Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering d.d. 28 juni 2021.pdf

OPENBAAR

Besluitenlijst Oordeelvormende vergadering van 28 juni 2021. Aanvang: 19.30 uur Aanwezig:

Voorzitter: de heer Walter De leden: de heren Hartemink, Hollema, Holtman, Weevers, Groters, Wijbrans en Assink Namens het college: wethouder Kok en wethouder Veldhuizen Griffier: M.A.J.B. Fiering

1. Voorstel tot afgifte van een ‘definitieve’ verklaring van geen bedenkingen voor de bouw van een beheersgebouwtje/jachthut aan de Beestmanweg te Aalten. Eerste termijn. De heer Groters. Voorlopig standpunt positief, geen discussiepunten. De heer Assink. We hebben de adviezen van de provincie, het Staringinstituut, omwonenden, college en het Waterschap gelezen en de zienswijze van de St. Natuur en Milieu Aalten. Voor de CDA-fractie geen reden om niet mee te gaan met het collegevoorstel. Geen discussiepunten. De heer Hartemin. T.a.v. de jachthut zijn we tevreden met de beantwoording en wij vertrouwen erop dat het college daarnaar zal handelen. De heer Weevers. De fractie van de Progressieve Partij is het eens met het voorstel. Het hele traject heeft veel te lang geduurd en te veel geld gekost. Wij denken dat er nu een goede oplossing ligt. Geen discussiepunten. De heer Wijbrans. Geen discussiepunten. De HMV-fractie stemt in met het voorstel. De heer Hollema. Dit traject heeft lang geduurd. Het gaat over beleid en niet over dit specifieke punt, dat moet op een ander moment gevoerd worden. De D66 fractie gaat akkoord met het voorstel. De heer Holtman. De fractie van de ChristenUnie zal ook instemmen. Geen discussiepunten. Discussiepunten. Geen. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan.

Dit voorstel gaat als stemstuk naar de raadsvergadering van 13 juli 2021. 2. Voorstel tot vaststelling van de Uitnodigingskader Zon en Wind. Eerste termijn. De heer Wijbrans. Er is gewogen om het buitengebied van Aalten in te delen in klasses om hetgeen ons allemaal dierbaar is zoveel mogelijk te beschermen. Compliment voor college en ambtenaren voor een mooie nota. De nota die er lag zou HMV gesteund hebben. Nu is er een inspraakcyclus geweest en op basis daarvan is de nota op enkele punten aangepast. Waarom is op dat moment de klankbordgroep niet geraadpleegd? Wij vinden het jammer dat wij voor windmolens maar één plek beschikbaar hebben in de gemeente. Het zou mooi geweest zijn als dit op meerdere plekken had gekund. Het kader waarin windmolens mogen staan is beperkt tot het huidige gebied in ’t Goor van 8 windmolens. Is dit naar de toekomst toe niet te beperkt? Zou daar wat flexibiliteit / schuifruimte in kunnen worden gezet? Zodat windmolens gebouwd kunnen worden terwijl het bestaande carré van 8 windmolens nog actief is. Dat zou flexibeler zijn naar de toekomst dan dat wat er op dit moment ligt. De heer Assink: Vanavond gaan we het hebben over de inhoud van de inspraaknota, het uitnodigingskader en het van toepassing laten zijn van een verklaring van geen bedenkingen bij realisatie van kleine windmolens en bepaalde zonnevelden. T.a.v.

de inspraaknota gaan wij ervanuit dat alle zienswijzen zijn opgenomen en dus ook beantwoord. Een hele klus, waarvoor dank. De indieners hebben het recht op een goed en eerlijk antwoord. Een klein aantal indieners heeft ingesproken. T.a.v. de algemene verklaring van geen bedenkingen – voor de in het besluit genoemde zonneweide van max.

2,5ha – vinden wij wat aan de grote kant. Maar de omschreven manier, waar en de manier van inpassen in het landschap geven vertrouwen dat het goed wordt uitgevoerd. De werkwijze van een verklaring is ook op een bepaald moment weer in te trekken door de raad. Uitnodigingskader zon- en wind. Toch wel enigszins verrast dat het laatste zoekgebied kleiner is ingekleurd dan eerder. Wij begrijpen dat de weerstand en nader inzicht heeft geleid tot het vaststellen van het productiegebied van windenergie dat gelijk is aan het huidige Hagenwind gebied 1.0. Vergroting west- of noordwaarts is thans een te grote stap en gezien de opgave in het RES op dit moment niet nodig is. De fractie van het CDA kan met deze passage c.q. matrix instemmen. Het aantal, hoogte en type in goed overleg met Hagenwind 2.0 te gaan bepalen. Op voorhand vinden wij molens van 180m minder geschikt. Misschien is 6 molens maar dan 40m lager een beter idee of renovatie van de huidige molens. Er zal veel onderzoek moeten worden gedaan naar de meest efficiënte molen van de juiste hoogte die ook nog exploitabel is. Participatie is een onderdeel. Een windmolenpark geëxploiteerd door uitsluitend Aaltense en/of Oost-Gelderse ondernemers, is dat al geen 100% participatie? Zonneweiden.

