agpunt 10 Beleidskader Vrijheid publieksversie 8 april 2021.pdf

[

Beleidskader Vrijheid publieksversie

Enkele citaten van Koning Willem-Alexander uit de troonrede van 15 september 2020:

“Nooit zal ik de Nationale Dodenherdenking van 4 mei 2020 vergeten. Het was onwerkelijk en zeer realistisch tegelijk: die bijna lege Dam, de stilte

[ Beleidskader Vrijheid publieksversie

nog oorverdovender dan anders, en het besef dat de viering van 75 jaar vrijheid noodgedwongen een ingetogen karakter had gekregen.”

“Een 94­jarige veteraan maakte veel los met een in­ gezonden brief waarin hij de jongeren van Neder­ land opriep vol te houden en solidair te zijn met zijn generatie. Een 18­jarige student schreef hem terug hoe dankbaar hij was voor de vrijheid en alle mogelijkheden waarmee hij en zijn leeftijdgenoten opgroeien. Maar hij schreef ook hoezeer zij die vrijheid nu missen, hoe zij sleutelmomenten in het leven zomaar zien passeren en hoe extra onzeker de toekomst door de coronacrisis voelt.”

uitgave provincie Gelderland Arnhem, maart 2021

Vrijheid

Inhoudsopgave Voorwoord

5

1. Inleiding

6

2. Doelstelling, kader, ambities en doelgroepen

7

3. Relatie Gelderland Herdenkt en Vrijheid

8

4. (Inter)nationale samenhang

8

5. Wageningen

9

6. Regionale invulling Vrijheid

11

Mijn werk is vaak gericht op het hier en nu, maar zeker ook regelmatig op de toekomst. En wie vooruit denkt, kijkt ook terug naar het verleden. Onze Gelder­ se oorlogsgeschiedenis biedt daar alle aanleiding toe. De laatste, grote wereld­ oorlog in Nederland heeft onze wereld ingrijpend ​veranderd. En indringende lessen geleerd. Mij motiveert het om het juiste te willen doen. Door mensen te zien zoals je ze mag zien. Inwoners die onder zo goed mogelijke omstandig­ heden hun leven zo zinnig en prettig mogelijk willen invullen. Met daarin ruimte voor degenen die anders (lijken te) zijn.

a. Airborneregio

Het programma Vrijheid is opgezet omdat nieuwe generaties steeds verder los komen

b. Veluwe

van de Tweede Wereldoorlog. We hebben de verhalen, de foto’s/films en nog slechts

c. Achterhoek en Liemers

enkele getuigen die ons terugbrengen naar de wreedheden van toen. Het ervan

d. Nijmegen en omgeving

weten blijft belangrijk. We gaan daarin verder kijken dan onze Nederlandse, Gelderse

e. Rivierengebied

grenzen. Zo is er bijvoorbeeld ook aandacht voor de manier waarop de Verenigde Na­

7. Grote Gelderse evenementen

15

8. Overkoepelende projecten

16

ties en de Europese Unie vrede willen realiseren. En de verhalen van veteranen blij­ ven verteld en gehoord worden. Ons oorlogsverleden is meer dan een geschiedenis­ les, we moeten hieruit de lessen trekken voor vandaag en morgen.

a. Innovatie b. Educatie

Het programma Vrijheid moet dit complexe, maar o zo belangrijke bewustzijn reali­

c. Communicatie en marketing

seren. Bewust van een gevoelig, ernstig oorlogsverleden, dat van invloed is op onze

9. Jongeren

18

10. Begroting en financiën

19

huidige keuzes. Ik ben blij dat de Airborneregio, Veluwe, Achterhoek & Liemers, Rijk van Nijmegen en het Rivierengebied hebben a ​ angeven die handschoen te willen oppakken. Ik nodig ​de regio’s uit gebruik te maken van de mogelijkheden die het programma biedt. Onder meer om jongeren via Educatie en Innovatie iets mee te ge­ ven. Inspiratie waarmee ze hun huidige en toekomstige, belangrijke keuzes kunnen maken. Want Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

gedeputeerde Vrijheid, Peter van ’t Hoog

4

5

1

Inleiding ‘Vrijheid is niet vanzelfsprekend.’ Dat was de leidraad van het programma Gelderland Herdenkt, 75 jaar Vrijheid in 2019 en 2020. Onder dit motto werd stilgestaan bij het einde van de Tweede Wereldoorlog en 75 jaar vrijheid. Gelderland Herdenkt krijgt in de jaren 2021 tot en met 2023 een vervolg met het programma Vrijheid, onder hetzelfde motto. Daarmee wordt een brug geslagen naar de volgende ‘kroonjaren’,

