7. Raadsmededeling 68-2025 UVP 2025 en uitkomsten Veiligheidsmonitor 2024
Tekst van het document
Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
68-2025 10 juni 2025 I. Geurtsen mr. A.B. Stapelkamp Uitvoeringsplan 2025 en uitkomsten veiligheidsmonitor 2024
Aanleiding: Naar aanleiding van het reeds door u vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost is de afspraak dat er jaarlijks een uitvoeringsplan wordt opgesteld. Naar aanleiding van deze afspraak ontvangt u ter informatie het uitvoeringsplan. Inhoud mededeling: Begin 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost vastgesteld. Deze is in samenwerking met de gemeenten Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk opgemaakt. De nadere uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan vindt jaarlijks plaat via een Uitvoeringsplan. Met voorliggend Uitvoeringsplan 2025 voor de gemeente Aalten wordt uitvoering geven aan de prioriteiten in het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026. In het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost zijn een vijftal prioriteiten geschetst: 1. Ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en Veiligheid 3. Jeugd en Veiligheid 4. Digitale Veiligheid 5. Leefbaarheid De nadere uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan vindt jaarlijks plaats via een lokaal Uitvoeringsplan. Met het jaarlijkse Uitvoeringsplan krijgt u meer inzicht in de werkzaamheden en kunnen we u beter informeren over de voortgang en eventuele knelpunten. Daarnaast draagt het Uitvoeringsplan bij aan de samenwerking met onze interne- en externe partners.
Er wordt gewerkt met doelen en deze doelen worden beschreven met concrete acties, de betrokken partners en wanneer het plaatsvindt in 2025. Het uitvoeringsplan is gezamenlijk opgesteld met de andere drie gemeenten (Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk) maar elke gemeente kent een eigen plan gezien acties veelal gemeente specifiek zijn. Daarnaast ontvangt u de uitkomsten van de veiligheidsmonitor 2023 ter kennisgeving. In 2023 heeft de gemeente Aalten meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap dat elke twee jaar wordt uitgevoerd. De gemeente Aalten nam in 2023 voor het eerste jaar deel aan dit tweejaarlijkse onderzoek. Voor 2025 wordt er opnieuw deelgenomen zodat de jaren met elkaar kunnen worden vergeleken. De uitkomsten van de veiligheidsmonitor 2023 zijn in een rapportage gevoegd. Deze rapportage is opgebouwd naar aanleiding van de prioritaire thema's uit het Integraal Veiligheidsplan. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: - Uitvoeringsplan 2025 - Rapportage veiligheidsmonitor 2023
Pagina 1 van 1
GEMEENTE AALTEN UITVOERINGS PLAN 2025 INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN 2023-2026
Gemeente
Aalten
1. Inleiding Het Uitvoeringsplan 2025 is ontwikkeld in lijn met de prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost (IVP) 2023-2026. Hoewel dit plan specifiek gericht is op de gemeente Oost Gelre, is het tot stand gekomen in afstemming met de omliggende gemeenten Aalten, Berkelland en Winterswijk.
1.1 Looptijd en verantwoording Dit uitvoeringsplan beslaat de periode van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025. Onvoorziene omstandigheden kunnen leiden tot verschuivingen in prioriteiten, waardoor sommige acties mogelijk niet worden uitgevoerd. Daarnaast kunnen nieuwe acties worden opgepakt die beter aansluiten bij de vastgestelde prioriteiten. Eventuele afwijkingen van het plan worden meegenomen in de evaluatie.
1.2 Prioriteiten Het Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2023–2026 (IVP) benoemt een aantal thema’s als prioriteiten voor het aanpakken van veiligheidsvraagstukken. Deze prioriteiten zijn bepaald op basis van het vooraf opgestelde risicoprofiel en voorzien van bijbehorende focuspunten en ambities. Dit uitvoeringsplan vertaalt het IVP naar concrete acties voor het jaar 2025. De vijf prioriteiten zijn:
2
•
Ondermijnende criminaliteit
•
Zorg en Veiligheid
•
Jeugd en veiligheid
•
Digitale veiligheid
•
Leefbaarheid
UITVOERINGSPLAN 2025
3
UITVOERINGSPLAN 2025
1.3 Terugblik 2024 Het IVP is in 2023 vastgesteld in de vier gemeenten. Er is besloten om voor dat jaar geen uitvoeringsplan te maken. Voor 2024 is er wel een uitvoeringsplan gemaakt. Onderstaand wordt een kort, niet uitputtend, overzicht hiervan gegeven. Ondermijnende criminaliteit Afgelopen jaar is Bureau Drugszaken ingehuurd om op de Farm & Country Fair voorlichting te geven. Zij hebben de zaterdag een standplaats gehad op het terrein en verschillende bezoekers signalen leren herkennen van ondermijnende criminaliteit (een drugslab, hennepteelt en aanverwanten). Ook is er bewustwording gecreëerd middels integrale controles op verschillende vlakken en heeft er een schouw op het bedrijventerrein (zowel in Aalten als in Dinxperlo) plaatsgevonden. Er zijn twee aandacht functionarissen mensenhandel aangesteld binnen de gemeente Aalten die het onderwerp mensenhandel gaan uitlichten. Zorg en Veiligheid Casussen die een integrale aanpak behoeven worden besproken in een intern overleg tussen de teams sociaal domein (taak zorg- en veiligheid) en bestuursondersteuning en veiligheid (taak openbare orde en veiligheid en handhaving). In 2024 is de tijdelijke uitbreiding die vanaf november 2023 van één Fte procesregisseur Zorg- en Veiligheid gold, verlengd. Dit brengt onder andere met zich mee dat er beter ingespeeld kan worden op lokale en regionale ontwikkelingen.
Jeugd en Veiligheid Er is nauw contact tussen de jeugdboa, jeugdagenten en jongerenwerkers. Hier wordt informatie gedeeld over jongeren die dreigen af te glijden. Indien noodzakelijk wordt er geschakeld naar de procesregisseurs zorg en veiligheid en/of de adviseur openbare orde en veiligheid. Er is daarnaast extra gehandhaafd op plekken die bekend zijn als overlastplekken. Dit zowel door de politie als de handhaving. Digitale veiligheid In 2024 is er gezamenlijk met de drie andere gemeenten, Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk en de politie Achterhoek Oost meegedaan aan de landelijke actiedag op 2 april #EchtNietVandaag en met de week van de digitale veiligheid 21 tot en met 25 oktober. Hierbij zijn verschillende doelgroepen, ouderen, jongeren en het MKB voorgelicht op digitale veiligheid. Leefbaarheid Alle bovengenoemde prioriteiten hangen samen met leefbaarheid. Er wordt dan ook doorlopend gewerkt aan het vergroten van de leefbaarheid in de gemeente. Dit gebeurt onder andere door te acteren op meldingen, het zichtbaar zijn van onze medewerkers en aandacht te hebben voor zowel kleine als grote problematiek in de wijk.
4
UITVOERINGSPLAN 2025
1.4 Legenda = Behaald = Lopend/bezig = Niet behaald Deze smiley’s vormen een terugblik van 2024. Bij sommige acties staat geen smiley, dit bekent dat deze in 2024 nog niet waren opgenomen in het UVP en nieuwe acties zijn voor 2025.
2. Prioriteiten/Ambities/Acties 2025 Wat gaan we doen in 2025? In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de prioriteiten/ambities en acties in 2025 voor de gemeente Aalten. De gemeente Aalten is een grensgemeente. Dit houdt in dat er contact is met Duitsland op verschillende aspecten, hier zijn ook wel de grenzhoppers voor aangesteld. Op het gebied van veiligheid betekent dit ook dat we de regionale en internationale samenwerking opzoeken. Een focuspunt is en blijft dan ook voor Aalten om deze samenwerking te stimuleren. Voor de komende jaren gebeurt dit onder andere door het project CrossFire. Het doel van dit project is de totstandkoming van de eerste Duits-Nederlandse brandweerkazerne tussen Dinxperlo en Suderwick. Voor 2025 blijft de ambitie om een geschikte locatie in eigendom te krijgen en eerste stappen te zetten.
2.1 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een containerbegrip, waar veel verschillende vormen van criminaliteit onder geschaald (kunnen) worden. Er zijn drie focuspunten geformuleerd in het IVP: •
Milieucriminaliteit;
•
Drugscriminaliteit;
•
Zorgfraude.
De ambities op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit zijn:
5
•
Verbeteren informatiepositie.
