Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering d.d. 7 december 2021.pdf

OPENBAAR

Besluitenlijst (digitale) Oordeelvormende vergadering van 7 december 2021. Aanvang: 19.30 uur Aanwezig:

Voorzitter: de heer A. Walter De leden: Agendapunt 1: de heren Hartemink, Van der Graaff, Holtman, Uland, Van den Berg, Wijbrans en Te Brake. Agendapunt 2 en 3: de heren Hartemink, Hollema, Holtman, Uland, Van den Berg, Wijbrans en Te Brake. Agendapunt 5: de dames Oonk, Nijland-Brezet, Van Santen, Jansen en Van Alstede en de heren Uland en Van den Berg. Namens het college: Agendapunt 1: burgemeester Stapelkamp, wethouder Kok, wethouder Wikkerink, wethouder Veldhuizen en wethouder Te Lindert. Agendapunten 2 en 3: wethouder Kok. Agendapunt 5: wethouder Wikkerink. Griffier: E.J.A.H. Smit

1. Voorstel tot vaststelling van de Najaarsnota 2021. Eerste termijn. De heer Te Brake: Er zijn tekorten en overschotten op individueel niveau. € 5 ton overschot voor 2021, zonder verschuiving en ruim € 1,7 miljoen - als het voorstel van het college om € 1,25 miljoen naar 2022 over te hevelen - akkoord wordt bevonden. Deze Najaarsnota is vooral terugkijken met nog enkele weken te gaan. Op dit moment is er nog maar weinig aan te sturen. De vragen die door de fracties zijn gesteld zijn voor de fractie van het CDA aanleiding geweest om het voorliggende stuk goed te keuren. Geen discussiepunten en akkoord met het voorstel. De heer Hartemink: We hebben de afgelopen jaren altijd met veel zorg moeten kijken naar Jaarrekening, Begroting en Najaarsnota. Op dit moment ziet het beeld voor de korte termijn er veel beter uit met een overschot voor 2021 van ruim € 1.750.000 en van ruim € 420.000 in 2022. Voor de lange termijn van 2023 moeten we ons nog steeds zorgen maken als er geen aanvullende bijdragen komen van de landelijke overheid. Dat betekent in ieder geval dat wij nog steeds zeer scherp aan de wind moeten zeilen en onze doelen in de transitie van het Sociaal Domein moeten realiseren. Voor de korte termijn rust om de transitie op langere termijn te realiseren. De fractie van de VVD kan in grote lijnen instemmen met de Najaarsnota.

We willen nog wel spreken over de afwaarderingen van grote vastgoed aankopen. Dit fenomeen zagen wij terug bij de aankoop van de Sondernweg maar nu bij de Slingeplas helaas ook weer. En eigenlijk altijd ten nadele. Wat zouden wij voor maatregelen kunnen en willen nemen ter voorkoming van deze incidenten? Is de portefeuillehouder ook van mening dat dit bijgestuurd zou moeten worden. De heer Van den Berg: De laatste Najaarsnota van het huidige college. Er is veel gerealiseerd in de afgelopen jaren. De Jeugdzorg en de Wmo blijven echter de zorgenkindjes. Dat heeft ook de weerslag op de financiële situatie. Wethouders Wikkerink en Te Lindert hebben o.a. de fractie van GemeenteBelangen bijgepraat over de complexiteit van de genoemde problemen. Dit was erg verhelderend. Blijft het feit dat dit niet zo door kan gaan. Kijken we naar de cijfers dan zien 2021en 2022 er goed uit. In de jaren erna zijn er forse financiële tekorten. Bij de herverdeling is nog maar de vraag of dit ook daadwerkelijk zo gunstig zal blijven en ook de afschaffing van de opschalingskorting is een vraagteken. Regeren is vooruitzien. Ook al is dit met het huidige demissionaire kabinet erg moeilijk. Maar het is altijd beter dan afwachten. Wij willen het maken van meerjarige scenario’s als discussiepunt inbrengen. Door voortschrijdend inzicht rondom de financiën lijkt ons dit verstandig om te doen.

In de Najaarsnota wordt geschreven dat krapte op de arbeidsmarkt weleens een prijsopdrijvend effect kan hebben. Los van de financiële aspecten kan die toenemende krapte ook een rol gaan hebben voor de

dienstverlening aan de burger en de raad. Graag hierop een nadere toelichting. Want vermindering van de dienstverlening is voor de fractie van GemeenteBelangen niet acceptabel. De heer Uland: Op dit moment staat het er goed voor. Dat is mooi. Als we nog wat willen dan kunnen we dat nog regelen in het raadsprogramma. Als discussiepunt willen wij inbrengen: “hogere boetes bij afvaldumping en hoe wij vinden dat de one-stop- shop gepromoot wordt”. De heer Van der Graaff: Wij hebben een voorlopig standpunt. Dit slaat terug op een jaar geleden. Toen hebben wij een motie hebben ingediend samen met de CU en GB over het feit dat het transformatieplan sociaal domein onderdeel moet zijn van de P&C cyclus. Destijds hebben wij hierop een toezegging gekregen. Echter die hebben wij nog niet gezien. Deze komt pas eind december hebben wij vernomen. Op zich prima dat dit een apart stuk is maar dit stuk moet er dan wel zijn voordat deze Najaarsnota wordt behandeld en niet nadien. Hier hangen 2 discussiepunten aan vast. Dit stuk is niet klaar voor de raad. Want we hebben de evaluatie van het transformatieplan nog niet gezien. Wat wij menen te lezen is dat met name op de Wmo de besparingen niet gehaald gaan worden. Onze vraag is: waar zit dat? Graag een verheldering hierop.

