Raadsvoorstel meicirculaire 2023 2006.docx

RAADSVOORSTEL

Raadsvoorstel nr

Datum B&W-besluit

Portefeuillehouder

20 juni 2023

Afdeling

Financiën, mr. G.E. Oude Kotte

Kernorganisatie

Behandelend ambtenaar (voor technische vragen) Voor de vergadering van raad d.d.

6 juli 2023

I. Harmsen 0297-387575 inge.harmsen@aalsmeer.nl

Behandelen in de raadscommissie Maatschappij en bestuur op 29 juni 2023

Onderwerp

Meicirculaire 2023 Gevraagd besluit

1. 2.

Kennis te nemen van de uitkomsten van de meicirculaire 2023 De financiële gevolgen uit de meicirculaire 2023 overeenkomstig dit voorstel, zoals geschetst onder A1, A2, A3 en B, te verwerken in de programmabegroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024 – 2027.

WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN Wat willen we bereiken (effectindicatoren)

Inzicht geven in de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2023 en de gevolgen daarvan voor de programmabegroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024 tot en met 2027. Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

De raad informeren over de financiële mutaties in de algemene uitkering uit het gemeentefonds naar aanleiding van de meicirculaire 2023 en de wijzigingen daarvan op de begroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024 tot en met 2027 als addendum toe te voegen aan de 1e bestuursrapportage 2023 en de Kadernota 2024 (raad 6 juli). ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

Algemene dekkingsmiddelen (programma 8) Aanleiding

Op 31 mei is de meicirculaire 2023 gepubliceerd die op 8 juni vanwege fouten in de eerdere versie is gerectificeerd. De meicirculaire 2023 geeft een actualisatie van de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds ten opzichte van de septembercirculaire 2022.en is gebaseerd op de Voorjaarsnota van het Rijk. Over de komst van dit aanvullende voorstel bent u in de aanbiedingsbrief van de Kadernota 2024 geïnformeerd. Argumenten

Samenvatting uitkomsten • De meicirculaire betekent “onderaan de streep” een incidenteel voordeel van € 5,3 miljoen over de jaarschijven 2023 tot en met 2027. In dit bedrag is verwerkt dat in de Kadernota 2024 en de 1e Burap 2023 een bedrag van € 9,7 miljoen is ingeboekt voor verwachte areaal/nominaal inkomsten. De meicirculaire sec betekent een cumulatief voordelig resultaat voor Aalsmeer van afgerond € 15 miljoen; • Belangrijke factor is hier de in de Voorjaarsnota van het Rijk structureel gemaakte extra Rijksbijdrage 2026 van macro € 1 miljard. Deze was in eerste aanleg

[.docx] F105/ICT

Pagina

2 van 12

(septembercirculaire 2022) slechts incidenteel. Zonder deze maatregel zou het structurele resultaat van het accres € 1,3 miljoen ongunstiger zijn geweest. Dit bedrag maakt overigens onderdeel uit van de in de Kadernota 2024 ingeboekte middelen; •

Daarnaast heeft het Rijk voor 2026 (eenzijdig) een nieuwe indexeringssystematiek op basis van de ontwikkeling van het bbp (bruto binnenlands product) aangekondigd. Op dit moment valt niet te overzien of deze nieuwe systematiek meer rust en stabiliteit brengt én tegelijkertijd toereikend zal blijken om de toekomstige gemeentelijke uitgavenontwikkeling (inclusief autonome groei) te compenseren. Dit is een belangrijke onzekerheid, c.q. risicofactor;

•

De circulaire bevat verder een aantal specifieke taakmutaties. Deze mutaties worden budgettair neutraal verwerkt in relatie met samenhangende uitgaven- en of inkomstenposten. Verreweg de grootste mutatie post betreft de (her)invoering van een (brede) eigen bijdrage Wmo met ingang van 2026. Voor het overige beperkt het zich vooral tot eenmalige bedragen in 2023 voor armoedebeleid en kosten opvang Oekraïners. Overige ontwikkelingen Energietoelage 2023 Het Kabinet heeft besloten ook in 2023, evenals in 2022, de uitkering van een energietoeslag van € 1.300 door gemeenten aan de doelgroep mogelijk te maken. Hiermee is macro € 1,4 miljard gemoeid. Via de decembercirculaire heeft het Rijk reeds in het jaar 2022 de eerste tranche van dit bedrag (macro € 0,5 miljard) uitgekeerd aan gemeenten. De resterende € 900 miljoen zal niet, zoals oorspronkelijk voorgenomen, via de algemene uitkering worden verdeeld, maar via een decentralisatie-uitkering vanwege een gewijzigde verdeelsleutel waarbij bij Voorjaarsnota 2023 een bedrag van € 25 miljoen is overgeboekt naar de begroting van het ministerie van SZW als vangnet voor gemeenten waar het bedrag uit de verdeelsleutel voor 2023 achteraf ontoereikend blijkt. De verdeling van de resterende € 875 miljoen wordt bekend gemaakt in de septembercirculaire, aannemende dat dan de juridische grondslag voor de uitkering is geregeld.

