Besluitenlijst Oordeelsvormende vergadering d.d. 11 januari 2022.pdf

OPENBAAR

Besluitenlijst (digitale) Oordeelvormende vergadering van 11 januari 2022. Aanvang: 19.30 uur Aanwezig:

Voorzitter: Mevrouw Rensink-Althof (agendapunt 2) Mevrouw Van Alstede (agendapunt 4) De leden: Agendapunt 2: de heren Navis, Van der Graaff, Logmans, Weevers, Walter, Hijink en Smit. Agendapunt 3: vervalt en wordt doorgeschoven naar de behandelcyclus van februari 2022. Agendapunt 4: de heren Navis, Van der Graaff, Holtman, Weevers, Walter, Wijbrans en Smit. Namens het college: Agendapunt 1: wethouder Kok. Agendapunt 3: burgemeester Stapelkamp en de voorzitters van de verschillende werkgroepen de heren Hollema, Weevers en mevrouw Rensink-Althof. Griffier: E.J.A.H. Smit

2. Voorstel tot vaststelling van de Kerkenvisie Oost Achterhoek – gemeente Aalten. Eerste termijn. De heer Smit: In de beeldvorming hebben diverse insprekers hun zegje gedaan. Allemaal hebben ze aangegeven achter de visie te staan. Voor ons reden geen discussiepunten in te brengen en de visie te accorderen. Wij hopen dat intern de juiste beslissing wordt genomen v.w.b. de Oude Helena Kerk. Hier gaat de gemeenteraad niet over. De heer Walter: GemeenteBelangen heeft kennisgenomen van deze kerkenvisie. Alle waardering voor het opstellen van dit stuk. Erg prettig dat alle kerken hun eigen broek op kunnen houden financieel gezien. De gemeente draagt niet bij op een enkele kerk na. In de beeldvorming hebben wijn geen enkele wanklank gehoord omtrent deze visie. De twist die bij de OHK ligt is tussen de 2 partijen. GemeenteBelangen ziet graag dat hier een lokale oplossing komt. Die heeft voor ons een bredere waarde dan een regionale oplossing. De heer Navis: De VVD fractie kan zich aansluiten bij de vorige sprekers. Dank aan de opstellers. We hadden graag iets meer visie gezien. Misschien is het lastig om een algemene visie op te stellen. Kan de wethouder nog antwoord geven op de vraag, waarom de OHK niet voorkomt op de kansenkaart. De VVD-fractie is het eens met het voorstel. De heer Weevers: Het is een mooie inventarisatie. Het is ook een mooi proces geweest.

De insprekers waren het eens met de kerkenvisie, dus wij ook. De heer Logmans: We hebben een prachtig stuk gekregen. Er staat ontzettend veel in. Waardering voor de mensen die het opgesteld hebben. De fractie van de CU is het eens met het geheel op één ding na. Er wordt veel gekeken naar ‘het moment’, maar op langere termijn staat er weinig in. Wij beschouwen het als een fantastisch beschouwend stuk met een goede inventarisatie van wat er op het moment is en gaande is. Wij zouden graag zien dat er een visie bijgeplakt gaat worden. Hoe ga je om met emoties die er leven bij de mensen. Hier moeten we goed over nadenken. Hoe ga je om met zo’n gebouw? Aalten is duidelijk een christelijk dorp. In de visie willen we duidelijk gemaakt hebben, op langere termijn, willen we een christelijk dorp zijn en houden we de kerk in hun originele functie (eventueel beperkt) in stand. Dat is in het paspoort niet goed uit de verf gekomen. Er zijn geloofselementen die zwaar lijken te wegen. Wat niet uit de beschrijving naar voren kwam was dat de H. Helenakerk bij één van de twee parken ligt in Aalten. Deze heeft een parkachtige inrichting. Wij zouden het betreuren dat dit bij de nieuwe eigenaar niet meer in stand gehouden wordt. De heer Hijink: Ook de HMV-fractie is blij dat de visie er is. Wij zijn vóór het vaststellen van de visie.

