A34. Raadsmededeling 35-2026 jaarverslag commissie bezwaarschriften 2025
Tekst van het document
Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
35-2026 10 maart 2026 17 maart 2026 F. Knipscheer mr. A.B. Stapelkamp jaarverslag commissie bezwaarschriften 2025
Aanleiding: De commissie bezwaarschriften brengt met dit jaarverslag rapport uit over de periode van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025. Met dit jaarverslag voldoet de commissie aan de verantwoordingsplicht die voortvloeit uit de aan haar toegekende taken en bevoegdheden. Hiermee informeren wij de raad over de bevindingen van de commissie. Inhoud mededeling: De commissie bezwaarschriften bestond in 2025 uit vijf leden. Het aantal bezwaarschriften in 2025 bedraagt 70. In 2024 zijn er 45 bezwaarschriften binnengekomen. Dit is een stijging ten opzichte van vorig jaar. De stijging heeft te maken met het feit dat er tegen een aantal besluiten meerdere bezwaarschriften zijn ingediend. Het instrument (pre-)mediation is een belangrijke mogelijkheid die kan worden ingezet bij de oplossing van conflicten. Het is in 2025 gelukt om 40% van de bezwaarschriften via (pre-)mediation op te lossen. Deze informele benadering van de gemeente geeft een goede aanvulling op de formele bezwarenprocedure. Over de in 2025 aan de commissie voorgelegde besluiten is de commissie van mening dat er over het algemeen behoorlijk tot goed werk wordt geleverd. De commissie constateert dat de nota’s van heroverweging en procesdossiers goed verzorgd zijn. Echter vraagt de commissie aandacht voor de juridische kwaliteit van besluiten.
Dit, omdat de juridische grondslag niet altijd (juist) wordt weergegeven. In het vorige jaarverslag heeft de commissie aanbevolen om een actievere rol aan te nemen bij een dreigende termijnoverschrijding. Dit wordt goed opgepakt. In het jaar 2025 was er slechts in 3% sprake van termijnoverschrijding. Het aantal door de commissie gegrond verklaarde bezwaren is gedaald ten opzichte van het afgelopen jaar. In 2025 is 3% van het aantal bezwaarschriften gegrond verklaard door de commissie, waar dit in 2024 9% van het aantal bezwaarschriften bedroeg. Dit is positief. De doelstellingen van de gemeente Aalten zijn deugdelijke besluiten nemen, bezwaren objectief behandelen, de juridische kwaliteit verbeteren en de bezwaarschriften het liefst in een vroegtijdig stadium op te lossen, waardoor langdurige procedures zoveel mogelijk worden voorkomen met als gevolg het terugbrengen van het aantal bezwaarschriften. Daar voegt de commissie ook de volgende doelstelling aan toe: het controleren van besluiten op de aanwezigheid van de (juiste) juridische grondslag.
Pagina 1 van 2
Ons streven is om de juridische kwaliteit binnen onze organisatie continue te verbeteren. Via Intranet maken wij de gehele organisatie deelgenoot van het jaarverslag van de commissie en de verbeterpunten die daaruit vloeien. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. Jaarverslag commissie bezwaarschriften gemeente Aalten 2025.
Pagina 2 van 2
Bezwaarschriften gemeente Aalten 2025
JAARVERSLAG
Commissie
Auteur F. Knipscheer Functie Secretaris commissie bezwaarschriften Datum 10 maart 2026
1
Voorwoord jaarverslag 2025 van de bezwaarschriftencommissie gemeente Aalten Hierbij bieden wij het jaarverslag 2025 van onze commissie bezwaarschriften aan. Na een algemene inleiding over de werkwijze (hoofdstuk 1) en de samenstelling (hoofdstuk 2) van onze commissie volgt in hoofdstuk 3 een uitgebreid overzicht van de in 2025 ingediende en behandelde bezwaarschriften en een vergelijking met die van 2024. Over het algemeen wordt er dit jaar goed werk geleverd. Het aantal van 70 bezwaren ligt dit jaar hoger dan de afgelopen jaren, maar wordt mede veroorzaakt door meerdere bezwaren op dezelfde besluiten. Het jaarverslag geeft hiervan een goed beeld. De adviezen van onze commissie worden ook dit jaar weer bijna altijd door het betrokken bestuursorgaan overgenomen en daaruit leiden wij af, dat deze inderdaad zwaar wegen bij de besluitvorming na heroverweging. Ook waarderen wij het, dat onze toegevoegde adviezen over de doelmatigheid in de organisatie weerklank vinden en vaak tot verbetering van de wijze van werken leiden. Wij zullen aan verbeterpunten, indien ons die nuttig en nodig voorkomen, in het belang van de gemeente aandacht blijven besteden. Tot slot hebben wij in hoofdstuk 4 onze conclusies en aanbevelingen opgenomen.
