25. Raadsmededeling 41-2025 jaarverslag commissie bezwaarschriften 2024

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

41-2025 10 maart 2025 18 maart 2025 F. Knipscheer mr. A.B. Stapelkamp jaarverslag commissie bezwaarschriften 2024

Aanleiding: De commissie bezwaarschriften brengt met dit jaarverslag rapport uit over de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. Met dit jaarverslag voldoet de commissie aan de verantwoordingsplicht die voortvloeit uit de aan haar toegekende taken en bevoegdheden. Hiermee informeren wij de raad over de bevindingen van de commissie. Inhoud mededeling: De commissie bezwaarschriften bestond in 2024 uit vijf leden. De commissieleden hebben voor inwerkingtreding van de Omgevingswet hun wens kenbaar gemaakt om een nieuw commissielid te werven, die kennis heeft van het omgevingsrecht. Midden 2024 is er dan ook een nieuw commissielid begonnen, mevrouw M. de Jonge. Het aantal bezwaarschriften in 2024 bedraagt 45. Dit is een kleine daling ten opzichte van vorig jaar. De commissie concludeert dat het totaal aantal binnengekomen bezwaarschriften wederom rond het gemiddelde van 50 bezwaarschriften per jaar ligt. Het instrument (pre-)mediation is een belangrijke mogelijkheid die kan worden ingezet bij de oplossing van conflicten. Het is in 2024 gelukt om 18% van de bezwaarschriften via (pre-)mediation op te lossen. Deze informele benadering van de gemeente geeft een goede aanvulling op de formele bezwarenprocedure. Over de in 2024 aan de commissie voorgelegde besluiten is de commissie van mening dat er over het algemeen behoorlijk tot goed werk wordt geleverd.

De commissie constateert dat de nota’s van heroverweging en de procesdossiers goed verzorgd zijn. In het vorige jaarverslag heeft de commissie aanbevolen om een actievere rol aan te nemen bij een dreigende termijnoverschrijding en het instrument ‘verdagen’ dan ook in te zetten. Dit wordt goed opgepakt. De commissie heeft in haar adviezen gericht aandacht gevraagd voor het gebruik van standaardteksten in (heroverwegings)besluiten. Het komt voor dat standaardteksten worden opgenomen, die niet op de betrokken situatie van toepassing zijn. Het aantal door de commissie gegrond verklaarde bezwaren is gedaald ten opzichte van het afgelopen jaar. In 2024 is 9% van het aantal bezwaarschriften gegrond verklaard door de commissie, waar dit in 2023 11% van het aantal bewaarschriften bedroeg. Dit is positief. De doelstellingen van de gemeente Aalten zijn deugdelijke besluiten nemen, bezwaren objectief behandelen, de juridische kwaliteit verbeteren en de bezwaarschriften het liefst in een vroegtijdig stadium op te lossen, waardoor langdurige procedures zoveel mogelijk worden voorkomen met als gevolg het terugbrengen van het aantal bezwaarschriften. Daar voegt de commissie de volgende doelstelling aan toe: het leveren van maatwerk in plaats van (overmatig) gebruik van standaardteksten.

Pagina 1 van 2

Ons streven is om de juridische kwaliteit binnen onze organisatie continue te verbeteren. Via Intranet maken wij de gehele organisatie deelgenoot van het jaarverslag van de commissie en de verbeterpunten die daaruit vloeien. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. Jaarverslag commissie bezwaarschriften gemeente Aalten 2024.

Pagina 2 van 2

Bezwaarschriften gemeente Aalten 2024

JAARVERSLAG G

Commissie

Auteur

F. Knipscheer

Functie

Secretaris commissie bezwaarschriften Datum

10 maart 2025

1

Voorwoord jaarverslag 2024 van de bezwaarschriftencommissie gemeente Aalten Hierbij bieden wij het jaarverslag 2024 van onze commissie bezwaarschriften aan. Na een algemene inleiding over de werkwijze (hoofdstuk 1) en de samenstelling (hoofdstuk 2) van onze commissie volgt in hoofdstuk 3 een uitgebreid overzicht van de in 2024 ingediende en behandelde bezwaarschriften en een vergelijking met die van 2023. Over het algemeen wordt er ook dit jaar behoorlijk tot goed werk geleverd. Het aantal van 45 bezwaren ligt dit jaar weer iets onder het gemiddelde niveau van de afgelopen jaren van ongeveer 50 per jaar. Het jaarverslag geeft hiervan een goed beeld. De adviezen van onze commissie worden ook dit jaar weer bijna altijd door het betrokken bestuursorgaan overgenomen en daaruit leiden wij af, dat deze inderdaad zwaar wegen bij de besluitvorming na heroverweging. Ook waarderen wij het, dat onze toegevoegde adviezen over de doelmatigheid in de organisatie weerklank vinden en vaak tot verbetering van de wijze van werken leiden. Wij zullen aan verbeterpunten, indien ons die nuttig en nodig voorkomen, in het belang van de gemeente aandacht blijven besteden. Tot slot hebben wij in hoofdstuk 4 onze conclusies en aanbevelingen opgenomen.