Door steeds meer toenemende weerstand van deze glazen mozaïeken in ons landschap en de wens voor eerst meer zon op het dak wil de CDA-fractie als discussiepunt inbrengen, het manifest zoals door LTO gepresenteerd en dit een kans te geven. De heer Weevers. Het uitnodigingskader is een eerste stap. Blij dat Aalten hiermee een inhaalslag maakt t.o.v. andere gemeenten die al eerder een Rode-beleid hebben vastgesteld. Blij dat er nu duidelijkheid komt voor bedrijven, burgers en ontwikkelaars waar en onder welke voorwaarden de duurzame energie opgewekt kan worden. In een artikel in AD staat dat klimaatopwarming veel slachtoffers gaat maken. Het gaat harder dan we denken. Wat de fractie van de PP betreft mag de eerste stap groter zijn. De Co2 uitstoot moet voor 2030 flink worden verminderd om de klimaatopwarming te stoppen. Dit betekent meer energiebesparing en meer duurzame energieopwekking. Ook grootschalig. Het RES wordt voor Aalten van 108 gigawatt uur is niet voldoende om het Akkoord van Groenlo te halen. We zullen 5x zoveel energie moeten opwekken om geheel energieneutraal te zijn. Discussiepunten: Groter zoekgebied voor windmolens. Meer ruimte voor – goed ingepaste – zonneparken. Zoals het voorstel voor de Hondorpweg. Bij voorkeur in combinatie met wind. Vergroting van duidelijkheid -spraakverwarring over ambities, doelen en mogelijkheden. De heer Hollema.

Blij dat we nu een concrete fase ingaan. Complimenten aan de wethouder en ambtenaren. Het is een goed stuk waar veel gewogen is. Gezondheid is belangrijk. Zoekgebied is verkleind dit geeft aan dat de gezondheid een belangrijke rol speelt. Dit mag niet betekenen dat we nu 10 jaar stilstand hebben. Het is wel tijd om te handelen. Hoe hoog dan. Blij dat er een visualisatie ligt van 180m. Het is lastig om dit te beoordelen. Er moet nog veel discussie plaatsvinden over wat wenselijk is. Dat is nu te vroeg om dat te doen. De twee jaarlijkse evaluatie vinden wij een belangrijk punt. Moet het bijgesteld worden? Je kijkt ver vooruit, veel onzekerheden. Hier moeten wij ook helder zijn naar onze inwoners. Discussiepunten: Tender voor zon in 2 fases. Eerst met de helft van de zonneparken nu aan de slag gaan – een evaluatie moment en dan kijken of we ook voor de andere helft van de zonneparken een tender gaan uitschrijven. Dat is een gebalanceerde aanpak. Zonnepark Hameland en indeling Nationaal Landschap. Wat moeten we daar nu mee? Zon en wind op één plek. Als raad een voorkeur uitspreken dat we zonneparken gaan combineren met wind bij Hagenwind. Gemeente en Hagenwind zullen moeten samenwerken. Samen proactief een plan maken, bewoners erbij betrekken. Plan over twee jaar klaar, maar over een jaar een extra evaluatie over dit punt, om te kijken waar we staan. De heer Holtman.

De fractie van de ChristenUnie kan het voorgestelde uitnodigingskader grotendeels steunen. Het voorstel doet recht aan de opgave die we als Aalten hebben en aan de afgegeven signalen vanuit de samenleving. Je kunt nooit iedereen 100% tevreden stellen. Er is gezocht naar balans. Discussiepunten. Beslispunt c uit het dictum. Wij hebben moeite om de verklaring van geen bedenkingen af te geven. Het is een gevoelig onderwerp. Wij denken dat het verstandiger is dit niet te doen en de plannen gewoon bij de raad te houden. Meervoudig ruimtegebruik als harde eis opnemen. Het gebied wordt daarmee minder statisch en daarmee de dynamiek groter. Wij pleiten voor een maximale hoogte van 140m. Het kader spreekt van 80 tot 180 meter. Dat is super vaag. In de beantwoording staat; hoe hoger de molens, hoe minder je er kunt plaatsen. Zou je er 3 of 4 van 140 meter plaatsen. Dan voldoen we ruimschoots aan de opgave en komen nog meer tegemoet aan de zorgen van de buurt. De heer Hartemink. De inleiding van het voorstel geeft aan dat Aalten in 2030 energie neutraal wil zijn. Idealistisch maar de vraag is of het realistisch is. De lat ligt heel erg hoog. Er moet heel veel gebeuren. Met het voorgelegde uitnodigingskader zon- en wind is dat ook het geval. De buren uit Lichtenvoorde beschuldigen ons ervan de problemen bij de buren neer te leggen.

De fractie van de VVD is van mening dat dit niet het geval is. Het huidige park heeft niet tot klachten geleid. De vermindering van het aantal en toch het verhogen van het rendement is een prima aanpak. In hoofdlijnen kunnen wij dus meegaan met het voorstel. Eerst zon op dak. Inspanningen van de gemeente voor het aanpassen van het netwerk. LTO wil dit gewoon afdwingen. Hagenwind geeft een prima locatie om een zonnepark mogelijk te maken.

2

Discussiepunt: Windturbines tussen de 25 en 80 meter. In principe zijn deze toegestaan. De heer Groters. De fractie van GemeenteBelangen is tevreden dat er een uitnodigingskader ligt en het traject van participatie dat gevolgd is. Dank voor het gedane werk. Het college heeft het uitnodigingskader op enkele essentiële punten aangepast n.a.v. zienswijzen. De fractie van GemeenteBelangen kan zich op hoofdlijnen vinden in uitgangspunten en kaders zoals genoemd in het voorstel. Discussiepunten: Windmolens niet hoger dan 120m. Het uitnodigingskader hierop aanpassen. Duitsland heeft regelmatig stroom over. Wij willen het college opdracht geven om dit binnen de regio aan te kaarten en te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn. Het college stelt voor om een verklaring van geen bedenking af te geven voor mini- en kleine zonnevelden en windmolens mits het niet in strijd is met het uitnodigingskader. Proceduretijden worden hiermee verkort en de procedure last verkleind. Wij verwachten niet dat er veel aanvragen van dergelijke projecten zullen komen en de eerste 4 jaar alle projecten via de raad laten lopen. Dan evalueren en eventueel aanpassen. In het Akkoord van Groenlo hebben gemeenten afgesproken te streven naar ‘energieneutraal’ in 2030 door inzet op grootschalige energiebesparing en productie van hernieuwbare energie.

