Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering Raadzaal d.d. 14 januari 2025

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 14 januari 2025. Aanvang: 19:30 uur Aanwezig:

Voorzitter: de heer Koskamp De leden: Agendapunt 2: de dames Kraaijenbrink, Te Grotenhuis en Hoezen en de heren Holtman, Rijks, Ebbers en Van der Graaff. Agendapunt 3: de dames Te Grotenhuis en Hoezen en de heren Assink, Holtman, Walter, Ebbers en Van der Graaff. Agendapunt 4: de dames Kraaijenbrink, Te Grotenhuis en Hoezen en de heren Holtman, Walter, Hüning en Hollema. Namens het college: Agendapunt 2: wethouder Wikkerink en burgemeester Stapelkamp Agendapunt 3 en 4: burgemeester Stapelkamp. Griffier: mevrouw Smit

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. 2. Voorstel verlengen looptijd van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol. Eerste termijn. Mevrouw Hoezen: Een goed voorstel, geen discussiepunten. De heer Ebbers: Een verlenging en t.z.t. zullen we het plan weer vernieuwen. Mevrouw Kraaijenbrink: Dit plan dient gelijktijdig vastgesteld te worden met het gemeentelijk gezondheidsbeleid. Een prima voorstel. Door het verlengen vinden er geen aanpassingen in het huidige beleid plaats. Alcoholgebruik is ook binnen onze gemeente een serieus probleem. Betekent dit dat er geen extra maatregelen of activiteiten zullen zijn rondom preventie en handhaving? Bij de evaluatie van het huidige beleid zal gekeken worden naar de huidige cijfers van de GGD. Deze cijfers zijn maar een klein deel van de evaluatie. Zijn er al wel andere cijfers bekend die gedeeld kunnen worden? De heer Holtman: Wij begrijpen dat je verbinding zoekt met andere beleidsterreinen. Vooral de cijfers en data in dit stuk zijn gedateerd. Kunnen we niet het plan herijken c.q. bijstellen? Geen grote exercitie maar daar waar het kan nieuwe cijfers toepassen en misschien nieuwe doelstellingen formuleren? De heer Rijks: Akkoord met de manier van werken. Wij vragen wel of er op onderdelen actie kan worden ondernomen n.a.v. het Kompas Volksgezondheid van de GGD.

Mevrouw Te Grotenhuis: Wij kunnen ons aansluiten bij voorgaande sprekers. Akkoord met de manier van werken. De heer Van der Graaff: Goed om te verlengen. Voelen ook voor de herijking. Goed stuk maar het gaat wel veel over jongeren. Daarnaast lijkt handhaving een belangrijke uitdaging. Pag. 7 middelbare scholieren zijn minder gaan drinken. Gebruik alcohol in hok, keet of schuur is sterk afgenomen. Hoe is die gemeten en hoe wordt deze daling veroorzaakt? Pag. 10. Hoe worden de interventies onder de aandacht gebracht bij de oudere doelgroepen? Pag.11. Controles bij supermarkten en sportkantines. In hoeverre worden er afspraken gemaakt met bv. supermarkten of Gall en Gall over probleemdrinkers? Reactie college. Wethouder Wikkerink: Wat de fracties van GB, CDA en D66 voorstellen ontwikkelen we al werkend. We gaan de nieuwe cijfers die er zijn, hierin verwerken. Al werkend nemen we dit als basis, maar ook nieuwe cijfers verwerken we hierin. In één pakket kunnen we dan die evaluatie doen en een tussentijdse evaluatie in de vorm van een impact meting. Het is meer technisch op elkaar afstemmen. Vervolgens in lijn brengen met de andere beleidsvoorstellen en beleidsnota’s zodat we in één keer de evaluatie en de integrale benadering kunnen bespreken. In de tussentijd gaan we gewoon door met de punten die zijn benoemd.