Wij waarderen de toepassing van het instrument van mediation en premediation bij ingediende bezwaarschriften, aangezien dit bezwaarschriften in veel gevallen vroegtijdig tot een oplossing brengt. Daarnaast werpt de aandacht voor de afhandelingstermijnen bij de afdoening van zaken vruchten af. Tenslotte merken wij met voldoening op, dat ons eerdere advies om de juridische grondslag de nodige aandacht te blijven geven, steeds meer aandacht krijgt en betere resultaten geeft. Het geheel overziende stellen wij vast, dat de gemeente goede resultaten boekt en bereid is steeds weer verbeteringen in de gevolgde werkwijze te overwegen en waar mogelijk toe te passen. Graag spreken wij tot slot onze grote waardering uit voor de snelle en kwalitatief uitstekende ondersteuning, die wij van onze secretaris, Femke Knipscheer, en haar vervangers en medewerkers hebben gekregen. Met vriendelijke groet, namens onze commissie,

mr. A.C. (Ab) van de Vliert, voorzitter

2

Inhoudsopgave Jaarverslag 2024 van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Aalten ................................... 4 1.

Inleiding ...................................................................................................................................... 4

2.

Samenstelling van de commissie ............................................................................................... 4

3.

Cijfermatige gegevens ................................................................................................................ 5

3.1

Registratiesystematiek ............................................................................................................... 5

3.2

Aantal hoorzittingen en aantal behandelde bezwaarschriften 2024 .......................................... 5

3.3

In 2024 ingekomen bezwaarschriften ......................................................................................... 6

3.4

Het aantal beschikkingen waarop de bezwaarschriften betrekking hadden .............................. 7

3.5

De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan ..................................................... 10

3.6

De verdeling van de ingediende bezwaarschriften tussen organisaties en particulieren ........ 12

3.7

Uitgebrachte adviezen 2024 ..................................................................................................... 13

3.8

Heroverwegingsbesluiten ......................................................................................................... 16

3.9

Afhandelingstermijnen/verdagingsbesluiten ............................................................................. 17

3.10

Beroep .................................................................................................................................. 18

3.11

Budgetverantwoording ......................................................................................................... 19

4.

Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................. 20

4.1

Mediation .................................................................................................................................. 20

4.2

Termijnoverschrijdingen ........................................................................................................... 20

4.3

Besluitvorming op maat ............................................................................................................ 21

4.4

Kwaliteit van de commissie ...................................................................................................... 22

3

Jaarverslag 2024 van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Aalten 1. Inleiding De ‘Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Aalten 2012’ regelt de taakstelling, de samenstelling en de wijze van functioneren van de bezwaarschriftencommissie. Ingevolge artikel 2, lid 1, van deze verordening is de commissie belast met de voorbereiding van de beslissing op bezwaren tegen besluiten van de raad, het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester, de invorderingsambtenaar en de heffingsambtenaar van de gemeente Aalten. Niet tegen alle besluiten van deze bestuursorganen kan bezwaar gemaakt worden. Een aantal besluiten is in de wet uitgezonderd. Ook kan het zijn dat voorafgaand aan het besluit een speciale procedure gevolgd is, waardoor direct beroep moet worden ingesteld bij de bestuursrechter.

2. Samenstelling van de commissie De commissie bezwaarschriften van de gemeente Aalten bestaat uit vijf onafhankelijke leden. De commissie komt altijd op roulatiebasis bijeen en wel in die zin dat, inclusief de voorzitter, telkens drie van de vijf leden bij de hoorzittingen aanwezig zijn. Bij wijze van uitzondering kunnen ook slechts twee leden aanwezig zijn. De leden van de commissie bezwaarschriften worden benoemd door het college. Voorgaande jaren bestond de commissie bezwaarschriften van de gemeente Aalten uit vier onafhankelijke leden. Onder meer met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 ontstond er de behoefte om meer kennis van het omgevingsrecht in huis te halen. Er is een vacature uitgezet voor een commissielid met specifieke kennis van het omgevingsrecht. Midden 2024 is dan ook op voorstel van de commissie bezwaarschriften een nieuw lid benoemd, te weten mevrouw M. de Jonge. De invulling van de commissie in 2024 ziet er als volgt uit: - de heer mr. A.C. van de Vliert (voorzitter); - de heer drs. E.J.M.W. Waterval (plaatsvervangend voorzitter); - mevrouw mr. M.A. Luttje; - mevrouw D. van Leeuwen, en - mevrouw M. de Jonge. Het secretariaat van de commissie bezwaarschriften wordt gevormd vanuit het team Bestuursondersteuning en Veiligheid van de gemeente Aalten. Mevrouw F. Knipscheer is secretaris van de commissie bezwaarschriften, de heer P.H.T.

