15. Raadsmededeling 50-2025 jaarverslag Achterhoek in Beweging 2024

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

50-2025 23 april 2025 22 april 2025 R. Wisselink J.C. Wikkerink Jaarverslag Achterhoek in Beweging 2024

Aanleiding: Stichting Achterhoek in Beweging, de regionale samenwerkingsorganisatie voor Sporten en Bewegen in de Achterhoek, heeft voor 2024 het jaarverslag opgesteld om toelichting te geven op de voortgang van het regionaal Beweeg- en Sportakkoord en de pijlers hiervan. Inhoud mededeling: Als gemeente Aalten werken wij op het gebied van sporten en bewegen in de Achterhoek samen via Achterhoek in Beweging. Met deze raadsmededeling brengen wij u op de hoogte van het jaarverslag 2024 van de stichting Achterhoek in Beweging en de voortgang van het regionaal Sport- en Beweegakkoord. Deze samenwerking heeft als doel om de sport- en beweegdeelname in de regio te bevorderen en toegankelijk te maken voor alle inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Het jaarverslag biedt een overzicht van de voortgang en resultaten die het afgelopen jaar zijn geboekt binnen de verschillende pijlers van het akkoord: Inclusie en diversiteit, Vitaal en veilig sportklimaat, Vaardig in bewegen, Sport en preventie en de Maatschappelijke waarde van topsport. Zo heeft de stichting zich ingezet om de regionale beweegmakelaar in de Oost-Achterhoek te realiseren, heeft zij het voortouw genomen voor een regionaal plan van aanpak voor een sociaal veilig sportklimaat bij verenigingen en heeft ze weer mooie sportevenementen naar de Achterhoek gehaald zoals de Simac Ladies Tour.

In het verslag wordt tevens aandacht besteed aan de samenwerkingen met sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en onderwijsinstellingen die bijdragen aan het versterken van het sportklimaat in onze gemeente en regio. Tot slot wordt er toegelicht hoe Achterhoek in Beweging de monitoring en evaluatie van de verschillende actielijnen heeft ingericht en wordt er een overzicht gegeven van de belangrijkste data en cijfers van 2024. Het belang van Achterhoek in Beweging en de verbindende rol die deze samenwerking inneemt in de Achterhoek kan niet worden onderschat. Sport en bewegen dragen bij aan de fysieke en mentale gezondheid, de sociale basis en participatie, en versterken de leefbaarheid in Aalten en de Achterhoek. Door samen te werken op regionaal niveau kunnen we niet alleen kennis en middelen efficiënter benutten, maar ook meer impact en concrete resultaten boeken. Zo levert Achterhoek in Beweging een bijdrage bij de ketenaanpakken binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en neemt zij deel aan het thema Gezond Leven en Preventie van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) om sport en bewegen als preventief middel nog beter in te kunnen zetten om een gezonde leefstijl mogelijk te maken voor alle inwoners van de Achterhoek. We nemen u alvast ook graag mee in een doorkijk naar het huidige jaar.

In de Achterhoek wordt het thema ‘Maatschappelijke waarde van topsport’ verder ontwikkeld door de uitvoering van Team Achterhoek, waarin talentvolle sporters en topsporters centraal staan. Er wordt volop gewerkt aan het vervolg van het project ‘Fit veur Altied’, dat onderdeel is van de Regiodeal. Tegelijkertijd wordt het coördinatiepunt clubondersteuning in de regio doorontwikkeld, dit gebeurt onder meer door een Pagina 1 van 2

uitbreiding met ondernemende sportaanbieders en een intensievere samenwerking met enkele sportbonden. Ook wordt ingezet op het versterken van de verbinding tussen onderwijs en sport, onder andere via de Dynamische Schooldag. Daarnaast wordt gewerkt aan het versterken van de koppeling tussen toerisme, recreatie en sport middels een gerichte fiets- en wielerstrategie. Een mooi moment om het belang van sport en bewegen te onderstrepen is op 26 april, wanneer tijdens de wandelroute van het koningspaar door Doetinchem een bijdrage wordt geleverd aan het thema sport & bewegen. Tot slot wordt ingezet op strategische samenwerking met provinciale organisaties zoals de provincie, GSF en Topsport Gelderland, om deze initiatieven duurzaam te verankeren en verder te versterken. Wij verzoeken u kennis te nemen van het bijgevoegde jaarverslag. Mocht u hierover vragen of opmerkingen hebben, dan zijn wij vanzelfsprekend bereid om nadere toelichting te geven. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Jaarverslag Achterhoek in Beweging 2024