Hier ligt het idee voor om dit nog een aantal jaren op deze manier zo te doen met de nieuwe gegevens. Als daar uitkomt dat we een verontrustende stijging hebben van een bepaalde doelgroep dan

gaan we dat intensiveren. We staan niet stil. We trekken alleen de looptijd gelijk en de evaluatie kunnen we dan op een integrale manier doen. Intussen gaan we ook gewoon door met handhaving en controle. De heer Holtman: Ontwikkeling gaat de verkeerde kant uit. Zowel bij jongeren als ouderen. Wilt u daar nog eens naar kijken, met name bij jongeren. Wethouder Wikkerink: Niet specifiek gezondheidsbeleid voor jongeren en meteen nieuwe dingen. Als uit die monitoring blijkt dat er extra inzet nodig is of extra zorg van bepaalde doelgroepen dan kijken we naar de maatregelen die we hebben en gaan we maatregelen intensiveren, zonder meteen allerlei nieuwe maatregelen voor te stellen. Vanuit GALA en IZA kunnen we misschien ook nog wel maatregelen intensiveren of anders inrichten. Als blijkt dat er zorgen zijn ten aanzien bepaalde doelgroepen dan zetten we daar extra aandacht op. Burgemeester Stapelkamp: Voor het deel handhaving is het niet noodzakelijk om dit geheel anders te doen. Op incidenten wordt gereageerd. Over het algemeen is er toch meer bewustwording onder de bevolking. De heer Rijks: Als wij akkoord gaan betekent dit dat wij over 2 jaar een nieuw alcoholplan krijgen. Dan is het tijd om alles af te stemmen. Alcoholbeleid, gezondheidsbeleid, nota sociaal domein.

Zou u aan de hand van wat u hier heeft gehoord en de cijfers uit het Kompas over een jaar een tussenstand kunnen geven over eventuele acties die u onderneemt over de punten die ik genoemd heb? Wethouder Wikkerink zegt een raadsmededeling toe met een tussenstand op de punten, jeugd en ouderen met de nieuwe cijfers en een vergelijking met de oude cijfers. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er een toezegging is gedaan: - Over een jaar een raadsmededeling m.b.t. het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol met een tussenstand op de punten jeugd en ouderen met de nieuwe cijfers in vergelijking tot de oude cijfers. De voorzitter concludeert dat de vragen voldoende zijn beantwoord en dit voorstel wordt doorgeleid naar de raad van 28 januari als stemstuk met stemverklaring. 3. Voorstel zienswijze Kadernota VNOG Eerste termijn. Fracties D66, BBB-HMV, CU, GB, CDA en VVD zijn akkoord met het voorstel en hebben geen discussiepunten. Opmerkingen: - VNOG heeft al rekening gehouden met het ravijnjaar en daar ook al op begroot. - Enige zorg blijft dat het Rijk die 10% niet gaat verstrekken. Dan komen er meer lasten op ons af. Aan de vorige zienswijze heeft de VNOG gehoor aangegeven. Er is € 1,9 miljoen bezuinigd. - Indexering op lonen blijft. Dit is een zorg voor ons allen. Als er nog verder bezuinigd moet worden moet het zeker hier in de raad terugkomen.

- Misschien een keer een stofkam door alle taken die uitgevoerd moeten worden of uitbesteden aan een commerciële partij. Mevrouw Hoezen; De PP heeft een volledig andere visie en is niet akkoord met het voorstel en de zienswijze. De VNOG heeft al structurele besparingen doorgevoerd. De stijging van de gemeentelijke bijdrage is onvermijdbaar. De nota bevat geen nieuw beleid. Waarom dan toch deze zienswijze? Welk signaal geven wij als raad hiermee af? Hoe belangrijk vindt de raad de taken van de VNOG? Of hechten we meer waarde aan bezuinigen en uitgaven beperken? Of is het vooral voor de bühne? De vraag is dan of we als raad ten onrechte het beeld in stand houden dat GR’s, zoals de VNOG, bureaucratische, geldverslindende gedrochten zijn. In de voorgestelde zienswijze staat bovendien dat het verlengd lokaal bestuur, zoals de VNOG, ook mee dient te bewegen met de financiële ruimte van de gemeente en daarom uiterst terughoudend dient te zijn met extra uitgaven en actief op zoek moet blijven naar mogelijkheden om te bezuinigen. Hanteren we hiermee niet een ander criterium dan voor onze eigen financiën? Niet gezegd kan worden dat we uiterst terughoudend zijn met extra uitgaven. Laat staan dat er binnen de gemeente actief wordt gezocht naar mogelijkheden om te bezuinigen. Wel zijn we als raad kritisch op de uitgaven.