Gaan we dan nog wel door met dit transformatieplan? De heer Wijbrans: De HMV heeft een aantal technische vragen gesteld en deze zijn in het voortraject beantwoord. Waarvoor dank. Wij hebben op dit moment geen inhoudelijke vragen of discussiepunten. Wij zullen deze nota ondersteunen met een positieve stem. De heer Holtman: Als voorlopig standpunt kunnen wij hiermee instemmen. De gepresenteerde overschotten zijn mooi, goed om te horen. Veel zaken staan op ‘groen’ en er is veel werk verzet. Complimenten aan het college en ambtelijk apparaat. Het werken aan een sterke sociale basis van het sociaal domein en het herijken ervan kan vanuit de CU-fractie op steun rekenen. Een suggestie is om de kerken en hun netwerken hierin mee te nemen. Als discussiepunt hebben wij het transformatieplan sociaal domein. Wij hinken op twee gedachten. Enerzijds is er heel veel omgebogen en lopen we op schema. Aan de andere kant moeten wij constateren dat wij op een aantal punten moeten bijplussen. Hoe moeten wij dit nu duiden? Van Jeugdzorg Nederland is de oproep geweest om als gemeenten met jeugdzorgaanbieders in gesprek te gaan over de tarieven. We hebben extra gelden gekregen. De CAOonderhandelingen zijn vast gelopen. Deze nota gaat uit van 3%. Hoe reëel is het dat die wel hoger gaan uitpakken. En wat betekent dit voor onze overschotten? Reactie college.

Wethouder Kok: Welke maatregelen zijn nodig om bijsturing te voorkomen op het moment dat er afgewaardeerd moet worden op basis van een aankoop. Het klopt dat wij moeten afwaarderen omdat uiteindelijk de waarde berekend is. In het geval van de Slingeplas zijn wij het nog niet helemaal eens met het feit dat de kosten op zo’n hoog niveau zijn gezet. Wij gaan nog een second opinion uitvoeren. Aankopen is een keuze, wel of niet. Er zal op dat moment gewaardeerd moeten worden. In dit geval is het drie keer anders. In het kader van de Uuthuuskes is het een positieve herwaardering geweest. In het kader van de Slingeplas en De Weerdt is het negatief geweest. We gaan daar geen maatregelen op nemen. Het is zoals het is. Het wordt uiteindelijk gewaardeerd. We zouden misschien aan de voorkant nog voorzichtiger moeten ramen waardoor we beter kunnen presenteren wat uiteindelijk het bedrag is. De heer Hartemink: U heeft een zeer gerespecteerde Leisure makelaar in de hand genomen. Waarom niet aan de voorkant? Dit was eigenlijk mijn tip. Dan was wellicht de uitkomst niet anders geweest en hadden we dan desondanks besloten om over te gaan tot aankoop. Alleen verrassingen achteraf presenteren wordt wat minder gewaardeerd. Waarom niet aan de voorkant de tweede taxatie erbij en die beslissing hoeft dan niet anders uit te vallen.

Wethouder Kok: Kan ik mij voorstellen om dit aan de voorkant ook te doen. Soms kom je in een bepaald proces uit dat je zaken kunt regelen. Dat is hier achteraf gebeurd, maar ben het met u eens dit in de toekomst aan de voorkant te doen. Als daar voldoende tijd voor is, is dat beter dan achteraf. Meerdere scenario’s. Al heel wat jaren proberen wij op een goede verantwoorde manier te begroten. Dit lukt over het algemeen zeer goed. Ben het wel met u eens dat de laatste jaren de onzekerheid is toegenomen. Het is heel lastig scenario’s te presenteren. Met welk scenario moeten we dan rekening houden. Dit gaat heel veel ambtelijke capaciteit kosten en uiteindelijk zal er niet heel veel wijzigen in de uiteindelijke begroting. De heer Van den Berg: De resultaten worden slechter. Moeten we dan niet kijken waar we nog wat in kunnen doen. Vaak organisaties werken met 3 scenario’s -slecht, middel, goed. Begrijp dat het lastig is. Maar nu is het elk jaar voor een raadslid afwachten wat er weer gaat gebeuren. Laten we ons niet verrassen. Stel dat we het geld niet krijgen, dan moeten we ingrijpen en dan moet er van alles gebeuren. Terwijl we hier van tevoren al over nadenken, dan zijn we beter voorbereid. Wethouder Kok: Wij kiezen in ieder geval altijd voor een scenario waarin wij rekening houden met gelden die binnenkomen als er ook daadwerkelijk ergens een besluit over gevallen is.

We boeken pas iets in als er zekerheid over is.