Wij waarderen de toepassing van het instrument van mediation en premediation bij ingediende bezwaarschriften, aangezien dit bezwaarschriften in veel gevallen vroegtijdig tot een oplossing brengt. Daarnaast werpt de aandacht voor de afhandelingstermijnen bij de afdoening van zaken vruchten af. Tenslotte merken wij op, dat ons eerdere advies om de juridische grondslag de nodige aandacht te blijven geven, steeds meer aandacht krijgt en daardoor betere resultaten geeft. Het zou mooi zijn, als dit in de hele organisatie standaard wordt toegepast. Het geheel overziende stellen wij vast, dat de gemeente goede resultaten boekt en bereid is steeds weer verbeteringen in de gevolgde werkwijze te overwegen en waar mogelijk toe te passen. Graag spreken wij tot slot onze grote waardering uit voor de snelle en kwalitatief uitstekende ondersteuning, die wij van onze secretaris, Femke Knipscheer, en haar vervanger en medewerkers hebben gekregen. Met vriendelijke groet, namens onze commissie, mr. A.C. (Ab) van de Vliert, voorzitter 2
Inhoud 1.
Inleiding ........................................................................................................ 4
2.
Samenstelling van de commissie .................................................................... 4
3.
Cijfermatige gegevens .................................................................................... 4
3.1
Registratiesystematiek ................................................................................ 4
3.2
Aantal hoorzittingen en aantal behandelde bezwaarschriften 2025 ................ 5
3.3
In 2025 ingekomen bezwaarschriften ........................................................... 6
3.4
Het aantal beschikkingen waarop de bezwaarschriften betrekking hadden ..... 7
3.5
De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan............................. 9
3.6 De verdeling van de ingediende bezwaarschriften tussen organisaties en particulieren ....................................................................................................... 11 3.7
Uitgebrachte adviezen 2025 ...................................................................... 12
3.8
Heroverwegingsbesluiten .......................................................................... 15
3.9
Afhandelingstermijnen/verdagingsbesluiten ............................................... 16
3.10
Beroep ..................................................................................................... 17
3.11
Budgetverantwoording .............................................................................. 18
4.
Conclusies en aanbevelingen ....................................................................... 18
4.2 Mediation...................................................................................................... 18 4.2 Termijnoverschrijdingen ................................................................................. 19 4.3 Besluitvorming op maat ................................................................................. 20 4.4 Kwaliteit van de commissie ............................................................................ 21
3
Jaarverslag 2025 van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Aalten 1. Inleiding De ‘Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Aalten 2012’ regelt de taakstelling, de samenstelling en de wijze van functioneren van de bezwaarschriftencommissie. Ingevolge artikel 2, eerste lid, van deze verordening is de commissie belast met de voorbereiding van de beslissing op bezwaren tegen besluiten van de raad, het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester, de invorderingsambtenaar en de heffingsambtenaar van de gemeente Aalten. Niet tegen alle besluiten van deze bestuursorganen kan bezwaar gemaakt worden. Een aantal besluiten is in de wet uitgezonderd. Ook kan het zijn dat voorafgaand aan een besluit een speciale procedure gevolgd is, waardoor direct beroep moet worden ingesteld bij de bestuursrechter.
2. Samenstelling van de commissie De commissie bezwaarschriften van de gemeente Aalten bestaat uit vijf onafhankelijke leden. De commissie komt op roulatiebasis bijeen en wel in die zin dat, inclusief de voorzitter, telkens drie van de vijf leden bij de hoorzittingen aanwezig zijn. Bij wijze van uitzondering kunnen ook slechts twee leden aanwezig zijn. De leden van de commissie bezwaarschriften worden benoemd door het college. De samenstelling van de commissie in 2025 ziet er als volgt uit: - de heer mr. A.C. van de Vliert (voorzitter); - de heer drs. E.J.M.W. Waterval (plaatsvervangend voorzitter); - mevrouw mr. M.A. Luttje; - mevrouw D. van Leeuwen; - mevrouw M. de Jonge Het secretariaat van de commissie bezwaarschriften wordt verzorgd door het team Bestuursondersteuning en Veiligheid van de gemeente Aalten. Mevrouw F. Knipscheer is secretaris van de commissie, de heer P.H.T. Ikink is plaatsvervangend secretaris. Het secretariaat wordt tevens in belangrijke mate ondersteund door stagiairs van de gemeente Aalten.