Wij twijfelen er als fractie niet aan dat dit binnen de VNOG hetzelfde zal zijn. - Welk signaal willen wij als gemeenteraad afgeven naar de inwoners en de VNOG als het gaat om de taken van de VNOG? - Als we deze zienswijze zouden indienen, hoever zou de VNOG dan moeten gaan om te voldoen aan deze zienswijze? Ze hebben al belangrijke structurele besparingen doorgevoerd. Hoe moeten ze dan opnieuw gaan besparen? Taken afstoten, geen investeringen meer doen, mensen ontslaan of vragen we om de kaasschaafmethode nog een keer toe te passen? Vervolgens wordt hierover nog kort gediscussieerd.

2

Reactie college. Het college gaat in op de inbreng vanuit de vergadering. Burgemeester Stapelkamp: We hebben een hele goede veiligheidsregio die de laatste jaren totaal niet meer in de problemen is geweest. We zijn hier zeer tevreden over. We moeten wel realistisch blijven. Als de ravijnjaren echt zo slecht zijn, dan moeten we met ons allen wel aan de slag. Wij hebben nu niet het idee dat ze taken moeten afstoten. Voortgaan in de lijn zoals ze dit de afgelopen 2 jaar hebben gedaan, dan zijn wij tevreden. Dit laat niet na om daar te besparen waar het kan gezien de knappe financiën. Om enigszins onze zorgen aan te geven gezien de financiën, is deze zienswijze voorgesteld. Discussiepunt zienswijze. Telkens wordt weer gevraagd om te bezuinigen, uitgaven te beperken. Terwijl we te maken hebben met vooral stijgende loonkosten. Daar hebben we allemaal mee te maken. Waarom wordt dan telkens tegen de gemeenschappelijke regelingen gezegd, het kan wat minder. Als u deze zienswijze belangrijk vindt, moet deze concreet worden gemaakt. De heer Walter: Wij zijn zeer content met de handelswijze van de VNOG. Er gaat veel geld naar toe. Jarenlang is er een gevoel geweest van een bodemloze put. Dat is nu niet meer zo. Met zienswijzen uit het verleden zijn ze aan de gang gegaan. Dat ze nu pas op de plaats maken met nieuw beleid begrijpen we.

Maar als er wel gesneden moet worden dan moet dit terug komen in de raad. Het is niet goed om nu niet te zeggen dat die zorg er niet is. Mevrouw Hoezen: Iedereen waardeert de VNOG en vindt het belangrijk. Dan moet je daar ook geld aan uit willen geven en niet vragen om nog meer te bezuinigen. We doen afbreuk aan onze eigen geloofwaardigheid op deze manier. De heer Walter: We zeggen niet; u moet dingen niet doen, maar kijk wel naar bezuinigingen als die nog mogelijk zijn. Daar zijn ze zelf adequaat genoeg in. We hoeven niet minder budget aan de VNOG te geven. Het huidige budget voor de VNOG is prima. Mocht het ergens tekort schieten, dan zijn we ook bereid om nog iets toe te voegen. Het is geen bodemloze put meer. Mevrouw Hoezen: Als het jarenlang een bodemloze put is geweest, moeten we dan nu niet ophouden omdat te framen? Laten we dan nu ook een keer zeggen; het is goed zo en volgend jaar of bij de jaarrekening kijken we weer verder. De heer Van der Graaff: U legt de vinger wel op de zere plek. We moeten bij gemeenschappelijke regelingen niet steeds op de bezuinigingsstand gaan staan. De VNOG wordt als verlengd lokaal bestuur gezien. Hebben wij het wat breder dan geldt dit ook voor hen. Trap op – trap af. Ze hebben een enorme slag gemaakt en zijn goed op orde. De heer Assink: De VNOG zat jaren geleden in zeer zwaar weer. Al met al heeft het nu langzaam zijn weg gevonden.

