit te veel tijd kost, dan zijn wij uitgepraat. We kunnen wel een aanbeveling doen maar verder niets. Mevrouw Ten Bruin: Wij begrijpen wel dat scholen hierover gaan maar wij weten ook dat we niet alleen maar basisscholen hebben, maar ook middelbare scholen. En middelbare scholen vinden het maar wat leuk om eens een keer naar het zwembad te gaan. Dus die mogelijkheden tot samenwerking die zijn er zeker wel. Maar dan moet je wel een beetje initiatief nemen. De heer Van der Graaff: Dit zien wij als een buiten curriculaire activiteit. Plaats het dan niet in de school. U zegt die ruimte wordt niet ervaren. Maar de school is wel een belangrijke toeleverancier dus daar is

5

wel degelijk wat te doen. Het punt is een zeer terecht punt en de D66- fractie kan dit van harte onderschrijven. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er toezeggingen zijn gedaan namelijk • In de uitwerking wordt rekening gehouden met demografische ontwikkelingen/veranderingen’ • openheid en blanco beginnen is een belangrijke onderlegger van de startnotitie. De voorzitter concludeert vervolgens dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 30 januari 2024 kan. 4. Sluiting De voorzitter sluit om 20.20 uur de vergadering.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 30 januari 2024. M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

6