3. Cijfermatige gegevens 3.1 Registratiesystematiek Bezwaarschriften worden op basis van de datum van ontvangst geregistreerd. Het aantal in een kalenderjaar ontvangen bezwaarschriften kan hierdoor afwijken van het aantal bezwaarschriften dat gedurende dat kalenderjaar op de agenda van de commissie is geplaatst en behandeld. Zo zijn bezwaarschriften die eind 2024 binnen zijn gekomen op het kalenderjaar 2024 geregistreerd terwijl de hoorzittingen voor die zaken grotendeels in 4
2025 hebben plaatsgevonden. Op dezelfde wijze zijn bezwaarschriften die eind 2025 zijn binnengekomen op dat kalenderjaar geregistreerd terwijl behandeling door de commissie mogelijk tijdens een hoorzitting begin 2026 heeft plaatsgevonden. In dit jaarverslag komen alle in 2025 binnengekomen bezwaarschriften aan bod. Dit aantal kan afwijken van, zoals hierboven benoemd, het aantal door de commissie behandelde bezwaarschriften. Dit, omdat immers niet alle bezwaarschriften door de commissie bezwaarschriften worden behandeld en omdat er begin 2025 bezwaarschriften zijn behandeld die in 2024 zijn binnengekomen.
3.2 Aantal hoorzittingen en aantal behandelde bezwaarschriften 2025 Het gemiddelde maandelijkse aanbod van bezwaarschriften is zodanig dat voor de behandeling daarvan (hoorzittingen en beraadslaging) doorgaans één dagdeel volstaat. De commissie komt in de regel op de laatste woensdagmiddag van de maand bijeen. In onderling overleg kan zo nodig naar een ander zittingsdagdeel worden uitgeweken. Het afwijken van de planning gebeurt indien en zodra het aanbod van bezwaarschriften daartoe aanleiding geeft. Als het aantal te behandelen bezwaarschriften te groot is om in één dagdeel te behandelen, plant de commissie een extra hoorzitting. Deze systematiek heeft, naast het bewaken van de in acht te nemen afhandelingstermijnen, als nevenvoordeel dat overvolle dan wel vrijwel lege commissie agenda’s worden voorkomen. Hoorzittingen 2025: Maand 2025
Dag en Datum
Januari
Woensdag 29 januari 2025 Vervallen Woensdag 26 maart 2025 Vervallen Vervallen Woensdag 4 juni 2025 en woensdag 25 juni 2025 Woensdag 30 juli 2025 Vervallen Woensdag 24 september 2025 Vervallen Woensdag 26 november 2025 Vervallen 7 Zittingen
Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totalen
Aantal behandelde bezwaarschriften 2 n.v.t. 2 n.v.t. n.v.t. 4 1 n.v.t. 1 n.v.t. 4 n.v.t. 14 bezwaarschriften
5
Uit bovenstaand schema blijkt dat de commissie in het jaar 2025 zevenmaal bijeen is geweest. Tijdens deze zeven hoorzittingen zijn veertien bezwaarschriften behandeld. Het aantal bezwaarschriften dat tijdens de hoorzittingen van 2025 is behandeld is gedaald ten opzichte van 2024, toen dit aantal 18 bezwaarschriften betrof. De daling is klein, maar heeft voornamelijk te maken met het feit dat het merendeel van de ingediende bezwaarschriften voorafgaand aan een hoorzitting wordt ingetrokken door bezwaarmakers. Dit is mede te danken aan het feit dat er altijd wordt geprobeerd om in overleg tot een oplossing tussen partijen te komen.
3.3 In 2025 ingekomen bezwaarschriften Het onderstaande schema van de ingekomen bezwaarschriften in het jaar 2025, die voldoen aan de bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) en als Awb-bezwaarschrift kunnen worden aangemerkt, maakt onderdeel uit van dit verslag. In dit overzicht zijn de bezwaarschriften die in 2025 bij de gemeente zijn binnengekomen opgenomen. In het kalenderjaar 2025 zijn in totaal 70 bezwaarschriften ontvangen. Maand 2025
Aantal binnengekomen bezwaarschriften Januari 2025 12 Februari 2025 2 Maart 2025 5 April 2025 24 Mei 2025 6 Juni 2025 4 Juli 2025 3 Augustus 2025 4 September 2025 5 Oktober 2025 1 November 2025 2 December 2025 2 Totaal: 70 Volledigheidshalve moet worden opgemerkt, dat elk afzonderlijk binnengekomen bezwaarschrift beoordeeld moet worden op de ontvankelijkheidseisen.