2

De heer Van der Graaff: Het is te prijzen dat u dit niet allemaal van tevoren meeneemt. Dit verzoek om in scenario’s te denken is toch een andere. Gezegd wordt dat dit allemaal lastig en moeilijk is. Wij verzoeken wethouder Kok dit nog eens te heroverwegen. De heer Uland: Scenario’s zijn mooi, maar dan moet je wel uitgangspunten hebben. Wethouder Kok: Ik heb geschetst dat de inkomstenkant wat onzeker is. Aan de uitgiftekant zou je dan al in scenario’s kunnen denken over wat je dan allemaal wel of niet zou willen doen. Met de verwachting dat er toch nog behoorlijk veel geld onze kant op komt, is het erg lastig een discussie te voeren wat we mogelijk niet meer gaan doen mocht het geld er toch niet komen. Dat laatste horen de inwoners waarschijnlijk niet. Die denken meteen dat we dingen gaan afschaffen. Daar zijn we nog niet aan toe om dat te communiceren. Wij begrijpen de bedoeling van het verzoek maar de manier waarop wij het doen geeft behoorlijk wat informatie waarop gestuurd kan worden. Spreker gaat in op de structuur. Er wordt gesuggereerd dat het transformatieplan niet verwerkt is in de begroting en najaarsnota. Het tegendeel is waar. Het totale transformatieplan is financieel verantwoord in de begroting en wordt bijgewerkt n.a.v. de najaarsnota. Het klopt dat de uitgaven voor Wmo fors omhoog zijn gegaan. Dat komt omdat de herindicatie niet plaats kon vinden.

Aan de andere kant hebben we meer Rijksgelden gekregen en er blijkt meer behoefte te zijn. Daarmee is niet het Transformatieplan in één keer niet meer haalbaar en actief. De doelstellingen die daarin staan zijn nog steeds actief en het zit allemaal verwerkt in de begroting en de najaarsnota. De heer Van der Graaff: In onze beleving heeft u een jaar geleden toegezegd dat het transformatieplan onderdeel zou worden van de P&C cyclus. Volgens mij hebben we dat niet gezien. U zegt het zit hier nu in. Wij hebben dit anders gelezen. In onze beleving hebben we het nu over iets waar we eigenlijk op iets moeten wachten, wat dan later komt, terwijl dit echt hiervoor had moeten zitten. Wethouder Kok: De toelichting is niet veel anders dan hetgeen ik net heb gezegd. Wellicht kunnen we apart een keer fysiek met elkaar overleggen om dit misverstand uit de wereld te helpen. De heer Van der Graaff: De wethouder doet een aanbod. Sympathiek, maar dit is toch wel een zaak die in het openbaar bediscussieerd moet worden. Wij zijn benieuwd hoe de andere fracties dit beoordelen. Zijn wij dan de enige die hier moeite mee hebben? Wethouder Kok: U kent ons Dashboard. Daar staat ook alles financieel in. Op basis van de goede cijfers kunt u beslissingen nemen. Daar gaat het uiteindelijk om. Wethouder Wikkerink: De financiële gevolgen van het transformatieplan zijn verwerkt in de P&C cyclus.

Dus ook in de begroting en in deze najaarsnota. Wij geven op pagina 20 en 21 aan waarom een aantal dingen - zoals wij die bedacht hebben - inhoudelijk nog niet helemaal geregeld zijn. Een groot punt daarvan is Corona. Wij dachten dat we eind van het jaar wel van corona af zouden zijn. Dat is dus niet zo. We kunnen nog steeds moeilijk groepen bij elkaar halen en huisbezoeken doen. We zijn begonnen met de herindicatie bij de huishoudelijke hulp. Dit wordt in december afgerond. Daar zul je zien dat er een urenvermindering en een besparing met een goede overgangsregeling geregeld is. Dat soort zaken willen we in de evaluatie van het Transformatieplan met u bespreken. De evaluatie is op een haar naar gereed. Die kunnen bespreken in de komende maanden. Dit gaat een inhoudelijke evaluatie worden omdat deze financieel verwerkt is in de hele P&C cyclus maar ook in de kwartaal dashboards die u ontvangt. Het gaat erom inhoudelijk te kijken waar moeten wij een transformatieplan bijstellen gezien de veranderde omstandigheden. De evaluatie van het transformatieplan zal voornamelijk een inhoudelijke evaluatie worden en daarbij natuurlijk ook de gevolgen voor de financiën. Wij zullen in december/januari dit met u evalueren. En misschien zullen we ook bij moeten stellen. We gaan door met het transformatieplan omdat transformatie nu eenmaal een grote opdracht is in het sociaal domein.

Het beroep op de zorg en de Wmo zal niet minder worden. Daar moeten we rekening mee houden en efficiënt organiseren. De heer Van der Graaff: Bedankt voor deze duiding. U zegt in december/januari zal er een inhoudelijke evaluatie van het transformatieplan volgen. Het zal ook over de financiën gaan. Het één gaat niet zonder het ander. Dus het zal toch beide moeten. Wij zijn benieuwd hoe dit er dan uit gaat zien. Wij zijn benieuwd of andere fracties ook niet vinden dat dit eerder had gemoeten en niet ná dat we dit bespreken. Wethouder Wikkerink: Ook wethouder Kok heeft uitgelegd dat de cijfers van het transformatieplan in deze begroting en najaarsnota zitten. We hebben in deze najaarsnota aangegeven waar we bij moeten stellen. Dus cijfermatig zit deze er gewoon in. Wat wij nu verder moeten doen is met u een gesprek voeren hoe wij de echte inhoudelijke transformatie aanpakken. Wethouder Veldhuizen: Wanneer wij geconfronteerd worden met groter afval wordt er altijd onderzocht of er een dader te vinden is. In enkele gevallen kunnen we het traceren. Wij zijn er actief mee bezig. Waar mogelijk proberen we de dader te traceren en de kosten te verhalen. One-stop-shopping hebben wij in de beantwoording genoemd. Dit heeft te maken met een punt dat wij ingediend hebben bij de Regiodeal namens alle gemeente. Dit wordt verzorgd door de AGEM. Het