Bekostiging lokale omroep Het Rijk neemt de bekostiging van de lokale omroepen over van gemeenten. Dit zal gepaard gaan met een uitname uit het gemeentefonds. Wat dit precies betekent zal in een komende circulaire worden verwerkt.1 Fasering en aftopping invoering nieuw verdeelmodel De meicirculaire bevat geen nieuwe inzichten of ontwikkelingen met betrekking tot de invoering van het nieuwe verdeelmodel voor de algemene uitkering. Met ingang van 2023 is de overstap gemaakt naar een nieuw verdeelmodel, met dien verstande dat de gekozen is voor een zeer gefaseerde en afgetopte invoering van de hieruit voortvloeiende herverdeeleffecten in de jaren 2023-2025. Het verdere vervolg na 2025 is afhankelijk gemaakt van nadere onderzoeken die inmiddels in de vertraging zitten. Vooralsnog bestaat er geen concreet zicht op een vervolg van de ingroei na 2025. Van “samen-trap-op-trap-af” naar “indexering op basis van bbp” Het kabinet heeft besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd wordt op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp over de achterliggende 8 jaar, waardoor de fondsen minder schommelen. De indexatie voor inflatie volgt die van het lopende jaar. De meicirculaire bevat deze aankondiging, maar nog geen concrete cijfermatige vertaling.

In deze circulaire is de koppeling aan bbp vanaf

1 Visiebrief lokale omroepen | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Pagina

3 van 12

2027 dus nog niet verwerkt. Op dit moment valt niet te overzien of deze nieuwe systematiek meer rust en stabiliteit brengt én tegelijkertijd toereikend zal blijken om de toekomstige gemeentelijke uitgaven ontwikkeling (inclusief autonome groei) te compenseren. Dit is een belangrijke onzeker heid, c.q. risicofactor. De VNG heeft over deze eenzijdig door het Rijk doorgevoerde wijziging haar zorgen uitgesproken, omdat er uitgaven zijn, zoals zorgkosten, die sneller groeien dan het bbp. Kanttekeningen

In dit raadsvoorstel is op een aantal plekken ingegaan op een aantal risico’s omtrent de ontwikkeling van het gemeentefonds: Consequenties van de (eenzijdige) invoering van de nieuwe indexeringssystematiek van het Rijk vanaf 2026. Cijfermatige uitkomst van de koppeling van de indexering aan het bbp vanaf 2027 niet gekeken is naar onderdelen waarvan de uitgaven sneller groeien dan het bbp zoals bijvoorbeeld de stijging van de gemeentelijke zorgkosten. Ook is er op een aantal dossiers nog onzekerheid hoe deze zich gaan ontwikkelen: Opschalingskorting (Rijk houdt hier vooralsnog aan vast, nadelig effect op de meerjarenbegroting € 920.000). Beschikbaarstelling middelen jeugdzorg vanaf 2026. Maximale aftrek WOZ niet-woningen. Financiën

Onderstaand overzicht geeft een recapitulatie van de uitkomsten van de meicirculaire 2023. Na dit overzicht volgt per mutatie toelichting. Negatief bedrag is voordelig/overschot; bedrag * € 1.000 2023

2024

2025

2026

2027

A. Uitkomsten meicirculaire A.1. budgettair meicirculaire 2023 ev.

71 -702 -745 -2.324 -1.611

1a. Suppletie bommen

-14

1b. mutaties/afrekeningen oude jaren (2022)

-24

1c. overig incidentele algemene mutaties

-18

1d. Hervormingsagenda Jeugd

8 -1.646 -1.110

* reeds ingeboekt/verwerkt in meerjarige begroting

1.661

1.530

1.054

1e. Eenmalige Rijksbijdrage 2026 structureel gemaakt 1f. Algemene mutaties accres, uitkeringsfactor, areaal/nominaal, c.a.