NB: via pre-mediation wordt een groot deel van de ingediende bezwaarschriften op andere wijze “opgelost”. Besluiten worden naar aanleiding van pre-mediation achteraf gewijzigd of zelfs geheel of gedeeltelijk ingetrokken. Het kan ook voorkomen dat bezwaren worden ingetrokken. Bezwaarschriften worden dan niet meer in een hoorzitting behandeld. Van het horen kan op grond van artikel 7:3 van de Awb ook worden afgezien, indien het bezwaar – zonder enige twijfel – niet-ontvankelijk is. De voorzitter van de commissie beslist over de toepassing van artikel 7:3 van de Awb.
6
In 2025 ingekomen bezwaarschriften 30 24
25 20 15
12
10
6
5
5
2
4
4
3
5 2
1
2
0
Aantal ingekomen bezwaarschriften gemeente Aalten vanaf 2018 80 70
70
58
60 50
70
49
47
49
2022
2023
45
35
40 30 20 10 0 2018
2019
2020
2021
2024
2025
Het aantal van 70 binnengekomen bezwaarschriften is een stijging ten opzichte van het aantal binnengekomen bezwaarschriften in 2024. In 2024 zijn 45 bezwaarschriften ingediend. Vanaf het jaar 2021 was er een dalende trend te zien in het aantal ingediende bezwaarschriften per jaar. Het jaar 2025 laat echter opnieuw een piek zien. Dit heeft te maken met het feit dat er tegen een aantal besluiten meerdere bezwaarschriften per besluit zijn ingediend.
3.4 Het aantal besluiten waarop de bezwaarschriften betrekking hadden Het komt voor dat er door meerdere partijen tegen een en hetzelfde besluit een bezwaarschrift wordt ingediend. Er zijn in 2025 26 bezwaarschriften tegen hetzelfde 7
besluit ingediend. Deze bezwaarschriften hadden betrekking op een besluit tot het plaatsen van laadpalen op diverse locaties in de gemeente Aalten. Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2025 Openbare Ruimte - incl. omgevingsverg.
2025 49
Dienstverlening
1
Informatiebeheer
0
Mens en Samenleving
9
Bestuursondersteuning en Veiligheid
11
Totaal
70
Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2024 Openbare Ruimte - incl. omgevingsverg.
2024 24
Dienstverlening
0
Informatiebeheer
0
Mens en Samenleving
7
Bestuursondersteuning en Veiligheid
14
Totaal
45
* Voor bezwaren die in het kader van de Wet waardering onroerende zaken zijn ingediend, geldt dat alleen die zaken aan de commissie worden voorgelegd waarbij specifiek is gevraagd om te worden gehoord, zoals bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. ** Bezwaren van medewerkers uit de gemeentelijke organisatie tegen besluiten van rechtspositionele aard worden in de Regionale bezwarencommissie personele aangelegenheden behandeld. *** Het is gebruikelijk om het jaar waarop het jaarverslag betrekking heeft te vergelijken met het voorgaande jaar. De procentuele verdeling per vakafdeling is weergegeven in een staafdiagram.
8
Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2025 Dienstverlening
1%
Bestuursondersteuning en Veiligheid
Informatiebeheer
16%
0%
Mens en Samenleving
13%
Openbare ruimte
70%
0%
10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80%
Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2024 Dienstverlening
0%
Bestuursondersteuning en Veiligheid
Informatiebeheer
28%
0%
Mens en Samenleving
15%
Openbare ruimte
54% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
De commissie stelt vast dat er in 2025 – evenals in het jaar 2024 - relatief veel bezwaarschriften bij het Team Openbare Ruimte zijn binnengekomen. De commissie neemt hierbij in overweging dat het hier veelal maatschappelijk gevoelige besluiten met betrekking tot vergunningen betreft, waardoor er vaak meerdere bezwaarschriften tegen hetzelfde besluit zijn ingediend.
3.5 De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan De commissie bezwaarschriften geeft de afzonderlijke bestuursorganen van de gemeente, te weten de gemeenteraad, de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders, de invorderingsambtenaar en de heffingsambtenaar van de gemeente Aalten, adviezen over bezwaarschriften die zijn ingediend naar aanleiding van de door 9
hen genomen besluiten. De onderverdeling van de in 2025 ingekomen bezwaarschriften over besluiten van deze bestuursorganen ziet er als volgt uit: Bestuursorgaan Gemeenteraad Burgemeester College van burgemeester en wethouders Invorderingsambtenaar Heffingsambtenaar Totalen
Aantal 2025 1 2 66 1 0 70
De procentuele, relatieve verdeling per bestuursorgaan is weergegeven in een staafdiagram:
De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan in 2025 Heffingsambtenaar
0%
Invorderingsambtenaar
2%
College B&W
94%
Burgemeester
3%
Gemeenteraad
1% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan in 2024 Heffingsambtenaar
0%
Invorderingsambtenaar
0%
College B&W
87%
Burgemeester
11%
Gemeenteraad
2% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
10
3.6 De verdeling van de ingediende bezwaarschriften tussen organisaties en particulieren Bezwaar en beroep staan alleen open voor een belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks door een besluit wordt geraakt. Ook organisaties worden als belanghebbende gezien wanneer de bezwaren betrekking hebben op de algemene en collectieve belangen die zij krachtens hun doelstellingen en feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen. Voorbeelden van dergelijke stichtingen in de gemeente Aalten zijn de Bomenstichting Aalten en de Stichting Humanitas. De verdeling van de bezwaarschriften ziet er als volgt uit: Indiener bezwaarschrift Burger/bedrijf Organisatie Totaal
Aantal 2025 67 3 70
De procentuele verdeling is weergegeven in een cirkeldiagram. We zien hierbij ten opzichte van 2024 een lichte toename van het aantal ingediende bezwaarschriften door organisaties.