Wij vinden het prima dat wij hierna streven maar als we pas in 2050 energieneutraal zijn is dat ook geen probleem. De technieken voor het opwekken van duurzame energie zullen steeds beter worden. Daarnaast maximaal inzetten op energiebesparing. Het uitnodigingskader is aangepast n.a.v. inspraakreacties. Graag zouden wij een aangepaste versie ontvangen voor de raadsvergadering van 12 juli a.s. Reactie van het college. Wethouder Veldhuizen. Dank voor de complimenten. Tijdens de inspraak hebben wij ons gericht op draagvlak. Dat is de reden geweest om het zoekgebied op deze wijze te maken. Wij houden rekening met alle ontwikkelingen die op energiegebied gebeuren. Technisch is het niet mogelijk om tijdens het proces meer windmolens te plaatsen. De heer Weever.: Wij hebben goede contacten met een ‘windprofessor’. Die zegt dat in het huidige gebied van Hagenwind makkelijk 8 hoge molens kunnen staan en dat de windschaduw hooguit 2 tot 3% opbrengstverlies gaat opleveren. Wethouder Veldhuizen. Wij hebben de technische informatie dat daar 8 windmolens kunnen staan. Gaan wij terug naar 4 hogere dan kunnen we het maximale rendement krijgen; 3 keer zoveel rendement dan nu. De heer Hollema. Van Hagenwind hebben we begrepen dat er nog helemaal geen onderzoek naar bepaalde wind op een bepaalde hoogte is gedaan. Dat vooral gekeken is naar nieuwe plekken.

Waarom beantwoordt u nu de vraag zo stellig. De vraag was de schuifruimte. Waarom nu al iets dichttimmeren waar we in een gedragen plan straks last van hebben. Wethouder Veldhuizen. Wij hebben het gebied zo gemaakt dat het plaatsen van 4 grote windmolens mogelijk wordt. Tussen de Boterdijk en de Zilverbekendijk is er wel iets te schuiven. Wethouder Kok Ik had de schuifruimte anders geïnterpreteerd. Dat de ‘schuif’ uit het door het college benoemde zoekgebied zou gaan. Het moet wel helder zijn wat u met die schuifruimte bedoelt. De heer Wijbrans. Het idee is wat ik voorstelde, Hagenwind 1.0 kan nog zeker 10 jaar mee. De ambitie is wellicht om in de toekomst grotere windmolens te gaan bouwen. De schuifruimte is bedoeld binnen het kader van Boterdijk, Zilverbekendijk en Goorstededijk, daar is nog ruimte. Buiten het carré van de 8 om een nieuwe windmolen te zetten. Wethouder Kok. U zegt ‘binnen en buiten’. Wat bedoelt u? De heer Wijbrans. Binnen het kader van de Boterdijk, Zilverbekendijk, Goorstededijk, maar buiten het carré van de 8 palen. Meer ruimte in het gebied zelf. Wethouder Kok. Dus u stemt in met hetgeen voorgesteld wordt. Het zoekgebied is niet de 8 windmolens maar de randen zoals u die aangeeft, inclusief de gemeentegrens met Oude IJsselstreek. De heer Holtman. Er is verschillende soorten informatie.

Kunt u aangeven dat de informatie die met ons gedeeld is, geverifieerde informatie is waar we ook vanuit kunnen gaan? Wethouder Kok. Hetgeen in de nota staat is geen exacte wetenschap. Het klopt dat wij met 180m niet weten wat de effecten daarvan zijn. Daarom is het ook een uitnodigingskader en niet op tienden van getallen waar dit op beoordeeld zal zijn. U zult zeker in de context van dit voorstel over getallen best een interpretatie krijgen. Het gaat om de lijn. Niet over het exact aantal megawatt. Het maakt nogal uit waar een windmolen staat etc. Daar zal onderzoek naar gedaan moeten worden. Het kader is richtinggevend. De heer Weevers refereert aan mail van ‘windprofessor’ die hij naar alle leden heeft verstuurd. Hierin worden veel mogelijkheden aangegeven. De heer Hartemink. Vandaag een raadsmededeling ontvangen met een kaartje waarop het zoekgebied staat. Bedoelt u dat het schuifgebied binnen dat kader? Wethouder Veldhuizen. We hebben een plan om in 2030, 50% Co2 neutraal te zijn. Dat is het uitgangspunt en hoe kunnen we dat bereiken. De combinatie zonnepark en Hagenwind zien wij ook. Er

3

is ook een suggestie gedaan om te kijken naar de mogelijkheden. Dat wordt meegenomen. T.a.v. het manifest van LTO. Wat ze aanbieden staan wij wel achter. Maar wat zij eisen ligt iets anders. Als gemeente willen we de handen vrij hebben om onze doelstellingen te realiseren. Wanneer er kleine zonnevelden van 2 - 2,5 ha aangelegd moeten worden, dan willen we dat als college zelf bepalen. De koppelkans bij Hagenwind zouden we graag open willen laten. Het manifest van LTO laat dat niet toe. De 108 gigawatt die we genoemd hebben is indicatief. In het RES Akkoord wordt 1,35 genoemd die wij als Achterhoek willen gaan doen. Waarvan zoveel mogelijk zon op daken. Daarnaast willen we als Aalten een evenwichtige energievoorziening in zowel isoleren, windmolens, zon op dak en zonnevelden. Het gaat in die volgorde. Ontwikkelingen op de energiemarkt volgen wij op de voet. Het leefklimaat is voor ons een zeer belangrijk punt geweest om draagvlak voor het kader en de RES te krijgen. Ieder jaar hebben wij een update van ons plan van aanpak duurzaamheid. Ten aanzien van de Hamelandroute zijn wij duidelijk geweest. Het zit in waardevol landschap. Wij willen de zonneladder gaan benutten. De koppelkans bij Hagenwind – zonneparken onder de windmolens – willen we graag doen. Wij gaan met de mensen van Hagenwind bespreken hoe we het meeste rendement kunnen krijgen en energie opwekken.