Pagina 2 van 2

Jaarverslag 2024

Missie Alles wat wij doen is erop gericht om de ruim 300.000 Achterhoekers te laten sporten of echt in beweging te laten komen. Want dat maakt gelukkig en verbetert de gezondheid. Dit doen wij door een centrale rol te nemen in het verbinden van de partijen die dit realiseren. Met impact en concreet resultaat, op de manier die ons als Achterhoekers past; volhardend, aanpakkend, resultaatgericht en in de gedachte van het naoberschap; met elkaar en voor elkaar.

2

Voorwoord Het jaar 2024 was een jaar van groei en innovatie voor Achterhoek in Beweging. Samen met onze partners hebben we ons ingezet om de gezondheid en vitaliteit van de Achterhoekse gemeenschap te bevorderen. Dit jaarverslag biedt een uitgebreid overzicht van onze inspanningen en de resultaten die we afgelopen jaar hebben behaald. Achterhoek in Beweging werd verrijkt met een negende gemeente: Lochem. Samen met de acht andere gemeenten en partners in zorg, onderwijs, bedrijfsleven en sport, zetten we ons in om de kracht van bewegen en een gezonde leefstijl centraal te stellen in de Achterhoek. We vormen een dynamisch platform waar regionale en lokale ambities, initiatieven, mensen en middelen samenkomen. Ons doel is om krachtige, levendige kernen, buurten en wijken te creëren waar iedereen de kans krijgt om actief en betrokken te zijn. We hebben in 2024 belangrijke stappen gezet, zoals het toegankelijker maken van sporthulpmiddelen, het ondersteunen van sportclubs, en het lanceren van nieuwe sportinitiatieven voor mensen met een beperking. Daarnaast lanceerden we Team Achterhoek, een groep van boegbeelden en talentvolle topsporters die zich inzetten om jeugd en andere doelgroepen in beweging te krijgen. Dit jaarverslag toont niet alleen onze prestaties, maar ook de uitdagingen die we zijn aangegaan en de lessen die we hebben geleerd.

Met trots presenteren we u daarom het jaarverslag van Achterhoek in Beweging 2024. We blijven ons inzetten voor een gezonde en vitale regio, waarin iedereen de kans krijgt om actief en betrokken te zijn. Samen gaan we de uitdagingen van de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Pascal Kamperman Directeur-Bestuurder

3

Inhoud Achterhoek in Beweging

5

Pijler 1: Inclusie en diversiteit

6

Pijler 2: Vitaal en veilig sportklimaat

8

Pijler 3: Vaardig in bewegen

10

Pijler 4: Sport en preventie

12

Pijler 5: Maatschappelijke waarde van topsport

14

Monitoren en evalueren

16

Achterhoek in beweging 2024 in cijfers

17

Samenwerkingen

18

4

Achterhoek in Beweging Achterhoek in Beweging is een initiatief van de negen Achterhoekse gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Samen met betrokken partners in zorg, onderwijs, cultuur, bedrijfsleven en sport stellen we de kracht van bewegen en een gezonde leefstijl (met sport als katalysator) in de Achterhoek centraal. We vormen een dynamisch platform, waar alle regionale en lokale ambities, initiatieven, mensen en middelen bij elkaar komen. Achterhoek in Beweging kent de beweging in de regio en jaagt aan, motiveert, inspireert en verbindt. Samen werken we aan krachtige, levendige kernen, buurten en wijken in de Achterhoek met ruimte voor iedereen. We werken binnen het regionaal Sport- en Beweegakkoord met vijf thema’s die aansluiten bij de uitdagingen waar wij als regio voor staan en dragen zorg voor monitoring en evaluatie. Deze thema’s raken, overlappen en versterken elkaar. Ze staan dus op zichzelf, maar ze zijn zeker ook onderling verbonden. 1. Inclusie en diversiteit 2. Vitaal en veilig sportklimaat 3. Vaardig in bewegen 4. Sport en preventie 5. Maatschappelijke waarde van topsport