•
Vergroten weerbaarheid: bestuurlijk, ambtelijk en inwoners/ondernemers.;
•
Intensiveren lokale en regionale aanpak.
•
Verminderen georganiseerde criminaliteit aan de hand van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten.
UITVOERINGSPLAN 2025
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Preventie/aanpak Wat gaan we doen? Het uitvoeren van BIBOB-toetsen op basis van de beleidsregels Bibob. Indien noodzakelijk
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, RIEC, politie, OM
Doorlopend
Organiseren van bewustwordingsbijeenkomsten voor inwoners en medewerkers, zowel op
Gemeente, Platform Veilig Ondernemen, politie,
Doorlopend
bestuurlijk als ambtelijk niveau. Bewustwordingsbijeenkomsten/campagnes voor inwoners.
Meld Misdaad Anoniem
beleidsregels uitbreiden.
•
Aansluiten bij een voorlichting evenement over ondermijning.
•
Infographics laten opmaken.
•
Verspreiden meterkastkaart met meldpunten.
•
Intensiveren meldingsbereidheid via Meld Misdaad Anoniem.
Intern en extern actief communiceren op het gebied van ondermijning en weerbaarheid.
Gemeente en politie
Doorlopend
Controleren op het Digitaal Opkopers Register (DOR).
Gemeente, politie
Doorlopend
De Euregio zet een samenwerking op met Duitsland op het gebied van grensoverschrijdende
Gemeente, Euregio, politie, RIEC
Doorlopend
Uitvoering blijven geven aan de wet goed verhuurderschap binnen de organisatie breed.
Gemeente
Doorlopend
Deelnemen aan week van de ondermijning
Regionaal, gemeente, politie, ODA, RIEC
Q2
Jaarlijks een infographic delen met het College en de gemeenteraad met daarin de activiteiten en
Gemeente
Eén keer
ondermijning. Gemeente Winterswijk is hier trekker in.
cijfers die relevant zijn voor ondermijnende criminaliteit. Integrale controles op diverse thema’s zoals buitengebied, bedrijventerreinen, arbeidsmigranten en
per jaar Gemeente, politie, ODA
horecagelegenheden.
Minimaal 1x per kwartaal
Het registreren van verdachte situaties door de boa’s voor dossiervorming.
Gemeente
Doorlopend
Volgen van ontwikkelingen en oriënteren op proces voor integraal afpakken om criminelen financieel
OM, politie, Belastingdienst, gemeente, RIEC
Indien nodig
te treffen op strafrechtelijk, fiscaal en bestuurlijk gebied.
6
UITVOERINGSPLAN 2025
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Preventie/aanpak (vervolg) Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Uitkomsten veiligheidsmonitor 2024 gebruiken.
Gemeente, CBS, I&O en Datalab GO.
Q3 en Q4
Deelname aan regionaal interventieteam.
Gemeente, politie
Q1 t/m Q4
Uitvoering geven aan regionale ondermijningscampagne Achterhoek.
Achterhoekse gemeente
Na bekend
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Informatiepositie Wat gaan we doen? Delen van signalen in het lokale ondermijningsoverleg.
Betrokken partij(en) / regie Gemeente, politie, ODA, RIEC
Wanneer? Eén keer in de vier weken
Casuïstiek aandragen bij het informatieplein.
RIEC, politie, gemeente, OM,
Doorlopend
Belastingdienst, UWV, ODA Delen van (regionale) ontwikkelingen met betrekking tot
Achterhoekse gemeenten
4 keer per jaar
ondermijning bij het Regionaal Ondermijningsoverleg. Deelname klankbord Datalab GO en dit dashboard gebruiken voor ‘sturing’.
Gemeente, Datalab GO
Doorlopend
Interne (LAA, Zorg en veiligheid) en externe (politie, ODA)overlegstructuren intensiveren
Gemeente en partners
Doorlopend
Standaard overleg met gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk betreffende digitale veiligheid met
Gemeente, politie
Doorlopend
Achterhoek Oost, gemeenten
Q1 en Q4
aanvulling van de politie. Inregelen van cyberoverleg met AOV’ers in Achterhoek Oost
7
UITVOERINGSPLAN 2025
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 1 milieucriminaliteit Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Handhaven op milieuvergunningen en waar nodig bestuursrechtelijke maatregelen opleggen wanneer
Gemeente, ODA, Waterschap Rijn en
Indien nodig
bedrijven zich niet aan de vergunningsverplichting houden.
Ijssel
Aansluiten bij multidisciplinair controles die bijvoorbeeld door de politie en/of de ODA worden uitgevoerd
Politie, Boa’s, Gemeente, ODA
Doorlopend
Branchegericht controles (laten) uitvoeren.
Gemeente en Districtelijk
Doorlopend
ondermijningsteam Handhaven op het bestemmingsplan en uitvoering geven aan het HUP (Handhavingsuitvoeringsplan)
8
Gemeente
Doorlopend
UITVOERINGSPLAN 2025
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 2 drugscriminaliteit Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente
Indien nodig
Aansluiten bij bewustwordingscampagnes c.q. preventiemaatregelen inzake landelijke drugsaanpak.
Achterhoekse gemeenten
Indien nodig
Het versterken van de samenwerking met de middelbare scholen voor voorlichting op het gebied van drugs
Gemeente, politie, bureau Halt, Tactus en
Doorlopend
en criminaliteit.
Iris Zorg, scholen
Naar aanleiding van de motie van T. Holtman (CU) (verder genoemd ‘motie bewustwordingscampagne’):
Ministerie
Inzetten bestuurlijke maatregelen: •
Gebiedsverbod
•
Last onder dwangsom
•
Woningsluiting (conform artikel 13b Opiumwet c.q. Damoclesbeleid).
•
Wet Victoria.
In februari
Een bewustwordingscampagne tegen drugsgebruik initiëren met als kernboodschap: “Als je drugs gebruikt,
2024 is
stimuleer je niet alleen jezelf, maar ook criminaliteit. Ook al doe je het maar af en toe. Jouw lijntje of pilletje
motie Bikker
heeft een directe link met het criminele circuit.”
(KST-3615924) aangenomen. We wachten deze landelijke lijn af.
9
UITVOERINGSPLAN 2025
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 3 zorgfraude Wat gaan we doen? Signalen van zorgfraude oppakken.
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente (specifiek ook sociaal domein),
Doorlopend
regionaal toezichthouder. Uitvoering geven aan het regionaal mensenhandel beleid
Regionaal
Doorlopend
Bibob-beleid tegen het licht houden om zorgfraude tegen te gaan.
Regionaal
2025
Bewustwordingsbijeenkomsten organiseren voor interne collega’s en specifiek het team Dienstverlening en
Gemeente (intern)
Doorlopend
team Mens en Samenleving.
10
UITVOERINGSPLAN 2025
11
UITVOERINGSPLAN 2025
2.2 Zorg en veiligheid Kwetsbare inwoners kunnen mogelijk een risico of bedreiging vormen voor zichzelf of voor hun omgeving. Het is belangrijk dat de zorg- en veiligheidspartners intensief en effectief samenwerken om dit risico te verkleinen. De volgende focuspunten zijn geformuleerd in het IVP met betrekking tot zorg en veiligheid: •
Personen met onbegrepen gedrag;
•
Huiselijk geweld en kindermishandeling;
Hierbij zijn onderstaande ambities geformuleerd: • •
Versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners doormiddel van vroegtijdig delen van informatie tussen partners en gezamenlijk inzetten op preventie binnen focuspunten van zorg en veiligheid. Voorkomen/tegengaan van veiligheidsvraagstukken veroorzaakt door kwetsbare inwoners (lokale persoonsgerichte zorg en ondersteuning).
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Preventie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
De samenwerking op het snijvlak zorg en veiligheid stimuleren.
Gemeente en partners
Doorlopend
Aandacht blijven vragen door middel van communicatie om zorgen te delen over inwoners
Gemeente
Doorlopend
Zorg en Veiligheid beter positioneren in samenwerkingsverbanden en meer en beter netwerken.
Gemeente en partners
Doorlopend
Inzetten op preventie (presentaties geven, meedoen aan verschillende overleggen).
Gemeente en partners
Doorlopend
Opleiden van ketenpartners (boa’s, toezichthouders, politie) om signalen te herkennen en op de juiste wijze
Gemeente en partners
Doorlopend
(zowel lokaal, regionaal als landelijk).
door te wijzen.
