1. Raadsmededeling 28-2025 Viering 80 jaar Vrijheid in de gemeente Aalten

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

28-2025 6 maart 2025 n.v.t Marjon Lettink mr. A.B. Stapelkamp Viering 80 jaar Vrijheid in de gemeente Aalten

Aanleiding: In 2025 herdenken en vieren we 80 jaar Vrijheid. De gemeente organiseert zelf vrijwel geen activiteiten maar stimuleert en faciliteert slechts burgers en organisaties. Het thema leeft duidelijk in onze gemeenschap en dat leidt tot een afwisselend programma vol activiteiten. Via deze raadsmededeling informeren wij u over de wijze waarop burgers zijn betrokken, de samenwerkingen die zijn ontstaan en informeren wij u over het programma.

Inhoud mededeling: Startbijeenkomst Op 4 november 2024 heeft de gemeente Aalten een bijeenkomst georganiseerd in het gemeentehuis waarbij alle organisatoren van activiteiten rondom 80 jaar vrijheid en andere belangstellenden uitgenodigd waren. Het doel van deze avond was om bestaande initiatieven in kaart te brengen, nieuwe activiteiten te stimuleren, initiatiefnemers met elkaar in contact te brengen en (financiële) ondersteuning te bieden. De avond werd goed bezocht: ruim 50 personen kwamen op de avond af. Het was een avond met voornamelijk uitwisseling van ideeën, initiatieven en vragen en gaf voor de gemeente Aalten een beeld waar behoefte aan is en hoe de gemeente kan ondersteunen. Deze ondersteuning richt zich met name op het gezamenlijk optrekken in de promotie van de activiteiten, het beschikbaar stellen van projectsubsidies voor de activiteiten en het stimuleren van straatversiering en/of het organiseren van een vrijheidsmaaltijd. Er bleek veel animo om iets voor jong en oud te organiseren zoals bijvoorbeeld de film “Toverfoto’s” waarin oude foto’s van de bevrijding transformeren naar de huidige situatie, het openluchtspel, Ho ’t d’r hear ging 40-45 in Barlo, het versieren van de straten en gastlessen van het veteraneninstituut op de scholen etc. Informatie voor inwoners Er is veel aandacht besteed aan het infomeren van de inwoners.

In december 2024 is in de gemeentepagina’s van Aalten Vooruit en de Band een paginagroot artikel gepubliceerd, met een eerste overzicht van alle geplande activiteiten en een oproep om mee te doen met het versieren van de straat. Begin februari is de oproep om de straat te versieren eventueel samen met de organisatie van een vrijheidsmaaltijd nogmaals geplaatst. Inmiddels hebben een tiental straten hieraan gehoor gegeven. Maar dit aantal kan zeker nog worden uitgebreid. Roep gerust uw achterban op om eind maart of op 5 mei de eigen straat te versieren en in ieder geval de vlag te hijsen. Er zijn afspraken gemaakt met de redactie van Achterhoek Nieuws dat de komende weken extra aandacht wordt besteed aan verschillende activiteiten. Een aantal activiteiten zijn inmiddels al voorbij

Pagina 1 van 3

gekomen. Zo is er aandacht besteed aan de Walk of Freedom, de presentatie Lintelo “80 jaar bevrijd”, de collectie ‘40-‘45, de expositie Een stille getuige. Binnenkort volgt een artikel over de straatversiering.

Informatie via de VVV website Er is nauw contact met de organisatoren van de activiteiten. Alle geplande evenementen zijn op een speciale pagina op de VVV-website geplaatst. Op dit moment staan er bijna veertig activiteiten op de website, variërend van herdenkingen, exposities en wandel- en fietstochten, tot vrijheidsmaaltijden, openluchtspelen en concerten. U kunt deze informatie vinden via volgende link: https://vvvaaltenbredevoort-dinxperlo.nl/vrijheid Flyer Naast het online overzicht is een flyer ontwikkeld, zowel gedrukt als digitaal, zodat zowel inwoners als bezoekers een duidelijk overzicht hebben van alle activiteiten ter gelegenheid van de herdenking en viering. De digitale versie is te bekijken via de link: https://www.flipsnack.com/communicatieaalten/aalten_vrijheid/full-view.html. De geprinte versie van de brochure hopen we in week 11 te verspreiden via onder andere de VVV’s, de bibliotheekvestigingen en de dorps- en gemeenschapshuizen. In week 11 kondigen we de flyer ook aan in het gemeentenieuws, samen met een herhaling voor het straat versieren en een oproep om op 29 en 30 maart de vlag te hijsen. Samenwerking De gemeente organiseert zelf geen activiteiten maar stimuleert organisatoren om aan te haken bij dit belangrijke thema. Er wordt inmiddels volop samengewerkt in onze gemeente.