Wij kunnen niet zeggen waarop bezuinigd moet worden. We moeten op het advies van de VNOG afgaan. De heer Holtman: Deze raad heeft bij alle gemeenschappelijke regelingen meervoudig gevraagd om enigszins terughoudend te zijn omdat onze financiële middelen minder worden. Deze zienswijze is geheel in die lijn. Gevraagd is om rekening te houden met de positie van de gemeente. Het signaal dat wij af willen geven is dat wij goede kwalitatieve brandweerzorg willen hebben en een sterke crisisbeheerorganisatie die ons wat mag kosten. Laten we ons bij onze rol houden en de VNOG dat verzoek doen. In ieder geval niet meer en als het een onsje minder kan en het is verantwoord dan vinden wij dit een goed voorstel. Mevrouw Hoezen: Op dit moment is er genoeg over gezegd. De fractie van de PP kan zich niet vinden in de zienswijze. De fractie van de PP gaat zich beraden over een eventueel amendement. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan en dat dit voorstel wordt doorgeleid naar de raad van 28 januari ter besluitvorming als bespreekstuk. De fractie van de Progressieve Partij overweegt een amendement.

3

4. Raadsmededeling 171-2024 Beantwoording schriftelijke vragen D66 fractie AED-netwerk n.a.v. raadsmededeling 162-2024. Eerste termijn. De heer Hollema: In het raadsprogramma staat dat het college komt met een voorstel voor een dekkend AED-netwerk in de gemeente, voorlichting, training en blijvend onderhoud. Dit werd vertaald in een uitvoeringsprogramma en daar werd geconstateerd dat er een dekkend netwerk is en dat er voldoende opgeleide mensen zijn. Dus dat er alleen een actualisatie nodig is. In de raadsmededeling zien we dat er best wel veel blinde vlekken zijn. 6 minuten in het buitengebied is misschien niet haalbaar, maar als je het 10 of 12 minuten kunt maken is dat al een forse verbetering. Er woont een grote groep mensen in het buitengebied. Wat opvalt is dat er gesubsidieerde AED’s in de buurtschappen zijn en in Bredevoort. De Heurne heeft er drie, Bredevoort twee en in de andere buurtschappen één. Waarom geef je de andere buurtschappen niet de mogelijkheid om een tweede of derde te doen? Er zijn veel particuliere AED’s maar een heel aantal zijn niet 24/7 benaderbaar. Moeten we daar ook niet naar kijken. Moet je die niet een tegemoetkoming geven om bestaande AED’s 24/7 fysiek toegankelijk te maken en te registreren bij Hartslag.nu. Mevrouw Te Grotenhuis: Eens met voorgaande spreker. De heer Walter: Wij hebben geen zeggenschap over particuliere AED’s.

In het buitengebied kunnen we niet alles exact dekken, al willen wij dit ook het allerliefst. Dit is niet specifiek een gemeentelijke taak. We moeten als gemeente faciliteren op het moment dat er vraag is vanuit de bevolking. De heer Holtman: Als je het plaatje ziet met de ‘blinde vlekken’ is het toch substantiëler dan aanvankelijk gedacht. M.b.t. de discussiepunten zitten aan beide voor- en nadelen. Wij pleiten voor een hernieuwde opdracht om te komen tot een dekkender landschap, met name in het buitengebied. Mevrouw Kraaijenbrink: De fractie van het CDA kan zich vinden in de woorden van de heer Walter. Het is geen wettelijke taak. Er moet zoveel mogelijk aandacht worden geschonken aan de mogelijkheden die er zijn voor cursussen, herhalingscursussen en aanschaf mogelijkheden. Niet de taak van de gemeente om nu in te zetten op een echt dekkend landschap. De heer Hüning: 149 mensen zijn officieel geen burgerhulpverlener meer. Dit verdient ook aandacht. Veel ondernemers/bedrijven hebben hun AED binnen hangen. Hoe mooi zou het zijn om deze te benaderen. Het kan geen taak van de gemeente zijn, maar een oproep in de krant of iets dergelijks zou wel kunnen. Mevrouw Hoezen: Geen gemeentelijke taak. Door gemeente is wel een goed gemeentelijke netwerk opgebouwd sinds 2012. Dit moeten we ook zo houden. Een aantal AED’s in het buitengebied staan op de nominatie voor vervanging.