Als de discussie die nu rond OHK plaatsvindt niet op een goede manier opgelost kan worden met de

overdracht, is de gemeente dan bereid om een poging te doen om in ieder geval de regie binnen de gemeente te houden? De heer Van der Graaff: Uit de beeldvorming bleek dat er veel mensen betrokken zijn. Het doel van de St. Oude Gelderse kerken om Gelderse kerken te behouden en er een goede vervolg invulling aan te geven. Wij begrijpen en zien de emotie die rond dit onderwerp speelt. We moeten de kerkenvisie en de situatie nu rond de OHK goed uit elkaar houden. Wij gaan er niet over aan wie die kerk verkocht gaat worden. Wat zou de gemeente kunnen doen om de regie in de gemeente te houden zonder daar direct financiële middelen voor in te zetten? Er moet onderzocht worden of de Goede Herderkerk in Dinxperlo en de Zuiderkerk in Aalten een monumentale status kunnen krijgen. De OHK moet in het participatietraject worden meegenomen. Reactie college. Wethouder Kok: Blij met de constatering dat alle fracties blij zijn met het resultaat. Deze visie is van groot belang om met alle kerkraden kennis te maken, kennis te delen en ervoor te zorgen dat wij elkaar kunnen vinden. Voor dat deel zijn wij er goed in geslaagd om met elkaar in beeld te krijgen wat er speelt en wat er niet speelt. Via de provincie en via TU Delft is gebruik gemaakt voor een aantal kerken voor de Kansenkaart.

Voor de OHK hebben wij al actie ondernomen en bij de provincie gevraagd of zij nog een keer een bijdrage willen leveren en dat de TU Delft ook daar nog een participatietraject in kan starten. Dus die vraag is uitgezet. We zijn afhankelijk van anderen of dit ook gaat gebeuren. Het wordt ook gefinancierd door anderen. De protestantse gemeente en de stichting die ook op een andere manier de kerk wil behouden, hebben aangegeven daar graag in te participeren. Wij hopen dat hierover overeenstemming is. Er liggen twee verschillende uitgangspunten, maar uiteindelijk gaan wij daar als gemeente niet over. Sommigen roepen op om daar regie op te voeren. Wij denken dat wij ons niet kunnen veroorloven om daar regie op te voeren. Het is een beslissing van de gemeenschap zelf. Wat blijft staan is dat de kerk beschermd wordt op basis van de monumentenstatus. Dit betekent dat alle veranderingen die plaats zouden moeten vinden, op een zodanige manier plaats moeten vinden dat de functie/gebruik van de kerk – in ieder geval de uitstraling van de kerk – bewaard blijft en past binnen de uitgangspunten die voor het monument zijn gekozen. Dit betekent ook dat veranderingen middels de Erfgoed commissie en Rijksmonumenten beoordeeld worden. Hetzelfde proces heeft plaats gevonden bij de Oosterkerk. Voor kerkraden is het van groot belang om te bezien of er nog voldoende animo voor is.

Bij sommigen zien we een teruggang, maar er zijn ook kerken die op zoek zijn naar uitbreiding. Dit zal altijd een dynamisch proces zijn. De visie op lange termijn wordt gemist. Voor een deel is deze kerkenvisie een inventarisatie om ervoor te zorgen dat er kennis gedeeld wordt. In de Kerkenpaspoorten staat wel degelijk wat voor toekomstperspectief er voor een kerk is. Deze Kerkenpaspoorten zijn gedeeld met de verschillende eigenaren. De gemeente is niet bereid kerken te kopen. Dit geldt niet alleen voor de OHK, maar ook voor de andere kerken. Dit is geen taak van de gemeente. Wel past het om kerken te ondersteunen, daar waar zij iets anders willen, in het kader van onderhoud of gebruik. Daar kunnen we heel goed over met elkaar in gesprek. De monumentale status van de Goede Herder- en Zuiderkerk. Wij willen dit best voorleggen aan de eigenaren. Er is wel een uitgangspunt vanuit de gemeente dat het toedienen van een monumentale status op vrijwillige basis is. Wij willen het zeker vragen aan de eigenaren maar wij hebben afgesproken dat wij daar geen verplichting opleggen. De heer Van der Graaff: Op basis van vrijwilligheid legt u dit voor aan de eigenaren van de Goede Herderkerk en de Zuiderkerk. Welke nadelen zouden er voor eigenaren kunnen zijn om dit te weigeren? Wethouder Kok: Sommige eigenaren zien het toewijzen van een monumentale status als nadeel voor hun gebouw.