12
UITVOERINGSPLAN 2025
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Informatiepositie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
In een vroeg stadium informatie delen binnen het casusoverleg.
Gemeente
Wanneer? Eén keer per zes weken
Complexe casussen aandragen bij het Zorg- en Veiligheidshuis Noord- en
Gemeente, DJI, GGNet, Iriszorg, Jeugdbescherming Gelderland,
Oost-Gelderland.
politie, OM, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering,
Indien nodig
Tactus, Veilig Thuis, Lege stoel voor overige netwerkpartners die worden per casus uitgenodigd. De Wet Aanpak Meervoudige Problematiek implementeren binnen de
Overheid
Dit verder door de
organisatie.
centrale overheid wordt opgepakt.
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Aanpak Wat gaan we doen? Gebruik maken van de Multidisciplinaire aanpak (MDA++) en de Verklarende Analyse
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente en partners
Doorlopend
Uitvoeringsplan achterhoekse visie actieplan dak- en thuislozen opstellen.
Gemeente
2025
Regionale ontwikkelingen blijven volgen over ‘samen op in Acuut’.
8 gemeentes vanuit de regionale werkgroep Z&V
Doorlopend
voor alle betrokken gezinsleden.
13
UITVOERINGSPLAN 2025
Zorg en veiligheid - Focuspunt 1 personen met onbegrepen gedrag Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Meldpunt ‘niet acute zorg’ verder uitbreiden/intensiveren (bij de politie heet dit ‘I28 meldingen’).
Gemeente, politie, GGNet
Doorlopend
Aansluiten overlegtafel huisartsen.
Gemeente en GGNet
Doorlopend
Opleggen van bestuurlijke maatregelen waar nodig:
Gemeente en partners
Is gedaan
•
Crisismaatregel (BM).
•
Inbewaringstelling RM (BM).
•
Zorgmachtiging vanuit Wet Zorg en Dwang.
•
Zorgmachtiging Wet Verplichte GGZ.
•
Contactverbod vanuit HG (BM).
•
Gebiedsverbod (BM).
indien nodig.
Zorg en veiligheid - Focuspunt 2 huiselijk geweld en kindermishandeling Wat gaan we doen? Tijdelijk huisverbod opleggen conform Wet tijdelijk huisverbod om huiselijk geweld en/of
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, politie, Veilig Thuis
Indien nodig
Gemeente en Veilig Thuis
Doorlopend
Aansluiten bij de Achterhoekse ontwikkel tafel jeugd- en gezin. In de Achterhoek moeten we per
Achterhoekse gemeenten, Veilig Thuis,
Doorlopend
gemeente werken met sterk lokale teams, deze teams moeten we nog gaan uitrollen. Dit is een
Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de
voortvloeisel uit de visie Veilig Thuis, hier komt een uitvoeringsplan bij.
Kinderbescherming.
kindermishandeling te voorkomen of aan te pakken. Contact met Veilig Thuis intensiveren. Overzichten hebben en houden van de Veilig Thuis meldingen. Dit voorsorterend op het aangepaste stelsel kind- en gezinsbescherming.
14
UITVOERINGSPLAN 2025
15
UITVOERINGSPLAN 2025
2.3 Jeugd en veiligheid Wanneer jongeren overlast veroorzaken of criminele handelingen uitvoeren heeft dit een negatieve invloed op het woongenot en het veiligheidsgevoel van inwoners. Het is daarom van belang om hier een (preventieve) aanpak op te hebben. De volgende focuspunten zijn geformuleerd in het IVP: Focuspunten: •
Drankgebruik
•
Drugsgebruik
•
Jeugdcriminaliteit
•
Jeugdoverlast
Onderstaand de bijbehorende ambities: •
Voorkomen en tegengaan van kwetsbare (risico)jongeren door meer toezicht op de jeugd.
•
Versterken van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners omtrent jongeren.
•
Voorkomen/tegengaan van (overmatig) alcoholgebruik onder jongeren.
•
Voorkomen en tegengaan van drugsgebruik onder jongeren.
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Preventie Wat gaan we doen? Met voorlichting inzetten op weerbaar worden tegen groepsdruk.
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, politie, Schaersvoorde, Halt,
Doorlopend
jongerenwerk, OT, JGZ. Convenant Veilige Scholen Achterhoek Oost Voortgezet onderwijs in werking laten treden.
Gemeenten, politie, OM, GGD, IrisZorg,
Q1 2024
Halt, scholen
16
UITVOERINGSPLAN 2025
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Informatiepositie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
In een vroeg stadium informatie delen over risicojongeren en tevens ook informatiedeling omtrent school
Gemeente, politie, Schaersvoorde, Halt,
Eén keer
en veiligheid (preventie overleg).
jongerenwerk, leerplicht, OT, JGZ, Iriszorg.
per 6 weken
Aansluiten bij het COO overleg van de politie.
Gemeente en politie
Eén keer per 6 weken
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Aanpak Wat gaan we doen? Het huidige preventieve jongerenbeleid voortzetten en het welzijn van jongeren op het gebied van (mentale)
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente en partners
Doorlopend
Gemeente, politie
Indien nodig
Gemeente, Boa’s, politie,
Doorlopend
gezondheid en middelen gebruik voortzetten. Inzetten van waarschuwingsgesprek en/of last onder dwangsom en/of gebiedsverbod bij herhaaldelijk overlast plegen Toezichthoudend/handhavend optreden in overlastgebieden
jongerenwerkers
17
UITVOERINGSPLAN 2025
Jeugd en veiligheid – Focuspunten 1 en 2 drank- en drugsgebruik Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Voorlichtingen geven aan jongeren en hun ouders op verschillende plekken zoals in het onderwijs of bij
Gemeente, GGD, IrisZorg, onderwijs,
Doorlopend
verenigingen
verenigingen
Handhaven op de Alcoholwet in Aalten
Gemeente
Doorlopend
Naar aanleiding motie bewustwordingscampagne: Een bewustwordingscampagne tegen drugsgebruik
Betrokken partijen ministerie
We wachten
initiëren met als kernboodschap: “Als je drugs gebruikt, stimuleer je niet alleen jezelf, maar ook criminaliteit.
deze landelijke
Ook al doe je het maar af en toe. Jouw lijntje of pilletje heeft een directe link met het criminele circuit.
lijn af.
Jeugd en veiligheid – Focuspunt 3 en 4 jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Toezichthouden/handhavend optreden in overlast gebieden.
Gemeente, politie, jongerenwerk
Doorlopend
Vroegtijdig een jongere in de “spotlight” zetten door interventie op de jongere in te zetten en de ouder/
Gemeente, politie,
Indien nodig
Inzetten van jeugdboa en jeugdagenten
Gemeente, politie,
Doorlopend
Inzetten last onder dwangsom bij herhaaldelijk overlast plegen.
Gemeente
Indien nodig
verzorger actief te informeren.
18
UITVOERINGSPLAN 2025
19
UITVOERINGSPLAN 2025
2.4 Digitale veiligheid Hoewel de traditionele geregistreerde criminaliteit al jaren afneemt, zijn er andere (minder zichtbare) vormen van criminaliteit die toenemen. Digitale criminaliteit is hier een voorbeeld van. Digitale criminaliteit kan grote schade aanbrengen, zowel op materieel als op mentaal vlak. Het is daarom van belang dat er wordt ingezet op digitale veiligheid. De focuspunten voor deze aanpak in het IVP zijn als volgt: •
Digitale weerbaarheid: inwoners, bedrijven en instellingen bewust en weerbaar maken.
•
Het bieden van handelingsperspectief en het ontwikkelingen van een gerichte aanpak bij digitale veiligheid.
Hier horen de volgende ambities bij: •
Verminderen van slachtofferschap van digitale criminaliteit door inwoners, bedrijven en instellingen weerbaarder te maken en barrières op te werpen voor daders en
dadergroepen. •
Inzicht krijgen in de aard en omvang van digitale criminaliteit om (indien mogelijk) gerichte acties te ondernemen.
Digitale Veiligheid (algemeen) – Preventie, informatiepositie en aanpak Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Een plan opstellen voor digitale veiligheid van de gemeentelijke organisatie met bijzondere aandacht voor
Gemeente
2025
gegevensbescherming van onze inwoners en organisatie.
Indien nodig: externe partij
Communicatief aandacht besteden aan digitale veiligheid met een nadruk op het belang van melden.