2

Doelstelling, kader, ambities en doelgroepen

2024/2025, 80 jaar na de beëindiging van de Tweede Wereldoorlog. De doelstelling van het programma Vrijheid is een impuls geven aan een actieve Gelderland was van september 1944 tot en met mei 1945 negen maanden onaf­

bewustwording van naoorlogse generaties in Gelderland van de onschatbare waarde

gebroken het centrum van de bevrijdingsstrijd van Nederland. Met Zeeland behoort

van vrijheid en hoe wij met elkaar samenleven in deze vrijheid. Bewust zijn van de

Gelderland tot de provincies met de meeste oorlogsslachtoffers en oorlogsschade.

immense betekenis van het hebben van vrijheid, hoe we samen in vrijheid leven en

Steden en dorpen werden verwoest, talloze locaties in Gelderland herinneren aan de

deze borgen voor de toekomst.

periode 1940-1945. De verhalen over wat de mensen toen doormaakten worden van generatie op genera­

Als we in dit programma spreken over ‘vrijheid’, wordt gerefereerd aan hoofdstuk 1

tie doorgegeven en zitten als het ware in ons DNA. Een provincie die zozeer gete­

van de Nederlandse Grondwet. Dit hoofdstuk borgt onze grondrechten en daarmee

kend is door die strijd om de vrijheid, is het aan zichzelf verplicht de herinnering

de vrijheid in onze samenleving. Het gaat bijvoorbeeld om de vrijheid van menings­

aan die tijd levend te houden. Door te blijven herdenken en de vrijheid te vieren.

uiting, de vrijheid van vergadering en betoging en de vrijheid van godsdienst en

Door de lessen die we uit die periode trekken op een eigentijdse manier door te

levensovertuiging. We schenken ook aandacht aan de waarde en het functioneren

geven.

van democratie en rechtstaat als waarborgen voor die vrijheid.

Vrijheid is geen statische waarde, maar een kernwaarde die steeds vraagt om reken­ schap geven, actie, alertheid en maatschappelijk debat. Democratie, rechtstaat en

In het programma Vrijheid passen historische gebeurtenissen, onze recente ervarin­

vrijheid zijn drie met elkaar verbonden begrippen die een belangrijke basis vormen

gen tijdens de coronacrisis en discussies over de inclusieve samenleving. De histori­

om in vrijheid te kunnen leven. Nu, maar ook in de toekomst. De boodschap blijft:

sche begrenzing van het project ligt bij de Tweede Wereldoorlog. Andere historische

‘Vrijheid is niet vanzelfsprekend’.

episoden kunnen aan bod komen als de actualiteit daarom vraagt, zoals de discussie rond ons slavernijverleden. Net als Gelderland Herdenkt richt Vrijheid zich op een zo breed mogelijk publiek, waarbij jongeren een aparte focusgroep vormen. Elke Gelderlander krijgt de kans deel te nemen aan het programma, dat is de ambitie. Of hij of zij daar gebruik van wil maken, is een eigen keuzevrijheid.

6

7

3

Relatie Gelderland Herdenkt en Vrijheid

5

Wageningen Op 5 mei 1945 werd in Wageningen, in Hotel de Wereld, een einde gemaakt aan de meest recente bezetting van Nederland. Het bezorgde Wageningen de titel ‘stad der

Het programma Vrijheid ligt in het verlengde van Gelderland Herdenkt. Inhoudelijk

bevrijding’. Onder verantwoordelijkheid van Wageningen45 (gemeente Wageningen

lopen ze in elkaar over. Als het gaat om subsidieregelingen zijn het echter geschei­

en Stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945) zijn hier elk jaar op 4

den trajecten. De subsidieregeling voor het programma Vrijheid is per 3 mei geopend

mei de dodenherdenking en op 5 mei de bevrijdingsvuurestafette, het defilé en het

en geldt tot eind 2023.

Gelders Bevrijdingsfestival.