Initiatiefnemers weten elkaar goed te vinden en zo zorgt de viering ook voor verbinding binnen de gemeenschap. Een mooi voorbeeld hiervan is de herdenking op 30 maart bij de Algemene Begraafplaats. Hier zijn onder andere leerlingen van Schaersvoorde, de scouting, Excelsior Barlo en vrijwilligers van de werkgroep Oorlogsgraven Aalten/Bredevoort betrokken. Subsidie Om de organisatoren tegemoet te komen is een kleine subsidieregeling in het leven geroepen. De regeling Incidentele projectsubsidies, de subsidieregeling voor vernieuwende activiteiten in de gemeente Aalten, is in 2025 ook van toepassing voor activiteiten die worden georganiseerd tussen 1 januari 2025 en 1 augustus 2025 in het kader van 80 jaar Vrijheid. Hiervoor is eenmalig een extra bedrag aan het budget toegevoegd van € 0,50 per inwoner. (€ 13.666). We vinden het belangrijk dat veel inwoners deelnemen aan de herdenking en viering van 80 jaar Vrijheid. Het is goed om te merken dat ondanks de beperkte middelen er veel activiteiten worden georganiseerd. Daarnaast is voor bewoners van de straten die straatversieringen en/of vrijheidsmaaltijden organiseren een bedrag van € 2,50 per huishouden beschikbaar. Hiervoor moeten minimaal vijf huishoudens meedoen.

U vindt via deze link nadere informatie over deze gemeentelijke subsidieregeling: https://www.aalten.nl/vier-bevrijding-samen-met-uw-buren Regionale afstemming Naast deze lokale afstemming participeert de gemeente Aalten in het regionale project Ketting van de Vrijheid. Dit project is een vervolg op het regioprogramma Vrijheid Achterhoek en Liemers dat de afgelopen 2 jaar met 11 gemeenten is uitgevoerd. Via dit project worden de activiteiten in alle deelnemende gemeenten in de periode januari 2025 tot en met 31 augustus 2025 met elkaar verbonden. Er is budget vrijgemaakt voor een centrale coördinatie en communicatie. Zo is er maandelijks ambtelijke afstemming, zijn er nieuwsbrieven en zijn materialen beschikbaar voor inwoners en organisaties in de deelnemende gemeenten zoals bijvoorbeeld een kwartet met verhalen uit de 11 gemeenten. Door deze samenwerking en de provinciale subsidie kunnen gemeenten ook

Pagina 2 van 3

lokale initiatieven extra ondersteunen. De subsidie voor het straatversieren en/of de vrijheidsmaaltijden worden bijvoorbeeld uit dit budget bekostigd. De provincie Gelderland heeft op haar website ook een pagina over 80 jaar Vrijheid. (www.gelderland.nl/themas/wonen-en-leven/vrijheid) Achterhoek Toerisme Ook Achterhoek Toerisme heeft tot doel de bekendheid over het thema 80 jaar Vrijheid binnen de regio te vergroten via marketing en promotie. Hierbij ligt de focus op het bundelen en zichtbaar maken van het aanbod in de hele Achterhoek. Met richt zich daarbij op de Achterhoekse recreant met interesse in cultuur en erfgoed, natuur, fietsen en wandelen. Op de pagina www.achterhoek.nl/vrijheid zal het regionale aanbod zichtbaar worden. Daarnaast is het de bedoeling dat columns en podcastafleveringen worden gemaakt met lokale verhalen over de bevrijding die worden gekoppeld aan een evenement of route. Ook de gemeente Aalten zal hierin worden meegenomen. Afstemming hierover vindt plaats met Corine Lankhof (Toeristisch Marketing Coördinator Aalten). Bezoek college De leden van het college staan graag samen met inwoners stil bij het herdenken en vieren van 80 jaar vrijheid. Daarom brengen zij een bezoek aan diverse activiteiten die in dit kader worden georganiseerd. Het college kijkt ernaar uit om de initiatieven te zien en in gesprek te gaan over de betekenis van vrijheid.