5

Pijler 1 Inclusie en diversiteit We willen dat elke Achterhoeker mee kan doen en plezier kan beleven aan sporten en bewegen. Juist ook voor wie deelname aan sport en bewegen nog niet vanzelfsprekend is. We proberen kwetsbare doelgroepen en doelgroepen die afstand tot sport en bewegen ervaren een passend sport- en beweegaanbod te bieden. Daarom namen we in 2024 de volgende stappen:

Sporthulpmiddelen toegankelijker maken Het uitleenprogramma voor sporthulpmiddelen heeft 9 Achterhoekse aanvragers geholpen aan een passend sporthulpmiddel om een sport uit te proberen. Daarnaast is samen met de VSG en beleidsambtenaren sport en WMO gekeken hoe het landelijke beleid rondom uitleen en aanschaf van sporthulpmiddelen verbeterd kan worden. Met deze werkgroep werken we toe naar één centraal loket voor sport(hulpmiddelen)advies en een bruikleenpoule van sporthulpmiddelen. Hiermee ontzorgen we gemeenten, zijn er gelijke kansen voor iedereen en kunnen we meer mensen met een beperking laten sporten en bewegen. In samenwerking met Life & Mobility organiseerden we daarom ook een bijeenkomst tijdens de Zwarte Cross om aandacht te vragen voor (de mogelijkheden voor) toegankelijkheid op sport- en cultuurevenementen in de Achterhoek. Dit krijgt een vervolg tijdens Koningsdag 2025 in Doetinchem, zodat we blijvend aandacht geven aan dit belangrijke onderwerp.

6

Nieuwe aangepaste sportinitiatieven Ook is het sportaanbod voor mensen met een beperking verder uitgebreid. Zo is atletiekvereniging AVA’70 in Aalten gestart met framerunning en wordt er bij atletiekvereniging ARGO in Doetinchem binnenkort ook framerunning aangeboden. Hockeyclub DHC in Doetinchem verkent momenteel of E-hockey kan worden opgezet. Daarnaast lanceerde de Keppelse Golfclub een programma voor golfers met een fysieke beperking, en treft Handbalvereniging UGHV voorbereidingen om rolstoelhandbal mogelijk te maken. Tot slot vonden in samenwerking met Kanjers voor Kanjers verkennende gesprekken plaats om rolstoelvoetbal in de Achterhoek een plek te geven. Achterhoek in Beweging ondersteunt deze verenigingen op het gebied van samenwerking, financiën, organisatie en werving. Door onze gezamenlijke inzet hopen we in 2025 nog meer aanbod te kunnen genereren voor mensen met een beperking.

Begeleiding naar passend sportaanbod Om kwetsbare doelgroepen beter te begeleiden naar passend sportaanbod, zijn via het sportloket Uniek Sporten dertig aanvragen in behandeling genomen van Achterhoekse inwoners. In samenwerking met buurtsportcoaches, beweegmakelaars en sportaanbieders is gezocht naar de juiste match. Tijdens evenementen zoals Outdoor Gelderland, de Ronde van de Achterhoek en de Achterhoekse Unieke Spelen kregen in totaal ruim tweehonderd mensen de kans om laagdrempelig kennis te maken met sport en bewegen. Tot slot investeerden we met de regionale werkgroep Uniek Sporten in een betere samenwerking tussen buurtsportcoaches en vakleerkrachten om jeugd in het Speciaal Onderwijs beter te kunnen begeleiden naar passend sportaanbod.

7

Pijler 2 Vitaal en veilig sportklimaat Alle sportaanbieders hebben een gezamenlijk doel: Achterhoekers in beweging brengen. Aanbieders hebben te maken met een teruglopend leden- en vrijwilligersaantal. Het behouden en realiseren van sterke verenigingen en een veilig sportklimaat vraagt om actie, zodat we de grootste vereniging van Nederland blijven. Daarom hebben we binnen het Coördinatiepunt Sport & Bewegen in 2024 onderstaande stappen ondernomen.