Het programma Gelderland Herdenkt was gebouwd op een samenwerking tussen

Wageningen45 wil zich echter niet beperken tot beide dagen in mei, maar perma­

de provincie en de Gelderse gemeenten. Van beide zijden bestaat de wens om die

nent ‘een platform bieden voor vrede en vrijheid en heeft ten doel het herdenken

samenwerking voort te zetten richting de volgende ‘kroonjaren’, 2024­2025, 80 jaar

van de capitulaties, vieren van de verkregen vrijheid en aandacht te vragen voor de

na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het programma Vrijheid reikt echter niet

wereldwijde vraagstukken van vrede, vrijheid en veiligheid vanuit Wageningen.

verder dan de ‘regeerperiode’ van de huidige Gelderse coalitie, 2019­2023. Mogelijk

Gewerkt wordt aan een onderscheidend programma: lokaal, regionaal, landelijk,

krijgt het daarna een vervolg.

internationaal, het hele jaar rond. Met ontmoetingen, evenementen, dialoog, kennis­ deling en educatie. Fysiek en online. De coronacrisis maakt ook dit jaar op 4 en 5 mei grote publieksevenementen onmo­

4

(Inter)nationale samenhang

gelijk. Als alternatief werkt Wageningen45 samen met Omroep Gelderland, Poppunt Gelderland en Cultuur Oost aan een ‘Muzikale tour van de vrijheid’. Die bestaat uit ontmoetingen tussen verhalenvertellers (mensen met een persoonlijk verhaal over WOII) en muziekmakers, bij circa acht locaties in Gelderland die een rol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om verhalen over leven en dood, verzet, verraad, vriendschap, onderdrukking en vrijheid. Muziekmakers van nu laten zich inspireren door de verhalen van toen, aangevuld met hun eigen ervaringen en blik

Het programma Gelderland Herdenkt stond niet op zichzelf. Niet alleen in Gelder­

op de wereld.

land, maar in heel Nederland en elders in de wereld werd in 2019 en 2020 stilgestaan

Wageningen heeft een prominente plaats in het programma Vrijheid.

bij het einde van de Tweede Wereldoorlog en 75 jaar vrijheid gevierd, tot de corona­ crisis roet in het eten gooide. Vrijheid bestaat bij de gratie dat je onvrijheid voorkomt. In eigen land, wereldwijd. In het programma Vrijheid is daarom aandacht voor internationale organisaties als de Verenigde Naties en de Europese Unie, die onder meer in het leven zijn geroepen om vrede, vrijheid en veiligheid te borgen, zoals Defensie in eigen land. De Nederlandse veteranen, die dienden in ruim honderd vredesmissies sinds de Tweede Wereldoorlog, verdienen aandacht in Vrijheid. Het Nederlands Veteranen­ instituut in Doorn en de 11e Luchtmobiele Brigade ondersteunen het programma actief.

8

9

6

Hattem Oldebroek

Veluwe

Elburg

Achterhoek/Liemers Airborneregio

Heerde

Gelderland Herdenkt was opgebouwd rond een gemeenschappelijk verhaal: Gelder­

Nunspeet

Harderwijk

land in de Tweede Wereldoorlog, met name het laatste oorlogsjaar september 1944-

Epe

Rivierengebied

mei 1945. Binnen dat kader hadden de Gelderse regio’s Arnhem (Airborneregio),

Ermelo

Regio Nijmegen

Nijmegen, Achterhoek/Liemers, Veluwe en Rivierengebied elk hun eigen verhaal, accenten en momenten. Zo ontstond een gezamenlijk programma.

Putten Nijkerk

In september 2019 kwamen de Airborneregio en Nijmegen en omgeving volop aan

Voorst

Apeldoorn

bod met hun herdenkingsactiviteiten rond Market Garden, de Slag om Arnhem,

Lochem

in september 1944. De regio’s Veluwe, Achterhoek en Rivierengebied wilden in het

Barneveld

voorjaar van 2020 met name stilstaan bij de Bevrijding in het voorjaar van 1945 en

Zutphen

75 jaar vrijheid vieren. Zoals bekend viel dat deel van Gelderland Herdenkt door de

Brummen Scherpenzeel

Arnhem Wageningen Culemborg

Buren Neder-Betuwe

Geldermalsen

Tiel

Neerijnen

Druten West Maas en Waal

Maasdriel

coronacrisis in het water, onderdelen worden alsnog ingehaald. De provincie en genoemde regio’s willen in het kader van Vrijheid op dezelfde ma­