VERDELING INGEDIENDE BEZWAARSCHRIFTEN TUSSEN ORGANISATIES EN PARTICULIEREN IN 2025 Burger/bedrijf
Organisatie
4%
96%
11
VERDELING INGEDIENDE BEZWAARSCHRIFTEN TUSSEN ORGANISATIES EN PARTICULIEREN IN 2024 Burger/bedrijf
Organisatie
2%
98%
3.7 Uitgebrachte adviezen 2025 Van de in het kalenderjaar 2025 behandelde bezwaarschriften zijn er 25 vóór de hoorzitting door bezwaarmakers ingetrokken. In drie andere gevallen is het geschil op een andere wijze opgelost: het bestuursorgaan heeft het bestreden besluit naar aanleiding van het bezwaarschrift voor de hoorzitting aangepast. Dit resulteerde uiteindelijk in een intrekking van het besluit. Over deze bezwaarschriften hoefde de commissie daarom ook geen (inhoudelijk) advies uit te brengen. Over vier bezwaarschriften heeft de commissie wel advies uitgebracht, maar heeft die slechts procedureel en niet inhoudelijk beoordeeld. De commissie adviseerde deze bezwaarschriften kennelijk niet-ontvankelijk te verklaren, omdat bezwaarmakers geen belanghebbenden in de zin van de Awb waren, omdat hetgeen waartegen bezwaarmaker bezwaar aantekende geen besluit in de zin van de Awb was of omdat bezwaarmaker geen procesbelang bleek te hebben. In 2025 zijn er 27 bezwaarschriften behandeld (waarvan 14 op hoorzitting) en de uitkomst ervan is als volgt:
12
Bezwaarschriften 2025 Bezwaren ingetrokken voor de hoorzitting (Geen advies, premediation) Kennelijk niet-ontvankelijk (Geen hoorzitting, alleen advies) Bestreden besluit ingetrokken/ gewijzigd (Geen advies, premediation) Niet-ontvankelijk * Gegrond Ongegrond Procedure loopt nog ** Bezwaarschrift doorgezonden naar rechtbank (geen advies)**** Totaal
Aantal 2025 25 4 3 2 2 19 14 1 70 (27)***
* Een bezwaarschrift kan kennelijk niet-ontvankelijk worden verklaard bij het ontbreken van een vormvereiste, als het vóór of na de wettelijke bezwaartermijn is ingediend, het bezwaarschrift niet is gemotiveerd of de bezwaarmaker overduidelijk geen enkel belang heeft bij het besluit. ** Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van het instrument (pre-)mediation. Het instrument (pre-)mediation zorgt ervoor dat partijen, alvorens een bezwaarschrift wordt behandeld bij de commissie bezwaarschriften, met elkaar in gesprek gaan. Dit kan echter een lange periode in beslag nemen, waardoor het aantal zaken waarbij de procedure nog loopt hoog uitvalt. *** Het aantal totaal behandelde bezwaarschriften komt uit op 27. Hier zijn de ingetrokken bezwaarschriften voor de hoorzitting en de ingetrokken besluiten vanaf gehaald. **** Er is één bezwaarschrift rechtstreeks doorgezonden naar de rechtbank. Dit bezwaarschrift is inhoudelijk niet door de commissie behandeld.