De uitvoering, in dit geval met Hagenwind, gaan wij zondermeer doen. Wij waarderen het aanbod van LTO maar kunnen niet voldoen aan de gestelde eisen tav zonneweiden. Wij willen de mogelijkheid hebben en houden dat wij kleine zonnevelden kunnen realiseren. Eerst zon op dak, windmolens en daarna pas de tender uitschrijven. De heer Holtman. LTO gaf aan om niet met zonnevelden te gaan werken maar leg alles op daken. Ons voorstel is: “kunnen we niet concreet als eis opnemen dat meervoudig gebruik een harde voorwaarde wordt”. Wethouder Veldhuizen. Wij staan er positief tegenover. Uiteindelijk willen we dat. Maar om het nu als eis neer te leggen. Wij willen toch enige vrijheid hebben in de energieopwekking om aan onze opgave te voldoen. De heer Hollema. Wij stellen de tender uit? Tender wordt toch in tweeën gedeeld? 60 ha in totaal. 30 nu en pas later de andere 30 als dit nodig is. De eerste gaat nu toch al van start? Wethouder Veldhuizen. Dit willen wij bij de RES-opgave bekijken. Die tender willen we nu eventueel al gaan uitschrijven maar wachten even de behandeling van het RES af voor wij tot dit tender overgaan. De heer Hollema. In het besluit dat we gaan nemen staat dat wij die tender gaan beginnen. Is dit nu wel of niet zo? Wethouder Veldhuizen. In het voorstel staat dat wij in 2 fasen een tender gaan uitschrijven.

LTO stelt dat zij met zon op dak nog meer kunnen realiseren in plaats van een tender uitschrijven op zonnevelden. Die discussie was gaande. Wethouder Kok. Het proces om te komen tot een uitnodigingskader is lang geweest. We zijn anderhalf jaar geleden begonnen. In de tussentijds veranderd de wereld om ons heen. Door inspraak, discussie in het RES, door hoe hogere overheden er tegenaan kijken. In de laatste nog vast te stellen wijziging omgevingsvergunning van de provincie Gelderland komt heel nadrukkelijk te staan dat, op het moment als je grotere zonneparken wilt, je dan eerst de ladder volledig afgelopen moet hebben. Mogelijkheden van zon op het dak moeten bezien worden. Daarmee is niet gezegd dat wij geen tender kunnen lopen. Wel dat wij dat tot ongeveer de naad uit moeten zoeken of dat haalbaar is. In die zin zijn we nog steeds voornemens om een tender te doen op het moment als wij het niet via zon op dak kunnen realiseren. Dit is de laatste informatie die er nu is en stond nog niet op die manier in het uitnodigingskader. De heer Veldhuizen. Hoogte op maximaal 140m. Wij hebben de mogelijkheid tot 180m genoemd. Deze vrijheid willen we uit praktisch oogpunt ook graag hebben anders kunnen we over 2 jaar weer opnieuw beginnen. Wij zijn afhankelijk van de initiatiefnemer. Bij de procedure komen we alsnog bij de gemeenteraad terug. De heer Holtman.

Ontwikkelaars willen voor het meeste rendement gaan. Wij hebben een afweging te maken en belangen. Een belang is bv. gezondheid, onrust, omgeving etc. Is het geen optie om het alsnog te verlagen? Wethouder Veldhuizen. In principe willen we die 180m vasthouden. Of die hoogte er komt te staan kunnen we pas zien als we de aanvraag krijgen. Het collegestandpunt; zon op dak, heeft de voorkeur. 25m-80m windmolens geven te weinig rendement en wij denken dat daar in de praktijk ook geen aanvragen voor zullen komen. De heer Hartemink. Als u dat dan verwacht kun je ze ook uitsluiten. Wethouder Veldhuizen. Min of meer doen wij dit al. De heer Hartemink. Groter dan 25 en kleiner dan 80m behoort nog steeds tot de mogelijkheden. Wethouder Veldhuizen. Min of meer sluiten wij deze uit. De energiemogelijkheden vanuit Duitsland zijn aangekaart bij de RES en duurzaamheidsgroep. Windmolens zijn aangesloten op het hoogspanningsnet. Zonnevelden zijn aangesloten op het midden-