Samenwerking lokale clubondersteuners Een vitaal en veilig sportklimaat begint bij sterke verenigingen. Daarom is in 2024 gewerkt aan betere samenwerking tussen de negen lokale clubondersteuners. In drie bijeenkomsten wisselden zij kennis en ervaringen uit, met als doel de verenigingen in de regio structureel te versterken. Dit leidde tot kortere lijntjes en snellere ondersteuning van verenigingen die met uitdagingen kampen. In 2025 willen we deze overleggen continueren, mogelijk binnen een tweemaandelijks overleg.

Blauwdruk Sociaal Veilige Sportomgeving In 2024 ontwikkelden we een gezamenlijke blauwdruk voor een sociaal veilige sportomgeving. Gemeenten sloegen hiervoor de handen ineen en een klankbordgroep is opgericht om sportclubs te ondersteunen bij sociale veiligheid. Achterhoek in Beweging stelde vervolgens in samenwerking met de Gelderse Sport Federatie een blauwdruk op waarin een gezamenlijke regionale aanpak op het gebied van sociaal veilige sport is bepaald. Van hieruit wordt een handelingsperspectief/checklist gemaakt waarmee lokale clubondersteuners verenigingen in hun eigen gemeente beter kunnen begeleiden bij dit thema.

8

Ondersteuning van sportclubs Vanuit het Coördinatiepunt Sport & Bewegen ontvangen verenigingen en sportclubs hulp bij vraagstukken. Dit doen we door gebruik te maken van RABO ClubSupport en de Servicelijst van NOC*NSF. In 2024 hielpen we zo’n 50 verenigingen met de juiste begeleiding vanuit de ondersteuningsmogelijkheden die er zijn. We blijven ons actief inzetten om verenigingen en lokale clubondersteuners op de hoogte te houden van de mogelijkheden voor ondersteuning.

Samenwerking stakeholders Achterhoek in Beweging vervult een cruciale rol als verbinder en aanjager binnen het Coördinatiepunt Sport & Bewegen. Door nauw samen te werken met de lokale clubondersteuners en andere partners binnen ons netwerk, zoals sportbonden, ondernemende sportaanbieders, sportplatformen, Rabobank en NOC*NSF, fungeren we als een spin in het web die verschillende initiatieven, organisaties en belanghebbenden met elkaar verbindt. Onze bijdrage aan diverse projecten en samenwerkingsverbanden versterkt deze rol. In 2024 waren we onder andere actief betrokken bij het RIF-project, Gym Achterhoek 2030, Achterhoeks Volleybal Masterplan en het Achterhoekse Zwemplatform. Daarnaast onderhouden we structurele samenwerkingen met landelijke sportbonden, zoals de KNVB en KNGU, en bereiden we ons voor op verdere samenwerking met de KNWU en NTFU in 2025.

9

Pijler 3 Vaardig in bewegen Wij zetten ons in om jongeren vaardig te maken in bewegen en gezonde keuzes makkelijker en aantrekkelijker maken. Sport en bewegen zijn cruciaal voor zowel fysieke als mentale gezondheid, maar sluiten niet altijd logisch op elkaar aan binnen onderwijs, buurt en sport. Daarom is een regionale visie op ‘Sportief Groot Worden’ nodig, met speciale aandacht voor breed motorisch opleiden en risicogroepen, zoals jongeren met een ongezond gewicht of risico op sociale uitsluiting. Een gezonde generatie vraagt om meer dan alleen sportstimulering; het gaat ook om het tegengaan van ongezonde verleidingen zoals roken en slechte voeding.

Integraal zorgakkoord (IZA) Door als Achterhoek in Beweging aan te sluiten bij de Thematafel Gezondste regio en de bijeenkomsten om te komen tot (en vorm te geven aan) het regioplan (IZA), zit het Beweeg- en Sportdomein stevig aan tafel. Dit heeft geresulteerd in een uitvoeringsagenda en deelname vanuit Achterhoek in Beweging in de uitvoeringscoalitie Gezonde Leefstijl en Preventie (Pijler 1 IZA). Concreet betekent dit dat we op verschillende thema’s participeren en het Achterhoekse sport en beweegnetwerk in aanmerking komt voor (extra) IZA-financiering. Hieronder zie je een aantal voorbeelden waar financiering ingezet wordt binnen de ambities van de pijler Vaardig in bewegen.