Het is ons niet duidelijk wie dit dan gaat doen. We kunnen kijken naar ‘blinde vlekken’, maar ook hoe dit in stand wordt gehouden. Als gemeente zullen we daar een faciliterende rol in moeten hebben. Discussiepunten: - Moeten we de andere buurtschappen niet de mogelijkheid geven een tweede of derde AED aan te vragen. - Tegemoetkoming om particuliere bestaande AED’s 24/7 fysiek toegankelijk te maken en te registreren bij Hartslag.nu Reactie college: Burgemeester Stapelkamp: Het behoort niet tot een wettelijke taak en we hebben een behoorlijk dekkend netwerk. Gebieden die niet bediend worden zijn dun bevolkt. Het blijft heel ingewikkeld om dit in te vullen. Ook om voor elke AED voldoende getrainde mensen te hebben. De heer Hollema: ‘zeer dun bevolkt’ Er wonen meer mensen in verspreide huizen in het buitengebied dan in de kleine kernen Bredevoort en De Heurne bij elkaar. Burgemeester Stapelkamp: Het zijn verspreide woningen die ver uit elkaar liggen. In het UP heeft het college al gezegd dat de gemeente een dekkend netwerk heeft. Dat heeft u toen geaccepteerd toen en u heeft ook geaccepteerd dat we nu alleen met een actualisatie komen. Wij zijn de eerste gemeente die een ‘6 minuten dekkend bordje’ hebben gekregen. Op blinde vlekken scoren wij heel goed. Wat niet in het systeem zit is dat onze politie- en brandweerauto’s een AED hebben.

Er zijn ook nog extra plekken op bedrijven, maar die zijn niet aangemeld of niet 24/7 beschikbaar. Maar die zitten soms ook nog wel in dat gebied en kan soms een extra dekking zijn. De heer Holtman: Hoe realistisch is het dat politie en brandweer binnen 6 minuten in de ‘blinde vlekken’ zijn. Burgemeester Stapelkamp: In algemene zin zeker, maar er rijdt ook geregeld politie rond. Het vergroot iets. Hiermee is niet het ‘blinde vlek’ verhaal weg. Aan de oproep om te kijken wat we nog kunnen doen om die dekking te vergroten willen we wel kijken. Het moet wel een logische plek zijn. In de middle of

4

nowhere waar bijna niemand woont heeft het niet zoveel zin. Alles wat bij ons is aangemeld in de buitengebieden daar hebben wij budget voor. Zij zijn er verantwoordelijk voor maar kunnen bij ons de rekening indienen. Hetzelfde geldt voor de bijscholingscursussen. Wij zetten ons in om wat we hebben bestaand, actief en goed te houden. Als ze versleten zijn dan worden ze vernieuwd. Mevrouw Hoezen: Dit geldt dus ook voor de aanschaf van een vervangend AED? Burgemeester Stapelkamp: Alles wat via dat netwerk nu gebeurt, die nemen wij voor onze rekening. Wij zorgen voor de apparaten in de buitengebieden. Op een bijeenkomst met Hartslag en alle coördinatoren is deze informatie gedeeld. Er is geen vraag vanuit de buurtschappen om meer AED’s beschikbaar te stellen. Als er echt een initiatief komt dan willen we daaraan meewerken. Om stelselmatig te gaan zeggen daar moeten en nog een aantal bij, is niet reëel. Als de raad dat wel wil dan moeten we het budget gaan verhogen. Dan nog hebben we nog niet de garantie dat we voldoende mensen en plekken vinden. Discussiepunt: Moeten we als raad het college verzoeken om te peilen of de buurtschappen nog meer AED’s willen en of er inderdaad plekken zijn. Mevrouw Te Grotenhuis: Een goed idee om dit extra onder de aandacht te brengen.