4

spanningsnet. De vraag wordt in Den Haag neergelegd of er mogelijkheden zijn, Daar wordt aan gewerkt maar daar hebben we geen invloed op. U stelt voor alle zonnevelden via de gemeenteraad te laten lopen. Als college zouden wij velden van 2 – 2,5 ha zelf af kunnen doen. Die ziet u bij de besluitenlijst. U kunt altijd anders beslissen. Dit is meer een praktische zaak om u het werk uit handen te nemen. Wethouder Kok. Een algehele verklaring van geen bedenkingen gaat over kleine initiatieven. U moet het voor uzelf en initiatiefnemers niet willen om al dit soort aanvragen hier in de cyclus te laten plaatsvinden. Veel werk voor u, extra werk voor organisatie en voor initiatiefnemers een langere procedure tijd. Geef het college het vertrouwen. Ruimtelijk is het heel goed af te wegen binnen het kader dat u gaat vaststellen. Werp hier niet extra regels op. We zijn gestart met de klankbordgroep en hebben veel geparticipeerd; we hebben iedereen betrokken. Dit heeft geleid tot het aanpassen van de nota. Het blijft een uitnodigingskader. De oproep; kom met een plan en ga met Hagenwind aan de slag – nee. Wij gaan niet met Hagenwind aan de slag. Dit is een uitnodigingskader waarin wij initiatiefnemers vragen om met plannen te komen. Als ze met een plan komen gaan wij kijken hoe wij ze daarin kunnen ondersteunen. Dit is een ruimtelijke procedure.

Op basis van inspraak/zienswijzen doen wij aanpassingen aan het plan. Alles wordt aangepast na besluitvorming in de gemeenteraad en dan komt er een definitieve versie. Er komt geen tussentijds exemplaar. De heer Holtman. Een verklaring van geen bedenkingen is voor klein initiatieven. 2,5 ha is behoorlijk fors. Juist bij dit onderwerp ligt het heel gevoelig en zouden we het hier juist wel moeten doen? Wethouder Kok. Er zijn veel inspraakreacties, voornamelijk over de grote windmolens. Bij een verklaring van geen bedenkingen is het niet zo dat het dan geregeld is. Er zit gewoon nog een procedure aan verbonden. U geeft het college het instrument in handen om voor u de procedure te doen omdat het kleinschalige projecten zijn. Het gebied waar windmolens kunnen komen gaat niet alleen over hoogte, opwekking maar gaat ook over ruimtelijke inpassing. Meer molens bij de huidige molens is niet haalbaar en realistisch en niet wenselijk. Discussiepunten: - Zoekgebied en flexibiliteit - Manifest LTO in combinatie met harde eis meervoudig gebruik ruimte - Verklaring van geen bedenkingen - Meer ruimte voor zonnepanelen - Duidelijkheid over het RES en Akkoord van Groenlo – doelen en cijfers - Hoogte van de windmolens - Kleine windmolens: ingetrokken – door college is bevestigd dat windmolens tussen de 25 en 80 meter niet mogelijk zijn.

- Regie nemen in planontwikkeling met betrokkenen - Raad voorkeur uitspreken voor zonneparken bij ’t Goor. - Inpassing zonnepark Hameland. Tweede termijn: Discussiepunt: zoekgebied en flexibiliteit. De heer Wijbrans. Het idee van schuifruimte is dat het een geleidelijk proces is. Je gaat van een bestaande situatie naar een toekomstige situatie. Voor een tijdelijke periode zullen een aantal palen van verschillende hoogten naast elkaar staan. Aan het eind van de transitie is dat weer verholpen. Geleidelijke opbouw en daarna afbouw in een iets ruimer gebied dan in het kader stond. De heer Weevers. Windmolens zijn de beste duurzame energieopwekking op dit moment. We willen minder afhankelijk zijn van Hagenwind en tegelijkertijd Hagenwind meer ruimte geven. Hij is voorstander om buiten het huidige zoekgebied bv. in Lintelo – Driehonderdmeterweg ruimte te scheppen voor windmolens. De heer Hollema. Voor de fractie van D66 is het belangrijk dat er een gedragen plan komt. Goed dat er kaders zijn maar niet zo dat ze over bv. 2 jaar knellend zijn. Moet je niet iets meer ruimte bieden. Hier is nog geen onderzoek naar gedaan. Technieken veranderen, afweging tussen investeringen die gedaan zijn. Die ruimte moet er zijn binnen de kaders op vernieuwing op die 8 windmolens. Inwoners zijn voor groepering. Daar moeten we nu op inzetten en een concreet plan voor ontwikkelen.

Wij gaan niet mee met het idee van de PP. De heer Assink. Vergroten van het zoekgebied is een hele opgave. Het ‘afgestippelde’ gebied is redelijk reëel. De heer Hartemink. HMV wil schuiven in ruimte en in tijd en er moeten mogelijkheden blijven. Het standpunt van de PP om het gebied te veranderen en te vergroten? We hebben een traject van participatie gehad waarbij er draagvlak lijkt. Om nu de discussie aan te gaan over molens aan de

5

Driehonderdmeterweg moeten we nu op dit moment niet willen. Laten we ons beperken tot dit stuk waarbij we onze doelen kunnen halen. De heer Holtman sluit zich aan bij de woorden van vorige twee sprekers. De heer Wijbrans. Reacties zijn duidelijk. HMV zal met een amendement gaan komen. Discussiepunt: manifest LTO. De heer Assink. Tijdens inspraak LTO werd aandacht gevraagd voor hun manifest. Ze bieden meer dan alleen een klimaatvraagstuk. Het gaat nu om zon op dak. Hun aanbod is mooi en wij moeten de uitgestoken hand aanpakken. Het sluit aan bij het tot de naad uitzoeken hoe het staat met de zonneladder. LTO is bereid om van alle panden in het buitengebied een scan te maken en te kijken of ze geschikt zijn of te maken voor zon op dak. Voor de CDA-fractie is dit een motie waar die o.a. het volgende zou kunnen bevatten. Een uiterste inleverdatum van de scan op 1 juli 2022 inclusief een uitgebreid tijdvenster. Naar Liander toe kunnen we dan aangeven welke inspanningen wij verwachten van Liander. LTO gaat akkoord met het inrichten van zonneweides kleiner dan 2,5 ha. Het moratorium heffen ze op. LTO heeft laten weten koppelkansen zeker in ’t Goor een kans te geven. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de bezwaren die door de wethouder werden geuit. LTO heeft ervaring met het volledig in kaart brengen van een buitengebied voor realisatie van zonnepanelen op dak.