Vlag hijsen De gemeente Aalten zal ter ere van de 80 jarige bevrijding op 29 en 30 maart de vlag voor het gemeentehuis in Aalten hijsen. We roepen inwoners op om dit ook te doen en samen met buren de straat te versieren. Column Dichterbij Op 10 december 2024 is door de burgemeester in zijn driewekelijkse column Dichterbij, gepubliceerd in Aalten Vooruit en de Band, aandacht besteed aan 80 jaar Vrijheid. In de week van 18 maart krijgt dit een vervolg met de column: de Vlag Uit. Column Dichterbij: Vrijheid, alleen samen zijn we vrij! | Opinie - aaltenvooruit.nl

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: -

Artikel gepubliceerd de gemeentepagina in Aalten Vooruit en de Band De projectsubsidieregeling voor activiteiten in het kader van 80 jaar Vrijheid De overige informatie kunt u vinden via de linken genoemd in deze raadsmededeling.

Pagina 3 van 3

Herdenken, vieren, delen en beleven

In 2025 is het 80 jaar geleden dat onze

Vrijheid is een groot goed, maar het

gemeente is bevrijd en vieren we 80 jaar vrijheid. Ter ere van 80 jaar vrijheid worden er komend jaar allerlei activiteiten georgan-

betekent voor iedereen iets unieks. Wat betekent vrijheid voor u?

iseerd. Het aanbod is divers: van speciale

Karlijn Roelofsen, kinderburgemeester: “Vrijheid betekent voor mij dat je kunt worden wat je wilt. We moeten samen blijven werken aan vrijheid voor iedereen.”

herdenkingsmomenten en educatieve programma’s, tot exposities, wandelroutes en toneelstukken. Al deze projecten dragen bij aan het herdenken, vieren en het levend houden van onze verworven vrijheden. Op deze pagina leest u wat er komend jaar zoal georganiseerd wordt.

De heer Hulzink: “In delen van Oost-Europa is geen vrijheid meer. We moeten ons realiseren dat vrijheid niet meer vanzelfsprekend is.”

Mevrouw van Eerden: “Vrijheid moeten we zuinig op zijn, gooi het niet zomaar weg. Als ik zo op de fiets naar de Markt kan, dan is dat ook vrijheid.”

Oproep Willemstraat: vier vrijheid, versier je straat De bewoners van de Willemstraat in Aalten gaan hun straat versieren om 80 jaar vrijheid te

De heer Pluim: “Als ik de televisie aanzet, besef ik weer hoe blij we mogen zijn om in Nederland te wonen, waar we in vrijheid kunnen leven.”

vieren. Ze nodigen andere straten in de gemeente uit om ook mee te doen. “Vrijheid is zo kwetsbaar, zeker in deze tijd, dus moeten we erbij stilstaan” zeggen ze. Het plan is om de Willemstraat van eind maart (rond de bevrijding van Aalten), tot en met 5 mei feestelijk aan te kleden. Het liefst zien ze de hele gemeente in feestelijk oranje om de vrijheid te vieren. De voorbereidingen zijn al begonnen: houten decoraties liggen klaar om beschilderd te worden. “Maar hoe die er precies uit komen te zien, houden we nog even geheim. We moedigen andere straten aan om ook creatief aan de slag te gaan.”

AGENDA 2025

Mevrouw Schutte: “Leven in vrijheid is voor mij vrijheid van menings­uiting. Met 80 jaar vrijheid denk ik aan de mensen voor ons die hebben gezorgd voor een vrij land waar wij nu in mogen leven.”

Vrijheid is kwetsbaar Door de straat te versieren, staan de bewoners stil bij de waarde van vrijheid. “We mogen blij zijn dat we in vrijheid leven. Met alles wat er in de wereld gebeurt, van cyberaanvallen tot sabotagedreiging, beseffen we extra hoe kwetsbaar vrijheid is. Juist daarom is het belangrijk om hier bij stil te staan.”

Doe mee! De oproep is helder: Doe allemaal mee! Samen kunnen we onze vrijheid vieren en laten zien hoe dankbaar we zijn voor wat we hebben.

vanaf eind januari

Vrijheidsgedichten in je ‘moerstaal’ Bibliotheek Achterhoekse Poort

28 jan - 5 mei

Expositie een stille getuige aan de Dijkstraat - de rode Beuk N.t.b.

vanaf maart

Wandelroutes langs oorlogsgraven Aalten en Bredevoort

1 maart - 11 mei

Wat betekent vrijheid voor u? Deel uw verhaal en laat zien hoe waardevol vrijheid is!

