Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering II Zaal Lintelo d.d. 19 november 2024

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering II (zaal Lintelo) van 19 november 2024. Aanvang: 19:30 uur Aanwezig:

Voorzitter: mevrouw E. Diepenbroek De leden: de dames R. Kraaijenbrink, M. ten Bruin, Z. Lensink, M. Rensink, I. Massop en de heren H. Onstenk en A. van der Graaff. Namens het college: wethouder Wikkerink Griffier: de heer Fiering

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet eenieder welkom. Voorstel herijking armoedebeleid Eerste termijn. Mevrouw Rensink dankt de werkgroep. We hebben veel respect en waardering voor de inzet van de ervaringsdeskundigen. Het opgestelde stuk geeft meer inzicht, begrip en duidelijkheid over het leven in armoede en wat dit betekent in het dagelijks leven. Het heeft ook een tipje opgelicht over de onzichtbaarheid van armoede. Regelingen en aanpak worden aangepast en in de toekomst verder ontwikkelt. Het rapport levert hiervoor een belangrijke en waardevolle bijdrage. Wij zijn blij met de Klankbordgroep die per 1 januari 2025 wordt opgericht. Wij volgen met interesse de verder ontwikkeling van de visie in de uitvoering en de effectmeting die volgt. De fractie van GemeenteBelangen gaat akkoord en heeft geen discussiepunten. De heer Van der Graaff: De D66 fractie is content met het stuk en de discussie in de beeldvorming. Dapper en moedig dat ervaringsdeskundigen hun verhaal wilden doen. Twee discussiepunten. A. Scholen, verenigingen en gemeente moeten meer samenwerken in de keten om bewustwording, signalering en begeleiding goed te kunnen regelen. B. Klankbordgroep wordt in het leven geroepen in 2025. Lotgenotencontact is heel belangrijk. Daar wordt wel in voorzien in de klankbordgroep.

Wat doet het sociaal en emotioneel met kinderen? Kunnen we daar ook een contactgroep voor oprichten? Mevrouw Lensink: De fractie van de ChristenUnie vindt een goed armoedebeleid van groot belang en is blij dat er een goed doordacht uitgebreid armoedebeleid voorligt. Moedig dat ervaringsdeskundigen in gesprek zijn gegaan met de gemeente. Persoonlijk contact is belangrijk. We zijn blij dat veel van de aanbevelingen van de werkgroep zijn meegenomen in het beleidsstuk. Wij zijn positief over het kindpakket. Het blijft een aandachtspunt dat we bekendheid geven aan de mogelijkheden en regelingen. Geen discussiepunten. Mevrouw Ten Bruin: Wij zagen vorige week in de beeldvorming hoe deze herziening tot stand is gekomen. Er zijn goede gesprekken gevoerd met de mensen die het betreft. Het stuk geeft veel suggesties hoe het beter kan. Het zijn heel veel ideeën en het is lastig om hier goed beleid op te maken. Hoe denkt de wethouder hierover? Vroeg signaleren is belangrijk en daar liggen ook de moeilijkheden. Mogelijkheden en regelingen voor de doelgroepen en het kenbaar maken bij die doelgroepen van deze mogelijkheden blijft lastig. Hoe denkt de wethouder hierover? Discussiepunt. Is er voldoende aandacht voor de werkende die vaak toeslagen missen en ook moeilijk rond kunnen komen? Mevrouw Massop. De fractie van de Progressieve Partij is blij met de herijking.

Niet iedereen kan worden bereikt. Mooi dat we dit beleid samen met de doelgroep hebben kunnen ontwikkelen. Niet praten over, maar met. We zijn tevreden over de aanpak. Het idee uit Arnhem om schulden kwijt te schelden spreekt ons aan. Er is geen regeling voor mensen met een eigen woning. In de huidige regeling zouden zij eerst hun huis moeten verkopen. Gezien de huidige krapte op de woningmarkt lijkt ons die geen wenselijke oplossing. Het blijft maatwerk. De fractie van de Progressieve Partij stemt in met het voorstel. Mevrouw Kraaijenbrink. Mooie beeldvormende vergadering. Er werd duidelijk zichtbaar hoe belangrijk een goed participatietraject is. Gehoord en gezien worden is erg belangrijk. We hoorden de problematiek die er soms kan ontstaan bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd van een kind. De z.g. Armoedeval.

Zeker bij een alleenstaande ouder als zowel het Kindgebondenbudget en de Kinderbijslag vervallen. Daarnaast komt de 18-jarige er financieel alleen voor te staan. Er zijn landelijk en binnen de gemeenteregelingen die daarin kunnen voorzien. Dus alles hoeft niet alleen bij de gemeente te liggen. Er werd aangegeven dat er altijd maatwerk mogelijk is. Kan de wethouder aangeven hoe hij dit ziet? Het is vaak niet bekend wie in armoede leeft. De fractie van de CU heeft daar een schriftelijke vraag over gesteld. Bij de beantwoording gaat het over de vier grote vaste lasten partners. Is er bij de gemeente ook een mogelijkheid om bv. via het sociale netwerk signalen door te geven? Een soort meldpunt en adviespunt armoede? Gehoord en gezien worden is helpend, minstens zo belangrijk als alleen de geldhulp opties. Een ‘maatje’ werd genoemd. Dit is armoedebeleid overstijgend. Kan de wethouder aangeven hoe hij denkt dit sociaal breed voor elkaar te krijgen? De heer Onstenk. Mooi rapport als basis voor het vormgeven van het armoedebeleid. Veel zaken lopen al. In de omgekeerde verordening wordt er meer uitgegaan van wat iemand nodig heeft. Handelen in de geest van de wet, in plaats van in de letter van de wet. Aandachtspunt blijft het doorpakken naar signalen van armoede. Wat de VVD-fractie betreft blijft deze groep gevraagd en ongevraagd advies geven.