13
De procentuele verdeling is weergegeven in een staafdiagram:
Advisering bezwaarschriften 2025 Bezwaarschrift doorgezonden naar… 1% Procedure loopt nog
20%
Ongegrond
27%
Gegrond
3%
Kennelijk niet-ontvankelijk
7%
Bestreden besluit ingetrokken (geen… 4% Niet-ontvankelijk (geen advies)
3%
Ingetrokken voor de hoorzitting (geen… 0%
36% 5%
10% 15% 20% 25% 30% 35% 40%
Advisering bezwaarschriften 2024 Bezwaarschriften 2024 Bezwaren ingetrokken voor de hoorzitting (Geen advies, premediation) Kennelijk niet-ontvankelijk* (Geen hoorzitting, alleen advies) Bestreden besluit ingetrokken/ gewijzigd (Geen advies, premediation) Niet-ontvankelijk ** Gegrond Ongegrond Procedure loopt nog *** Totaal
Aantal 2024 12 3 1 1 4 14 7 42(45)
* In 2024 zijn drie bezwaarschriften rechtstreeks doorgezonden voor behandeling bij de rechtbank Gelderland. Het betrof drie bezwaarschriften tegen invorderingsbeschikkingen van de burgemeester. Deze bezwaarschriften worden integraal behandeld samen met de bijbehorende last onder dwangsom die ook bij de rechtbank voorligt. Dit verklaart waarom in dat jaar 42 bezwaarschriften zijn behandeld.
14
3.8 Heroverwegingsbesluiten Van de 27 bezwaarschriften waarover de commissie in 2025 advies heeft uitgebracht, het betreffende bestuursorgaan in heroverweging bij bijna alle bezwaarschriften conform het advies van de commissie besloten. Ten aanzien van één zaak is van het advies van de commissie afgeweken. Er is afgeweken van het advies van de commissie om nieuwe feiten en omstandigheden in een handhavingszaak niet af te wachten. Heroverwegingsbesluiten 2025 n.a.v. op zitting behandelde bezwaren Beslissing Conform advies Contrair Aangehouden Totalen
Aantal 22 1 0 23
Percentage (%) 96% 4% 0% 100%
* Bij vier zaken heeft het bestuursorgaan ten tijde van het schrijven van dit jaarverslag nog geen heroverwegingsbesluit genomen, waardoor bij deze gevallen niet kan worden vastgesteld of het advies wordt overgenomen, contrair wordt besloten of wordt aangehouden.
HEROVERWEGINGSBESLUITEN 2025 Conform advies
Contrair
Aangehouden
4%0%
96%
15
HEROVERWEGINGSBESLUITEN 2024 Conform advies
Contrair
Aangehouden
6% 0%
94%
3.9 Afhandelingstermijnen/verdagingsbesluiten Op grond van artikel 7:10 van de Awb dient een bestuursorgaan binnen twaalf weken op het bezwaarschrift te beslissen, gerekend vanaf het einde van de bezwaartermijn. Deze termijn kan ongemotiveerd door het desbetreffende bestuursorgaan met zes weken worden verlengd. Opschorting van de termijn is in overleg en overeenstemming met bezwaarmaker ook mogelijk. Indien de afhandelingstermijn wordt overschreden, kan bezwaarmaker aannemen dat het bestuursorgaan weigert een besluit te nemen en daartegen eveneens een bezwaarschrift indienen. De Wet dwangsom en beroep is ook van toepassing op het niet tijdig beslissen op een ingediend bezwaar- of beroepschrift. Dit betekent dat indien een beslissing op een bezwaar- of beroepschrift niet tijdig wordt genomen, het bestuursorgaan aan de aanvrager een dwangsom verbeurt voor elke dag dat het in gebreke is. Hiervoor moet een belanghebbende het bestuursorgaan wel eerst schriftelijk mededelen dat het in gebreke is. Vanaf dit moment heeft het bestuursorgaan twee weken de tijd om een beslissing te nemen. In 2025 zien we een daling van het aantal niet tijdig afgehandelde bezwaarschriften. Niet tijdige afhandeling wordt veroorzaakt doordat de periode, nadat de advisering door de commissie heeft plaatsgevonden, te lang duurt, zelfs bij gebruikmaking van de verdagingsmogelijkheid.
Er zijn in 2025 in totaal twee zaken te laat afgehandeld. * In vier gevallen is er nog geen heroverwegingsbesluit genomen.
16
Afhandelingstermijnen 2025 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
80%
7%
3%
10%
Afhandelingstermijnen 2024 40% 35%
36%
30%
36%
25% 20% 15% 14%
10% 5% 0% Tijdig afgehandeld
3.10
Verlenging termijn met 6 weken
Termijnoverschrijding
Beroep
Tegen de heroverwegingsbesluiten van de bestuursorganen, die zijn genomen naar aanleiding van de uitgebrachte adviezen van de commissie bezwaarschriften, is er in 2025 in 3 gevallen beroep ingesteld bij de rechtbank Gelderland. In alle gevallen heeft het college en in de voorkomende gevallen de invorderingsambtenaar het heroverwegingsbesluit in overeenstemming met het advies van de commissie genomen. Twee beroepszaken moeten nog voorkomen. De rechter heeft in één beroepszaak geoordeeld dat appellant niet-ontvankelijk is. De procentuele verdeling is weergegeven in een staafdiagram. We zien hierbij ten opzichte van 2024 dat het aantal ingediende beroepszaken licht gedaald is. De commissie volgt met belangstelling hoe deze trend zich in de toekomst ontwikkelt.