3

besluit is nog niet genomen in de Achterhoek Board, maar de Thematafel heeft positief geadviseerd. Wij gaan ervan uit dat dit binnengehaald gaat worden en dan gaan we er actief mee aan de gang. De bedoeling is dat er ook een heel communicatietraject plaats gaat vinden ten aanzien van duurzaamheid. Wethouder Kok: Afgelopen donderdag heeft de board het project one-stop-shopping geaccordeerd. Daarna het DB van de Regio en dan de provincie. De heer Uland: Een extra boete bij afvaldumping zou niet verkeerd zijn. Het gaat om een voorbeeld te stellen. Kostenverhalen plus een boete. Wethouder Veldhuizen: Zal dit met de portefeuillehouder die handhaving in zijn portefeuille heeft opnemen. Ik sta er welwillend tegenover om daar inderdaad boetes op te leggen. Wethouder Te Lindert: Het gesprek gaat over P&C. Meerdere fracties hebben aangegeven dat het belangrijk is om scherp aan de wind te zeilen. Daar hebben we een dashboard voor. Dit maakt dat we maandelijks inzichtelijk kunnen krijgen hoe het budget zich verhoudt tot de prognose. Het sociaal domein is erg grillig. We gaan het beeld van het transformatieplan in de evaluatie nog wat scherper maken. Opsplitsen in financieel en inhoudelijk. Wij zijn in gesprek met de jeugdzorg aanbieders en met alle zorgaanbieders. Het speelt zich nu af in het licht van de nieuwe contracten die we aangaan.

Zodra dat gepasseerd is zullen we ook het inhoudelijke gesprek met de jeugdzorgaanbieders aangaan. Dit gaat regionaal gebeuren. De heer Van der Graaff: De eenmalige Tozo-coronagelden van € 520.000 die schijnen hierin opgenomen te worden waardoor het gat veel minder groot lijkt dan dat het eigenlijk is. Incidenteel worden zaken voorgesteld die structureel niet op orde zijn. Wat vindt u ervan dat er op deze manier met pleisters geplakt wordt? Wethouder Te Lindert: De Tozo bijdrage gaat rechtstreeks naar Laborijn. Die zien wij hier niet. Het dashboard geeft een goed en helder beeld van de zaken die we bereikt hebben via dit transformatieplan. Wethouder Wikkerink: De Tozo uitkering krijgen wij van het Rijk en die sluizen wij 1 op 1 door naar Laborijn. Dat heeft geen invloed op onze begroting. De heer Holtman: Kunnen wij daar nog een tariefbijstelling verwachten volgend jaar en hoe moeten we nu begrotingtechnisch de overschotten van de jeugdzorg duiden, in het licht van vastgelopen CAOonderhandelingen die wellicht dus hoger gaan uitpakken. Wethouder Te Lindert: Cao-onderhandelingen worden vervolgd. Hier is op dit moment nog niets over te zeggen. Tariefbijstellingen is een zaak tussen de aanbieders en de werknemer. Wij komen hier schriftelijk op terug. Burgemeester Stapelkamp: Vraag over personeelsproblematiek die tot slechtere dienstverlening zou leiden.

Dat dit onwenselijk is, daarover zijn we het snel met elkaar eens. Als de arbeidsmarkt heel krap is voor het invullen van vacatures dan kun je best even met een gat zitten. Aan dat soort situaties moet je dan denken. In sommige takken van sport is het momenteel erg lastig mensen te vinden. Discussiepunten. • Afwaarderingen grote vastgoed aankopen – maatregelen ter voorkoming van deze incidenten. • Maken van meerjarige scenario’s . • Hogere boetes bij afvaldumping. • Hoe wordt one – stop- shopping gepromoot. • Transformatie sociaal domein. • Het stuk is niet klaar voor de raad, want evaluatie van transformatieplan nog niet gezien. • Besparingen Wmo lijken niet gehaald te worden, waar zit dit dan en gaan we dan nog wel door met dit transformatieplan. Tweede termijn. Discussiepunt: Afwaarderingen grote vastgoed aankopen – maatregelen ter voorkoming van deze incidenten. De heer Hartemink: Discussiepunt wordt ingetrokken. Er is door de wethouder een toezegging gedaan. Discussiepunt: Maken van meerjarige scenario’s. De heer Van den Berg: Beantwoording voor nu voldoende. Discussiepunt: Hogere boetes bij afvaldumping. De heer Hartemink: Over de hoogte van de boete is snel consensus te bereiken. Alleen dan heb je het over handhaving en een Boa achter elke boom. Dat gaat ons te ver.

Wij zijn het eens met de symboliek die je daarmee wilt uitstralen, maar om daar heel spaarzame Boa capaciteit op in te gaan zetten, neen.