Er staan nog veel punten in om over door te denken in dit beleid. Op de leeftijd van 18 jaar wijzigt er van alles op financieel gebied. Wij zouden het college graag de opdracht willen geven om te kijken hoe de gemeente Aalten hier proactief in zou kunnen handelen. Hoe denkt de wethouder hierover? Er is communicatie met De Woonplaats. Hoe blijft de raad op de hoogte of hier verbetering in is? Hoe denkt de wethouder dit te gaan doen? Reactie college. Wethouder Wikkerink bedankt voor de instemming en de complimenten aan de werkgroep. Het beleid is heel dynamisch. We hebben geprobeerd in beeld te brengen: “wat is nu armoede, wat is bestaanszekerheid”. Daarna hebben we gekeken naar de huidige regelingen financiële bestaanszekerheid en de ervaringen van de ervaringsdeskundigen. Nu komen we met een tussenvoorstel om een aantal regelingen aan te passen. Alle suggesties worden in het vervolg en in de doorontwikkeling gebruikt. Allereerst gaan we een nulmeting doen van het bureau KWIZ. Dit is een onderzoek naar het gebruik van de regelingen. Ook van de werkenden. Dat wordt in kaart gebracht. Dat is onze eerste actie en de klankbordgroep wordt hierbij betrokken. Dat is de doorontwikkeling. Het kan zijn dat we elk jaar met een update komen. Het beleid staat niet stil. Het is een goed idee om jongeren en juist de kinderen in beeld te brengen.

In de voorbereiding hebben we met de jongerenraad gesproken. Het is een goed idee om dit ook met de kinderraad te doen. Het zou mooi zijn als je n.a.v. zo’n gesprek een peergroup zou kunnen vormen. Goede suggesties nemen we mee. Terecht wordt gezegd dat er heel veel ideeën en regelingen in deze nota zitten. Als we het door ontwikkelen komen we vanzelf wel op de juiste regelingen. Dit is een begin. Zijn de werkenden niet vergeten. Neen. Die komen ook in het KWIZ-onderzoek aan de orde. Maar we doen ook al het één en ander. Bv. een beleidsmedewerker gaat naar HR-manager om uitleg te geven over de rol van de gemeente bij schuldhulpverlening. Daar willen we ook mee doorgaan. Werkenden kunnen onder voorwaarden een beroep doen op bijzondere bijstand. De regeling van Arnhem inzake het overnemen van schulden gaan we bekijken. Er zitten ook nadelen aan. Maar het is een creatieve manier om te kijken, hoe je mensen echt kunt helpen. De grens van 18 jaar. Dit wordt meegenomen in het onderzoek. Wat is het effect van de overgang. Mensen kunnen naar het gripteam verwezen worden. Elke week is er in de Ahof een mogelijkheid voor een gesprek over budget en inkomen. Onze consultenten kunnen ook die 18-jarigen helpen. Vroeg signaleren. Dat is een punt. Om elke vroeg signalering op te pakken, dat gaat niet lukken. We krijgen ongeveer 100 meldingen per maand.

Tijdelijk is hier iemand voor aangenomen die hier fulltime mee bezig is. Als we daar extra aandacht aan moeten besteden dan moet er wel naar het budget gekeken worden. Het is een aandachtpunt dat zeker aan de orde komt. Ook vanuit de hervormingsagenda Jeugd. Met het vormen van sterke lokale teams. Dat gaat over jeugdzorg en over de overgang van 17 naar 18. We voegen hier inkomensconsultenen of schuldhulpverleners aan toe. In de bijzondere bijstand is wel een mogelijkheid voor eigen woningbezitters. Dit is een ingewikkelde regeling, maar het is niet zo dat er helemaal niets is voor eigen woningbezitters. Je hoeft niet zomaar een huis te verkopen, er is altijd maatwerk. Communicatie met De Woonplaats is een goed aandachtspunt. Het rapport geeft een heel hoofdstuk over wonen. In ons overleg met De Woonplaats hebben we dit ingebracht. Jammer was dat de prestatieafspraken tussen huurdersverenigingen en Woonplaats net zijn vastgesteld. We kunnen wel kijken of we een soort werkagenda, addendum kunnen maken. Dan gaat het vooral om bereikbaarheid, bejegening en informatie. Dank voor deze instemming. Zie dit als een tussenstap en als on- going beleid dat steeds verbetert moet worden, ook n.a.v. omstandigheden die we tegenkomen en de onderzoeken die we doen en de ervaringen van de ervaringsdeskundigen.

2

Discussiepunten. Discussiepunt; scholen samenwerking en begeleiding. De heer Van der Graaff: Hoe de bewustwording en signalering op een hoger plan komt in de gesloten keten met de scholen en de verenigingen. Wethouder Wikkerink: We doen eerst dat KWIZ-onderzoek en dan komen die doelgroepen er wel uit. Daar zitten ook wel vindplaatsen bij. Als dit verenigingen en scholen zijn dan moeten we daar wat mee. Dit gaan wij aanpakken want dit zijn belangrijke vindplaatsen. Discussiepunt; Klankbordgroep. De heer Van der Graaff: Peer-contact tussen de kinderen en ook sociale en emotionele problematiek met elkaar te bespreken. Dit heb ik gehoord als toezegging. Discussiepunt: Regelingen voor werkenden. Antwoord is voldoende. Discussiepunt: Wijzigingen op financieel gebied voor 18-jarigen. Voldoende besproken. Discussiepunt: Communicatie met De Woonplaats. Voldoende besproken. Conclusie. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 26 november 2024 kan.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 26 november 2024.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

3