Ikink is plaatsvervangend secretaris. Het secretariaat is tevens in uitstekende mate ondersteund door de heer W. Boeijink en stagiairs van de gemeente Aalten. Het afgelopen jaar heeft de heer W. Boeijink zijn ondersteunende taken neergelegd om van een welverdiend pensioen te genieten. De leden en het secretariaat van de commissie bezwaarschriften willen de heer W. Boeijink bij deze nogmaals hartelijk bedanken voor zijn goede ondersteuning van de afgelopen jaren.

4

3. Cijfermatige gegevens 3.1 Registratiesystematiek Bezwaarschriften worden op basis van de datum van ontvangst geregistreerd. Het aantal in een kalenderjaar ontvangen bezwaarschriften kan hierdoor afwijken van het aantal bezwaarschriften dat gedurende dat kalenderjaar op de agenda van de commissie is geplaatst en behandeld. Zo zijn bezwaarschriften die eind 2023 binnen zijn gekomen op het kalenderjaar 2023 geregistreerd terwijl de hoorzittingen voor die zaken hoofdzakelijk in 2024 hebben plaatsgevonden. Op dezelfde wijze zijn bezwaarschriften die eind 2024 zijn binnengekomen op dat kalenderjaar geregistreerd terwijl behandeling door de commissie tijdens een hoorzitting begin 2025 heeft plaatsgevonden. In dit jaarverslag komen alle in 2024 binnengekomen bezwaarschriften aan bod. Dit aantal kan afwijken van het aantal door de commissie behandelde bezwaarschriften. Dit, omdat immers niet alle bezwaarschriften door de commissie bezwaarschriften worden behandeld en omdat er begin 2024 bezwaarschriften zijn behandeld die in 2023 zijn binnengekomen.

3.2 Aantal hoorzittingen en aantal behandelde bezwaarschriften 2024 Het gemiddelde maandelijkse aanbod van bezwaarschriften is zodanig dat voor de behandeling ervan (hoorzittingen en beraadslaging) doorgaans één dagdeel volstaat. De commissie komt in de regel op de laatste woensdagmiddag van de maand bijeen. In onderling overleg kan desgewenst naar een ander zittingsdagdeel worden uitgeweken. Het afwijken van de planning gebeurt indien en zodra het aanbod van bezwaarschriften daartoe aanleiding geeft. Als het aantal te behandelen bezwaarschriften te groot is om in één dagdeel te behandelen, houdt de commissie een extra hoorzitting. Deze systematiek heeft, naast het bewaken van de in acht te nemen afhandelingstermijnen, als nevenvoordeel dat overvolle dan wel bijna lege commissieagenda’s worden voorkomen. Hoorzittingen 2024 Maand 2024

Dag en Datum

Januari

Woensdag 31 januari 2024 Woensdag 28 februari 2024 Woensdag 27 maart 2024 Woensdag 24 april 2024 Vervallen Woensdag 26 juni 2024 Woensdag 31 juli 2024 Vervallen Vervallen Woensdag 30 oktober 2024 Woensdag 27 november 2024 Woensdag 18 december 2024 9 Zittingen

Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totalen

Aantal behandelde bezwaarschriften 2 4 4 3 0 1 1 0 0 1 1 1 18 bezwaarschriften*

* In het jaar 2024 zijn er drie bezwaarschriften volgens de commissie niet-ontvankelijk verklaard. Dit betekent dat de commissie uiteindelijk geen inhoudelijk advies heeft uitgebracht omdat de bezwaarschriften procedureel niet in orde waren. 5

Uit bovenstaand schema blijkt dat de commissie in het jaar 2024 negenmaal bijeen is geweest. Al met al zijn tijdens deze 9 hoorzittingen 18 bezwaarschriften behandeld. Het aantal bezwaarschriften dat tijdens de hoorzittingen van 2024 is behandeld is gedaald ten aanzien van 2023, dit aantal betrof 33 bezwaarschriften. Dit heeft voornamelijk te maken met het feit dat het merendeel van de ingediende bezwaarschriften voorafgaand aan een hoorzitting wordt ingetrokken door bezwaarmakers. Dit is voorts te danken aan het feit dat er altijd wordt geprobeerd om in overleg tot een oplossing tussen partijen te komen.

3.3 In 2024 ingekomen bezwaarschriften Het onderstaande overzicht van de ingekomen bezwaarschriften in het jaar 2024, die voldoen aan de bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) en als Awb-bezwaarschrift kunnen worden aangemerkt, maakt onderdeel uit van dit verslag. In onderstaand schema zijn de bezwaarschriften die in het jaar 2024 bij de gemeente zijn binnengekomen opgenomen. In het kalenderjaar 2024 zijn er 45 bezwaarschriften ontvangen. Maand 2024 Januari 2024 Februari 2024 Maart 2024 April 2024 Mei 2024 Juni 2024 Juli 2024 Augustus 2024 September 2024 Oktober 2024 November 2024 December 2024 Totaal:

Aantal binnengekomen bezwaarschriften 11 3 3 2 2 2 0 2 4 2 5 9 45

Volledigheidshalve zij opgemerkt, dat elk afzonderlijk binnengekomen bezwaarschrift beoordeeld moet worden op de ontvankelijkheidsaspecten. N.B.: via de weg van pre-mediation wordt een groot deel van de ingediende bezwaarschriften anderszins “opgelost”. Besluiten worden naar aanleiding van pre-mediation achteraf gewijzigd of zelfs geheel of gedeeltelijk ingetrokken. Het kan ook voorkomen dat bezwaren worden ingetrokken. Bezwaarschriften worden dan niet meer in een hoorzitting behandeld. Van het horen kan krachtens artikel 7:3 van de Awb ook worden afgezien, indien het bezwaar – zonder enige twijfel – niet-ontvankelijk is. De voorzitter van de commissie beslist over de toepassing van artikel 7:3 van de Awb.

In 2024 ingekomen bezwaarschriften 12

11

10

9

8 6 4 2 0

3

3

5

4 2

2

2

2

2

0

6

Aantal ingekomen bezwaarschriften gemeente Aalten vanaf 2017 80 70

70

62

58

60 49

50

47

49

2022

2023

45

35

40 30 20 10 0 2017

2018

2019

2020

2021

2024

Het aantal van 45 ingekomen bezwaarschrift is een kleine daling ten opzichte van het aantal ingekomen bezwaarschriften in 2023. In 2023 zijn 49 bezwaarschriften ingediend. Vanaf het piekjaar 2020 is er een daling te zien in het aantal ingediende bezwaarschriften per jaar. In 2024 zit het aantal binnengekomen bezwaarschriften weer rond het gemiddelde van 50 bezwaarschriften per jaar.

3.4 Het aantal beschikkingen waarop de bezwaarschriften betrekking hadden Het komt voor dat door meerdere partijen tegen een en dezelfde beschikking een bezwaarschrift indienen. Er zijn in 2024 tot twee keer toe meerdere bezwaren tegen hetzelfde besluit ingediend. Het betroffen hier bezwaarschriften tegen een omgevingsvergunning en bezwaarschriften tegen een verkeersbesluit. Het aantal ingediende bezwaarschriften tegen de omgevingsvergunning bedroeg 7. Het aantal ingediende bezwaarschriften tegen het verkeersbesluit bedroeg 6. Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2024

Openbare Ruimte - incl. omgevingsverg.

2024 24

Dienstverlening

0

Informatiebeheer

0

Mens en Samenleving

7

Bestuursondersteuning en Veiligheid

14

Totaal

45

7

Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2023 2023 29

Openbare Ruimte - incl. omgevingsverg. Dienstverlening

0

Informatiebeheer

0

Mens en Samenleving

8

Bestuursondersteuning en Veiligheid

12

Totaal

49

* Voor bezwaren die in het kader van de Wet waardering onroerende zaken zijn ingediend, geldt dat alleen die zaken aan de commissie worden voorgelegd waarbij specifiek is gevraagd om te worden gehoord, zoals bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. ** Bezwaren van medewerkers uit de gemeentelijke organisatie over besluiten van rechtspositionele aard worden in de Regionale bezwarencommissie personele aangelegenheden behandeld. *** Het is gebruikelijk om het jaar waarop het jaarverslag betrekking heeft te vergelijken met het voorgaande jaar. De procentuele verdeling per vakafdeling is weergegeven in een staafdiagram:

Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2024 Dienstverlening

0%

Bestuursondersteuning en Veiligheid

Informatiebeheer

28%

0%

Mens en Samenleving

15%

Openbare ruimte

54% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

8

Bezwaarschriften per vakafdeling/team 2023 Dienstverlening

0%

Bestuursondersteuning en Veiligheid

Informatiebeheer

24%

0%

Mens en Samenleving

16%

Openbare ruimte

59% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

De commissie stelt vast dat er in 2024 relatief veel bezwaarschriften bij het Team Openbare Ruimte zijn binnengekomen. De commissie neemt hierbij in overweging dat het hier veelal maatschappelijk gevoelige besluiten met betrekking tot omgevingsvergunningen betreft, waardoor er vaak veel bezwaarschriften tegen eenzelfde besluit zijn ingediend.

9

3.5 De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan De commissie bezwaarschriften geeft de afzonderlijke bestuursorganen van de gemeente, te weten de gemeenteraad, de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders, de invorderingsambtenaar en de heffingsambtenaar van de gemeente Aalten, adviezen over bezwaarschriften die zijn ingediend naar aanleiding van de door hen genomen besluiten. De onderverdeling van de in 2024 ingekomen bezwaarschriften over besluiten van deze bestuursorganen ziet er als volgt uit: Bestuursorgaan Gemeenteraad Burgemeester College van burgemeester en wethouders Invorderingsambtenaar Heffingsambtenaar Totalen

Aantal 2024 1 5 39 0 0 45

De procentuele, relatieve verdeling per bestuursorgaan is weergegeven in een staafdiagram:

De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan in 2024 Heffingsambtenaar

0%

Invorderingsambtenaar

0%

College B&W

87%

Burgemeester

11%

Gemeenteraad

2% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90% 100%

10

De verdeling van de bezwaarschriften per bestuursorgaan in 2023 Heffingsambtenaar

0%

Invorderingsambtenaar

0%

College B&W

75%

Burgemeester Gemeenteraad

16% 2% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

* In 2023 zijn drie premature bezwaarschriften ingediend. Als een bezwaarmaker een prematuur bezwaarschrift indient dan betekent dat, dat hij/zij voordat het besluit is genomen reeds bezwaar heeft gemaakt tegen dit besluit. De drie premature bezwaarschriften bedragen 7% van het totaal aantal ingediende bezwaarschriften. Dit verklaart dan ook waarom het percentage van de verdeling van bezwaarschriften per bestuursorgaan op 93% uitvalt.

11

3.6 De verdeling van de ingediende bezwaarschriften tussen organisaties en particulieren Bezwaar en beroep staat alleen open voor een belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Ook organisaties worden als belanghebbende gezien wanneer de bezwaren betrekking hebben op de algemene en collectieve belangen die zij krachtens kun doelstellingen en hun feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen. Voorbeelden van dergelijke stichtingen in de gemeente Aalten zijn de Bomenstichting Achterhoek en de Stichting Natuur en Milieu Aalten. De verdeling van de bezwaarschriften ziet er als volgt uit: Indiener bezwaarschrift Burger/bedrijf Organisatie Totaal

Aantal 2024 44 1 45

De procentuele verdeling is weergegeven in een cirkeldiagram. We zien hierbij ten opzichte van 2023 een lichte afname van het aantal ingediende bezwaarschriften door organisaties.

VERDELING INGEDIENDE BEZWAARSCHRIFTEN TUSSEN ORGANISATIES EN PARTICULIEREN IN 2024 Burger/bedrijf

Organisatie

2%

98%

12

VERDELING INGEDIENDE BEZWAARSCHRIFTEN TUSSEN ORGANISATIES EN PARTICULIEREN IN 2023 Burger/bedrijf

Organisatie

6%

94%

3.7 Uitgebrachte adviezen 2024 Van de in het kalenderjaar 2024 behandelde bezwaarschriften zijn er 12 vóór de hoorzitting door bezwaarmakers ingetrokken. In één ander geval is het geschil op een andere wijze opgelost: het bestuursorgaan heeft het bestreden besluit naar aanleiding van het bezwaarschrift voor de hoorzitting aangepast. Dit resulteert uiteindelijk ook in een intrekking van het besluit. Over deze bezwaarschriften hoefde de commissie daarom geen advies uit te brengen. Over drie bezwaren heeft de commissie wel advies uitgebracht, maar heeft die slechts procedureel en niet inhoudelijk beoordeeld. De commissie adviseerde deze bezwaarschriften kennelijk nietontvankelijk te verklaren, omdat bezwaarmaker geen belanghebbende in de zin van de Awb was, omdat hetgeen waartegen bezwaarmaker bezwaar aantekende geen besluit in de zin van de Awb was of omdat bezwaarmaker geen procesbelang bleek te hebben. In 2024 zijn er 45 bezwaarschriften behandeld en de uitkomst ervan is als volgt: Bezwaarschriften 2024 Bezwaren ingetrokken voor de hoorzitting (Geen advies, premediation) Kennelijk niet-ontvankelijk* (Geen hoorzitting, alleen advies) Bestreden besluit ingetrokken/ gewijzigd (Geen advies, premediation) Niet-ontvankelijk ** Gegrond Ongegrond Procedure loopt nog *** Totaal

Aantal 2024 12 3 1

1 4 14 7 42(45)

* Er zijn drie bezwaarschriften rechtstreeks doorgezonden voor behandeling bij de rechtbank Gelderland. Dit betroffen drie bezwaarschriften tegen invorderingsbeschikkingen van de burgemeester. Deze bezwaarschriften worden integraal behandeld met de last onder dwangsom die ook bij de rechtbank voorligt. Dit verklaart waarom er 42 bezwaarschriften zijn behandeld. ** Een bezwaarschrift kan kennelijk niet-ontvankelijk worden verklaard bij het ontbreken van een vormvereiste, als het voor of na de wettelijke bezwaartermijn is ingediend, het bezwaarschrift niet is gemotiveerd of de bezwaarmaker overduidelijk geen enkel belang heeft bij het besluit.

