A1. Raadsmededeling 86-2026 beleidsregels Aalten Netcongestie
Tekst van het document
Raadsmededeling openbaar Nummer | : | 86-2026 Datum | : | 26 augustus 2026 B&W datum | : | 25 augustus 2026 Beh. Ambtenaar | : | Jan Veuger en Anna-Lena Penninx Portefeuillehouder | : | Arnold Joost en Rik van Lochem Onderwerp | : | Vaststelling Beleidsregels prioritering aanvragen transportcapaciteit woningbouwprojecten gemeente Aalten Aanleiding: De beschikbaarheid van voldoende elektriciteitscapaciteit is een belangrijke randvoorwaarde voor de realisatie van nieuwe woningbouw. Door de groeiende vraag naar elektriciteit, verduurzaming en elektrificatie staat het elektriciteitsnet steeds meer onder druk. Hierdoor is transportcapaciteit schaars en kunnen woningbouwprojecten vertraging oplopen doordat niet alle projecten gelijktijdig op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten. In raadsmededeling ‘84-2026 Stand van zaken netcongestie’ hebben we u eerder al geïnformeerd over deze situatie. Netbeheerders kenden transportcapaciteit tot voor kort toe op volgorde van binnenkomst, het zogenaamde ‘first come, first served’-principe. Dit systeem houdt echter niet genoeg rekening met de maatschappelijke urgentie van bepaalde projecten en de behoefte om die voorrang te verlenen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft daarom op 2 december 2025 het Codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken vastgesteld (gepubliceerd in Staatscourant 2025, nr.
42323, in werking getreden op 1 januari 2026). Dit Codebesluit verplicht netbeheerders om in congestiegebieden af te wijken van het 'first come, first served'-beginsel en in plaats daarvan te werken met landelijke voorrangsregels op basis van maatschappelijk belang. Tot en met 1 juli 2026 konden initiatiefnemers van projecten nog op de oude wijze direct hun transportcapaciteit aanvragen bij de netbeheerder. Hierna veranderde de manier van aanvragen en komen alle aanvragen (groot en kleinverbruik) op één wachtlijst. Op 6 juli 2026 heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bekend gemaakt dat gemeenten de aanvragen voor woningbouwprojecten namens de initiatiefnemers gecoördineerd kunnen indienen. Deze lijst met projecten moet 1 oktober klaar zijn Deze landelijke werkwijze heeft twee doelen: - | De netbeheerders kunnen nog beter de toekomstige vraag inschatten. Dat helpt hen om de nodige verbeteringen in transportcapaciteit gerichter uit te voeren. - | Gemeenten kunnen namens initiatiefnemers in een vroeg stadium een aanvraag voor transportcapaciteit en een prioriteringsverzoek indienen bij de netbeheerder. | Daarvoor moeten projecten wel in enige mate concreet genoeg zijn.
Een gemeentelijk advies over prioritering geeft echter geen garantie op aansluiting; de netbeheerder blijft verantwoordelijk voor de technische beoordeling, planning en uiteindelijke beschikbaarstelling van transportcapaciteit. Pagina 1 van 3 Pagina 2 van 3 Inhoud mededeling: Beleidsregels gemeente Aalten Om deze gemeentelijke rol transparant en objectief in te vullen, stelt de gemeente Aalten ‘Beleidsregels prioritering aanvragen transportcapaciteit woningbouwprojecten gemeente Aalten’ vast. De beleidsregels geven duidelijkheid over de wijze waarop aanvragen worden gewogen en voorkomen dat keuzes over prioritering willekeurig worden gemaakt. De beleidsregels worden uitsluitend toegepast wanneer sprake is van transportschaarste en prioritering ook noodzakelijk is. Het college beoordeelt volledige aanvragen en kan daarbij advies inwinnen bij onder andere de netbeheerder en regionale samenwerkingspartners. Bij de beoordeling wordt niet alleen gekeken naar de omvang van een woningbouwproject. De volgende vijf criteria zijn bepalend: • planologische en juridische uitvoerbaarheid; • snelheid van realisatie; • bijdrage aan de gemeentelijke woningbouwopgave; • aandeel betaalbare woningen; • bijdrage aan de leefbaarheid van de gemeente en haar kernen. Deze criteria zijn uitgewerkt in een beoordelingsmatrix met een maximum van 100 punten.