In het kader van verkoopbaarheid, duurzaamheid, aanpasbaarheid. Hierdoor is het gebouw moeilijker te exploiteren. Dat is wat initiatiefnemers tegen ons zeggen. Wij hebben er geen enkel bezwaar tegen om meer gebouwen - die daarvoor in aanmerking komen - de monumentale status te geven. Bij een ‘Ja’, is het niet meteen geregeld. Daar zit nog wel een procedure aan vast. Wij zullen voor beide kerken die vraag voorleggen. De heer Van der Graaff begrijpt dat er dus ook nadelen aan kunnen zitten. Maar als dergelijke kerken hoog op die scorelijst staan, dan kunnen wij als gemeente toch wel zeggen: “dit is monumentaal voor ons; dit zijn gezichtsbepalende gebouwen dus gaan wij het bepalen”. Wethouder Kok: Die mogelijkheid hebben we al. Alleen hebben wij ervoor gekozen dat wij dat niet meer doen en het alleen op basis van vrijwilligheid gaat. De heer Van der Graaff: U vertelt dat de gemeente er niet is om kerkgebouwen in nood financieel bij te staan of te kopen. Wel kan de gemeente een coördinerende/faciliterende rol innemen. Hoe bedoelt u dat precies? Welke rol ziet u dan voor de gemeente? Wethouder Kok: Ik heb gezegd dat wij geen gebouwen kopen en niet gezegd dat wij niet ergens geld in zouden stoppen. De vraag die straks gesteld werd was of de gemeente een rol kon spelen in de regie door de aankoop van een gebouw. Dat is niet iets wat we zouden moeten willen. Dit wil niet zeggen dat

2

we uiteindelijk kunnen ondersteunen in procedures of onderhoud. We kunnen ook ondersteunen voor instandhouding. Aan de OHK betalen nog maar een paar mensen. Naar de toekomst toe zouden we er nog eens over kunnen nadenken of wij hier niet iets mee willen, als we het allemaal zo bepalend vinden en of we daar ondersteuning voor zouden kunnen geven. Die regeling hebben we nu niet. De ondersteuning vindt nu plaats door kennis te delen en mee te denken over mogelijke alternatieven. De heer Van der Graaff: Bedoelt u dat wij als gemeente tot de conclusie zouden kunnen komen dat wij dit zo belangrijk vinden voor de gemeente Aalten dat wij wel de portemonnee trekken? Wethouder Kok: Er kan bv. voor de instandhouding iets nodig zijn waarvoor een extra investering moet plaatsvinden Dan zou er een discussie kunnen plaatsvinden om die te ondersteunen. Die vraag ligt niet voor. Zowel de stichting als de Protestante gemeente hebben het beste voor met de kerk. Het gaat niet zozeer over dat de kerk niet in stand blijft. De discussie gaat over wie de toekomstige eigenaar is. Het is en blijft lastig om daar als burgerlijke overheid een keuze in te gaan maken. Die ligt niet bij ons. Het zou mooi zijn als partijen eruit zouden komen. Er is nu geen regeling maar ik zeg niet dat wij naar de toekomst toe nooit na moeten denken om daar iets voor te bedenken. Discussiepunten.

• Aanvullen met lange termijnvisie vooral met de historische context van de kerken in Aalten. • Kritisch kijken hoe de nieuwe plekken ingericht gaan worden. • Onderzoek of Goede Herderkerk in Dinxperlo en Zuiderkerk in Aalten een monumentale status kunnen krijgen. • Meenemen OHK in participatietraject. Tweede termijn. Discussiepunt: Aanvullen met lange termijnvisie vooral met de historische context van de kerken in Aalten. De heer Logmans: In die visie kun je benoemen, die of die kerk is beeldbepalend of heeft een bepaalde historie. Dan kan aangegeven worden dat wij bereid zijn om subsidie te geven voor een andere functie. Dit is door de wethouder voor een deel al aangegeven. Je moet nadenken over de toekomst. Wat moet de uitstraling van Aalten zijn in christelijk historisch perspectief. Daar heb je een visie voor nodig om dat in stand te houden. De heer Navis: Er ligt niet echt een visie. We hebben ook gezegd dat het misschien wel lastig is om een visie te schrijven. Wat willen we met die gebouwen? Dit hangt toch ook in belangrijke mate af van wat de huidige eigenaren ermee zou willen. Of je dan in een visie vast moet leggen welke kant het op zou moeten gaan? Dat levert gelijk al te veel beperkingen op. Wij zouden dan graag de creativiteit van de huidige eigenaar zien.