10

JOGG, gezonde jeugd gezonde toekomst Samen met GGD Noord- en Oost-Gelderland (NOG) is werk gemaakt van een verkenning, projectaanvraag en projectplan voor het aanstellen van een regionale JOGG-coördinator. We zijn erin geslaagd dat deze inzet vanuit het IZA SPUK wordt bekostigd. De regionale JOGG-coördinator participeert namens Achterhoek in Beweging in de ketenaanpak Overgewicht Jeugd van het IZA. Deze wordt vanaf heden overigens Kinderen naar Gezond Gewicht genoemd (KNGG). Binnen deze ketenaanpak wordt samengewerkt om jongeren met overgewicht te helpen een gezonde leefstijl aan te meten. Met de inzet van de JOGG-aanpak in de regio maken we van de gezonde keuze de makkelijke keuze. Mede door de inspanningen van de lokale beweegmakelaars die door kunnen verwijzen naar passend beweeg- en sportaanbod, wordt sport en bewegen een onderdeel van de oplossing binnen deze uitdaging.

Dynamische (school)dag Daarnaast is gewerkt aan het concept van een Dynamische Schooldag, waarbij kinderen meer en gevarieerder bewegen gedurende de dag. Onderdeel hiervan is bijvoorbeeld het aanbieden van de Verlengde Schooldag waarbij de schooldag één of meerdere dagen per week één of enkele uren langer duurt. Deze extra uren zijn bedoeld voor een uitbreiding van het lesprogramma op het gebied van bijvoorbeeld sport en bewegen en kunst en cultuur. In samenwerking met Graafschap College en Sport-ID is een visie geformuleerd op de Dynamische Schooldag die onderwijs, kinderopvang en andere betrokken partijen met elkaar verbindt. Het doel is om in Q2 2025 een gezamenlijke bijeenkomst Dynamische Schooldag te organiseren voor schoolbesturen en directies waarin de mogelijkheden worden onderzocht. In 2025 wordt de opgestelde visie vertaald naar concrete acties richting de volgende doelgroepen: - Kinderopvang (regionaal) - Primair onderwijs (regionaal) - Voortgezet onderwijs (regionaal) - Middelbaar beroepsonderwijs (Graafschap College) - Hoger beroepsonderwijs (Iselinge Hogeschool en HAN (Pabo en ALO)

Sportief Groot Worden In het regionaal beweeg- en sportakkoord wordt gesproken over een goede samenwerking, afstemming en doorverwijzing tussen professionals en vrijwilligers binnen onderwijs (vakleerkrachten), buurt (buurtsportcoaches) en sportverenigingen (vrijwillig trainingskader). Veel gemeenten verzamelen binnen het onderwijs, via bijvoorbeeld de BLOC-test, 4s-en test of MQ-scan al allerlei data als het gaat over motorische vaardigheden. Er wordt echter in veel gevallen nog onvoldoende met deze data gedaan. Laat staan dat het beweegbeleid hierop wordt aangepast. Gemeenten en uitvoeringsorganisaties hebben samen de wens om meer data-gedreven te gaan werken. Daarom werd in 2024 een eerste stap gezet richting een regionale blauwdruk, die gemeenten helpt om datagestuurd beweegbeleid te ontwikkelen. Ook werd met de Buurtsportcoach-coördinatoren (BSCcoördinatoren) kennis en informatie uitgewisseld over de rol van verschillende BSC-teams binnen het lokale bewegingsonderwijs. Er wordt in 2025 een bijeenkomst voor schoolbesturen en directies georganiseerd in relatie tot bewegingsonderwijs en de inzet van vakleerkrachten.