17
Beroepschriften ingediend na heroverwegingsbesluit 2025 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
89%
11% Geen beroepschriften ingediend
Ingediende beroepschriften
Beroepschriften ingediend na heroverwegingsbesluit 2024 80% 70%
73%
60% 50% 40% 30% 27%
20% 10% 0% Geen beroepschriften ingediend
3.11
Ingediende beroepschriften
Budgetverantwoording
Het op de gemeentebegroting voor het dienstjaar 2025 geraamde bedrag ten behoeve van de commissie bezwaarschriften bleek toereikend te zijn geweest.
4. Conclusies en aanbevelingen 4.1 Mediation De gemeente Aalten heeft als doelstellingen om deugdelijke besluiten te nemen, bezwaren objectief te behandelen, de juridische kwaliteit te verbeteren en de bezwaarschriften het liefst in een vroegtijdig stadium op te lossen, waardoor langdurige procedures zoveel mogelijk worden voorkomen met als eventueel gevolg het terugbrengen van het aantal bezwaarschriften. Het instrument (pre-)mediation is een 18
belangrijke mogelijkheid die kan worden ingezet bij de oplossing van conflicten. De commissie stelt in dit verband vast dat het aantal bezwaarschriften ten aanzien van 2024 is gestegen. Het daadwerkelijk in de commissie behandelde zaken is echter gedaald. Het is in de gemeente Aalten gebruikelijk dat de vakafdeling die betrokken is bij het opstellen van het besluit, bij de binnenkomst van een bezwaarschrift veelal eerst in contact treedt met bezwaarmaker. Dit gebeurt op verzoek van de secretaris, nadat is gebleken dat bezwaarmaker open staat voor een informeel gesprek, alvorens de formele weg via de commissie wordt bewandeld. De commissie is gebleken dat dit gebeurt op basis van vrijwilligheid en vrijblijvendheid, zonder dat bezwaarmaker zich onder druk gezet voelt om het bezwaarschrift in te trekken. Nader overleg met de vakafdeling kan leiden tot intrekken van het bezwaarschrift en/of wijziging van het bestreden besluit. Wanneer partijen niet tot overeenstemming komen, wordt vervolgens het bezwaarschrift met het volledige procesdossier doorgestuurd naar de commissie bezwaarschriften. De commissie juicht deze proactieve, oplossingsgerichte aanpak toe. Het bieden van een luisterend oor aan bezwaarmakers en het met elkaar hierover in gesprek gaan, kan knelpunten oplossen. Dit voorkomt tijdrovende, juridische procedures.
Met deze werkwijze van (pre-)mediation is in 2010 begonnen en dit heeft in veel gevallen tot een positief resultaat geleid. De commissie stelt vast dat (pre-)mediation ook in 2025 succesvol is geweest: 40% van de ingediende bezwaarschriften werd hierdoor anderszins “opgelost”, waarna de besluiten zijn gewijzigd, ingetrokken en/of de bezwaren zijn ingetrokken. Dit is een stijging t.o.v. het jaar 2024. Bij deze goede cijfers plaatst de commissie echter wel een kritische noot. De commissie stelt namelijk vast dat bij een deel van deze (pre-)mediation zaken het bestuursorgaan als gevolg van een ingediend bezwaarschrift het bestreden besluit intrekt dan wel wijzigt. De commissie geeft de gemeente Aalten in overweging om ook in het primaire proces te sturen op onderling overleg en niet alleen achteraf in de bezwaarprocedure. Het eerste besluit moet zo deugdelijk zijn dat het besluit aan de burger, bedrijf of organisatie goed is uit te leggen. Wanneer de betrokkene vervolgens het bezwaarschrift intrekt, is dat een duidelijk verdienste van de inspanningen aan de voorzijde van het proces. Samenvattend is de commissie van mening dat de informele benadering van de gemeente een goede aanvulling is op de formele bezwaarprocedure.