Gemeente, politie
Doorlopend
Standaard overleg met gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk betreffende digitale veiligheid met
Gemeenten, politie
Doorlopend
Achterhoek Oost gemeenten
Q1 t/m Q4
aanvulling van de politie. Inregelen van cyberoverleg met AOV’ers in Achterhoek Oost
20
UITVOERINGSPLAN 2025
Digitale Veiligheid – Focuspunt 1 verminderen van slachtofferschap door barrières op te werpen tegen daders en dadergroepen Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Aansluiten bij landelijke en regionale voorlichtingscampagnes en delen op social media kanalen
Gemeente
Doorlopend
Medewerkers van de gemeente trainen in digitale veiligheid.
Gemeente
Doorlopend
Contact met de bibliotheek intensiveren
Gemeente en bibliotheek
Doorlopend
Digitale Veiligheid – Focuspunt 2 inzicht krijgen in de aard en omvang van digitale criminaliteit om (indien mogelijk) gerichte acties te ondernemen Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Digitale veiligheid agenderen op de lokale driehoek.
Gemeente, politie, OM
Doorlopend
Uitkomsten Veiligheidsmonitor en Datalab GO met betrekking tot digitale veiligheid gebruiken in de aanpak
Gemeente, CBS, I&O, Datalab GO
Doorlopend
Gemeente (jeugdboa), politie, scholen
1 keer per
van digitale criminaliteit Inzetten Mobiel Media Lab door politie op scholen.
jaar
21
UITVOERINGSPLAN 2025
2.5 Leefbaarheid Verschillende vormen van overlast kunnen zorgen voor een minder prettige leefomgeving. Hierdoor neemt de leefbaarheid af. Het is van belang dat inwoners zich veilig voelen. Daarom is het volgende focuspunt opgesteld in het IVP: De samenwerking met de politie verder versterken om het wijkgericht werken te implementeren. Hier past de volgende ambitie bij: Overlast in de brede zin aanpakken om de leefbaarheid te vergroten. Dit doen wij door in te zetten op preventie, zorg en repressie. Leefbaarheid (algemeen) – Preventie, informatiepositie en aanpak Wat gaan we doen? Overlast in de brede zin aanpakken om de leefbaarheid te vergroten.
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente in samenwerking met werkgroepen:
Doorlopend
1. Samenwerking Veilig Ondernemen Winkels; 2. Samenwerking Veilig Ondernemen; Bedrijven; 3. Samenwerking Veilig Ondernemen Buitengebied. Kwetsbare inwoners begeleiden in zorg- en veiligheidstrajecten door dit integraal
Gemeente
Doorlopend
Gemeente, CBS, I&O en Datalab GO.
Doorlopend
Eerder inzetten op buurtbemiddeling om escalerende situaties te voorkomen.
Gemeente, politie, buurtbemiddeling
Doorlopend
Eerder samenkomen met ketenpartners om woonoverlast situaties te bespreken
Gemeente, politie, buurtbemiddeling, woningbouwcorporaties (de
Doorlopend
en hier preventief op in te spelen.
Woonplaats) en maatschappelijke organisaties (Figulus Welzijn)
Inzet handhavende instrumenten tegen (woon)overlast:
Gemeente, politie
Doorlopend
Gemeente, CBS, I&O en Datalab GO.
Q3 en Q4
op te pakken en hier door de leefbaarheid te vergroten. Informatie uit verschillende data koppelen zoals Datalab GO en de Veiligheidsmonitor die wordt uitgevoerd.
•
Bestuursrecht (gemeentewet, Woningwet)
•
Privaatrecht
•
Strafrecht
•
Wet Aanpak Woonoverlast
Uitkomsten veiligheidsmonitor 2024 gebruiken.
22
UITVOERINGSPLAN 2025
Leefbaarheid – Focuspunt 1 de samenwerking met de politie versterken om het wijkgericht werken te implementeren Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Zichtbaar zijn in de wijk door inzet van verschillende partijen. Meer oren en ogen in de wijk betekent meer
Gemeente, politie, welzijnsorganisaties
Doorlopend
aanspreekpunten. Hierdoor wordt vroegsignalering beter opgepakt.
23
UITVOERINGSPLAN 2025
3. Vervolg Dit uitvoeringsplan (UVP) geeft invulling aan de vijf centrale thema’s uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) en richt zich op de focuspunten en bijbehorende ambities. De activiteiten in dit UVP zijn dan ook direct afgestemd op de focuspunten uit het IVP en dragen bij aan de realisatie daarvan. Het risicoprofiel vormt een stevige basis voor de uitwerking van de activiteiten. In samenwerking met verschillende domeinen worden zowel preventieve maatregelen (gericht op oorzaken) als responsstrategieën (gericht op gevolgen) beschreven. De voortgang van deze acties wordt jaarlijks verantwoord. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor flexibiliteit, zodat er adequaat ingespeeld kan worden op nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen.
Gemeente
Aalten
VEILIGHEIDSMONITOR 2023 Aalten
INHOUDSOPGAVE
1. Samenvatting
2
2. Inleiding
3
2.1 Veiligheidsmonitor
3
2.2 Steekproef en respons
3
2.3 Vragenlijst en vrije ruimte
3
2.4 Analyse en wegingsfactoren
4
2.5 Insteek rapportage 3. Leefbaarheid
4 5
3.1 Veiligheidsbeleving 3.2 Overlastbeleving
5 8
3.3 Leefbaarheid
10
3.4 Functioneren gemeente 3.5 Handhaving
12 13
4. Jeugd en veiligheid
17
4.1 Onveiligheid
17
4.2 Overlast en criminaliteit
18
5. Zorg en veiligheid
20
5.1 Onbegrepen gedrag
20
6. Digitale Veiligheid 6.1 Slachtoffers
24 24
6.2 Preventie 7. Ondermijnende criminaliteit
25 26
7.1 Verdachte situaties
26
7.2 Drugshandel
27
1
1. SAMENVATTING Er is door Aalten in Datalab GO-verband in 2023 meegedaan aan de Veiligheidsmonitor, een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap dat elke twee jaar wordt uitgevoerd. In deze rapportage zijn, aan de hand van de prioritaire thema’s uit het Integraal Veiligheidsplan van Achterhoek-Oost, de belangrijkste uitkomsten op het gebied van leefbaarheid, jeugd en veiligheid, zorg en veiligheid, digitale veiligheid en ondermijnende criminaliteit op een rij gezet. Over het algemeen laat Aalten qua leefbaarheid geen afwijkend patroon van het basisteam Achterhoek-Oost zien. De inwoners voelen zich minder onveilig dan gemiddeld in Nederland. De deelnemers rapporteren dat de zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers in zowel de eigen woonbuurt als elders in de gemeente in Aalten relatief hoog is, in vergelijking met Achterhoek-Oost. In Aalten wordt de meeste overlast ervaren van verkeersproblemen als te hard rijden in de buurt en parkeerproblemen en van fysieke verloedering als hondenpoep en rommel op straat. Inwoners van Aalten voelen zich even onveilig door het gedrag van jongeren dan gemiddeld in Achterhoek-Oost. De meeste jeugdoverlast wordt door inwoners ervaren van geluidsoverlast door jongeren, jongeren die ruzie maken of schreeuwen op straat en jongeren die teveel drinken.
Op het gebied van zorg en veiligheid, komt men in Aalten relatief minder mensen met onbegrepen gedrag tegen dan gemiddeld in Achterhoek-Oost. Qua slachtofferschap en preventiemaatregelen toont Aalten voor wat betreft digitale veiligheid geen afwijkend beeld van de regio. Wat betreft ondermijnende criminaliteit laat Aalten op het gebied van verdachte situaties ook geen afwijkend beeld zien. Wel wijken de locaties waar volgens inwoners vermoedelijk drugs wordt gedeald iets af van die in Achterhoek-Oost. Zo geven minder inwoners aan dat er op straat en in parken wordt gedeald, maar meer inwoners vermoeden dat dit op school en/of bij het station gebeurd.
2
2. INLEIDING 2.1 Veiligheidsmonitor In 2023 hebben negen gemeenten – waaronder Aalten – in Datalab GO-verband meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap dat elke twee jaar wordt uitgevoerd. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Ipsos I&O nemen in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid tweejaarlijks 65.000 enquêtes af onder de Nederlandse bevolking. Dit levert gegevens over veiligheid op basisteamniveau op. Tevens bestaat de mogelijkheid dat gemeenten zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor. Zij kopen dan enquêtes in bij Ipsos I&O, bovenop de enquêtes die vanuit het landelijke onderzoek voor hun eigen gemeente al beschikbaar zijn. Zo krijgt de gemeente representatieve resultaten op een lager schaalniveau, dat van de eigen gemeente.