4

De heer Van der Graaff: Hier ligt misschien andere tragiek onder. Mensen hebben misschien geen geld voor het wegbrengen voor grof afval. Wij hebben als gemeente keuzes gemaakt om hier niet meer in te voorzien. Wel eens dat dit ongeoorloofd is en dat je dit moet handhaven en sancties op moet zetten. De heer Van den Berg: Er moet niet achter elke boom een Boa staan. De hoogte van de boetes mag best omhoog. Ook eens met de woorden van voorgaande spreker. Waar komt dit door? De heer Uland: Constateren waar het aan ligt kun je alleen als je de daders ook pakt. Als daar een probleem is op financieel gebied, dan moet je daar naar kijken. Geen voorstander om dit weer direct in de afvalstoffenheffing onder te brengen. De heer Van der Graaff: Het is een diffuus probleem en de ene dumping is de andere niet. Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat daar een oorzaak onder ligt. De heer Holtman: Dit vraagstuk heeft verschillende kanten. Dit is vooral een zaak van gedrag en houding. Probleem nuchter bekijken en meervoudig uitleggen. De heer Te Brake: Streng optreden mag. Niet achter elke boom een Boa. Het is afwegen. Wie willens en wetens dumpt, mag je best hard aanpakken. De heer Wijbrans: Je hebt verschillende soorten afval. Misschien mensen erop wijzen dat ze gebruik moeten maken van de verwijderingsbijdrage.

Is dit genoegzaam bekend bij de gemiddelde burger? De heer Uland: Alles met een stekker kun je gratis inleveren. Het was niet de bedoeling om overal een handhaver in te zetten. Discussiepunt: Hoe wordt one-stop-shopping gepromoot. De heer Uland: Hier waren we iets te snel. Blijkbaar moet er nog een campagne volgen. Op dit moment trekken wij deze in. Discussiepunt: Transformatie sociaal domein. Hier is voldoende over gesproken. Discussiepunten: Stuk is niet klaar voor de raad, want evaluatie van transformatieplan nog niet gezien. Besparingen Wmo lijken niet gehaald te worden, waar zit dit dan en gaan we dan nog wel door met dit transformatieplan. De heer Van der Graaff: Wij hebben de evaluatie van het transformatieplan nog niet gezien. Dit komt dus later. We vinden de volgorde dan vreemd. Gaan we formeel dingen goedkeuren – en dit is niet de eerste keer – en nadien het er dan over hebben. Kunnen we dit in de toekomst andersom doen, want dit is nogal van belang. De heer Te Brake: Het wordt duidelijk uitgelegd. Wat wilt u nog meer weten. De heer Van der Graaff: In de jaarstukken 2016-2020 zit een stijging van € 26,8 miljoen naar € 35,8 miljoen, in 5 jaar. Een stijging van € 10 miljoen is de trend op sociaal domein. Dat zijn lijnen waar we het eens over moeten hebben. Lange lijnen, scenario’s dat geeft inzicht. De heer Uland: Dat het gestegen is heeft een aantal oorzaken.

De heer Holtman: Wat de verklaringen zijn heeft het college wel duidelijk aangegeven en wordt dit op verschillende onderdelen ook toegelicht. Er is behoefte aan informatie; daar is vorig jaar de motie ook voor ingediend. Als je al die maatregelen opsomt met de voorgenomen besparingen, in hoeverre is dat gelukt of niet. Dat was de vraag die daar gesteld is. Dat het niet op die manier terugkomt in de najaarsnota, deel ik. Tegelijkertijd hebben we nu wel de informatie die we zouden moeten hebben om te kunnen bijsturen. In die zin kan de nota wel gewoon door. We zien de inhoudelijke opgave in de evaluatie tegemoet. Wij kunnen de informatiebehoefte wel voorstellen. De heer Te Brake: Elke stijging is de afgelopen jaren door het college benoemd en toegelicht. In het dashboard van de afgelopen weken wordt de trend voor de komende tijd duidelijk benoemd. Als je dingen anders wilt hebben, dan kan daar over gediscussieerd worden. Dit is onafhankelijk van het dashboard. De heer Van der Graaff: Maak het transparant, geef ons iets om op te sturen. We willen hier graag over meedenken, maar dan moet u ons wel de kans geven. Gaan we op deze manier verder met het transformatieplan? De heer Holtman: De najaarsnota is een foto van de financiële situatie op dit moment. Prima om te bespreken in de raad. De heer Van der Graaff: Wij hadden gevraagd of dit stuk rijp is voor de raad.

Dit is besproken en er is voldoende aangegeven waar de pijn zit. Een eventuele toezegging of een verandering in volgordelijkheid is misschien een mooi punt van discussie en bespreking in de raad. Er zal een motie of amendement komen. Als dit niet zo is dan laten wij dit tijdig weten.

5

Conclusie. De voorzitter concludeert dat er toezeggingen zijn gedaan. • in december/januari een inhoudelijke evaluatie van het Transformatieplan. • schriftelijke beantwoording mogelijk tariefbijstelling volgend jaar en hoe begroting technisch de overschotten van de Jeugdzorg te duiden, in het licht van vastgelopen Cao-onderhandelingen die wellicht dus hoger gaan uitpakken. Er is een voornemen om een motie of amendement in te dienen, derhalve gaat dit voorstel als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 21 december 2021. 2. Voorstel tot vaststelling van de belastingverordeningen 2022. Eerste termijn. De heer Uland: De fractie van de Progressieve Partij gaat akkoord met de verordeningen zoals ze voor liggen. De heer Hollema: Het is technische uitwerking van eerder beleid. Uit de beeldvorming kwam één punt naar voren om van gedachten over te wisselen. De forensenbelasting. De heer Van den Berg: De fractie van GemeenteBelangen is akkoord met de stukken. De heer Hartemink: De discussie over de belastingen is een gepasseerd station. We hebben het er al over gehad in de kaderstelling en begrotingsvergadering. Wij kunnen de voorgestelde lijn van het college volgen. De inspreker bracht in de beeldvorming naar voren dat er toch wel een discriminerend aspect zit in de forensenbelasting.