Ze spreken de taal en kennen de fiscale en economische situatie in het buitengebied. De gemeente zal gevraagd worden de proceskosten voor het realiseren van dit plan voor haar rekening te nemen. In het budget duurzaamheid zal hier zeker ruimte voor zijn. Op 2 juli 2022 kan er een compleet overzicht zijn wat kan en gaat gebeuren in het buitengebied. Ten aanzien van industriële daken stellen wij dezelfde werkwijze voor in samenwerking met IKAD en AGEM. Na beide inventarisaties weten we exact wat er mogelijk is aan zon op dak. Daarna kunnen we een beslissing nemen over wel of niet ontwikkelen van een zonneweide groter dan 2,5ha. De heer Wijbrans. Het hele voorstel staat of valt met de voortvarendheid waarmee wij Liander kunnen bewegen om het elektriciteitsnet in het buitengebied te versterken. De heer Assink. Liander is bereid voor afvoer van de stroom als gemeente maar duidelijk aangeeft hoe de gemeente het wil hebben De heer Hollema. We hebben een uitnodigingskader voor de komende 10 jaar. Dat moeten we nu beslissen. Als dit ertoe leidt dat LTO nu in actie komt juichen wij dit toe. We moeten nu een besluit nemen en niet volgend jaar. Dat is wel een probleem. De heer Assink. Er zijn ook andere bedrijven die meegenomen worden in deze scan. Het loopt bijna geen vertraging op, wij geven de tijd tot 1 juli 2022. De heer Hartemink.

Komt LTO niet in actie als wij die toezegging niet doen? De heer Assink. Als wij tenders gaan uitgeven dan vervalt hun aanbod. Dat klopt. Als er 68ha wordt uitgegeven is de noodzaak van zon op dak een stuk minder. De heer Holleman. In het voorstel staat juist dat eerst de ene helft uitgegeven wordt en de andere helft niet als er voldoende initiatieven zijn. Gaat u een amendement indienen om het voorstel aan te passen of voorstel steunen en vraagt u om even te wachten om de tender uit te schrijven? De heer Assink. Een motie waarin gevraagd wordt te wachten tot 01-07-2022 en met het manifest van LTO en IKAD aan de gang te gaan en tot die tijd geen tenders uit te geven. Het liefst 68 ha op dak, lukt dit niet dan tender uitschrijven. De heer Holtman. Dus u kunt nu niet instemmen? Plan LTO sympathiek maar waarom is dit al niet gebeurd? Al dan niet een schatting. Eigenlijk vraagt u nu om alles on hold te zetten, zodat LTO de tijd krijgt om een onderzoek te doen waarvan wij de uitkomst niet weten. De heer Assink. Op 1 juli 2022 hebben we duidelijkheid. Ook voldoen we zo aan de zonneladder. De heer Weevers. Zon op dak is al een opgave in het uitnodigingskader. Onderzoek LTO goed vooral om 28 gigawatt uur op dak te realiseren. Daarnaast zijn er nog steeds zonneparken op land nodig. LTO ga aan de slag maar zonder een voorwaarde van een moratorium.

We moeten tegelijkertijd ook aan de slag met de eerste tender zonneparken. De heer Assink: De enigste vertraging die kan optreden is dat er t/m 1-7- 2022 geen tender wordt uitgeschreven. Is dat zo onoverkomelijk? De heer Holtman. Dat LTO dit gaat doen moeten we toejuichen. Dat duurt een jaar en dan moet je alles nog voorleggen aan Liander. Die kunnen ook niet alles in een paar jaar realiseren. Dan kan het weleens heel lang duren voor zon op dak. Waarom is dit al niet eerder gebeurd? Bent u voor het hele plan of moeten wij het terug sturen? De heer Assink. Hele plan terugsturen gaat veel te ver. In een motie roepen wij het college op hiermee aan de slag te gaan. Van het college begrepen dat zij niet faliekant tegen het manifest zijn. Pijnpunten 2,5 ha en de mogelijkheid voor koppelkansen zijn eruit gehaald. De heer Hollema. Er ligt geen strobreed in de weg voor LTO om aan de slag te gaan.

6

De heer Groters. De fractie van GB ziet wel iets in motie CDA. Betrokkenen vragen om duidelijkheid. Uitvoering gaat nog jaren duren maar plan willen ze wel zo snel mogelijk maken. De heer Assink. Lto-onderzoek kost geld. De heer Holtman. Het voorstel is dat wij dit kader vaststellen. Onderdeel is dat initiatiefnemers een plan kunnen indienen. Dan kan het college niet zomaar zeggen: “we moeten even wachten”. Als u zegt: “goed idee van LTO om dit te onderzoeken”, dan zegt u: “wij kunnen het kader niet vaststellen”. Klopt dat? De heer Hartemink. U doet of het een genereus gebaar is van LTO. De gemeente betaalt alle kosten van die keukentafel gesprekken en de deskundige. Wat staat er dan tegenover. De heer Assink. Het onderzoek is geen vrijwilligers werk. De heer Veldhuizen. LTO doet een aardig voorstel. Ons stuit tegen de borst dat er een moratorium afgesproken wordt. Je mag dan in de tussentijds niets doen op het gebied van energie. Dit vinden wij te ver gaan. Discussiepunt: meervoudig gebruik ruimte als harde voorwaarde opnemen. De heer Holtman. Meervoudig ruimtegebruik wordt positief gewaardeerd. Moet wij niet hiervan maken: ‘combinaties met andere ruimtelijke functies is een harde voorwaarde’. De heer Weevers. Niet als harde eis stellen. De heer Assink. Niet als harde eis stellen. De heer Hollema. Wij zijn voorstander maar om het als harde eis te stellen.