608 0

127

-717 -1.165

-3.378

-2.219

0

0

0

0

0

2a. toegekende taakmutaties

-163

31

-64

224

219

2b. aanpassing bijbehorende uitgavenbudgetten

163

-31

64

-224

-219

A.2. taakmutaties

Totaal

71 -702 -745 -2.324 -1.611

Uit bovenstaande tabel blijkt dat alleen in 2023 het effect van de meicirculaire nadelig is. Het totaal effect van de jaren 2023 tot en met 2027 telt op tot € 5,311 miljoen voordelig. Aan het eind van deze paragraaf is een advies opgenomen hoe dit voordelig resultaat te

Pagina

4 van 12

verwerken in de programmabegroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024 – 2027. A.1. Budgettair effect meicirculaire 2023 ev. 1a. Suppletie bommen Gemeenten kunnen in aanmerking komen voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Aalsmeer krijgt via de meicirculaire € 14.000 uitgekeerd. Deze middelen zijn om een specifieke reden aangevraagd en komen ten gunste van het betreffende project. 1b. mutaties/afrekeningen oude jaren (2022) De meicirculaire bevat een beperkte bijstelling over 2022 van incidenteel € 24.000 voor delig door mutaties op aantallen verdeelmaatstaven, die op macroniveau leiden tot een verhoging van de uitkeringsfactor met één punt. 1c. Overige incidentele algemene mutaties De meicirculaire bevat enkele kleinere mutaties van per saldo € 10.000 voordelig. 1d. Hervormingsagenda Jeugd Grote gemeentelijke tekorten op Jeugd zijn een slepend dossier van onderhandelingen tussen Rijk en VNG, inclusief een doorlopende arbitrageprocedure. Recent is een principe akkoord tot stand gekomen over een Hervormingsagenda Jeugd2. Concreet bevat de mei circulaire eenmalige bedragen voor 2024 en 2025 van respectievelijk € 1,6 miljoen en € 1,1 miljoen als aanvullende bekostiging voor de bestaande tekorten. De begroting van Aalsmeer bevat een voorschot van € 4,853 miljoen over de jaren 2024 t/m 2028.

Dit voorschot is verrekend met de saldi van deze circulaire. De beschikbaarstelling van de middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. 1e. Eenmalige Rijksbijdrage 2026 structureel gemaakt Het Regeerakkoord 2022-2026 van het Kabinet Rutte IV voorziet in veel eenmalige middelen voor de jaren 2023-2025, maar bevat tegelijkertijd een zeer sterke terugloop van de structurele middelen met ingang van 2026. Dat zet het structurele begrotingsperspectief van gemeenten onder grote druk. De afgelopen septembercirculaire bevatte een eenmalige extra Rijksbijdrage voor 2026. De jaarschijf 2026 kwam inmiddels in beeld als nieuwe jaarschijf van de gemeentelijke meerjarenbegroting 2023-2026. De structurele teruggang werd op deze manier voor een belangrijk deel doorgeschoven naar 2027. In deze meicirculaire wordt het in 2026 toegevoegde bedrag structureel gemaakt. Voor Aalsmeer gaat dit om een jaarbedrag van € 1,3 miljoen. Zonder deze maatregel zou in 2027 een structurele verslechtering optreden ten opzichte van 2026 ter grootte van dit bedrag. In de Kadernota is overigens al rekening gehouden met deze structurele toevoeging. ad. 1f: algemene mutaties accres, uitkeringsfactor, areaal/nominaal, c.a.

Deze paragraaf behandelt de meerjarige accresontwikkeling in samenhang met de nominale ontwikkeling en overige algemene mutaties die met elkaar “de lengte of de breedte”, c.q. de groei/krimp van de speelruimte van de algemene uitkering bepalen.