Op het moment dat we hier een streep door zouden zetten of door de toeristenbelasting, dan hebben we wel een ander geldelijk probleem. Een signaal of een reactie naar de desbetreffende inspreker zou waardevol zijn. De heer Wijbrans: De fractie van HMV zit op de lijn van voorgaande spreker. Wat ons betreft kan dit door naar de raad. De heer Te Brake: Het is een technisch stuk. Enkele belastingen worden aangepast buiten de trendmatige verhoging. De fractie van het CDA gaat akkoord. Geen discussiepunten. De heer Holtman: De fractie van de CU zal instemmen met het voorstel. Geen discussiepunten. Het moge duidelijk zijn welk punt wij iets gewijzigd willen zien maar dit punt hebben wij uitvoerig besproken in het verleden en wellicht in de toekomst weer. Reactie college. Wethouder Kok: Waarom wordt er wel forensenbelasting geheven voor de één en niet voor de ander. De forensenbelasting is een mogelijkheid in de wet. Het gemeentefonds gaat ervan uit dat gemeenten bijdrages krijgen op basis van inwoners. Forensen die hier wel een bezit hebben maar niet wonen, dragen niet bij aan algemene zaken die in de gemeente spelen. Als je geen inwoner bent van de gemeente Aalten maar wel het bezit hebt van een woning, betaal je forensenbelasting. Op het moment dat je wel inwoner bent van de gemeente, dan krijgt de gemeente een vergoeding uit het gemeentefonds.

Daardoor kunnen we op deze manier deze belasting heffen. Wij vinden dat de uitgaven -die wij in het algemeen doen in onze gemeente - ook geldt voor hen die van alle moois genieten in onze gemeente. Discussiepunten. Tweede termijn. Discussiepunt: Forensenbelasting. De heer Hollema: Het is geen principiële discussie van wel of niet. Iedereen moet bijdragen. Als je inwoner bent krijg je al een bijdrage uit het gemeentefonds. Is het wel toegestaan om forensenbelasting te heffen voor eigen inwoners met een tweede woning? Als dit niet zo is dan hoeven we geen discussie te hebben. Wethouder Kok: Wij heffen belasting op diegene die wel een bezit heeft en geen inwoner is van de gemeente. Zo is het in de verordening bepaald. Het is niet toegestaan om forensenbelasting te heffen voor eigen inwoners met een tweede woning. De heer Hollema: Als het niet is toegestaan dan hoeft er wat ons betreft geen discussie gevoerd te worden. Of je zou het helemaal moeten afschaffen, maar daar zijn wij zelf geen voorstander van. De heer Hartemink: Wij hebben geen alternatieve dekking hiervoor. Het zou goed zijn om in de beantwoording naar de burger toe dit nog eens te benadrukken. Hij heeft de mogelijkheid om de wonng te verhuren. Als hij er zelf 89 dagen verblijft dan is de forensenbelasting niet van toepassing volgens de regels. Wij zouden het wel waarderen een antwoord richting de burger te geven.

Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezeggingen zijn gedaan en dat dit voorstel als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 21 december 2021 gaat.

6

3. Voorstel tot vaststellen van het Treasurystatuut en de daaraan gekoppelde notitie garantstelling geldleningen. Conclusie: De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan en dat dit stuk als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 7 december 2021 gaat. 4. Voorstel tot vaststellen van de Beleidsnota Volkstuinen. De voorzitter geeft aan dat er een voorstel is gekomen om dit onderwerp aan te houden en nu niet te behandelen. Geen van de leden verzet zich om dit voorstel terug te sturen naar het college. Conclusie: De voorzitter concludeert dat stuk wordt teruggestuurd naar het college niet de raadsvergadering van 7 december 2021 gaat. 5. Voorstel tot uittreden uit de Gemeenschappelijke Regeling Stadsbank Oost Nederland 2015. Eerste termijn. Mevrouw Nijland: Dichtbij en integraal mensen helpen is eigenlijk het voorstel wat wij als fractie heel goed kunnen begrijpen. Daar staan we ook achter. We hebben best wel veel problemen met het voorstel dat nu voorligt. De druk wordt nu heel hoog gelegd. Dit is de laatste raadscyclus voor het einde van het jaar. Dus ons beslismoment is een soort alles of niets. Er is geen ruimte meer om iets te wijzigen of te herstellen. Als het twee maanden eerder was geweest had er misschien nog iets veranderd kunnen worden. Wij vragen ons af of dit de juiste oplossing is voor het probleem dat wij hebben.