Misschien zit er nog iets tussenin? Iets aanscherpen? Discussiepunt: verklaring van geen bedenkingen -beslispunt c uit dictum. De heer Holtman. Als iemand 2,5 ha zonnepark in zijn achtertuin gaat krijgen zal men hier toch wel iets van vinden. Mensen hebben er nu nog geen beeld van. Ons voornemen is een amendement in te dienen om beslispunt c uit het dictum te schrappen, zodat ook die voorstellen hier in de raad kunnen worden beoordeeld. De heer Hollema. Wilt u alle klein initiatieven erbuiten houden? Waar ligt de grens? De heer Holtman. Als het aan de CU ligt schrappen we het helemaal. De heer Assink. Zonnevelden van 500m2 vallen daar dan ook onder. De heer Hollema. Je werpt wel een behoorlijke drempel op voor de initiatiefnemer. De heer Holtman. De discussie blijft als je grenzen aangeeft. De heer Weevers. Laat het bij het college. Het is sneller, minder werk. Misschien kan college per kwartaal een overzicht geven. Evalueren na 2 jaar. Discussiepunt: meer ruimte voor goed ingepast zonnepanelen. De heer Weevers. Inspreker kwam met voorstel voor zonnepark Hondorpweg. Groter dan 2,5 ha. Nadenken om dit wel toe te staan. De heer Hollema. Hameland zonnepark – nog geen oordeel over. Je gaat dan nu de matrix al weer aanpassen voordat we het kader hebben goedgekeurd. Welk signaal geven we hiermee. De heer Groters. Nu al de kaders aanpassen voelt heel slecht.

Discussiepunt: duidelijkheid over het RES en Akkoord van Groenlo – doelen en cijfers De heer Weevers. Wij zouden het op prijs stellen als college in beleidstukken, persverklaringen etc. scherper formuleert waar het precies om gaat. Zoals het nu bv. in het kader staat, lijkt het alsof het Akkoord van Groenlo betekent dat wij naar totale energieneutraliteit streven in 2030. Dit soort onduidelijkheden zouden wij graag in alle stukken helder willen hebben. Waar hebben we het nu precies over. Naar buiten toe in de media en op scholen moeten we ook die duidelijkheid scheppen en de urgentie van klimaatmaatregelen onder de aandacht brengen. Dit is ook een taak voor de fracties. De heer Holtman. Wat is het discussiepunt? De heer Weevers: Voorbeelden genoemd. Zou wellicht kunnen leiden tot communicatieplan om het punt van de duidelijkheid helderder te krijgen. De heer Wijbrans. Wellicht kan de werkgroep Participatie hierop ingaan. De heer Weevers. Uitstekende suggestie om de Participatiewerkgroep hierover te tippen en aandacht aan te besteden. De heer Hollema. Advies: stop met te zeggen dat de gemeente, de Achterhoek voor de gebouwde omgeving in 2030 energieneutraal is. Dit gaan we niet halen. De participatiewerkgroep gaat over het proces hoe we als raad moeten participeren. Het gaat niet over specifieke onderwerpen. Het gaat alleen maar over de manier van werken.

7

De heer Wijbrans. Een dialoog aangaan met de burger heeft een aanloop nodig. Wij zijn zoekende. In plaatselijke huis- aan- huis bladen adverteren werkt onvoldoende om zo’n belangrijk punt op tafel te leggen. De heer Hollema. Wij zouden graag zien dat de klankbordgroep warmtetransitie verbreed wordt naar een Aaltense energietafel die gevraagd en ongevraagd advies kan geven, net als de Sociale Raad. De heer Holtman. Suggesties: Motie voorbereiden waarin wordt opgeroepen kenbaar te maken waar we nu precies staan met duurzame energie opwekken. Wat kunnen burgers verwachten voordat er een concreet voorstel is ingediend. We kunnen mensen beter betrekken door het dictum c weg te halen zodat ze hier in de raadzaal hun zorgen kunnen uiten en niet alleen een briefje hoeven te sturen. Discussiepunt: maximale hoogte van 140m voor windmolens. De heer Groters. Windmolens van 180m moet je niet willen in de Achterhoek. De heer Holtman. 120m of 140m zijn getallen daar kunnen we het nog over hebben. Het gaat ook feitelijk over hoe het eruit ziet en om een stukje beleving. Als we de staatjes bekijken dan kunnen we prima uit de voeten met molens van 130m. Het lijkt ons een goed idee om het te maximeren. Lager dan nu. De heer Assink. 180m vinden wij ook zeer hoog. 4 x 180 hebben een bepaalde productie. Gaan we terug naar bv.