13

*** Eind 2024 zijn er relatief veel bezwaarschriften binnengekomen, waardoor het aantal zaken waarbij de procedure nog loopt hoog uitvalt. De procentuele verdeling is weergegeven in een staafdiagram:

Advisering bezwaarschriften 2024 Procedure loopt nog

16%

Ongegrond

31%

Gegrond

9%

Kennelijk niet-ontvankelijk

7%

Bestreden besluit ingetrokken (geen advies)

2%

Niet-ontvankelijk (geen advies)

2%

Ingetrokken voor de hoorzitting (geen advies)

27% 0%

Advisering bezwaarschriften 2023 Bezwaarschriften 2023 Bezwaren ingetrokken voor de hoorzitting (Geen advies, premediation) Kennelijk niet-ontvankelijk* (Geen hoorzitting, alleen advies) Bestreden besluit ingetrokken/ gewijzigd (Geen advies, premediation) Niet-ontvankelijk ** Gegrond Ongegrond Procedure loopt nog *** Totaal

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Aantal 2023 13 3 3

4 7 21 10 61

14

Advisering bezwaarschriften 2023 Procedure loopt nog

16%

Ongegrond

34%

Gegrond

11%

Kennelijk niet-ontvankelijk

5%

Bestreden besluit ingetrokken (geen advies)

5%

Niet-ontvankelijk (geen advies)

7%

Ingetrokken voor de hoorzitting (geen advies)

21% 0%

5%

10% 15% 20% 25% 30% 35% 40%

15

3.8 Heroverwegingsbesluiten Van de 22 bezwaarschriften waarover de commissie in 2024 heeft geadviseerd heeft het desbetreffende bestuursorgaan in heroverweging bij bijna alle bezwaarschriften conform het advies van de commissie besloten. Ten aanzien van één zaak is van het advies van de commissie afgeweken. Er is afgeweken van het advies om de begunstigingstermijn te verlengen en er is afgeweken van het advies om het oude recht te gebruiken i.p.v. het nieuwe vigerende recht (overgangsrecht). Heroverwegingsbesluiten 2024 n.a.v. op zitting behandelde bezwaren Beslissing Aantal Percentage (%) Conform advies 17 94% Contrair 1 6% Aangehouden 0 0% Totalen 18 100% * Bij vier zaken heeft het bestuursorgaan ten tijde van schrijven van dit jaarverslag nog geen heroverwegingsbesluit genomen, waardoor bij die gevallen niet valt te zeggen of het advies wordt overgenomen, contrair wordt besloten of wordt aangehouden.

HEROVERWEGINGSBESLUITEN 2024 Conform advies

Contrair

Aangehouden

6% 0%

94%

16

HEROVERWEGINGSBESLUITEN 2023 Conform advies

Contrair

Aangehouden

6% 0%

94%

3.9 Afhandelingstermijnen/verdagingsbesluiten Op grond van artikel 7:10 van de Awb dient een bestuursorgaan binnen twaalf weken op het bezwaarschrift te beslissen, gerekend vanaf het einde van de bezwaartermijn. Deze termijn kan ongemotiveerd door het desbetreffende bestuursorgaan met zes weken worden verlengd. Opschorting van de termijn is ook mogelijk in overleg en overeenstemming met bezwaarmaker. Indien de afhandelingstermijn wordt overschreden, kan bezwaarmaker aannemen dat het bestuursorgaan weigert een besluit te nemen en daartegen eveneens een bezwaarschrift indienen. De Wet dwangsom en beroep is ook van toepassing op het niet tijdig beslissen op een ingediend bezwaar- of beroepschrift. Dit betekent dat indien een beslissing op een bezwaar- of beroepschrift niet tijdig wordt genomen, het bestuursorgaan aan de aanvrager een dwangsom verbeurt voor elke dag dat het in gebreke is. Hiervoor moet een belanghebbende het bestuursorgaan wel eerst schriftelijk mededelen dat het in gebreke is. Vanaf dit moment heeft het bestuursorgaan twee weken de tijd om een beslissing te nemen. In 2024 zien we een lichte stijging van het aantal niet tijdig afgehandelde bezwaarschriften. Het gaat hierbij om de periode nadat de advisering door de commissie heeft plaatsgevonden. In vrijwel alle gevallen was er ook met gebruikmaking van de verdagingsmogelijkheid sprake van termijnoverschrijding.

Er zijn in 2024 in totaal 8 zaken te laat afgehandeld. Dit geeft wel een vertekend beeld. Immers 7 zaken waren verschillende bezwaarschriften tegen hetzelfde besluit.

Afhandelingstermijnen 2024 40% 35% 30%

36%

36%

25% 20% 15% 14%

10% 5% 0% Tijdig afgehandeld

Verlenging termijn met 6 weken

Termijnoverschrijding

17

* In 3 gevallen is nog geen heroverwegingsbesluit genomen. Dit zorgt voor een vertekend beeld wat betreft de percentages. Hierdoor is het percentage 86 en niet 100. ** Het percentage bedraagt geen 100%, omdat de termijn in twee gevallen in onderling overleg is opgeschort. Deze categorie komt niet voor in het staafdiagram.