Zijn er geen andere oplossingen waarbij het wel dichtbij georganiseerd kan worden. We gaan nu een dienstverleningsovereenkomst aan met één gemeente. Hoe zit het dan met het risicobeheer. Is dat niet heel anders en onzekerder dan met 22 gemeenten samen met de Stadsbank. Eigenlijk missen wij de alternatieve beleidskeuzes hierbij. Daarbij wijst het onderzoek ook nog uit dat uittreding 4 tot 6 ton gaat kosten. Dit geld hebben wij niet zomaar beschikbaar. Tijdens de beeldvorming werd al gezegd dat we het niet eens zijn met de manier waarop het is onderzocht en waarschijnlijk zal het wel lager zijn. Het is voor onze fractie niet echt voldoende om op te gaan varen. Eigenlijk vindt de fractie van D66 dat dit voorstel nog niet klaar is voor de raad. Omdat wij de financiële gevolgen niet duidelijk hebben en of het de juiste oplossing is voor het probleem. Er zijn te veel onzekerheden. Dit is ook ons discussiepunt. Het is financieel te onzeker om deze beslissing te nemen. We kunnen beter een jaar extra nemen om de verschillende scenario’s uit te werken zodat we als raad een goed afgewogen besluit kunnen nemen waarbij de financiële gevolgen ook helder zijn. Mevrouw Jansen: Qua onzekerheid zijn wij het wel eens. De timing is een goed punt. Vanuit de beeldvorming hebben wij vooral meegenomen dat het doel is om het dichterbij huis te halen als we het op een andere manier beleggen.

Maar dat we nog niet zeker weten of dit ook echt zo is. Hoe hebben de andere fracties dit ervaren? Mevrouw Van Santen: Het voorstel ligt op één lijn met de visie van de ChristenUnie. Grote complimenten. Geen discussiepunten. Mevrouw Oonk: Wij hebben een goed gevoel na vorige week. Net als iedereen over de integrale werkwijze waar het college mee bezig is. Dit is dan een logische zet om ook voor schuldhulpverlening aan te sluiten bij Doetinchem. Dichterbij, meer maatwerk etc. zijn allemaal pluspunten. Ook wij waren bezorgd over de financiën. Is het niet te onzeker. Uitstellen kost zeker weer een jaar extra terwijl dat de vaart eruit haalt. De fractie van de VVD heeft er wel vertrouwen in dat het college dit op een goede manier zal afronden. Wij gaan ervanuit dat het college de raad goed op de hoogte zal houden. De fractie van de VVD zal dit voorstel steunen en heeft geen discussiepunten. Mevrouw Van Alstede: Dit proces duurt al jaren en is zorgvuldig aangepakt. Er zijn logische stappen gevolgd. Het is wel een lastminute stuk waar we nu even over moeten beslissen. Voor ons is dit niet zo’n probleem. De bedoeling waar het omgaat, is goed. Qua uitvoering is nog lang niet alles duidelijk maar de lijn wel en dat is waar het omgaat. We hopen natuurlijk dat het financieel zo laag mogelijk uitkomt.

Het is een dusdanig belangrijk stuk en er gaat een dusdanige werking vanuit dat er straks op een andere manier weer geld terugverdient gaat worden. Je moet goed onderhandelen. Wat precies de kosten zullen zijn zal ons besluit niet anders maken. Dus waarom niet nu beslissen en de snelheid erin houden. De fractie van het CDA heeft geen reden om hier niet mee in te kunnen stemmen ook al zitten er nog wat open eindjes aan. Wij staan achter de inhoud en hebben geen discussiepunten.

7

De heer Van den Berg: Geen discussiepunten en de fractie van GemeenteBelangen gaat akkoord met het voorstel. De heer Uland: Wij hebben van de beeldvorming meegekregen dat het college er alles aan zal doen om de kosten zo laag mogelijk te houden. Wij gaan voor het maatschappelijk rendement wat duurzaam en dichtbij is en beter beïnvloedbaar dan in een grote logge organisatie waarin we met 22 gemeenten eigenlijk te weinig invloed hebben op het uitvoeringsbeleid. De fractie van de Progressieve Partij steunt dit voorstel waarbij wij het vertrouwen hebben dat het college de kosten zo laag mogelijk zal houden. Reactie van het college. Wethouder Wikkerink: Blij dat iedereen wel achter de inhoudelijke overweging kan staan. Wij willen graag de schuldhulpverlening dichtbij organiseren. Dat doen we op de manier zoals hier voorgesteld wordt. We hebben er een wat langer traject over gedaan. De Wet schuldhulpverlening is veranderd. Alle ontwikkelingen bij elkaar hebben we ook vaak besproken in de werkgroep Sociaal Domein. Dit heeft ertoe geleid dat we de schuldhulpverlening dichtbij, integraal in een modern jasje willen organiseren. Sommigen maken zich ongerust of dit nu wel de juiste manier is. Of er geen andere manier is om dit ook te bereiken. Er zijn niet zo heel veel alternatieven.

We moeten organisaties hebben die ertoe gemachtigd zijn, die lid zijn van de Nederlandse vereniging voor schuldhulpverlening en een bankvergunning hebben om de budgetbeheerrekeningen te mogen uitgeven. Daarvoor is bureau financiële dienstverlening in Doetinchem gemachtigd. Zij beschikken over de volledige vergunningen die ook een Stadsbank heeft. Voordeel is ook nog dat wij samen met Doetinchem in Laborijn zitten. Een groot deel van onze mensen die gebruik maakt van de schuldhulpverlening, is ook klant bij Laborijn. Daar heb je nu precies die integrale aanpak die nodig is om, met vroeg signalering, de ellende zo vroeg mogelijk te beperken. Zolang er een grotere afstand is tussen de bank en onze intake en onze consulenten is het gevaar groter dan dingen te lang duren. Dat is de reden geweest om het dichterbij te organiseren. Dan over de uittreding. We hebben dit vanaf het begin transparant aangepakt. Wij hebben gesprekken gevoerd met de directie van de Stadsbank. We hebben met de directie van de Stadsbank en DB leden overlegd en gekozen voor transparantie. Wij laten een berekening maken door BDO. Daarvoor hebben wij ook gegevens nodig van de Stadsbank. Als tegenprestatie mogen zij ook meekijken en meewerken aan dat rapport. Dat rapport is uitgekomen en heeft ons tot de overtuiging gebracht dat de methode die BDO gebruikt heeft niet helemaal juist is.