Projecten die concreet uitvoerbaar zijn, op korte termijn woningen kunnen opleveren en bijdragen aan de lokale woningbouwopgave en woonambities krijgen daarmee het hoogste prioriteringsadvies. Bij gelijke scores wordt eerst gekeken naar de mate waarin een project concreet en uitvoeringsgereed is, vervolgens naar het aandeel betaalbare woningen en ten slotte naar het moment waarop de volledige aanvraag is ingediend. Belang van een transparante werkwijze De beleidsregels zorgen ervoor dat woningbouwprojecten op een gelijke en uitlegbare manier worden beoordeeld. Doel is om te voorkomen dat schaarse transportcapaciteit wordt gereserveerd voor projecten die nog onvoldoende concreet zijn of waarvan realisatie op korte termijn onzeker is. Een belangrijk uitgangspunt is dat de gemeente projecten enkel op een advieslijst plaatst, daarbij de volgorde van prioriteit aangeeft en deze lijst voordraagt aan de netbeheerder. De gemeente beslist niet over de technische haalbaarheid, beschikbare netcapaciteit, planning van netuitbreidingen of de uiteindelijke toekenning van transportcapaciteit. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de netbeheerder. Vervolg De beleidsregels worden na vaststelling gepubliceerd en initiatiefnemers, woningcorporaties, ontwikkelaars en relevante samenwerkingspartners worden over de nieuwe werkwijze geïnformeerd.
De gemeentelijke organisatie beoordeelt aanvragen volgens de vastgestelde criteria en stemt waar nodig af met de netbeheerder en regionale partners. Omdat de ontwikkelingen rond netcongestie, landelijke regelgeving en woningbouw voortdurend veranderen, worden de beleidsregels geëvalueerd wanneer gewijzigde regelgeving, landelijke afspraken of ontwikkelingen op het elektriciteitsnet daartoe aanleiding geven. Als gemeente hebben we al een goed beeld van alle projecten die er in ons gebied zijn. De bij ons bekende Initiatiefnemers worden op de hoogte gesteld van dit proces en gevraagd of ze gegevens voor de advieslijst aan kunnen dragen. Ook via een persbericht zal hieraan voorafgaand bekendheid worden gegeven. Na het vaststellen van de beleidsregels kan de gemeente de volgorde van de projecten op de uiteindelijke advieslijst aan de netbeheerder aangeven. Deze lijst moet op 1 oktober 2026 klaar zijn. Daarna zullen de projecten door de gemeente bij de netbeheerder worden ingediend. Projecten die niet kunnen worden meegenomen in deze eerste gezamenlijke aanmelding, bijvoorbeeld omdat ze nog niet bekend zijn, kunnen ook op een later moment worden aangemeld. De gemeente en netbeheerder blijven hiervoor naar verwachting dit nieuwe proces gebruiken. Later aanmelden kan er wel toe leiden dat het langer duurt voordat de benodigde transportcapaciteit beschikbaar is.
Pagina 3 van 3 Een plek op de gemeentelijke advieslijst biedt geen garantie op een aansluiting. De advieslijst helpt de netbeheerder om inzicht te krijgen in de projecten die de komende jaren worden verwacht. Uiteindelijk bepaalt Liander of en wanneer een project kan worden aangesloten. Dit blijft afhankelijk van de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet. Tijdslijn • Op 27 augustus wordt een persbericht verstuurd met informatie over hoe wij als gemeente Aalten omgaan met de netcongestie en hoe initiatiefnemers zich kunnen aanmelden. • Op 1 september vindt de vaststelling van de beleidsregels door het college plaats. • Vanaf 27 augustus tot en met 14 september is er een mogelijkheid voor indiening van projecten door initiatiefnemers bij de gemeente Aalten. • Op 22 september zal de advieslijst met de aangemelde projecten behandeld worden in het college. De initiatiefnemers worden van de uitkomst in kennis gesteld. • Vanaf 1 oktober dient de gemeente de advieslijst bij de netbeheerder in, conform de landelijke werkwijze 'Eerder Aanvragen'. • De gemeente Aalten heeft blijvend contact met de netbeheerder en zal proactief de procedures volgen. Bijlage - Geen