29 en 30 maart

Openstelling Oorlogs-Collectie 40-45, Collectie Westendorp en EHDC en rit met legervoertuigen tussen de locaties Meerdere locaties in Dinxperlo en Aalten

30 maart

Herdenking Burgerslachtoffers in relatie tot de Gemeente Aalten Meerdere locaties in Dinxperlo en Aalten

Expositie ‘Verbeelde verhalen’ Koppelkerk, Bredevoort

11 - 13 april

Toneelstuk ‘Oosterbeek 1944’ De Ringkamp Aalten

28 maart

Lampionnenoptocht van VVNF In Dinxperlo

2 mei - 15 juni

Expositie poëzie & beeld Koppelkerk, Bredevoort

28 en 29 maart

Bevrijdingsconcert van de Eendracht de Pol, Aalten

3 mei

Muziektheater ‘Schoppenvrouw’ Sint Joriskerk Bredevoort

29 maart

Ontbijt, tentoonstelling en cultuuravond Naoberz, Dinxperlo

4 mei

Dodenherdenking Meerdere locaties in gemeente Aalten

29 maart

Schevenings Vissersvrouwenkoor en boekpresentatie Aalten

5 mei

Bevrijdingsvuur ophalen door VVNF Dinxperlo

29 maart

Wandeling ‘Walk in Freedom’ van Kleve naar Dinxperlo

5 mei

Vrijheidsmaaltijd Dinxperlo en Suderwick

30 maart

Veteranenbijeenkomst Het Naobershuus, Aalten

eind juni, begin juli

Openluchtspel Ho ’t d’r hear ging Openluchttheater Barlo

Meer weten of meedoen? Voor een actueel overzicht van alle evenementen ga naar vvvaalten-bredevoort-dinxperlo.nl/vrijheid. Uw evenement ook onder de aandacht brengen? Neem contact op met Corine Lankhof via c.lankhof@achterhoek.nl. Vrijwilligers gezocht Wilt u iets betekenen voor uw dorp, maar heeft u weinig tijd? Meld u aan als projectvrijwilliger bij het Vrijwilligersservicepunt. Ook organisaties die hulp nodig hebben bij evenementen rondom 80 jaar vrijheid, kunnen contact opnemen. Mail naar info@figulus-welzijn.nl of d.veerbeek@figulus-welzijn.nl.

Subsidie Gemeente Aalten voor activiteiten 80 jaar Samen Vrijheid Vieren. Vanaf september 2024 tot en met augustus 2025 wordt in Nederland 80 jaar Vrijheid herdacht en gevierd. De gemeente Aalten stelt subsidie beschikbaar voor lokale initiatieven in het kader van 80 jaar Vrijheid. Subsidie aanvragen bij de gemeente is mogelijk tot 1 maart 2025. Hoe werkt het: -

Organisaties en verenigingen kunnen een aanvraag voor een projectsubsidie indienen bij de gemeente Aalten voor lokale initiatieven in het kader van 80 jaar Vrijheid; Aanvragen kan tot 1 maart 2025; Uitvoering van het initiatief dient voor 31 augustus 2025 plaats te vinden; Voor de aanvraag is een projectplan en een begroting nodig. U kunt uw aanvraag indienen via het aanvraagformulier projectsubsidie op de website van de gemeente Aalten: https://www.aalten.nl/projectsubsidie-algemeen Meld in uw aanvraag dat uw verzoek specifiek betrekking heeft op 80 jaar Vrijheid. Subsidie wordt verstrekt voor het organiseren van activiteiten waarbij de Tweede Wereldoorlog het uitgangspunt is en waarbij de thema’s vrijheid en herdenken onderdeel zijn van de activiteit. De subsidie is eenmalig met een maximum van € 1.000 per aanvraag. Tenzij in deze regeling anders is vermeld zijn de bepalingen in de Algemene Subsidieverordening gemeente Aalten van toepassing. In bijzondere gevallen kan het college afwijken.

Contactpersoon voor deze subsidieregeling: Marjon Lettink email: m.lettink@aalten.nl