Die is wel juist als je uittreedt uit een GR met ongeveer gelijkwaardige partners. Er zijn ook andere methoden. Deze zijn uitgelegd in de beeldvorming. Die gaan wij ook kiezen in de onderhandelingen met een commissie die gevormd moet gaan worden als wij in principe het besluit genomen hebben om uit te treden. U kent de procedure. Dus wij kiezen voor een andere methode, plus dan hebben we nog een aantal maatregelen die erop gericht zijn om de schadelast te beperken. Dat alles bij elkaar moet ertoe leiden dat wij tot een lager bedrag uitkomen dan de bandbreedte die BDO in zijn rapport heeft gezet. Wij hebben een helder beeld voor ogen waar wij die kosten kunnen besparen. Wij hebben er vertrouwen in vanwege dat wij zo transparant geweest zijn richting de Stadsbank dat zij ook zullen meewerken met die uittreding. De uittreding van Oude IJsselstreek is een andere dan deze. Daar hadden we conflicten. Dat hebben we hier in feite niet. Ik hoop dat ik hiermee enigszins de ongerustheid heb weggenomen. Discussiepunten… • Het gevoel na de beeldvorming. • Te veel onzekerheden, voorstel nog niet rijp voor de raad. Tweede termijn. Discussiepunt: Gevoel na de beeldvorming. Mevrouw Jansen: De uitgangspunten begrijpen wij. Hier zijn we het ook mee eens. Maar het was meer dat dit alleen de uittreding is, terwijl er nog geen oplossing is.

Het is nog niet 100% zeker dat we het echt dichterbij halen. Discussiepunt: Te veel onzekerheden, voorstel nog niet rijp voor de raad. Mevrouw Nijland: Wij gaan nu een belangrijk besluit nemen. Voor ons gevoel springen we in het diepe. Er zijn veel onzekerheden. Waarom hebben we niet een startnotitie gehad? We zijn er in de commissie Sociaal Domein wel een keer over bijgepraat, maar dit is geen politiek orgaan. Dan kunnen we niet beslissen welke richting we op gaan. Nu gaan we eigenlijk gelijk de knoop doorhakken terwijl we nog geen idee hebben wat het financiële gevolg gaat zijn en hoe het er uiteindelijk uit gaat zien. De fractie van D66 vindt dit heel vervelend. Mevrouw Van Alstede: Er worden wel degelijk kaders meegegeven en wordt er wel degelijk op de inhoud ingegaan. Niet op alle ins- en outs en niet alles is even duidelijk. Maar moet dit persé. Het gaat erom

8

welk idee erachter zit, welke kant we op willen. Hoe het precies uitgevoerd gaat worden is heel detaillistisch en niet aan ons. Het college gaat ons op de hoogte houden van wat er gaat gebeuren. Dat vertrouwen moeten we hebben. Het proces is zorgvuldig en goed doorlopen. Doetinchem heeft zich al bewezen met de dingen die ze nu al doen; we sluiten hierbij aan. Het is niet echt iets nieuws. Financieel weten we nog niet precies waar we op uit gaan komen. Maar ook daar hebben wij geen zorg over. Ja het gaat geld kosten, maar het gaat zoveel meer opbrengen maatschappelijk gezien. De heer Uland: De fractie van de PP kan zich aansluiten bij de woorden van voorgaande spreekster. Bij een gemeenschappelijke regeling is het zo dat je dit ruim van tevoren moet opzeggen. Wij verwachten dat het college er alles aan zal doen om de kosten zo laag mogelijk te houden. Het plan kan niet panklaar uitgewerkt voorgelegd worden met de kosten. Die onderhandelingen vinden pas plaats nadat wij akkoord zijn om eruit te stappen. We moeten vooral kijken wat dit tot verbetering t.o.v. het beleid tot gevolgd heeft. Mevrouw Oonk: De financiële onzekerheid is nu eenmaal een gegeven. Het kost even tijd om die GR op te zeggen. Wij denken dat het college dit tot een goed einde brengt. Het voelt misschien een beetje als een blanco cheque. Het besluit dat voor ons ligt is de uittreding.

De DVO moet nog opgesteld worden dus is het logisch dat wij nog niet precies weten wat we krijgen. Juist als je met twee partijen werkt kun je er ook nog je Aaltense sausje bij doen. Wij voelen niet die druk dat het er nu nog doorheen gejast wordt, maar lekker de vaart erin houden. Mevrouw Van Santen: De fractie van de CU begrijpt de zorgen over de financiën. Inhoudelijk sluit het zo mooi aan. We moeten vertrouwen hebben in het college. Ze zijn bezig met de onderhandelingen en dat zij ons hiervan op de hoogte houden. Conclusie: De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan en dat dit stuk als stemstuk met stemverklaring naar de raadsvergadering van 7 december 2021 gaat.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 21 december 2021.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

9