1f-1) bijstelling nominaal en areaal (accres en maatstaven) 2 Kabinet en gemeenten zetten belangrijke stap naar verbetering jeugdzorg | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl;

Principeakkoord financiën Hervormingsagenda Jeugd | VNG

Pagina

5 van 12

“Accres” is de gemeentefondsterm voor groei. Dit accres, c.q. deze groei kan ook negatief zijn. Er wordt onderscheid gemaakt tussen nominaal accres (de totale mutatie inclusief inflatie) en reëel accres (de totale mutatie geschoond voor inflatie). De inflatiecomponent bevat naast loon- en prijsontwikkeling in enge zin ook een (beperkte) ruimte voor jaarlijkse autonome ontwikkelingen/groei. Tenzij anders vermeld wordt met accres het nominaal accres bedoeld. Negatief bedrag is voordelig/overschot; bedrag * € 1.000 2023 1f-1) bijstelling nominaal en areaal (accres en maatstaven) * reeds ingeboekt in Kadernota 1f-2) ontwikkeling WOZ

2024

2025

2027

-1.344 -2.613 -3.325 -5.458 -6.699 1.100

1.200

1.600

1.700

4.100

371

696

696

696

696

-136

-136

-136

-180

-180

1f-3) Integraal Zorgakkoord 1f-4) Herberekening opschalingskorting Totaal

2026

127

-717 -1.165 -3.378 -2.219

Rijk en VNG hebben vorig jaar een akkoord hadden bereikt over het bevriezen van de accressen gemeentefonds 2022-20253. Dit betekent dat de accressen zoals opgenomen in de meicirculaire voor 2023-2025 nog wel worden geactualiseerd voor de loon- en prijsontwikkeling, maar dat het resterende deel (de volumecomponent) niet meer wordt aangepast. Dit deel wordt dus niet meer achteraf aangepast aan de werkelijke omvang van de Rijksuitgaven. Dit laatste betekent, dat “de grootte van de koek” niet meer wijzigt door volume-effecten. Dat laat onverlet dat ontwikkelingen in de volumes van de afzonderlijke verdeelmaatstaven op landelijk niveau en op plaatselijk niveau nog wel tot allerlei volume-effecten (areaaleffecten) leiden. Voor wat betreft de nominale ontwikkeling is de meicirculaire gebaseerd op de macroeconomische prognoses in het Centraal Economisch Plan van het CPB (CEP, maart 2023). Er is geen directe 1-op-1-relatie waardoor gemeenten hun nominale kosten automatisch via het gemeentefonds gecompenseerd krijgen. Denk aan de volgende verschillen: 1. Rijk en gemeenten kennen eigen cao’s die ongelijktijdig verlopen en ook qua uitkomsten verschillen. 2. De Rijksbegroting kent verschillende indexen die niet parallel lopen met de gemeentelijke huishouding. 3.

Het is wisselend en onduidelijk hoe/wanneer nominale ontwikkelingen zich exact vertalen in de uitzetting van departementsbegrotingen, c.q. Rijksuitgaven. 4. Onderdeel van de accressen is ook de volume ontwikkeling, denk aan zorguitgaven. In de Kadernota 2024 en 1e Burap is reeds rekening gehouden met een aanvullende nominale compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen, alsmede met areaaleffecten door aanpassing inwonersaantallen en andere maatstaven. Het betreft een oplopende reeks van € 1,1 miljoen in 2023 tot € 4,1 miljoen in 2027. In totaliteit is voor € 9,7 miljoen ingeboekt als te realiseren resultaat via deze meicirculaire, hetgeen bestaat uit de volgende onderdelen: Bedrag * € 1.000 3 https://vng.nl/nieuws/akkoord-bevriezen-volume-accres-gemeentefonds-2022-2025