130 dan moeten we terug naar 4 of 6 molens om dezelfde productie te maken. Dat is een consequentie die u ook neemt? Minder hoog maar wel meer? Of blijft het bij 4? De heer Groters. Uitgaande van de huidige techniek. Als we 10 jaar verder zijn dan kan misschien een windmolen van 140m hetzelfde leveren. Misschien naar 6 molens. De heer Wijbrans. De HMV-fractie gaat niet mee met GB. We maken een kader voor een behoorlijke periode. Laten we de flexibiliteit open houden voor mogelijkheden van grotere windmolens in de toekomst. Door nu te maximeren sluit je bepaalde ontwikkelingen misschien uit. De heer Holtman. We maximeren toch ook als er 180m blijft staan? De heer Wijbrans. 180m is nog een toekomstvisie. Lager hoeft van ons niet. Laten we de opties naar de toekomst openhouden. De heer Hollema. Inwoners hebben nog geen visualisatie of plan gezien. Te vroeg om nu al dicht te timmeren in een kader er moet wel ruimte blijven om te ontwikkelen. De heer Groters. Het is ook moeilijk om je voor te stellen hoe hoog 180m is. De heer Wijbrans. GB gebruikt een emotioneel argument. Misschien moeten wij dit wel willen als we moeten kiezen tussen onvoldoende energie om te groeien naar de toekomst toe. De heer Hartemink. We hebben het hier over kaders maar je gaat ook nog een keer een vergunningprocedure in en daar worden een heleboel van uw zorgen in weggenomen.

Over de grens staan al molens van ongeveer die hoogte. De heer Holtman. Qua procedures heeft u gelijk. Maar daar toets je wat je nu vaststelt. Dan moet je niet raar opkijken als zo’n procedure loopt en dat ding is 170m hoog. Dan moet je niet opeens zeggen; dat kan niet. Het verschil wordt gemaakt door plekken waar je nu geen molen ziet en dan wel. Heel veel mensen hebben aangegeven dit niet te zien zitten. We moeten oog hebben voor toekomst en techniek maar we kunnen nu zorgen weghalen. We kunnen recht doen aan de opgave en tegelijkertijd recht doen aan de zorgen van omwonenden. De heer Weevers. We moeten de as -hoogte en de wieken in beeld krijgen. Hij wijst naar de e-mail van de ‘windprofessor’. Wat ons betreft laten we het staan. Het zal in de praktijk niet zo’n vaart lopen. Over 8 of 10 jaar misschien wel en dan is het mogelijk in dit uitnodigingskader. De heer Hollema. Geluid is de grootste zorg. Daar zal in de vergunningsprocedure veel aandacht naar uitgaan. Het is niet uitgesloten dat minder hoge windmolens op bepaalde plekken een lager geluid produceren dan in een andere opstelling. Daar zou de prioriteit moeten liggen. Het klopt dat ze op meer plekken zichtbaar zijn. Ik vind een windmolen op afstand niet vervelend, geluid kan ik met wel goed voorstellen. Geluid belangrijker dan of deze molens op meer plekken zichtbaar zijn. De heer Holtman.

Het is niet alleen zichtbaar; ook geluid, slagschaduw etc. Er zijn heel veel bezwaren. Vandaar het appél om het te verkleinen zodat we een bepaalde rust creëren. De heer Wijbrans. Het punt van overlast is een belangrijk punt waarin ook nog aanvullend onderzoek van windmolens heel urgent wordt. Spreker heeft zelf metingen gedaan op verschillende plekken. Op die plekken was het geluidsniveau tussen de 12 en 15 Db. Het achtergrondgeluid van Hagenwind bleek verwaarloosbaar. Discussiepunt: voorkeur uitspreken voor zonnepark ’t Goor. De heer Hollema. Er zijn koppelkansen en LTO is om. Goed om als raad een voorkeur uit te spreken. De kabel ligt er, de ruimte is er.

8

De heer Assink. Mensen van Hagenwind geven aan dat ze gebruik willen maken van de koppelkansen. Maar in eerste instantie is het de bedoeling om alle daken rondom de windmolens te voorzien van zonnepanelen. Voordat ze de gronden onder de windmolens willen volleggen. De heer Hartemink. Maak het niet onmogelijk, maak het mogelijk. De heer Holtman. Wat de voorgangers zeggen klinkt logisch. De heer Hollema. Het kader laat het toe. Het is goed om als raad een statement te maken. Discussiepunt: Regie nemen in planontwikkeling met betrokkenen De heer Hollema. Neem regie en ga een plan ontwikkelen. De wethouder was hier stellig over door te zeggen dat ligt bij de markt. Maak de rollen helder en spreek dit van tevoren af. Het is een bijzondere situatie. De gemeente – met de opdracht – en Hagenwind zijn tot elkaar veroordeelt. Je wilt ook dat omwonenden mee kunnen participeren. Dat vraagt om een bijzondere coördinatie. Zorg dat je de regie houdt zodat we na een jaar weten waar we staan en over 2 jaar een plan hebben. De heer Weevers. In welke vorm ziet u dit dan voor u? De heer Hollema. In ieder geval niet laten verrassen. Er moet een startnotitie zijn. Het moet helder zijn hoe je het proces in gaat vooraf omdat het een bijzondere situatie is. De heer Holtman.

Vraagt u nu niet om een toevoeging in het kader dat een uitgangspunt wordt opgenomen dat de voorkeur voor zonnevelden uit gaat naar zonnevelden waar al duurzame energie wordt opgewekt? De heer Hollema. Hier gaat het over het integrale plan. Vervanging windmolens, zonnepark hoe ga je dat doen in de komende jaren. Gefaseerd of niet, allerlei opties. Daar zou je een gefaseerd plan willen hebben hoe de buurt daarin kan participeren. Dat proces, daar moet je samen werkafspraken maken. Discussiepunt: Stroomlijn Nederland – Duitsland. De heer Groters: Hier hoeft niet meer over gediscussieerd te worden. Het antwoord was duidelijk. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan. Verschillende fracties hebben aangegeven voornemens te zijn met een motie of amendement te komen. Dit voorstel gaat als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 12 juli 2021.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 12 juli 2021.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

9