Afhandelingstermijnen 2023 80% 70% 69%

60% 50% 40% 30%

31%

20% 10%

0%

0% Tijdig afgehandeld

3.10

Verlenging termijn met 6 weken

Termijnoverschrijding

Beroep

Tegen de heroverwegingsbesluiten van de bestuursorganen, waarover is besloten naar aanleiding van de uitgebrachte adviezen van de commissie bezwaarschriften, is er in 2024 in zes gevallen beroep ingesteld bij de rechtbank Gelderland. In alle gevallen heeft het college en in de voorkomende gevallen de burgemeester het heroverwegingsbesluit in overeenstemming met het advies van de commissie genomen. Drie beroepszaken moeten nog voorkomen. De rechter heeft in één beroepszaak geoordeeld dat appellant niet-ontvankelijk is. Eén beroepszaak is door de rechter aangehouden en één beroepszaak is gegrond verklaard. De procentuele verdeling is weergegeven in een staafdiagram. We zien hierbij ten opzichte van 2023 dat het aantal beroepszaken zeer licht is gestegen. De commissie is benieuwd hoe deze lijn zich in de toekomst verder voortzet.

Beroepschriften ingediend na heroverwegingsbesluit 2024 80% 70%

73%

60% 50% 40% 30% 27%

20% 10% 0% Geen beroepschriften ingediend

Ingediende beroepschriften

18

Beroepschriften ingediend na heroverwegingsbesluit 2023 80% 70%

75%

60% 50% 40% 30% 20%

25%

10% 0% Geen beroepschriften ingediend

3.11

Ingediende beroepschriften

Budgetverantwoording

Het op de gemeentebegroting voor het dienstjaar 2024 uitgetrokken bedrag ten behoeve van de commissie bezwaarschriften blijkt toereikend te zijn geweest.

19

4. Conclusies en aanbevelingen 4.1 Mediation De gemeente Aalten heeft als doelstellingen om deugdelijke besluiten te nemen, bezwaren objectief te behandelen, de juridische kwaliteit te verbeteren en de bezwaarschriften het liefst in een vroegtijdig stadium op te lossen, waardoor langdurige procedures zoveel mogelijk worden voorkomen met als eventueel gevolg het terugbrengen van het aantal bezwaarschriften. Het instrument (pre-)mediation is een belangrijke mogelijkheid die kan worden ingezet bij de oplossing van conflicten. De commissie stelt in dit verband vast dat het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2023 licht is gedaald. Het daadwerkelijk in de commissie behandelde aantal bezwaren is ook gedaald. Het is in de gemeente Aalten gebruikelijk dat de vakafdeling die betrokken is bij het opstellen van het besluit, bij de binnenkomst van een bezwaarschrift veelal eerst in contract treedt met bezwaarmaker. Dit gebeurt op verzoek van de secretaris van de commissie, nadat is gebleken dat bezwaarmaker open staat voor een informeel gesprek, alvorens de formele weg via de commissie wordt bewandeld. De commissie is gebleken dat dit gebeurt op basis van vrijwilligheid en vrijblijvendheid, zonder dat bezwaarmaker zich onder druk gezet voelt om het bezwaarschrift in te trekken.

Nader overleg met de vakafdeling kan leiden tot intrekking van het bezwaarschrift en/of wijziging van het bestreden besluit. Wanneer partijen niet tot overeenstemming komen, wordt vervolgens het bezwaarschrift met het volledige procesdossier doorgestuurd naar de commissie bezwaarschriften. De commissie juicht deze proactieve, oplossingsgerichte aanpak toe. Het bieden van een luisterend oor aan bezwaarmakers en het met elkaar hierover in gesprek gaan, kan knelpunten oplossen. Dit voorkomt tijdrovende, juridische procedures. Met deze werkwijze van (pre-)mediation is in 2010 begonnen en dit heeft in veel gevallen tot positief resultaat geleid. De commissie stelt vast dat (pre-)mediation ook in 2024 succesvol is geweest: 24% van de ingediende bezwaarschriften werd hierdoor anderszins “opgelost”, waarna de besluiten zijn gewijzigd, ingetrokken en/of de bezwaren zijn ingetrokken. Dit is wel een daling, t.o.v. het jaar 2023. Bij deze goede cijfers plaatst de commissie echter wel een kritische noot. De commissie stelt namelijk vast dat bij een deel van deze (pre-)mediation zaken het bestuursorgaan als gevolg van een ingediend bezwaarschrift het bestreden besluit intrekt dan wel wijzigt. De commissie geeft de gemeente Aalten in overweging om ook in het primaire proces te sturen op onderling overleg en niet alleen achteraf in de bezwarenprocedure.

Het eerste besluit moet zo deugdelijk zijn dat het besluit aan de burger, bedrijf of organisatie goed is uit te leggen. Wanneer de betrokkene vervolgens het bezwaarschrift intrekt, is dat een duidelijk verdienste van de inspanningen aan de voorzijde van het proces. Samenvattend is de commissie van mening dat de informele benadering van de gemeente een goede aanvulling is op de formele bezwarenprocedure.