11

Pijler 4 Sport en preventie Sport en bewegen spelen een cruciale rol in preventie en gezondheidsbevordering. Daarom is het belangrijk dat het sport- en zorgdomein goed samenwerken. We willen een brug slaan tussen sport en zorg, zodat sport en bewegen effectiever ingezet kan worden voor preventie. Dit moet zorgen voor een betere doorstroming van zorg naar sport en bewegen en andersom. Dit hebben we in 2024 gedaan met de volgende resultaten:

Regioplan / Integraal Zorgakkoord (IZA) Net zoals bij de pijler Vaardig in bewegen te lezen is, speelde Achterhoek in Beweging afgelopen jaar een rol in het vertegenwoordigen van sport en bewegen binnen Pijler 1 van het IZA: Gezond Leven en Preventie. Concreet betekent dit dat we op de volgende thema’s participeren en ervoor zorgen dat het Achterhoekse sport- en beweegnetwerk in aanmerking komt voor (extra) IZA-financiering: - Uitvoeringscoalitie gezondheidsachterstanden: kansrijk opgroeien (JOGG regionaal en verlengde schooldag), verkleinen gezondheidsachterstanden, sociale werkomgeving en sociale werknemers (Fit veur Altied). - Stimuleren leefstijl in de zorg: leefstijl in de ketenzorg (beweegmakelaar), realiseren leefstijlzorgloket zorg en gemeentelijk domein en verstevigen en verbreden inzet van de regionale beweegmakelaar in ziekenhuizen. - Ketenaanpakken: Kansrijke Start, obesitas kinderen (Kind naar Gezonder Gewicht), Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), Valpreventie en Sociaal Verwijzen (waaronder welzijn op recept). Deze inspanningen hebben geleid tot extra financiering voor het regionaal sport- en beweegakkoord, de voorbereiding van de aanvraag van Fit Veur Altied 2.0, de FBDA (Fitste Bedrijf van de Achterhoek)games 2024, bekostiging van de regionale beweegmakelaar en voorbereiding leefstijlzorgloket.

Daarnaast zijn door de vertegenwoordiging van sport en bewegen bij het IZA ook in de IZA SPUK begroting 2025 meerdere relevante thema’s vanuit het Achterhoekse sport- en beweegnetwerk meegenomen.

12

De beweegmakelaars Beweegmakelaars zijn een belangrijke schakel in het verbinden van sport en zorg. Zij zorgen voor een betere doorstroming van zorg naar sport en bewegen en andersom. In 2024 kwamen we volgens planning 4x regionaal met de lokale beweegmakelaars bij elkaar. Doel van de bijeenkomsten was, naast reguliere uitwisseling, te onderzoeken welke rol de beweegmakelaars binnen het regioplan (IZA) en vooral de ketenaanpakken hebben. De rol van de beweegmakelaars in op te richten leefstijlzorgloketten is ook besproken en wordt in 2025 verder concreet uitgewerkt. In 2024 is er, in navolging van de West Achterhoek in het Slingeland Ziekenhuis, groen licht en financiering gevonden voor de regionale beweegmakelaar in de Oost-Achterhoek vanuit Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB). Deze rollen zijn belegd bij Sport-ID en Sportfederatie Berkelland. De financiering bestaat uit IZA SPUK gelden en budget vanuit het Menzis Leefkrachtbudget.

Fit Veur Altied Binnen het programma Fit Veur Altied is ingezet op vitaliteit binnen bedrijven en onderwijsinstellingen. Drie nieuwe groepen Beweeg- en Sport Aanjagers zijn opgeleid, een nieuwe WerkFitter interventie is gestart en verschillende initiatieven zijn uitgerold, zoals de FBDA-games, waarbij 25 bedrijven deelnamen aan sportieve en vitaliteitsbevorderende activiteiten. Ook werd, in samenwerking met Orion Stars, de Sportiefste Vrijdagmiddagborrel georganiseerd om vitaliteit op de werkvloer te stimuleren. Vraag voor meer informatie en resultaten van Fit Veur Altied het complete verantwoordingsrapport op via info@achterhoekinbeweging.nl.