4.2 Termijnoverschrijdingen Het bestuursorgaan dient binnen twaalf weken op een bezwaarschrift te hebben beslist. Dit is gerekend vanaf de datum na de dag waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken tot aan de bekendmaking van de beslissing op het bezwaar. Enkele jaren geleden heeft de commissie aangegeven dat (geringe) termijnoverschrijdingen relatief vaak voorkomen: ongeveer 50% van de bezwaarschriften. De commissie vroeg aandacht voor dit probleem, omdat zij van 19
mening is dat termijnoverschrijdingen een uitermate negatief effect hebben op de beeldvorming van de burger ten aanzien van de gemeente. Het streven dient er dan ook op gericht te zijn termijnoverschrijdingen te voorkomen dan wel zoveel mogelijk te beperken. Vervolgens is de commissie de laatste jaren gebleken dat door de gemeentelijke organisatie de wettelijke afdoeningstermijn bij het beslissen op een bezwaarschrift steeds beter werd nagekomen. Er was sprake van een duidelijke, positieve, stijgende lijn. In 2024 was er bij acht bezwaarschriften sprake van termijnoverschrijding. In 2025 was er (slechts) bij twee bezwaarschriften sprake van termijnoverschrijding. Er is dus een daling te zien wat betreft de termijnoverschrijding. Ten aanzien van de cijfers van 2024 stelt de commissie vast dat het aantal gevallen waarbij in 2025 sprake is van een termijnoverschrijding in absolute en procentuele getallen is gedaald: in twee gevallen werd de termijn niet gehaald, waardoor het procentueel 3% van de bezwaarschriften betreft waarbij sprake is van termijnoverschrijding. Gezien het feit dat de Algemene wet bestuursrecht wat betreft het afhandelen van bezwaarschriften slechts termijnen van orde kent, zijn de juridische consequenties van de termijnoverschrijdingen doorgaans beperkt. Termijnoverschrijding kan echter wel een schadeclaim opleveren.
In dit geval waarschuwt de commissie de gemeente Aalten dat ook zij niet ontkomt aan de landelijke tendens dat steeds vaker bij een termijnoverschrijding na een ingebrekestelling een dwangsom wordt gevorderd. De Wet dwangsom en beroep is namelijk ook van toepassing op het niet tijdig beslissen op een ingediend bezwaar- of beroepschrift. Dit betekent dat indien een beslissing op bezwaarof beroepschrift niet tijdig wordt gegeven, het bestuursorgaan aan de aanvrager desgevraagd een dwangsom verbeurt voor elke dag dat het in gebreke is. Het bestuursorgaan kan de wettelijke afdoeningstermijn van bezwaarschriften met zes weken verlengen. De commissie heeft de bestuursorganen de afgelopen jaren geadviseerd om bij een dreigende termijnoverschrijding het instrument ‘verdagen’ actiever in te zetten. Dit wordt goed opgepakt. Verder is uitstel van het heroverwegingsbesluit mogelijk als daarover met de bezwaarmaker overeenstemming bestaat. In dit verband kan worden bezien of gedurende het proces van (pre-)mediation, in goed overleg met bezwaarmaker, de termijn zo nodig kan worden verlengd. Bij instemming van de bezwaarmaker wordt geadviseerd dit schriftelijk te bevestigen.
4.3 Besluitvorming op maat In de jaarverslagen van de afgelopen jaren heeft de commissie aandacht gevraagd voor de kwaliteit van het procesdossier en de juridische kwaliteit van besluiten. De commissie bezwaarschriften constateert dat er qua procesdossiers over de gehele linie binnen de gemeentelijke organisatie sprake is van een verbetering ten opzichte van 20
voorgaande jaren. De nota’s van heroverweging en procesdossiers zijn goed verzorgd. De juridische kwaliteit van besluiten is nog wel een punt van aandacht, omdat de juridische grondslag niet altijd (juist) wordt weergegeven. Hiervoor vraagt de commissie aandacht, ook om burgers, bedrijven en organisaties op dit punt goed te kunnen informeren.
4.4 Kwaliteit van de commissie Een werkbezoek aan de rechtbank in Arnhem heeft in 2019 tot een gewijzigde werkwijze van onze commissie geleid. De commissie gaat om herhaling van reeds ingenomen standpunten te voorkomen evenals de rechtbank, meteen over tot het stellen van vragen aan partijen. Deze nieuwe werkwijze bevalt nog steeds goed. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De commissie gaf in haar jaarverslag van 2023 aan geïnteresseerd te zijn in een bijeenkomst omtrent de Omgevingswet. De commissieleden hebben in 2023 een boekje met juridische, praktijkgerichte, informatie van de gemeente Aalten gekregen over deze nieuwe wet. In 2024 hebben zij een serie met cursussen omtrent de Omgevingswet ontvangen. In 2026 zal de Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Aalten 2012 worden geactualiseerd. Aalten, 2 maart 2026 Namens de commissiebezwaarschriften van de gemeente Aalten, De secretaris,
De voorzitter,
F. Knipscheer
mr. A.C. van de Vliert
21