4.2 Termijnoverschrijdingen Het bestuursorgaan dient binnen twaalf weken op een bezwaarschrift te hebben beslist. Dit gerekend vanaf de datum na de dag waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken tot aan de bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Enkele jaren geleden heeft de commissie aangegeven dat (geringe) termijnoverschrijdingen relatief vaak voorkomen: ongeveer 50% van de bezwaarschriften. De commissie vroeg aandacht voor dit probleem, omdat zij van mening is dat termijnoverschrijdingen een uitermate negatief effect hebben op de beeldvorming van de burger ten aanzien van de gemeente. Het streven dient er dan ook op gericht te zijn termijnoverschrijdingen te voorkomen dan wel zoveel mogelijk te beperken. Vervolgens is de commissie de laatste jaren gebleken dat door de gemeentelijke organisatie de wettelijke afdoeningstermijn bij het beslissen op een bezwaarschrift steeds beter werd nagekomen. Er was sprake van een duidelijke, positieve, stijgende lijn. In 2022 was duidelijk te zien dat het proces is verbeterd en dat er een afname van termijnoverschrijdingen te zien is. In 2023 was er bij 10 bezwaarschriften sprake van termijnoverschrijding. In 2024 is er bij acht bezwaarschriften sprake van termijnoverschrijding. Er is dus een kleine daling te zien wat betreft de termijnoverschrijding.

20

Ten aanzien van de cijfers van 2023 stelt de commissie vast dat het aantal gevallen waarbij in 2024 sprake is van een termijnoverschrijding in absolute- en procentuele getallen licht is gedaald: in acht gevallen werd de termijn niet gehaald, waardoor het procentueel 18% van de bezwaarschriften betreft waarbij sprake is van termijnoverschrijding. Gezien het feit de Algemene wet bestuursrecht wat betreft het afhandelen van bezwaarschriften slechts termijnen van orde kent, zijn de juridische consequenties van de termijnoverschrijdingen doorgaans beperkt. Termijnoverschrijding kan echter wel een schadeclaim opleveren. In dit geval waarschuwt de commissie de gemeente Aalten dat ook zij niet ontkomt aan de landelijke tendens dat steeds vaker bij een termijnoverschrijding na een ingebrekestelling een dwangsom wordt gevorderd. De Wet dwangsom en beroep is namelijk ook van toepassing op het niet tijdig beslissen op een ingediend bezwaar- of beroepschrift. Dit betekent dat indien een beslissing op bezwaar- of beroepschrift niet tijdig wordt gegeven, het bestuursorgaan aan de aanvrager desgevraagd een dwangsom verbeurt voor elke dag dat het in gebreke is. Het bestuursorgaan kan de wettelijke afdoeningstermijn van bezwaarschriften met zes weken verlengen.

De commissie heeft de bestuursorganen de afgelopen jaren geadviseerd om bij een dreigende termijnoverschrijding het instrument ‘verdagen’ actiever in te zetten. Dit wordt goed opgepakt. Verder is uitstel van het heroverwegingsbesluit mogelijk als daarover met de bezwaarmaker overeenstemming bestaat. In dit verband kan worden bezien of gedurende het proces van (pre)mediation, in goed overleg met bezwaarmaker, de termijn zo nodig kan worden verlengd. Bij instemming van de bezwaarmaker wordt geadviseerd dit schriftelijk te bevestigen.

4.3 Besluitvorming op maat In de jaarverslagen van de afgelopen jaren heeft de commissie aandacht gevraagd voor de kwaliteit van het procesdossier en de juridische kwaliteit van besluiten. De commissie bezwaarschriften constateert dat er qua procesdossiers over de gehele linie binnen de gemeentelijke organisatie sprake is van een verbetering ten opzichte van voorgaande jaren. De nota’s van heroverweging en procesdossiers zijn goed verzorgd. De juridische kwaliteit van besluiten is nog wel een punt van aandacht, omdat de juridische grondslag niet altijd (juist) wordt weergegeven. Hiervoor vraagt de commissie aandacht, ook om burgers, bedrijven en organisaties op dit punt goed te kunnen informeren.

21

4.4 Kwaliteit van de commissie Een werkbezoek aan de rechtbank in Arnhem heeft in 2019 tot een gewijzigde werkwijze van onze commissie geleid. De commissie gaat om herhaling van reeds ingenomen standpunten te voorkomen evenals de rechtbank, meteen over tot het stellen van vragen aan partijen. Deze nieuwe werkwijze bevalt nog steeds goed. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De commissie gaf in haar jaarverslag van 2023 aan geïnteresseerd te zijn in een bijeenkomst omtrent de Omgevingswet. De commissieleden hebben in 2023 een boekje met juridische, praktijkgerichte, informatie van de gemeente Aalten gekregen over deze nieuwe wet. In 2024 hebben zij een serie met cursussen omtrent de Omgevingswet ontvangen.

Aalten, 10 maart 2024. Namens de commissie bezwaarschriften van de gemeente Aalten, De secretaris, De voorzitter,

F. Knipscheer.

mr. A.C. van de Vliert.

22