2.2 Steekproef en respons Door het CBS is een aselecte steekproef 2.256 inwoners geselecteerd uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Aalten. Aalten wenste informatie die representatief is op gemeenteniveau en wilde onderscheid kunnen maken tussen het beeld in de kernen (Aalten, Bredevoort, Dinxperlo) en het buitengebied. Daar is de steekproef op ingericht. De keuze voor de steekproefopzet heeft elke gemeente binnen Datalab GO-verband zelf kunnen maken. De inwoners die in de steekproef geselecteerd zijn kregen in augustus 2023 een uitnodiging toegestuurd met daarin een verzoek aan deelname aan de enquête. Zij konden daarna tot november de vragenlijst online invullen. In Aalten hebben in totaal 906 van de 2.256 inwoners die geselecteerd zijn een volledige vragenlijst ingevuld. Dit levert een goed responspercentage van 40,1% op. Het landelijke responspercentage is 33,1%.
2.3 Vragenlijst en vrije ruimte Standaard bestaat de vragenlijst uit elf vragenblokken waarin verschillende onderwerpen aangaande leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap behandeld worden, namelijk: - Leefbaarheid woonbuurt; - Beleving overlast in de buurt; - Veiligheidsbeleving; - Slachtofferschap - Tevredenheid laatste politiecontact; - Oordeel functioneren politie in de buurt; - Oordeel functioneren politie algemeen; - Oordeel functioneren gemeente; - Preventie; - Respectloos gedrag; - Achtergrondkenmerken. Daarnaast hebben de negen gemeenten in Datalab GO-verband gebruik gemaakt van de mogelijkheid om vragen in de vrije ruimte van de vragenlijst toe te voegen. In een aantal sessies met de gemeenten is gekozen voor vragen rondom een vijftal lokale onderwerpen . Gekozen is voor:
3
-
Verdachte situaties; Drugshandel en -gebruik; Jeugdoverlast en -criminaliteit; Zorg en veiligheid; Handhaving.
2.4 Analyse en wegingsfactoren Het is cruciaal voor een steekproefonderzoek dat de steekproef waarop uitspraken worden gebaseerd, zo representatief mogelijk is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te verbeteren, is een weging toegepast. Weging is een wiskundige methode die ervoor zorgt dat eventuele scheefheden in de respons ten opzichte van de populatie worden gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- of oververtegenwoordigd zijn, zwaarder of juist minder zwaar mee te laten tellen in de resultaten. Het CBS heeft een weging toegevoegd aan het databestand van de Veiligheidsmonitor. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. Dankzij deze weging is de steekproef van de Veiligheidsmonitor representatief voor de bevolking van de gemeente Aalten. De steekproef is ook representatief voor alle kernen tezamen en het buitengebied. Op het niveau van kernen kunnen geen representatieve uitspraken worden gedaan.
2.5 Insteek rapportage Er is door Aalten enkel in 2023 deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. Dit betekent dat er op gemeenteniveau geen vergelijking met eerdere jaren mogelijk is en dat er dus ook geen trends in kaart kunnen worden gebracht. De uitkomsten van Aalten en de verschillende deelgebieden zijn in deze rapportage waar mogelijk afgezet tegen de resultaten in het Basisteam Achterhoek-Oost en de landelijke cijfers over Nederland, die wel voor meerdere jaren beschikbaar zijn. In het geval van de vragen in de vrije ruimte is er geen vergelijking met de landelijke cijfers mogelijk. Het Basisteam Achterhoek-Oost bestaat uit de gemeenten Aalten, Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk. Sommige onderwerpen – wanneer bijvoorbeeld verschillende vormen van overlast gerangschikt moeten worden – lenen zich niet goed voor vergelijking met de cijfers op basisteam- en landelijk niveau. Ook wordt er in deze rapportage vergeleken met de verschillende steekproefgebieden in Aalten. Deze bestaan uit de kernen Aalten, Bredevoort en Dinxperlo en het buitengebied. In de grafieken worden deze deelgebieden omschreven door de gemeente (in dit geval Aalten) gevolgd door het desbetreffende deelgebied na het liggende streepje. Dus de kern van Aalten wordt in de grafiek weergegeven als Aalten – Aalten. Deelname aan de veiligheidsmonitor levert veel informatie op.
De vragen en antwoorden zijn verwerkt in een interactief dashboard door Datalab GO voor de deelnemende gemeenten. Het voert te ver om alle uitkomsten in een rapport te behandelen. Er is daarom een selectie gemaakt. De selectie van de onderwerpen in dit rapport is gebaseerd op de prioritaire thema’s die genoemd zijn in het Integrale Veiligheidsplan 2023 – 2026 van Achterhoek-Oost. Dit betreffen leefbaarheid, jeugd en veiligheid, zorg en veiligheid, digitale veiligheid en ondermijnende criminaliteit.
4
3. LEEFBAARHEID 3.1 Veiligheidsbeleving
Figuur 1. Veiligheidsbeleving algemeen
Zo’n 24,5% van de inwoners van de gemeente Aalten voelt zich weleens onveilig (zie figuur 1). Dit is in lijn met het gemiddelde van 26,1% in Achterhoek-Oost, maar ligt onder het Nederlands gemiddelde van 34,9%. Slechts een heel klein deel in de gemeente Aalten voelt zich vaak onveilig. Inwoners van het buitengebied voelen zich over het algemeen iets onveiliger onveilig dan gemiddeld in de gemeente Aalten. 27,1% van de inwoners in het buitengebied geven aan dat men zich wel eens onveilig voelt. In Dinxperlo is dit echter maar 22,6%. Het aandeel inwoners van de gemeente Aalten dat zich vaak onveilig voelt, ligt met 0,6% ook onder het Nederlands gemiddelde van 2,1%.
5
Figuur 2. Veiligheidsbeleving in eigen buurt
Het veiligheidsgevoel dat mensen in hun eigen buurt ervaren laat een ander beeld zien. Het verschil met het Nederlands gemiddelde is groter (zie figuur 2). Terwijl in Nederland zo’n 15,0% van de inwoners zich weleens onveilig voelt in eigen buurt, is dit in de gemeente Aalten maar 6,8% van de inwoners. Dit is net iets lager dan de 7,6% van de inwoners van Achterhoek-Oost die zich weleens onveilig voelen in hun eigen buurt. Binnen de gemeente zijn er ook grote verschillen te ontwaren. Met slechts 2,6% voelen de inwoners van Bredevoort zich het minst onveilig in eigen buurt. Van de inwoners van de gemeente Aalten voelde slechts 0,8 % zich vaak onveilig in eigen buurt. In Nederland was dit 2,2%.
6
Figuur 3. Gedrag m.b.t. veiligheid
Inwoners werd ook gevraagd naar hun gedrag als gevolg van hun veiligheidsgevoel (zie figuur 3). In de gemeente Aalten geeft 39% van de inwoners aan dat men ’s avonds de deur weleens niet opent, omdat men het niet veilig vindt. 27% is weleens bang zelf slachtoffer van criminaliteit te worden, en 26% voelt zich weleens onveilig ’s avonds in de buurt op straat. Als men ’s avonds alleen thuis is, geeft 21% van de bevolking aan zich weleens onveilig te voelen. Slechts 16% van de inwoners geeft aan weleens om te lopen, of rijden, om daarmee onveilige plekken te vermijden.
7
3.2 Overlastbeleving
Figuur 4. Soorten ondervonden overlast
Van de inwoners van de gemeente Aalten geeft 66% aan dat te hard rijden weleens voorkomt in de buurt (zie figuur 4). Dit wordt gevolgd door overlast door hondenpoep, waar 64% van de bevolking over aangeeft dat het weleens voorkomt. Rommel op de straat en parkeerproblemen nemen de derde en vierde plek in van vormen van overlast in Aalten waarover wordt gerapporteerd en worden respectievelijk door 39% en 36% van de inwoners genoemd. Aan de onderkant van de lijst vinden we vormen van overlast die niet zo vaak voor lijken te komen. Slechts 3% van de inwoners geeft aan dan mensen weleens lastig worden gevallen op straat. Overlast door horecagelegenheden wordt door 6% van de bevolking genoemd en 7% van de inwoners geeft aan dat bekladde muren en gebouwen en drugsgebruik weleens voorkomen.