Bronckhorst

nier samenwerken als bij Gelderland Herdenkt: een gezamenlijk Gelders verhaal en

Doesburg

Oost-Gelre

Renkum Westervoort Overbetuwe

Duiven

Montferland

Zevenaar

Beuningen

OudeIJsselstreek

educatieprogramma, een aantal Gelderse evenementen en daarnaast per regio eigen

Winterswijk

Doetinchem

Lingewaard

Aalten

verhalen, accenten en momenten. Het is belangrijk op te merken dat Vrijheid wat betreft impact, mensen en middelen aanzienlijk bescheidener zal zijn dan Gelderland Herdenkt en als zodanig gezien moet worden als een overgang naar de volgende kroonjaren, 2024-2025, 80 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Nijmegen Wijchen

Zaltbommel

Berkelland

Ede Rozendaal Rheden

Lingewaal

Regionale invulling Vrijheid

Niettemin begint het programma Vrijheid al de nodige contouren te krijgen.

Berg en Dal

Hier volgt een overzicht per regio.

Heumen

1 Overbetuwe is tevens penvoerder

voor Regio Rivierengebied 2 Gemeente Arnhem is tevens pen-

voerder voor de Regio Veluwe

10

11

a

Airborneregio De Airborneregio zet in op verdere uitvoering van het

c

Achterhoek en Liemers In de regio Achterhoek kozen acht gemeenten voor samenwerking in het kader van

Masterplan Airborneregio 2018-2022 en met name het

Gelderland Herdenkt, 75 jaar vrijheid, met als leidraad ‘Samen vieren we de vrijheid’.

toekomstbestendig maken van de programmalijnen her­

De Liemerse gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar sloten zich daarbij aan.

denken, beseffen en beleven. Zo wil zij het verhaal van de

Daarnaast werd de samenwerking gezocht met negen gemeenten in de Duitse grens­

Slag om Arnhem vertalen naar het nu, de dialoog aangaan

regio om samen met hen 75 jaar vrijheid te vieren, onder meer met een gezamen­

over heden­­daagse vraagstukken, gelieerd aan vrijheid en

lijke vrijheidsmaaltijd en de grensoverschrijdende exposities Kind van de Vrijheid,

onderliggende begrippen.

Sporen van de Vrijheid en Kunst en Vrijheid. Het Achterhoekse programma viel vrijwel

Daarnaast werkt de regio aan doorontwikkeling van

geheel in het water door de coronacrisis. Een deel wordt nog ingehaald.

digitale educatieve programma’s en projecten, samen

De Achterhoekse gemeenten hebben besloten de samenwerking voort te zetten en

met onder meer het mbo, het Airborne Museum Harten­

dat geldt ook voor hun Duitse partners. In het kader van Vrijheid wordt gedacht aan

stein, het Platform Militaire Historie Ede en de Stichting

een grensoverschrijdend basisprogramma met als thema: ‘Vrijheid maak je samen’

Driel-Polen.

of ‘Vrijheid in verscheidenheid’. Bij het programma zullen musea, culturele- en erfgoedinstellingen, het onderwijs en sportorganisaties betrokken worden. Lokale initiatieven zijn welkom, vanuit het motto ‘iedereen doet mee’. Mogelijke programmaonderdelen zijn grensoverschrijdende ontmoetingen over vrijheid, uitingen van kunstenaars en vrijdenkers, vrijheidsroutes en een Duits-

b

Nederlandse Vrijheidsprijs.

Veluwe Op de Veluwe ontwikkelden 21 gemeenten in het kader van Gelderland Herdenkt gezamenlijk het programma Veluwe

 De Spiegel | Renee van Bavel

d

Nijmegen en omgeving In de regio Nijmegen konden de activiteiten en evenementen in 2019 en begin 2020

Remembers, met zo’n 40 evenementen en 130 projectjes uit

in het kader van Gelderland Herdenkt doorgaan. De activiteiten, gepland in mei 2020

de haarvaten van de samenleving (‘poppies’). Het programma

zijn deels afgelast en deels verplaatst naar latere data. In het Gelderland Herdenkt

moest vanwege de coronacrisis vrijwel geheel worden

regioprogramma werkten de volgende gemeenten samen: Nijmegen, Berg en Dal,

uitgesteld, een deel wordt alsnog uitgevoerd.