Pagina

6 van 12

2023

2024

2025

Dotatie aan stelpost nominaal aanvullend benodigd

600

700 1.100 1.200 2.300

Correctie verdeelmaatstaven (areaal) decembercirculaire 2022

500

500

500

0

0

0

Structurele bijstelling Rijk (1 miljard) Totaal

2026

2027

500

500

0 1.300

1.100 1.200 1.600 1.700 4.100

Bij het berekenen van de stelpost nominaal vanaf 2025 is rekening gehouden met een prijsontwikkeling van 3% per jaar in 2025 en verder en een loonontwikkeling van 5% (incl. sociale lasten) in 2025/2026 en van 4% in 2027. Het volume waarop de prijsontwikkeling 2025 t/m 2027 wordt gebaseerd is bijgesteld ten opzichte van de septembercirculaire, gebaseerd op een recente beoordeling van de begrotingsposten. 1f-2) ontwikkeling WOZ Het verdeelstelsel voor de algemene uitkering houdt rekening met verschillen in belastingcapaciteit tussen gemeenten. De achterliggende gedachte is, dat gemeenten met hogere WOZ-waarden geacht worden meer eigen belastinginkomsten te genereren en minder geld uit het gemeentefonds nodig hebben. Technisch werkt dit via een negatieve verdeelmaatstaf (aftrekpost) belastingcapaciteit. Het negatieve bedrag via deze verdeelmaatstaf wordt weer verdeeld via de overige verdeelmaatstaven en de uitkeringsfactor zodat de koek even groot blijft. De aftrekpost wordt berekend door de werkelijke WOZ-waarde per gemeente te vermenigvuldigen met landelijke geldende rekentarieven voor woningen en niet-woningen. Daarbij doet 80% van de woningwaarde mee en 70% van de waarde niet-woningen. De herberekening van het onderdeel WOZ/belastingcapaciteit levert een nadeel op van € 371.000 in 2023, oplopend naar structureel € 696.000 vanaf 2024.

De bijstellingen 2023 en 2024 zijn twee verschillende stappen: • Als eerste stap is de actuele stand van de WOZ-waarden voor 2023 bepaald. Dit heeft gevolgen voor de gemeentelijke ozb-opbrengst, maar ook voor de algemene uitkering. Het nadeel van € 371.000 moet in relatie worden bezien met de verhoging in de 1e Burap/Kadernota van de OZB-belasting met € 800.000. Exclusief deze mutatie was de ontwikkeling WOZ 2023 positief geweest; • Het nadeel in 2024 en verder ad € 0,7 miljoen zit ingebakken in de voor Aalsmeer ongunstige systematiek en komt door een nadelig herverdeeleffect op de verwerking van de jaarlijkse WOZ-hertaxatie. Aalsmeer scoort ongunstig op deze maatstaf door de relatief hoge woningwaarden. Landelijk houdt de meicirculaire voor 2024 rekening met een waardestijging van 3% voor woningen en 2% voor niet-woningen. Deze waardeontwikkeling is ook op de Aalsmeerse cijfers toegepast. In het najaar, bij de opmaak van de tariefvoorstellen ozb voor 2024 wordt dit opnieuw beoordeeld. Dan is meer informatie beschikbaar over de waardeontwikkeling in Aalsmeer. • Het nieuwe verdeelmodel van de algemene uitkering (vanaf 2023) bevat een maximale aftrek voor de WOZ-niet woningen. Dit is in 2024 van toepassing op de opbrengst WOZ-niet woning eigenaren. De aftrekpost is daardoor € 28.000 lager dan zonder die aftopping.

Op dit moment bestaat geen duidelijkheid over hoe de aftrekpost van aftopping exact berekend moet worden. Vanuit behoedzaamheid is rekening gehouden met de voor Aalsmeer minst positieve berekening. Verwacht wordt dat bij het opstellen van de begroting duidelijkheid is van het Ministerie van BZK over deze berekening. 1g-4) Integraal Zorgakkoord Het kabinet stelt structureel extra middelen beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als

Pagina

7 van 12

gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. Voor Aalsmeer komt dit neer op € 136.000. Dit biedt achteraf gedeeltelijke compensatie voor reeds in de begroting verwerkte uitgavenverhogingen. 1g-5) Herberekening opschalingskorting Het Rijk houdt onverminderd vast aan een volledige doorvoering van de omstreden opschalingskorting per 2026. Oorspronkelijk was dit een jaarlijks oplopende korting, maar dit is in achterliggende jaren bevroren en doorgeschoven en wordt nu in één keer voor het volle bedrag in 2026 gekort. Op basis van een geactualiseerde berekening gaat het voor Aalsmeer om een korting van € 920.000. In de huidige meerjarenbegroting staat een korting opgenomen van € 1,1 miljoen. A.2. Taakmutaties De meicirculaire bevat de volgende nieuwe toevoegingen en onttrekkingen in verband met specifieke maatregelen (taakmutaties). De algemene beleidslijn is, dat het in deze gevallen gaat om wijzigingen in taken/werkzaamheden en dat er een directe relatie is met samenhangende uitgavenbudgetten waarmee verrekening plaatsvindt. Afhankelijk van de aard en omvang van de maatregel kan nadere besluitvorming plaatsvinden aan de hand van aparte advisering.