8
Figuur 5. Mate van overlast
Er wordt in de Veiligheidsmonitor onderscheid gemaakt tussen het voorkomen van overlast en de mate waarin overlast van de situatie wordt ervaren. Bij de vraag naar de mate van overlast, geeft 53% van de inwoners aan dat men weleens (beetje en veel) overlast ervaart van te hard rijden in de buurt (zie figuur 5). 53% van de inwoners ervaart overlast van hondenpoep en 29% van hen ervaart overlast van parkeerproblemen in de buurt. Hoewel rommel op straat als derde meest voorkomende vorm van overlast werd genoemd in de gemeente Aalten, ervaart maar 25% van de bevolking er hinder van. Met uitzondering van geluidsoverlast lijkt de meeste ervaren overlast met name over fysieke verloedering (zoals hondenpoep en rommel op straat) en verkeersproblematiek (zoals te hard rijden, parkeerproblemen en agressief rijgedrag) te gaan. Sociale overlast zoals overlast door buurtbewoners of dronken mensen op straat wordt minder vaak genoemd.
9
3.3 Leefbaarheid
Figuur 6. Rapportcijfers leefbaarheid
Gevraagd naar rapportcijfers omtrent de leefbaarheid in de woonbuurt, geven de inwoners van de gemeente Aalten hun fysieke voorzieningen een 6,6 (zie figuur 6). Dit ligt in lijn met het cijfer dat in Nederland en in Achterhoek-Oost wordt gegeven. Ook het rapportcijfer voor het plezier van wonen in de buurt is met een 7,9 enigszins vergelijkbaar met dat van Achterhoek Oost en iets hoger dan gemiddeld in Nederland. De sociale cohesie, echter, scoort in de gemeente Aalten en Achterhoek-Oost hoger dan dat van Nederland. Terwijl sociale cohesie in Nederland gemiddeld een 6,4 scoort, is dit in de gemeente Aalten en Achterhoek-Oost beide een 7,2. Het buitengebied van Aalten scoort hoger qua sociale cohesie (7,8) en woonplezier (8,3) dan andere steekproefgebieden in de gemeente. Dinxperlo, daarentegen, scoort in dit opzicht minder dan gemiddeld in Aalten. Woonplezier scoort een 7,6 en de sociale cohesie een 6,9. Inwoners van Dinxperlo geven hun fysieke voorzieningen zelf een lager cijfer (6,3) dan gemiddeld in Nederland.
10
Figuur 7. Tevredenheid fysieke voorzieningen
Bij de vraag naar de tevredenheid met bepaalde fysieke voorzieningen, geven de inwoners van de gemeente Aalten met 83% aan het meest tevreden te zijn over de straatverlichting (zie figuur 7). Over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes en het onderhoud van plantsoenen en perken in de buurt is 64% van de inwoners tevreden. Het minst tevreden is men met 48% over de voorzieningen voor jongeren in de buurt. Hier is men tevens het meest ontevreden over (17% van de inwoners).
Figuur 8. Tevredenheid sociale cohesie
11
Bij de vraag naar de tevredenheid met de sociale cohesie, geeft liefst 87% van de inwoners van Aalten aan dat mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan (zie figuur 8). Ook durft 86% van de inwoners zijn sleutels bij de buren te laten, wanneer zij voor op vakantie gaan of voor langere tijd afwezig zouden zijn. Aan de andere kant van het spectrum geeft 50% van de inwoners aan veel contact met andere buurtbewoners te hebben en geeft 61% van de inwoners aan buurtbewoners aan te durven spreken op hun gedrag.
3.4 Functioneren gemeente
Figuur 9. Tevredenheid over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid
Gevraagd naar de tevredenheid over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente, geven de inwoners van de gemeente Aalten eenzelfde beeld als op basisteamniveau (zie figuur 9). In de gemeente Aalten en Achterhoek-Oost is respectievelijk 54% en 51% van de inwoners (zeer) tevreden over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. In Nederland ligt dit percentage met 44% lager. Andersom is in de gemeente Aalten en Achterhoek-Oost respectievelijk 8% en 11% van de inwoners (zeer) ontevreden over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid, terwijl dit in Nederland 15% is. Ook hier zien we trouwens weer verschillen tussen de verschillende deelgebieden in de gemeente. Dinxperlo zit qua tevredenheid (46% (zeer) tevreden en 13% (zeer) ontevreden) meer op het niveau van het Nederlands gemiddelde, terwijl men in de kern van Aalten juist meer tevreden is dan gemiddeld in de gemeente (60% (zeer) tevreden, 6% (zeer) ontevreden).
12
3.5 Handhaving
Figuur 10. Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers in de buurt
In de gemeente Aalten geeft 65% van de inwoners aan dat men zelden of nooit gemeentelijke handhavers in hun buurt ziet (zie figuur 10). Dit is lager dan het gemiddelde in AchterhoekOost waar 77 % van de inwoners aangeeft zelden of nooit een handhaver in hun buurt te zien, en ongeveer op het niveau van het landelijk gemiddelde, waar 68% van de inwoners aangeeft zelden of nooit een gemeentelijke handhaver in hun buurt te zien. Onderverdeeld naar buurt zien we dat met name in Dinxperlo relatief vaak handhaving in de eigen buurt wordt gezien (42%). Dit is niet alleen hoger dan het gemeentelijk gemiddelde (33%) maar ook dan het landelijk (30%) en regionaal in Achterhoek-Oost (21%).
13
Figuur 11. Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers elders in de gemeente
Bij de vraag naar de zichtbaarheid van handhavers elders in de gemeente (dus niet in de eigen buurt) geven de cijfers een iets ander beeld (zie figuur 11). Landelijk geeft 57% van de mensen aan dat men weleens handhavers elders in eigen gemeente ziet. 36% van de Nederlanders geeft aan zelden of nooit handhavers elders in de gemeente te zien. De gemeente Aalten laat eenzelfde soort beeld zien. 53% van de inwoners van de gemeente geeft aan weleens handhavers elders in eigen gemeente te zien, terwijl 41% aangeeft deze zelden of nooit te zien. Dit wijkt af van het regionale gemiddelde in Achterhoek-Oost. Regionaal geeft slechts 41% van de inwoners aan weleens handhavers elders in de gemeente te zien, terwijl 52% aangeeft deze zelden of nooit te zien. In de meeste deelgebieden ziet de verhouding er ongeveer hetzelfde uit als gemiddeld in de gemeente. Bredevoort, echter, laat een beeld zien dat meer in lijn ligt met het gemiddelde in Achterhoek-Oost. 52% van de inwoners in Bredevoort geeft aan zelden of nooit handhavers elders in de gemeente te zien, terwijl 42% aangeeft deze weleens te zien.
14
Figuur 12. Tevredenheid gemeentelijke handhavers
Aan hen die gemeentelijke handhavers gezien hebben, is gevraagd hoe tevreden men erover was (zie figuur 12). In de gemeente Aalten was 23% van de respondenten tevreden en zeer tevreden over de handhaving. Dit is in lijn met het Nederlands gemiddelde (24%) en iets hoger dan dat van Achterhoek-Oost (20%). Opvallend is het grote aandeel van respondenten in zowel Aalten (36%) als Achterhoek-Oost (36%) dat aangeeft de tevredenheid over handhavers niet te kunnen beoordelen. Wel is de ontevredenheid (ontevreden en zeer ontevreden) met 8% in Aalten lager dan dat van Nederland (11%) maar ongeveer in lijn met dat van AchterhoekOost (9%). Ingezoomd op de deelgebieden, zien we dat Dinxperlo er zowel in positieve als in negatieve zin uitspringt. Hoewel 26% van de inwoners tevreden of zeer tevreden is met de handhavers, is 12% van de bevolking ontevreden.
15
Figuur 13. Stellingen over de handhaving
In de vrije ruimte van de Veiligheidsmonitor is een vraag opgenomen die wat dieper ingaat op de tevredenheid over de handhaving door een aantal stellingen aan de respondenten voor te leggen (zie figuur 13). Zo’n 32% van de respondenten van de gemeente Aalten vindt dat de handhavers weinig contact hebben met de bewoners in de buurt. In het verlengde daarvan geeft 28% van de respondenten aan dat men niet weet wie de handhavers in hun buurt zijn.
16
4. JEUGD EN VEILIGHEID In het Integraal Veiligheidsplan is Jeugd en Veiligheid één van de focuspunten van Achterhoek-Oost. In de vrije ruimte van de Veiligheidsmonitor is derhalve een aantal vragen omtrent jeugdoverlast en -criminaliteit ingeruimd.