13

Pijler 5 Maatschappelijke waarde van topsport Achterhoek in Beweging wil met sport het beste uit de Achterhoek halen. Onze regio heeft veel topsporters en talenten. Wij willen dat deze talenten zich binnen hun eigen omgeving kunnen ontwikkelen zodat ze zo lang mogelijk in de regio kunnen blijven wonen en sporten. In een vergrijzende en krimpende populatie zijn deze ambitieuze jonge mensen extra waardevol. Zij kunnen namelijk rolmodellen zijn voor anderen, want ze laten zien wat talent en doorzettingsvermogen kan opleveren. Daarom hebben we de volgende stappen ondernomen:

Team Achterhoek gelanceerd Topsport en talentontwikkeling zijn van grote waarde voor de regio. In 2024 is daarom ‘Team Achterhoek’ gelanceerd, bestaande uit elf talentvolle en gearriveerde sporters die via een publiekprivate samenwerking financieel worden ondersteund. In ruil daarvoor zetten deze topsporters zich in voor maatschappelijke activiteiten, zoals scholenbezoeken, clinics en campagnes, waarmee zij de kracht van sport uitdragen. In 2024 is hard gewerkt om de publiek-private samenwerking op te zetten en Team Achterhoek te lanceren.

Ondersteuning opleidingsprogramma’s en topsportorganisaties Achterhoek in Beweging zette in 2024 met drie opleidingsprogramma’s en topsportorganisaties een officiële samenwerking op, namelijk de Meiden Vrouwen Voetbalacademie Achterhoek, Orion Stars en Sensa Kanjers voor Kanjers. Binnen de samenwerkingsafspraken is afgesproken dat de Achterhoek gebruik mag maken van de inzet van sporters voor maatschappelijke activiteiten en wordt de organisaties gevraagd om een rol te spelen richting verenigingen (in de pyramide van breedtesport – talentontwikkeling – topsport). Naast deze formele samenwerkingen startte er een verkenning om meerdere Achterhoekse opleidingsprogramma’s samen te laten werken, bijvoorbeeld op bestuurlijk niveau of op het gebied van sportgenerieke ondersteuning. Naar aanleiding van deze verkenning wordt in 2025 verder gewerkt aan het versterken van de multidisciplinaire ondersteuning van talenten in de regio (denk aan krachttraining, paramedie, voeding, mentale ondersteuning, testen etc.).

14

Topsportevenementen Achterhoek in Beweging gelooft in de kracht van mooie topsportevenementen met een maatschappelijk activatieprogramma waar relevante thema’s kunnen worden aangeboord voor verschillende doelgroepen. Daarom speelden we een grote rol in het binnenhalen van het EK Veldrijden in 2026 in Montferland. Met de komst van dit grote internationale evenement liggen er mooie kansen om een krachtig maatschappelijk activatieprogramma op te zetten en meerdere wielerevenementen in de regio met elkaar te verbinden. Daarnaast vond afgelopen jaar een etappe van de Simac Ladies Tour plaats in Doetinchem. Achterhoek in Beweging vervulde een adviesrol en ondersteunde de gemeente Doetinchem bij het laten plaatsvinden van het evenement op 12 oktober. Daarnaast is vastgelegd dat ook de komende drie jaar etappes van het internationale vrouwen wielerevenement in de Achterhoek zullen plaatsvinden. Tot slot vervulde Achterhoek in Beweging naast een financiële bijdrage een adviserende rol richting de organisatie van de Ronde van de Achterhoek. In september 2024 maakten we samen met 20 deelnemers een inspirerende studiereis naar de Paralympische Spelen in Parijs. Het doel was om deelnemers te inspireren om verbindingen tussen topsport en breedtesport te bewerkstelligen en inclusiviteit en diversiteit onder de aandacht te brengen.

De deelnemers beleefden hoe Parijs deze thema’s omarmde en zagen indrukwekkende prestaties van atleten. Ze bezochten diverse wedstrijden, waaronder rolstoelbasketbal, rolstoeltennis en atletiek, en verkregen waardevolle inzichten in de maatschappelijke impact van sport. De reis bood ook de mogelijkheid om te netwerken met vertegenwoordigers van gemeenten en strategische partners van Achterhoek in Beweging. Dit zorgde voor waardevolle gesprekken en nieuwe samenwerkingen. De groep bezocht het TeamNL Huis en nam deel aan de themabijeenkomst “Kansengelijkheid: Sociale, fysieke, en financiële toegankelijkheid van sport, en sport als onderdeel van de wijkaanpak” van NOC*NSF, VSG en VWS. De reis werd zeer positief ontvangen. De combinatie van sport, inhoudelijke sessies en waardevolle gesprekken leverde nieuwe inzichten op die de deelnemers willen toepassen in hun eigen organisaties.