Naast een aantal kleinere posten en overwegend incidentele bedragen voor 2023 bevat deze circulaire één grote structurele taakmutatie: een uitname uit het gemeentefonds van € 280.000 per 2026 vanwege de voorgenomen (her)invoering van een Wmo-brede eigen bijdrage. In de bestaande meerjarenbegroting staat met ingang van 2025 een uitname uit het gemeentefonds opgenomen van € 100.000 met een samenhangende compenserende inkomstenpost vanwege de voorgenomen (her)invoering van een eigen bijdrage Hulp bij huishouden. Via deze meicirculaire komt dit te vervallen (per saldo € 180.000 aanvullend tekort via deze circulaire). Daarnaast wordt een structureel bedrag van afgerond € 0,1 miljoen onttrokken vanwege de overheveling van een bedrag voor brede combinatiefuncties sport naar een nieuwe, brede specifieke uitkering (Spuk GALA). specificatie taakmutaties positief bedrag is uitgavenverhoging/inkomstenverlaging; negatief bedrag is uitgavenverlagin/inkomstenverhoging; bedrag x 1.000 euro

2023

2024

2025

2026

2027

a) Wet goed verhuurderschap b) Procedure vaststelling verkiezingsuitslag c) Flankerend beleid energie armoede d) Dienstverlening aanpak schulden/armoede e1) Leerlingenvervoer ontheemden Oekraïne e2) Taalonderwijs ontheemden Oekraïne f1) Participatie - in relatie tot AM-Match f2) Participatie - nieuwe doelgroep g) eigen bijdrage Hbh/Wmo h) overheveling brede combif. naar Spuk GALA

13 7 36 29 47 64 60 3

1 7

1 7

1 7

1 7

52 5

-96

-96

47 5 100 -96

39 5 -180 -96

44 5 -180 -96

Totaal toekenning taakmutaties

163

-31

64

-224

-219

Ad. a) Wet goed verhuurderschap Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken door het wetsvoorstel goed Verhuurderschap. Het wetsvoorstel zal naar verwachting in juli 2023 in werking treden. Het wetsvoorstel introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden. Via de decembercirculaire 2023 heeft Aalsmeer € 20.000 ontvangen voor de uitvoering van deze wet. De toegepaste verdeling is naderhand

Pagina

8 van 12

aangepast, waardoor Aalsmeer € 1.000 extra krijgt. Daarnaast keert deze meicirculaire een vergoeding uit voor eenmalige implementatiekosten: € 12.000. Conform het advies over de decembercirculaire 2022 houden we deze middelen beschikbaar voor de uitvoering van de wet, maar is het advies om een voorstel van de AA-organisatie af te wachten voordat deze worden toegekend voor uitvoering. Ad. b) Procedure vaststelling verkiezingsuitslag Gemeenten ontvangen een vergoeding voor de meerkosten van de Wet nieuwe procedure verkiezingsuitslag. Voor Aalsmeer is dat € 7.000. Ad. c) Flankerend beleid energie armoede Het kabinet maakt middelen vrij om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Onderdeel daarvan is een bedrag via het gemeentefonds aan gemeenten voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Aalsmeer ontvangt in 2023 een eenmalig bedrag van € 36.000. Ad.

d) Dienstverlening aanpak schulden en armoede Als onderdeel van de door het Kabinet gepresenteerde Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet in 2023 middelen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Aalsmeer ontvangt in 2023 een eenmalig bedrag van € 29.000. Ad e) Leerlingenvervoer en taalonderwijs ontheemden Oekraïne Gemeenten ontvangen bedragen voor de kosten van leerlingenvervoer en taalonderwijs ontheemden Oekraïne. Voor Aalsmeer gaat het om € 47.000 voor leerlingenvervoer en € 64.000 voor taalonderwijs. Ad f) Participatie De bedragen die Aalsmeer ontvangt via de Decentralisatie uitkering Werk zijn geactualiseerd. Dit betreft enerzijds het WSW-budget met als direct samenhangende post de gemeentelijke bijdrage aan AM-Match. Het budget wordt verhoogd met € 60.000 in 2023 door indexering. In latere jaren neemt dit af door de afbouw van het macrobudget. Daarnaast ontstaat door de afbouw, c.q. inperking van de WSW en de Wajong een toenemende nieuwe doelgroep voor de gemeentelijke re-integratie. Het gemeentelijke budget om deze doelgroepen naar zo regulier mogelijk werk te begeleiden neemt ook toe.