4.1 Onveiligheid
Figuur 14. Onveiligheidsgevoel door het gedrag van jongeren
In de gemeente Aalten voelt 86% van de inwoners zich nooit onveilig in hun buurt door het gedrag van jongeren (zie figuur 14). Deze groep is net iets groter dan in Achterhoek-Oost, waar dit geldt voor 84% van de inwoners. Het aandeel van de inwoners dat zich soms onveilig voelt in hun buurt door het gedrag van jongeren is in zowel Aalten als Achterhoek-Oost 13%. Slechts 1% voelt zich vaak onveilig door het gedrag van jongeren. In het buitengebied van Aalten voelt maar liefst 93% van de inwoners zich nooit onveilig door het gedrag van jongeren.
17
4.2 Overlast en criminaliteit
Figuur 15. Vormen van jeugdoverlast
Er is gevraagd naar de frequentie van verschillende vormen van jeugdoverlast en -criminaliteit in de buurt van inwoners (zie figuur 15). In Aalten geeft 24% van de inwoners aan dat samenscholing van jongeren op straat, een plein of in een park soms voorkomt. 5% van de inwoners geeft aan dat dit vaak voorkomt. Zo’n 24% van de inwoners van Aalten geeft aan dat jongeren die teveel alcohol drinken in hun buurt soms voorkomt. 5% van de inwoners geeft aan dat dit vaak voorkomt. 21% van de inwoners aan dat geluidsoverlast door jongeren soms voorkomt. 4% van de inwoners geeft aan dat dit vaak voorkomt. Aan de andere kant van het spectrum zien we dat respectievelijk 82%, 82%, 78% en 70% van de inwoners aangeven dat jongeren die gewelddadig zijn, overvallen plegen, buurtbewoners intimideren en stelen nooit in hun buurt voorkomt.
18
Figuur 16. Mate van jeugdoverlast
Dat iets plaatsvindt wil nog niet direct zeggen dat er ook overlast door wordt ervaren. Vandaar dat de vervolgvraag luidde: hoeveel overlast ervaart u hiervan? Want hoewel samenscholing bijvoorbeeld door de meeste respondenten wordt genoemd, wordt hier maar door 28% een beetje overlast door ervaren (zie figuur 16). Geluidsoverlast door jongeren levert de meeste overlast op. 48% van de respondenten die eerder aangegeven heeft dat geluidsoverlast voorkomt ervaart overlast (43% een beetje en 5% veel). Dit wordt gevolgd door overlast door jongeren die ruzie maken en/of schreeuwen op straat. 43% van de respondenten ervaart hier overlast van (40% een beetje en 3% veel). Op een derde plek komen jongeren die teveel drinken. Hiervan ervaart 34% overlast (32% een beetje en 2% veel).
19
5. ZORG EN VEILIGHEID 5.1 Onbegrepen gedrag
Figuur 17. Voorkomen van personen met onbegrepen gedrag
Personen met onbegrepen gedrag is één van de focuspunten van het thema zorg en veiligheid in het Integrale Veiligheidsplan van Achterhoek-Oost. Binnen de Veiligheidsmonitor hebben we één thema binnen de vrije ruimte ingeruimd voor vragen over ervaringen met personen met onbegrepen gedrag. Bij de vraag of inwoners weleens personen met verward gedrag in hun buurt zagen, antwoordde 14% in Aalten dat men soms verwarde personen in hun buurt zag (zie figuur 17). Dit is minder dan de 18% die dit antwoord in Achterhoek-Oost gaf. In Dinxperlo is het aandeel inwoners dat soms verwarde personen in hun buurt zien het hoogst (19%). In het buitengebied is dit het laagst (9%).
20
Figuur 18. Vormen van onbegrepen gedrag
Aan de respondenten die aangaven weleens personen met verward gedrag in hun buurt te zien, is gevraagd welk gedrag dan vertoond werd. Het uitslaan van wartaal is zowel in de gemeente Aalten als in Achterhoek-Oost het meest voorkomende gedrag van personen met onbegrepen gedrag, gevolgd door het niet weten waar hij of zij is of naartoe moet, en schreeuwen (zie figuur 18). Het uitslaan van wartaal werd in Aalten genoemd door 53% van de respondenten die een persoon met onbegrepen gedrag tegenkwamen. In Achterhoek-Oost was dit 49%. Desoriëntatie werd door respectievelijk 38% en 35% van de respondenten in Aalten en Achterhoek-Oost genoemd. Schreeuwen werd in zowel Aalten als in AchterhoekOost door 24% benoemd. Terwijl angstig om zich heen kijken in Aalten maar door 15% werd benoemd, was dit gemiddeld in Achterhoek-Oost 24%.
21
Figuur 19. Actie naar aanleiding van onbegrepen gedrag
Hebben inwoners vervolgens actie ondernomen nadat men personen met verward gedrag tegenkwam? Een meerderheid (52%) geeft aan geen actie ondernomen te hebben (zie figuur 19). Wanneer er wel actie werd ondernomen, bestond dit uit in gesprek gaan met de verwarde persoon (23%), het melden bij politie / wijkagent (14%), en er met buurtbewoners over spreken (9%). Dit laatste gebeurt in de gemeente Aalten wel beduidend minder dan gemiddeld in Achterhoek-Oost. Opvallend is dat niemand aangeeft melding te hebben gedaan bij Veilig Thuis of Landelijk Meldpunt Zorgwekkend gedrag.
Figuur 20. Redenen geen actie n.a.v. onbegrepen gedrag
22
Aan respondenten die aangaven geen actie te hebben ondernomen werd vervolgens naar de reden gevraagd (zie figuur 20). 34% van hen geven aan geen last te hebben van het onbegrepen gedrag – in Aalten. Dit is hoger dan de 22% van de respondenten die dit in Achterhoek-Oost aangeven als reden. 25% van de respondenten gaf aan geen actie te hebben ondernomen omdat men dit niet als hun taak ziet. Ook dit is hoger dan het gemiddelde van 19% op basisteam-niveau. 23% van de respondenten van de respondenten die geen actie hebben ondernomen in Aalten wist niet zeker of er daadwerkelijk wat aan de hand was. Dit is hoger dan het gemiddelde van 14% in Achterhoek-Oost. 22% heeft in Aalten geen actie ondernomen omdat anderen dit al deden. In Achterhoek-Oost was dit gemiddeld 17%. Slechts 2% van de respondenten gaf aan geen actie ondernomen te hebben omdat het niets helpt. Dit is lager dan het gemiddelde van 11% in Achterhoek-Oost.
23
6. DIGITALE VEILIGHEID 6.1 Slachtoffers
Figuur 21. Slachtofferschap online criminaliteit
In de Veiligheidsmonitor worden de volgende vormen van online criminaliteit onderscheiden: aankoopfraude, hacken van account, hacken van apparaat, fraude betalingsverkeer, verkoopfraude, phishing en identiteitsfraude (zie figuur 21). 7,0% van de inwoners van Aalten geeft aan in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer van aankoopfraude te zijn geweest (tegenover 6,9% in Nederland en 6,4% in Achterhoek-Oost). Het hacken van accounts komt qua slachtoffers op een tweede plaats. 3,4% van de inwoners van Aalten geeft aan er in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer van te zijn geworden. Dit is minder dan gemiddeld in Nederland (4,6%) en Achterhoek-Oost (3,9%). Op een derde plaats komt het hacken van apparaten waarvan 1,8% van de inwoners van Aalten aangeeft slachtoffer te zijn geworden in de afgelopen twaalf maanden. Dit is wederom minder dan in Nederland en Achterhoek-Oost waar respectievelijk 2,5% en 2,3% van de inwoners aangeeft slachtoffer te zijn geworden van het hacken van hun apparaat. Ten slotte is het opvallend dat in Aalten iets meer inwoners aangeven slachtoffer te zijn geworden van identiteitsfraude in de afgelopen twaalf maanden (1,1%) dan gemiddeld in Nederland (0,8%) en Achterhoek-Oost (0,6%).