Op het moment dat er echt concreet plannen zijn kunnen deze aan de gemeente worden voorgelegd en worden beoordeeld. Wij zijn van mening dat we het moeten doen zoals het nu voorligt. De heer Smit: Grotendeels wordt het bepaald door de eigenaren. Dat is onderdeel van een visie die wij zelf niet in de hand hebben. Partijen zijn capabel om de beste keuze te maken. Wij zijn wel voorstander om in de toekomst te bekijken welke gebouwen voor de gemeente belangrijk zijn en kijken of daar ondersteuning noodzakelijk is. De heer Walter: Wij zijn als gemeente geen eigenaar van de gebouwen. Wij zijn het eens met de woorden van de wethouder. Iedere geloofsgemeenschap maakt in de loop der jaren een groei mee. Als gemeente hebben wij daar niet een sturende rol in. Dat maken onze burgers zelf uit. De heer Logmans: Reacties zijn duidelijk. Het gaat erom welke kerken je zou willen bewaren. Spreker geeft aan dat de fractie van de CU waarschijnlijk een motie in gaat dienen. Discussiepunt: Onderzoek of Goede Herderkerk in Dinxperlo en Zuiderkerk in Aalten een monumentale status kunnen krijgen. De heer Van der Graaff: De wethouder heeft aangegeven dit voor te willen leggen aan de eigenaren. De heer Walter: Wij onderschrijven de woorden van de wethouder. Laten we het aan de eigenaren over laten of de kerken wel of niet de monumentale status moeten krijgen.

De heer Smit: Eens met de woorden van voorgaande spreker. De heer Weevers: Verhaal van de wethouder was duidelijk. Zo staat de fractie van de PP er ook in. De heer Hijink: HMV had deze vraag al schriftelijk gesteld. Blij dat het college hier positief op reageert om mee te willen denken. Misschien dat duidelijk kenbaar gemaakt kan worden, naar de eigenaren, dat de mogelijkheid bestaat en dat de gemeente daarin wellicht iets in mee wil doen.

3

Discussiepunt: Meenemen OHK in participatietraject. De heer Smit: Lastig om je als gemeente te mengen in de discussie. Partijen kunnen zelf wel de juiste beslissingen nemen. Als zij een participatietraject willen starten dan is dat onderdeel van hun besluitvorming. Als gemeente moeten wij ons niet mengen in die discussie. De heer Walter: Woorden van gelijke strekking als voorgaande spreker. De wethouder heeft aangegeven bereid te zijn advies uit te brengen indien daarom gevraagd wordt. Dat is voor ons als gemeente voldoende. De heer Navis: Eens met de vorige sprekers. Er is een financieringstraject opgevraagd voor een Kansenkaart bij de provincie. Daar maakt participatie ook deel van uit. Conclusie. De voorzitter concludeert dat er geen toezeggingen zijn gedaan. Er is een voornemen om een motie in te dienen, derhalve gaat dit voorstel als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 25 januari 2022. 3. Raadsmededeling 199-2021 Prioritering aanbevelingen Rekenkamercommissie Jeugdzorg.

De Agendacommissie heeft besloten dat dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de behandelcyclus van februari 2022.

4. Voorstel kennis te nemen van de overdrachtsdocumenten van de drie werkgroepen en deze documenten aan te bieden aan de nieuwe gemeenteraad. Eerste termijn Werkgroep Werkwijze. De heer Navis: Dank aan de werkgroep. Akkoord met het stuk. De heer Smit: Kritisch gekeken naar de werkwijze. Mooi rapport tot stand gekomen. Mooi overdrachtsdocument om de nieuwe raad wat mee te geven. De heer Holtman: Mooi rapport. In de rapportage zitten een heel aantal suggesties. De bedoeling is dat de nieuwe raad die wegzet naar een werkgroep en daar weer nieuwe voorstellen van maakt? Dat gaan we dus na 16 maart nog een keer bespreken. De heer Wijbrans: Bedankt voor het vele werk. Wij zijn het niet altijd met hen eens geweest maar een beetje structuur in de vergadering zoals wij die nu hebben, waarderen wij toch ook wel. De heer Walter: De nieuwe raad heeft een mooi werkdocument om daarmee verder te gaan. De heer Van der Graaff: Vier jaar geleden stonden wij voor het instellen van de werkgroepen en nu bij de eindrapportage die ons in stelling brengt om met de volgende raad weer verder te gaan. Met aanbevelingen. Hier mag je alleen maar trots op mag zijn als gehele raad. Omarmen en de beste dingen eruit halen. Eens met een aantal sprekers dat t.a.v. het BOB-model een aantal dingen niet het gewenste effect hebben gehad. Dus wat bijschaven. Een aantal nieuwe suggesties zijn gedaan t.a.v. bv.