Druten, Heumen en Wijchen. De samenwerking in de regio blijft ook voor het Programma Vrijheid in stand en richt

In het regioprogramma Vrijheid worden de verhaallijnen uit

zich op de kroonjaren 2024-2025. De gemeenten Nijmegen, Berg en Dal, Druten en

Veluwe Remembers verder uitgebouwd:

Wijchen zullen ook programmatische invulling geven aan de tussenliggende jaren.

• Market Garden en de nasleep daarvan (opvang vluchtelingen)

In 2022 en 2023 staan vooralsnog onder andere de volgende evenementen op de agenda: Sunset March

• De Joodse geschiedenis • De bevrijding door de Canadezen, de bevochten

Een speciale Sunset March over de brug De Oversteek in Nijmegen

Faces tot Graves Portretten bij de graven op de

Veluwe Het Nationaal Ereveld Loenen, de voormalige Joodse psy­

Erebegraafplaats Groesbeek Free Future

chiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch en Het

Jongerenfestival

Westerborkpad spelen als herinneringsplek een rol in het programma op de Veluwe. Voor een aantal verhaallijnen wordt aansluiting gezocht bij andere regio’s, zoals de Airborneregio (Market Garden) en de Achterhoek (Jodenvervolging).

12

College 13

De evenementen in de regio Nijmegen zijn gekoppeld aan historische momenten in de tijd: Market Garden, Operati­ on Veritable en de bevrijding door de Canadezen.

7 e

Grote Gelderse evenementen Op de agenda van Gelderland Herdenkt stonden drie grote Gelderse evenementen:

Rivierengebied

• Bridge to Liberation Experience, september 2019 in Arnhem.

Als het gaat om de herdenking van de Tweede Wereldoorlog is het

• Jongerenfestival Free Future, februari 2020 in Nijmegen.

Rivierengebied op te delen in twee gebieden. In het oostelijk deel

• Bevrijdingsevenement, mei 2020 in Wageningen.

(Overbetuwe, Lingewaard, Neder-Betuwe) ligt de nadruk op septem­ ber 1944 (Market Garden/Slag om Arnhem) en de periode daarna. Dit

Met de organisaties van deze evenementen lopen gesprekken over voortzetting in

deel van programma Gelderland Herdenkt kon doorgang vinden.

de jaren 2021 tot en met 2023, met de kanttekening dat Free Future in Nijmegen in

In het westelijk Rivierengebied (Tiel, Buren, Culemborg, West

die periode slechts één keer zal worden georganiseerd. Daarnaast is het mogelijk dat

Betuwe, Zaltbommel en Maasdriel) ligt de nadruk op mei 1945, de

nieuwe Gelderse evenementen ontstaan.

bevrijding. De herdenkingsactiviteiten in het voorjaar 2020 moesten vanwege corona vrijwel alle worden uitgesteld, een deel wordt nog ingehaald. Voor het programma Vrijheid springt er vooralsnog één evenement uit: Tour de Waal, Fietsen in Vrijheid, op 5 mei. In 2014 begonnen als een initiatief van kunstenares Joyce Bloem, is het inmiddels uitge­ groeid tot een jaarlijks programma op 5 mei met activiteiten aan bei­ de zijden van de Waal, van Slot Loevestein/Fort Vuren tot en met Tiel. Komende jaren haken de gemeenten Neder-Betuwe, Over­betuwe, Lingewaard, Druten en Beuningen hier mogelijk bij aan.

14

15

8

Overkoepelende projecten

Via deze wegen wordt de kennis over Gelderland en de Tweede Wereldoorlog vergroot en het publiek uitgedaagd om te reflecteren over vormen van (on) vrijheid en een eigen mening te vormen: ‘Hoe vrij ben jij om je mening te uiten?’ ‘Hoe vrij zijn je klas­

Net als bij Gelderland Herdenkt omvat het programma Vrijheid

genoten om zichzelf te zijn?’ ‘Wanneer is vrijheid of

een aantal overkoepelende projecten, die niet regionaal ge­

de democratische rechtstaat in gevaar?’

bonden zijn, maar inzetbaar zijn in de hele provincie:

