47. Raadsmededeling 92-2025 Ontwikkelingen bezuinigingen pandemische paraatheid vaccinatiegraad

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

92-2025 23 juli 2025 N.V.T. R.R.S. Bosch J.C. Wikkerink Ontwikkelingen bezuinigingen pandemische paraatheid & vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma 2025

Aanleiding: Op 21 maart 2025 hebben wij u middels raadsmededeling 38-2025 geïnformeerd over de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet op de pandemische paraatheid. In uw zienswijze op de (concept) Programmabegroting 2026 GGD NOG roept u, onder andere vanwege de bezuinigingen op de pandemische paraatheid, het bestuur van de GGD op gezamenlijk met andere GGD-en en/of VNG, de noodklok te luiden én hiervoor eventueel onconventionele (communicatie) middelen te gebruiken. Kernboodschap: Inmiddels heeft lobby uit verschillende GGD-en, waaronder de GGD NOG, en andere partijen ertoe geleid dat de landelijke bezuiniging op de pandemische paraatheid voorlopig voor 2026, 2027 en 2028 gedempt zal worden. Na 2028 blijft het nog steeds onzeker wat er zal gebeuren, maar ook wat het nieuwe kabinet gaat doen. Daarnaast zijn er meerdere ontwikkelingen zoals de verloren aanbesteding medische arrestantenzorg (MAZ), aflopende bijdrage GGD NOG Robuust en onderzoek toekomstbestendige JGZ waarvan de uitkomst nu nog onzeker is. Door landelijke bezuinigingen staat de dekking voor de overhead van de GGD onder druk. Langzamerhand dringt zich de vraag op of de GGD NOG nog wel op een verantwoorde wijze haar publieke gezondheidstaken kan uitvoeren. Op 19 juni 2025 heeft het RIVM het rapport ‘Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland, Verslagjaar 2025’ gepubliceerd.

In dit rapport beschrijft het RIVM de ontwikkelingen binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en de vaccinatiegraad: het percentage jeugdigen uit bepaalde geboortejaren dat gevaccineerd is tegen een bepaalde ziekte. Inhoud mededeling: Het rapport ‘Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland, Verslagjaar 2025’ is 19 juni 2025 jl. gepubliceerd. Het beschrijft de ontwikkelingen binnen het RVP en ontwikkelingen van de op persoon geregistreerde vaccinatiegraad in Nederland. Nederland De vaccinatiegraad van zuigelingen en kleuters lijkt iets te zijn afgenomen. De HPV-vaccinatiegraad is gestegen, vooral bij jongens. Voor de overige vaccinaties is de vaccinatiegraad ongeveer gelijk gebleven. Meer zwangeren laten zich vaccineren tegen kinkhoest en griep.

Pagina 1 van 3

Regio Noord- en Oost-Gelderland (NOG) De vaccinatiegraad voor de meeste vaccinaties bij baby’s en kleuters is, afhankelijk van het type vaccinatie, ongeveer gelijk gebleven of licht gedaald. De vaccinatiegraad van vaccinaties voor schoolkinderen en adolescenten daalt opnieuw iets, maar is in onze regio voor alle vaccinaties hoger dan het landelijk gemiddelde. Opnieuw zijn er verschillen te zien tussen de verschillende gemeentes in onze regio. Aalten De gemeente Aalten is een positieve uitzondering als het gaat om de vaccinatiegraad, zoals ook mooi weergegeven wordt in afbeelding 1. Van alle zuigelingen zijn er 94,4% gevaccineerd. Als er gekeken wordt naar specifieke vaccinaties, scoort de gemeente Aalten nog beter. Slechts 2% van alle zuigelingen worden helemaal niet gevaccineerd.

Afbeelding 1: Vaccinatiegraad onder zuigelingen

De cijfers voor de gemeente Aalten en de geografische kaarten van de vaccinatiegraad in Nederland zijn te vinden op het Kompas Volksgezondheid en op de website van de Rijksoverheid. Anonieme vaccinaties Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ontvangt sinds 1 januari 2022 de gegevens van een deel van de vaccinaties anoniem. Dat gebeurt als mensen geen toestemming geven om hun gegevens met het RIVM te delen. Anonieme vaccinaties kunnen niet worden meegeteld voor de vaccinatiegraad. Dat komt doordat de informatie die nodig is om de vaccinatiegraad te bepalen dan niet bekend is. Bijvoorbeeld in welk jaar het gevaccineerde kind is geboren. De geregistreerde vaccinatiegraad is daarom lager dan de werkelijke vaccinatiegraad. Interpretatie regionale verschillen Het is belangrijk voorzichtig te zijn bij de interpretatie van verschillen tussen regio’s of gemeenten en verschillen tussen jaren binnen eenzelfde regio of gemeente. Dit kunnen daadwerkelijke verschillen zijn maar ze kunnen ook deels veroorzaakt worden door de mate waarin op regionaal niveau anonieme vaccinaties worden geregistreerd.

De mate van anonieme vaccinaties is niet alleen afhankelijk van de bereidheid van gevaccineerde en/of de ouder(s) om toestemming te geven voor gegevensuitwisseling maar ook van de inspanning van de betreffende JGZ(Jeugdgezondheidszorg)organisatie(s) om toestemming te verkrijgen en verschilt ook per vaccinsoort. Terugkeer van RVP-ziekten In 2024 was er een toename van mazelen, kinkhoest en bof, mede door besmettingen in het buitenland. • Kinkhoest, mazelen en bof: Er was een toename van meldingen van deze ziekten, zowel in Nederland als in het buitenland. Dit benadrukt het belang van een hoge vaccinatiegraad om de bevolking te beschermen. • Mazelenclusters: Vooral rond kinderdagverblijven en scholen, wat zorgwekkend is.

Pagina 2 van 3

Wijzigingen in het vaccinatieschema Vanaf 2025 wijzigen een aantal leeftijden waarop vaccinaties worden aangeboden. Onderzoek heeft aangetoond dat vaccinaties op de nieuwe leeftijden betere bescherming bieden. Bijvoorbeeld: kinderen geboren vanaf 2024 krijgen de BMR-2 vaccinatie aangeboden rond het 3e levensjaar in plaats van rond 9 jaar. De DKTP-vaccinatie op 4-jarige leeftijd wordt vervangen door een DKTvaccinatie op 5-jarige leeftijd. Al deze veranderingen leiden de komende jaren tot inhaalprogramma’s. In de zomer van 2025 start de JGZ 0-4 met het aanbieden aan kinderen van 0-1 jaar van immunisatie tegen het RS-virus. Twijfeltelefoon Vanaf mei 2024 kunnen mensen ook bij de Twijfeltelefoon terecht met vragen en twijfels over RVPvaccinaties. De Twijfeltelefoon is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 13.00 uur. De vragen worden beantwoord door getrainde geneeskundestudenten. Op woensdag zitten er Turks sprekende studenten, op vrijdag Arabischsprekende studenten. Beschikbaarheid van RVP-gegevens Vanaf november 2024 kan iedereen die in 1992 of later is geboren de gegevens van vaccinaties uit het RVP bekijken in het portaal MijnRIVM en in vijf hiervoor gekwalificeerde persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO’s) (via DigiD). Op MijnRIVM staan sinds 2021 al de gegevens van de coronaprik.

De vaccinatiegegevens zijn alleen te bekijken als er geen bezwaar is gemaakt om de gegevens met het RIVM te delen. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: - Rapport RIVM: Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland

Pagina 3 van 3