Hiervoor is een bijstelling van € 3.000 opgenomen in 2023 en € 5.000 structureel vanaf 2024. Ad. g) Eigen bijdrage Hbh/Wmo In de bestaande meerjarenbegroting staat met ingang van 2025 een uitname uit het gemeentefonds opgenomen van € 100.000 met een samenhangende compenserende inkomstenpost vanwege de voorgenomen (her)invoering van een eigen bijdrage Hulp bij huishouden. Via deze meicirculaire komt dit te vervallen. In plaats daarvan bereidt het Rijk een Wmo-brede eigen bijdrageregeling voor met ingang van 2026. Hiervoor is voor Aalsmeer een bedrag gemoeid van € 280.000 (per saldo een toename vanaf 2026 ad. € 180.000). Ad. h) Vervallen middelen brede combinatiefuncties

Pagina

9 van 12

Onderdeel van de algemene uitkering was tot dusver een bedrag voor brede combinatiefuncties sport. Met ingang van 2023 gaat dit bedrag (€ 96.000) op in een separate, nieuwe specificieke uitkering (Spuk GALA).

A.2. Budgettair effect BUIG 2023 Bij de definitieve vaststelling van het BUIG-budget in het najaar wordt nog een indexering toegevoegd van ruim 10% inclusief de doorwerking van de verhoging van het wettelijk minimumloon (WML). Op basis van de door het rijk afgegeven indicatie gaat dit om een bedrag van € 454.000. Tegelijkertijd is het BUIG-budget verlaagd met € 58.000. Per saldo is de bijdrage Rijk voor BUIG € 396.000 hoger dan nu in de begroting 2023 opgenomen. In het najaar zal meer duidelijkheid komen over de doorwerking van de hogere asielinstroom en samenhangende huisvesting van statushouders in de bijstandsbudgetten. De financiële impact daarvan is nu nog niet bekend. In de berekening van de uitgaven aan bijstand moet de landelijke verhoging van de bijstandsnormen nog worden verwerkt. Dit laatste naar aanleiding van de verhoging van het minimumloon met 10%. Ten aanzien van de bestandsontwikkeling is er in de eerste vijf maanden van 2023 sprake een stijging van het bestand uitkeringsgerechtigden vergeleken met de stand van eind 2022. Waar dit aantal eind 2022 lag op 248 uitkeringen is dit in mei 2023 gestegen tot 260. In Aalsmeer zijn relatief veel statushouders ingestroomd die vanwege hun inburgeringstraject een langere weg afleggen richting werk. Het in de begroting 2023 opgenomen bedrag is gebaseerd op een bestandscijfer van 245 uitkeringen.

De verhoging van de bijstandsnormen in combinatie met de stijging van het bestand leidt tot een bijstelling van € 474.000 van de lasten. Per saldo resulteert bovenstaande in een bijstelling van het resultaat op BUIG van € 78.000 nadelig. Het voorstel is om deze post ten laste van de stelpost behoedzaamheid te brengen. In het najaar wordt het BUIG-budget 2023 definitief vastgesteld en wordt het voorlopige budget voor 2024 bekend gemaakt.

A.3. Ambtelijke kosten Oekraïne 2e halfjaar 2023 Uit het meest recente overzicht van begin juni blijkt dat in Aalsmeer circa 380 Oekraïners verblijven. Ze zijn in 3 categorieën geregistreerd: -

109 in de gemeentelijke opvang 91 in de particuliere opvang 183 arbeidsmigranten

Naast instroom en uitstroom van een beperkt aantal personen per week is met name ook het verschuiven van Oekraïners van de ene naar de andere categorie arbeidsintensief. Door de AA-organisatie worden de werkzaamheden hiertoe uitgevoerd. Het voorstel is om voor de uitvoeringskosten 2e halfjaar 2023 voor de opvang van Oekraïners een uitvoeringsbudget beschikbaar te stellen van € 58.600 en deze te dekken uit het daartoe beschikbare budget. De kosten van de ambtelijke inzet voor het 1e halfjaar zijn reeds in de 1e bestuursrapportage 2023 opgenomen.