Educatie is bedoeld voor een breed publiek van alle

a. Innovatie

leeftijden en richt zich niet alleen op onderwijs,

b. Educatie

tor. Het hoofdstuk educatie krijgt vormt in samen­

c. Communicatie en marketing

spraak met partijen in de onderwijswereld, musea,

maar bijvoorbeeld ook op musea en de cultuursec­

bibliotheken, cultuurinstellingen en WO2­organi­

Deze projecten worden in de eerste helft van 2021 nader

saties.

uitgewerkt. Hierbij een eerste aanzet.

a

c

Innovatie

Het programma Vrijheid kan net als Gelderland

In alle regio’s leeft de wens tot innovatie, een vernieuwings­

Herdenkt steunen op een breed communicatie­ en

slag als aanvulling op de bestaande infrastructuur. Die is

marketingpakket, bestaande uit: • De website www.gelderlandherdenkt.nl;

in de eerste plaats ingegeven door de behoefte om nieuwe doelgroepen te bereiken. Dit vraagt om een andere toekomst­

naam en inhoud worden omgevormd naar Vrijheid.

bestendige aanpak. We betrekken de groepen om wie het gaat actief bij de vormgeving hiervan zodat de aanpak goed aan­

• Sociale media, digitale nieuwsbrieven en

sluit. De coronacrisis heeft de wens tot innovatie versterkt,

minimaps (uitvouwfolders).

met name de behoefte om ‘fysiek’ en ‘digitaal’ te combineren.

• Het multimediaplatform van

Kernbegrippen zijn: informatie, educatie, interactie, uitwisse­

mediapartner Omroep Gelderland.

ling en verbinding.

b

Communicatie en marketing

• De Gelderse bibliotheken, verenigd in de Rijnbrink­groep, vormen eveneens een belangrijke partner, om op een

Educatie

laagdrempelige manier een groot publiek

Het doel van het onderdeel educatie is het vergroten van het

te bereiken.

besef dat vrijheid, democratie en rechtsstaat kostbaar, kwets­

• Publiciteit in de regionale dagbladen

baar en niet vanzelfsprekend zijn. Dit doel willen we bereiken

De Gelderlander en De Stentor.

met verhalen en activiteiten die dicht bij de belevingswereld van de verschillende doelgroepen staan. De aanpak van het educatieve onderdeel van Vrijheid is daarmee ervaringsge­ richt. Te denken valt aan storytelling, debatten en de inzet van een escaperoom, maar ook aan Virtual Reality­ervaringen en verschillende kunstuitingen.

16

17

9

Jongeren Jongeren vormen in het programma Vrijheid een focusgroep. Bedoeling is dat onderdelen van het programma specifiek op hen zijn gericht en dat zij bij zoveel mogelijk andere programmaonderdelen als doelgroep worden betrokken. Hoe kijken jongeren aan tegen het onderwerp ‘vrijheid’?

10

En tegen ‘democratie’ en ‘rechtsstaat’? Interessante vragen, zeker in deze tijd, waarin de corona­ pandemie de vrijheid ernstig beknot en ook jongeren te maken krijgen met maatregelen die hun doen en laten beperken.

Begroting en financiën

We hopen uitwisselingen tussen jongeren uit verschillende regio’s te faciliteren, bijvoorbeeld door in het educatie­

Het programma Vrijheid wordt financieel gedragen

programma te werken aan een gezamenlijk eindproduct of

door de provincie Gelderland en de deelnemende

door het organiseren van een bovenregionaal festival.

gemeenten, aangevuld door bijdragen van fondsen en sponsoren. De verdeelsleutel van de kosten voor de regiona­ le projecten is: 50 procent voor rekening van de provincie, 50 procent voor rekening van de regio/ sponsoren etc. De kosten voor de overkoepelende projecten, zoals innovatie en educatie, komen voor het grootste deel voor rekening van de provincie. De provincie heeft voor 2021 een bedrag beschikbaar gesteld van  1,1 miljoen. Besluitvorming over financiering voor de jaren 2022 en 2023 volgt later dit jaar.

18

19

Colofon Opdrachtgever: provincie Gelderland Samenstelling: provincie Gelderland, hoofdzakelijk gebaseerd op teksten van Ad van Heiningen Fotografie: Rene van Laar (omslag), Herman Stöver (p.9), Jacqueline van den Boom

(p.12 en 16), Rob Gieling (p.12), Cees Beumer (p.15), Dick Peterse (p.18) Opmaak en vormgeving: Louman & Friso ontwerpbureau Maart 2021