24
6.2 Preventie
Figuur 22. Preventiemaatregelen digitale veiligheid
In de Veiligheidsmonitor wordt onder het thema preventie aandacht geschonken aan preventiemaatregelen omtrent digitale veiligheid. Zowel in Aalten als breder in AchterhoekOost geeft 72% van de inwoners te weten dat zij hun digitale gegevens kunnen beschermen door wachtwoorden te kiezen die moeilijk te raden zijn (zie figuur 22). Zo’n 55% van de inwoners geeft aan een virusscanner te gebruiken (tegenover 57% van Achterhoek-Oost). Dit wordt gevolgd door 51% van de inwoners die aangeven updates uit te voeren en back-ups te maken (tegenover 53% in Achterhoek-Oost). Ook wordt er in Aalten minder gebruik gemaakt van een firewall (37%) dan in Achterhoek-Oost. Maar 25% van de inwoners van Aalten geeft aan hun wachtwoorden regelmatig te veranderen, en slechts 13% zegt een wachtwoordmanager te gebruiken.
25
7. ONDERMIJNENDE CRIMINALITEIT 7.1 Verdachte situaties Om ondermijnende criminaliteit in al zijn facetten in kaart te brengen, is er in de vrije ruimte van de Veiligheidsmonitor uitvraag gedaan naar verdachte situaties. Hierin worden vragen gesteld die een indicatie kunnen zijn voor het plaatsvinden van onder andere (synthetische) drugsproductie, drugshandel witwassen, mensenhandel en uitbuiting van arbeidsmigranten en illegale prostitutie.
Figuur 23. Verdachte situaties
68% van de inwoners van Aalten geeft aan in de afgelopen 12 maanden geen verdachte situaties in hun buurt te hebben meegemaakt (zie figuur 23). 9% van de inwoners heeft een verdachte situatie met een auto of ander voertuig meegemaakt, (bijvoorbeeld rondjes blijven rijden in de buurt, of altijd verschijnen op een bepaalde dag of bepaald tijdstip). Daarnaast hebben 9% van de inwoners aanwijzingen voor drugsgebruik opgemerkt. De andere situaties worden niet door meer dan 5% van de inwoners genoemd. Vergeleken met Achterhoek-Oost zijn er maar weinig verschillen. Ook op basisteamniveau heeft twee-derde van de inwoners geen van de onderstaande verdachte situaties in de afgelopen 12 maanden meegemaakt.
26
7.2 Drugshandel
Figuur 24. Plaatsen waar drugshandel plaatsvindt
In de vrije ruimte is er ook aandacht geschonken aan drugsgebruik en – handel. Op de vraag of drugshandel wel eens voorkomt in hun buurt, gaf 13% van de inwoners van Aalten aan dat dit het geval was. Doorgevraagd naar waar die drugshandel dan voorkomt, geven respondenten aan dat dit vooral op straat (44%), in een park (22%) en bij een school(plein) (21%) plaatsvond (zie figuur 24). In vergelijking met de antwoorden in Achterhoek-Oost valt op dat regionaal meer in een park (29%), en minder bij een school(plein) (14%) wordt geantwoord dan in Aalten. Ook wordt er in Aalten meer geantwoord dat drugshandel bij een station (15%) plaatsvindt dan in Achterhoek-Oost (5%).
27
Voorstel college van B&W gemeente Aalten
Onderwerp Verantwoordelijk team Opsteller Portefeuillehouder Kenmerk Datum voorstel Vertrouwelijkheid
Uitvoeringsplan 2025 Aalten op basis van het Integraal Veiligheidsplan 2023 - 2026 Achterhoek Oost en uitkomsten Veiligheidsmonitor 2023 2. Team Bestuursondersteuning en Veiligheid Ieke Geurtsen A.B Stapelkamp Z/25/175950/D-575785 22 april 2025 Openbaar
Gewenste datum Raad Voorstel/mededeling Raad Uitvoeringsprog. Raad
Toelichting voorstel Samenvatting
Portefeuillehouder: A. Stapelkamp (burgemeester) Begin 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost vastgesteld. Deze is in samenwerking met de gemeenten Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk opgemaakt. De nadere uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan vindt jaarlijks plaats via een Uitvoeringsplan. Daarnaast heeft de gemeente Aalten in 2023 meegedaan aan de Veiligheidsmonitor welke elke twee jaar wordt uitgevoerd. De uitkomsten worden ter kennisgeving aangeboden.
Voorgestelde beslispunten
De beslispunten zijn: 1. Kennisnemen van het uitvoeringsplan 2025 en deze vaststellen. 2. Het uitvoeringsplan 2025 ter kennisgeving naar de raad te sturen. 3. Kennisnemen van het de veiligheidsmonitor 2023 Aalten. 4. De veiligheidsmonitor 2023 Aalten ter kennisgeving naar de raad te sturen.
Besluit
Inleiding
Akkoord.
In het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost zijn een vijftal prioriteiten geschetst: 1. Ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en Veiligheid 3. Jeugd en Veiligheid 4. Digitale Veiligheid 5. Leefbaarheid De nadere uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan vindt jaarlijks plaats via een lokaal Uitvoeringsplan. Met het jaarlijkse Uitvoeringsplan krijgt u meer inzicht in de werkzaamheden en kunnen we u beter informeren over de voortgang en eventuele knelpunten. Daarnaast draagt het Uitvoeringsplan bij aan de samenwerking met onze interne- en externe partners. Er wordt gewerkt met doelen en deze doelen worden beschreven met concrete acties, de betrokken partners en wanneer het plaatsvindt in 2025. Het uitvoeringsplan is gezamenlijk opgesteld met de andere drie gemeenten (Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk) maar elke gemeente kent een eigen plan gezien acties veelal gemeente specifiek zijn. In 2023 heeft de gemeente Aalten meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap dat elke twee jaar wordt uitgevoerd. 2023 was het eerste jaar dat de gemeente Aalten deelnam. Voor 2025 wordt er opnieuw deelgenomen zodat de jaren met elkaar kunnen worden vergeleken. De
uitkomsten van de veiligheidsmonitor 2023 zijn in een rapportage gevoegd. Deze rapportage is opgebouwd naar aanleiding van de prioritaire thema's uit het Integraal Veiligheidsplan.
Argumenten
1.1 Het uitvoeringsplan is een nadere uitwerking van het integraal veiligheidsplan. Door middel van het vaststellen van het integraal veiligheidsplan is door de raad bepaald wat de prioriteiten zijn en welke strategische thema’s op het gebied van veiligheid extra aandacht moeten krijgen. In het uitvoeringsplan is vastgesteld op welke manier we hier invulling aan geven. 1.2 Het uitvoeringsplan geeft structuur aan onze inzet op het gebied van openbare orde en veiligheid. Doordat in het uitvoeringsplan is vastgelegd welke activiteiten wanneer worden uitgevoerd wordt structuur gegeven aan de gemeentelijke integrale veiligheidsaanpak. Daarnaast wordt dit plan gebruikt om samen met interne en externe partners te werken aan dezelfde doelen en thema’s.
Kanttekeningen
1.1. Onverwachtse ontwikkelingen en acute crises kunnen ervoor zorgen dat prioriteiten verschuiven. Als een bepaald (nieuw) veiligheidsvraagstuk zich snel en hevig ontwikkelt, kan er directe inzet nodig zijn om dit aan te pakken. Keuzes moeten dan gemaakt worden, wat ertoe kan leiden dat één of meerdere acties niet kunnen worden opgepakt. Eventuele afwijkingen worden meegenomen in de evaluatie.
Wat zijn de financiële consequenties van dit besluit?
Met wie is waarover afgestemd?
De acties beschreven in het uitvoeringsplan passen binnen het huidige beschikbare budget.
Bestuursondersteuning en Veiligheid: Juridisch beleidsmedewerker: Prioriteiten Ondermijning, Leefbaarheid en Digitale Veiligheid Bestuursondersteuning en Veiligheid: Beleidsmedewerker handhaving: Prioriteiten Ondermijning en Leefbaarheid Bestuursondersteuning en Veiligheid: Teammanager: Gehele uitvoeringsplan Mens en Samenleving: Procesregisseur zorg & veiligheid: Prioriteiten Zorg en Veiligheid en Jeugd en Veiligheid Mens en Samenleving: Procesregisseur zorg & veiligheid: Prioriteiten Zorg en Veiligheid en Jeugd en Veiligheid Mens en Samenleving: Beleidsmedewerker zorg & veiligheid: Prioriteit Zorg en Veiligheid Mens en Samenleving: Beleidsmedewerker jeugd: Prioriteit Jeugd en Veiligheid Informatiebeheer: CISO: Prioriteit Digitale Veiligheid Informatiebeheer: ISO: Prioriteit Digitale Veiligheid