Pagina

10 van 12

B. Advies met betrekking tot verwerking van het effect uit de meicirculaire 2023 in de programmabegroting Het financieel perspectief in de 1e bestuursrapportage 2023 respectievelijk de Kadernota 2024 ziet er als volgt uit: 2023

2024

2025

2026

17

0

0

0

Perspectief 1e bestuursrapportage 2023/ Kadernota 2024

2027 1.033

Onderdeel van dit perspectief is een aantal taakstellingen die nog moeten worden ingevuld waaronder die voor de AA-claims. Op dit moment is nog niet duidelijk of de AA claims in totale omvang gedekt kunnen worden uit de voorstellen die nog gaan komen. Komen er onvoldoende voorstellen dan komen deze kosten van het begrotingsresultaat. Het totaal aan taakstellingen in de programmabegroting 2023 is: Overzicht taakstellingen programmabegroting 2023/ Kadernota 2024 AA-claims Jeugd WMO Samenkracht en burgerparticipatie Arbeidsparticipatie Milieubeleid Totaal taakstellingen

2023

2024

70 70 100 240

1.529 278 150 100 70 100 2.227

2025

2026

2027

1.524 192 450 100 70 100 2.436

1.260 592 750 100 70 100 2.872

993 592 900 100 70 100 2.755

Daarnaast is er sprake van een aantal investeringen in de pijplijn, zoals de brandweerkazerne, sportaccommodaties ESA, het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties en de beheeren onderhoudsbudgetten van o.a. het Hornmeerpark. Verder zijn er taakstellingen opgenomen op het genomen op het gebied van de WMO en jeugd waarvan op dit moment niet in beeld is of deze volledig kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast is onder kanttekeningen ingegaan op een aantal ontwikkelingen in relatie tot de algemene uitkering zelf waarover nu nog geen zekerheid is. Om die reden is het voorstel om het positieve saldo 2024 tot en met 2027 nu eerst toe te voegen aan de stelpost behoedzaamheid en in de voorbereiding van de programmabegroting 2024 als alle voorstellen in beeld zijn de integrale afweging van de inzet van deze middelen te maken. De omvang van de stelpost behoedzaamheid na bovenstaand advies is

Knelpunten Behoedzaamheidsreservering begroting 2023 Stelpost knelpunten/ behoedzaamheidsreservering Kadernota 2024 Voorstel meicirculaire 2023 Stelpost knelpunten/ behoedzaamheidsreservering na meicirculaire 2023

2023 26 1.304 1.330

2024 38 1.197 1.235

2025 87 1.408 1.495

2026 87 548 635

2027 87 582 669

-149 1.181

702 1.937

745 2.240

2.324 2.959

1.611 2.280

De VNG adviseert om in de begroting 2026 – 2027 inzichtelijk te maken wat de impact is van het tekort aan rijksmiddelen (zie Resolutie “Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide financieel

Pagina

11 van 12

perspectief”). Daarom wordt nu niet voorgesteld om de middelen 2027 toe te voegen aan het nadelig begrotingsresultaat 2027 dat in de Kadernota 2024 is geschetst, omdat dit ten koste gaat van een aantal ambities die nu nog niet financieel vertaald zijn.

Communicatie

Geen Procedure

Na de raadsvergadering van 6 juli sturen wij dit voorstel samen met de kadernota ter informatie aan Gedeputeerde Staten. In de voorbereiding van de programmabegroting 2024 doen wij u een voorstel over de integrale af weging van de inzet van de middelen die nu op de stelpost behoedzaamheid zijn opgenomen. Bijlagen

Meicirculaire 2023 De secretaris,

De voorzitter,

Drs. Sj. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

BEHANDELING RAAD Wijziging/aanvullingen na behandeling raadscommissie

Het voorstel aan de raad is

Aanvaarde amendementen / moties

Ongewijzigd aanvaard Gewijzigd aanvaard Verworpen

RAADSBESLUIT Besluit

1. 2.

Kennis te nemen van de uitkomsten van de meicirculaire 2023 De financiële gevolgen uit de meicirculaire 2023 overeenkomstig dit voorstel, zoals geschetst onder A1, A2, A3 en B, te verwerken in de programmabegroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024 – 2027.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 6 juli 2023. De griffier,

De voorzitter,

Pagina

O. van Kolck

mr. G.E. Oude Kotte

12 van 12