15

Monitoren en evalueren Een gezonde levensstijl is cruciaal voor zowel fysieke als mentale gezondheid, en sport en bewegen spelen hier een belangrijke rol in. In 2024 hebben we het sport- en beweeggedrag van de Achterhoeker gemonitord op vier niveaus:

Kerncijfers in factsheets Inzicht in de impact van sport en bewegen, zoals het percentage mensen dat voldoet aan de beweegnorm, het aantal sportverenigingsleden, en de beweegvriendelijkheid van de omgeving. De cijfers zijn afgelopen jaar geactualiseerd en de negen gemeenten hebben hun jaarlijkse factsheets (Gemeente x Achterhoek als regio) ontvangen. De sport- en beweegdeelname in de Achterhoek is in lijn met het landelijk beeld. Relatief veel Achterhoekers zijn lid van één of meerdere verenigingen.

Inspanningen in beeld Monitoring van de effectiviteit van gemeentelijk beleid en regionale initiatieven via de ‘Outcome

Verdiepende onderzoeken

Mapping’-methode in samenwerking met het

We zochten de verdieping met onder meer de

Mulier Instituut. Het Mulier Instituut startte in

Achterhoekse Sportaanbiedersmonitor. Het

2024 een pilot om de effectiviteit van het beleid

onderzoek naar sportaanbieders was succesvol,

te registreren en tussentijdse aanpassingen

met 282 sportaanbieders die gegevens deelden.

mogelijk te maken. Hierbij kiezen gemeenten

Het beeld van Achterhoekse sportaanbieders

bewust met welke thema’s ze aan de slag gaan

is over het algemeen rooskleuriger dan het

om impact te maken en houden hun inspan-

landelijke beeld. De meeste sportaanbieders

ningen bij. In 2024 is gekozen voor de the-

zijn financieel gezond en zien de toekomst

ma’s inclusie & diversiteit en een vitaal & veilig

positief tegemoet. Het vinden van vrijwilli-

sportklimaat. Met name een focus op effectieve

gers is een uitdaging. Omdat de Gezondste

clubondersteuning en versterken van de keten

Regiopeiling geen doorgang vond omdat het

ten behoeve van de sociale veiligheid vallen op.

onderzoekspanel niet gebruikt kon worden, is geïnvesteerd in de pilot met het Mulier Instituut (zie inspanningen in beeld).

Evalueren van inspanningen Gebruik van evaluatieformulieren om de tevredenheid en impact van programma’s en evenementen op sport- en beweeggedrag te meten. Evaluatieformulieren helpen inzicht te krijgen in de impact van evenementen, programma’s en bijeenkomsten op het gedrag van mensen.

16

Achterhoek in beweging 2024 in cijfers

9

30

circa

50

aanvragen sporthulpmiddelen uitleen

aanvragen via het Uniek Sporten loket

bedrijven bereikt

110K

200

financiering opgehaald voor het Achterhoekse sport- en beweegnetwerk

deelnemers

aan evenementen met Uniek Sportaanbod

85

6

BSA’ers opgeleid

verenigingen geholpen bij passend sportaanbod

5

2 keer

11

samenkomen van lokale clubondersteuners

282 Services*

per opleidingssoort Verenigingstraject

7

Training (sportspecifiek)

21

Cursus

18

Workshop

13

Inspiratiesessie

4

Masterclass

1

regionale beweegmakelaars in de 2 Achterhoekse ziekenhuizen

Achterhoekse topsporters in Team Achterhoek

Achterhoekse Sportaanbiedersmonitors ingevuld

Services

12

per gemeente Lochem

7

services Rabo ClubSupport verleend

Berkelland

14

Bronckhorst

81 services

Sportakkoord verleend

6

Oost Gelre

5

Doetinchem 22 Montferland

9

Oude IJsselstreek

Aalten

Winterswijk

5

18

7

*Begeleiding van sportverenigingen. 17

Samenwerkingen Achterhoek in Beweging is een initiatief van de negen Achterhoekse gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Samen met betrokken partners in zorg, onderwijs, cultuur, bedrijfsleven en sport stellen we binnen dit programma de kracht van bewegen en een gezonde leefstijl (met sport als katalysator) in de Achterhoek centraal.

18

19