een interruptiemicrofoon. De werkgroep Kwaliteit heeft op bepaalde momenten een mooie workshop georganiseerd. We zijn in de breedte met alles een heel stuk verder als raad. Al met al trots op het resultaat en dank aan de werkgroepen. De heer Weevers: Namens de fractie van de PP; wij zijn tevreden met dit stuk. De heer Weevers als voorzitter werkgroep Werkwijze dankt iedereen voor de mooi woorden. Blij dat u heeft meegewerkt om dit nieuwe BOB-model tot een succes te maken. Werkgroep Kwaliteit. De heer Navis: Blij met het document. De heer Smit: Jammer dat in coronatijd de cursussen op afstand waren. De werkgroep had dit zeker ook anders voor ogen. Dank voor het aanbod. Hopen dat in de nieuwe periode weer gebruik kunnen maken van enkele opleidingen. De heer Holtman: Sluit zich aan bij de woorden van vorige spreker. Geef als suggestie mee om de werkgroep Kwaliteit in stand te houden in de nieuwe raadsperiode en expliciet stil te staan bij het onderdeel gemeenschappelijke regelingen. Een mooi onderwerp voor een volgende periode. De heer Wijbrans: Deze werkgroep kwam sympathiek over op het gebied van teambuilding binnen de raad. Complimenten daarvoor. De heer Walter: Sluit zich aan bij de vorige sprekers.

4

De heer Van der Graaff: Jammer dat veel digitaal moest maar de werkgroep heeft een aantal mooie workshops aangeboden die een fysieke bijeenkomst hadden verdiend. Misschien moeten we nog een nadenken over het budget. De heer Weevers: Goed werk van de werkgroep. Fijne workshops gehad. Er zitten in het stuk nog voldoende aanknopingspunten om een vervolg aan te geven. De heer Hollema – voorzitter werkgroep Kwaliteit: Dank voor de mooie woorden. Wij hadden ook liever de cursussen in het gemeentehuis gehad, dat was ook de insteek. Blij dat we doorgezet hebben. We hebben er toch wel van geleerd. Al was het maar dat een cursus digitaal ook goedkoper kan zijn. Het is een goede suggestie om continu een werkgroep Kwaliteit te hebben. Werkgroep Burgerparticipatie en Raadscommunicatie: De heer Navis: Dank aan de werkgroep leden. In korte tijd veel op papier gezet waar we mee aan de slag kunnen. In Aalten Actueel zijn we echt zichtbaar geworden. We gaan zien hoe de nieuwe raad ermee verder gaat. De heer Smit: In een korte tijd veel bewerkstelligd. De zichtbaarheid van zowel raadsleden als gemeente is heel belangrijk. Hierin zijn in korte tijd grote stappen gezet. Een opmaat naar de volgende periode. De heer Holtman: Geen aanvullingen. De heer Wijbrans: Bedankt. Het belang van deze werkgroep moeten we niet onderschatten. Burgerij en politiek, daar is een spanningsveld.

De heer Walter: Bedankt de werkgroep leden voor hun werk en inzet. Ook voor de andere twee werkgroepen. De heer Van der Graaff: Goed dat deze werkgroep er is. Belangrijk bij de burgerparticipatie en communicatie. We zien het in de wekelijkse pagina in de krant. De website die veranderd gaat worden. Een goed manier om ook de Kinderraad en Kinderburgemeester te laten deelnemen. In het kader van de Omgevingswet zal deze werkgroep belangrijker gaan worden. De heer Weevers: Weinig aan toe te voegen voor het werk dat deze werkgroep heeft verricht. Er zijn 8 aanbevelingen. Hier zijn voldoende aanknopingspunten om de volgende jaren mee aan de slag te gaan. Mevrouw Rensink-Althof – voorzitter werkgroep Burgerparticipatie en Raadscommunicatie: Dank voor alle complimenten. Het was een korte periode, helaas. Er is geprobeerd zoveel mogelijk te doen aan de zichtbaarheid van de raad en het raadswerk. Dank voor de inbreng van de fracties. We hebben een flink aantal aanbevelingen gedaan en hopen dat het in de nieuwe raadsperiode op een goede manier vorm kan krijgen. Burgemeester Stapelkamp: Als adviseur veel bij de werkgroepen geweest. De griffier heeft hieraan ongelooflijk veel werk verricht. Misschien is het goed dat de raad in het coalitieakkoord zichzelf ook weer de opdracht geeft eens te kijken waar de uitdagingen liggen voor de komende periode.

Dat het geheel weer eens op een rijtje wordt gezet. Bij de uitbreiding van de griffie is afgesproken dat wij ook nog gaan nadenken over wat voor raad wij willen zijn en welke griffie daarbij hoort. Dit alles hangt met elkaar samen. Voordat je zegt, laat alle werkgroepen maar doorgaan, even de totaalvisie weer bekijken. Waardering voor alle inzet. Op naar de volgend periode. Conclusie: De voorzitter concludeert dat er geen toezegging is gedaan en dat dit stuk als stemstuk zonder stemverklaring naar de raadsvergadering van 25 januari 2022 gaat.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare vergadering van 25 januari 2022.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

5