De heer Holtman: We moeten het hebben over de vraag of we het dekkend genoeg vinden en moeten we daar nog inspanning op leveren. Het antwoord is, ja. De heer Walter: Het moet van onderuit gedragen worden. Als we een uitvraag uitzetten of en wat we nog kunnen doen, dan ook vragen of men bereid is om daarin mee te gaan. Materieel kunnen we uitzetten, de mensen, de handjes niet. Misschien kunnen we er nog wat extra attentiewaarde aan geven. Mevrouw Kraaijenbrink: Niet direct allerlei AED’s. Eerst bekendmaking. De heer Hollema: Uitvraag zou een goede zijn. De heer Hüning: Het zou super zijn als het platform aandacht zou besteden aan die 149 mensen met een verlopen certificaat. Discussiepunt: Bestaande AED’s toegankelijk maken. De heer Hollema: Een buitenkast met pincode is best wel duur. Gemeente kan een kleine bijdrage geven om particuliere AED’s alsnog beschikbaar te stellen. De buurt moet het doen, maar dan ga je echt helpen. Veel van die plekken kun je dan misschien invullen. Mevrouw Kraaijenbrink: Het aanspreken van mensen die al een AED hebben om die beschikbaar te maken, daar kunnen wij ons wel in vinden. Mevrouw Hoezen: Dan heeft u het niet alleen meer over de buurtschappen, blinde vlekken? Maar ook in de kernen? De heer Hollema: Primair in de blinde vlekken. Dit zijn een aantal ideeën. Wat is mogelijk en wat is redelijk.

Op bedrijventerreinen is zo’n kast misschien een iets minder probleem. Misschien zou je dit aan de IKAD kunnen vragen. Dat is wat anders dan voor een kleine ondernemer in het buitengebied. Er moet maatwerkbeleid op komen. De vraag is of we nog een extra stapje kunnen doen. Burgemeester Stapelkamp: Wij hebben er geen moeite mee als er ergens vanuit een ‘blinde vlek gebied’ een vraag komt. Het liefst via de coördinatoren want daar is het hele systeem op gebaseerd. Voor de continuïteit. We hebben nu een soort richtlijn. Hier wordt toch gevraagd of we het beleid een beetje kunnen aanpassen in die ‘blinde vlek gebieden’. We moeten intern even afstemmen, hoe en wat en wat dit dan kost. Toegezegd wordt hier met een raadsmededeling op te reageren met een paar dingen die de gemeente nog kan gaan doen. De algemene wens is om te komen tot een iets dekkender netwerk. We hechten er wel aan om het allemaal via de huidige structuur te doen en niet via allerlei losse dingen, want je wilt vastigheid en structuur hebben. Mevrouw Hoezen: Wij zouden dan graag drie vragen gesteld willen hebben aan de coördinatoren en het platform a. Zijn ze bekend met de ‘blinde vlekken’; b. Is er behoefte aan invulling van de ‘blinde vlekken’ ook als het gaat om het aantal burgerhulpverleners; c. Hebben ze dan zelf ideeën hoe dat dan gedaan zou moeten worden.

Burgemeester Stapelkamp: Die vragen zijn aan de orde geweest en is met al die mensen gedeeld. Belangrijk is wat wij nog kunnen doen om, gehoord de wens van de raad, een paar ‘blinde vlekken’ minder te krijgen. Midden februari is er nog een bijeenkomst met de coördinatoren. Goed om dan de wensen die hier genoemd zijn daar te bespreken. Eind februari komt er dan een raadsmededeling met de uitwerking daarvan. De heer Hollema: Steun voor deze aanpak. Maar we willen ook maatwerk meegeven, waar je impact kunt maken voor het weghalen of verkleinen van een ‘witte vlek’. Dat je dat als uitgangspunt neemt.

5

Conclusie. De voorzitter concludeert dat deze raadsmededeling voldoende is besproken en de toezegging is gedaan dat er eind februari 2025 een raadsmededeling komt voor de wens van een iets dekkender netwerk. 6. Sluiting De voorzitter sluit om 21.00 uur de vergadering. Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 28 januari 2025.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

6