Plantoelichting BP Uiterweg Plasoevers 2021.Pdf.pdf

TOELICHTING

BESTEMMINGSPLAN

Uiterweg Plasoevers 2021 Een bestemmingsplan voor de Uiterweg en de Westeinderplassen met bijbehorende eilanden en plasoevers

(vastgesteld)

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 1

Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 INLEIDING HOOFDSTUK 2 INVENTARISATIE HOOFDSTUK 3 BELEID

3 8 36

HOOFDSTUK 4 PLANINHOUD 55 HOOFDSTUK 5 OVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN HOOFDSTUK 6 UITVOERBAARHEID HOOFDSTUK 7 BESTEMMINGEN EN PLANREGELS

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

71 73 97

pagina 2

HOOFDSTUK 1 INLEIDING Als eerste stap in de planvorming zullen in dit hoofdstuk het doel van het bestemmingsplan en de ligging van de plangrenzen worden bepaald. Daarbij wordt uiteengezet welk planregime van kracht was voordat dit bestemmingsplan in werking trad. Deze zogenaamde formele planbeschrijving geeft het uitgangspunt aan vanwaar uit de materiële planvorming kan beginnen.

1.1 Doelstelling van het bestemmingsplan De gemeente Aalsmeer is bezig met de actualisering van de bestemmingsplannen voor haar grondgebied. Het bestemmingsplan 'Uiterweg-Plasoevers 2020' vormt een onderdeel van deze actualiseringsslag. Het voorgaande bestemmingsplan Uiterweg-Plasoevers 2005 is op 18 december 2006 vastgesteld. Dit betreft nog een analoog bestemmingsplan. Inmiddels hebben er in het plangebied diverse ontwikkelingen plaatsgevonden. Bovendien voldoet het huidige plan deels niet meer aan de huidige inzichten en ruimtelijke opvattingen. Daarnaast is het zeer wenselijk met een digitaal bestemmingsplan de komende Omgevingswet tegemoet te treden. Dit bevordert de dienstverening voor de gebruiker, leesbaarheid in de digitale omgeving en maaakt de omzetting naar het Omgevingsplan eenvoudiger. Het doel van het bestemmingsplan is overwegend conserverend van aard en is er vooral op gericht om het planologische regime in overeenstemming te brengen met het actuele ruimtelijke beleid. In de actualisering zijn ook de besluiten betrokken waarmee van de voorheen geldende bestemmingsplannen is afgeweken en heeft er afstemming plaatsgevonden met nieuwe wet- en regelgeving. In het algemeen is het bestemmingsplan gericht op de bescherming van het plangebied als (glas)tuinbouwgebied met verspreid liggende jachthavens en andere bedrijven die gelieerd zijn aan de watersportsector.

Daarnaast is het beleid gericht op de bescherming van de aanwezige natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Ook de aanwezige woonfuncties in de linten van de Uiterweg en, voor zover gelegen in het plangebied, de Kudelstaartseweg en de Herenweg verdienen bescherming. Dat geldt tevens voor de woonfuncties op het water (woonarken). Gelet op de bestaande functies in het plangebied kunnen de volgende soorten worden onderscheiden: (glas)tuinbouw, niet-agrarische bedrijvigheid, wonen, recreatie, horeca, maatschappelijk, verkeer en waterhuishouding. Deze soorten van functies vormen het meest doelmatig gebruik van de gronden en moeten ingevolge de Wet ruimtelijke ordening in beginsel als zodanig worden gehandhaafd. Vanuit beleidsmatig oogpunt prevaleren de (glas)tuinbouw, de recreatie, de landschappelijke en natuurlijke waarden en de woonfunctie in de linten.

1.2 Bepaling van de plangrenzen 1.2.1 Begrenzing Het gebied van het bestemmingsplan (hierna: plangebied) heeft betrekking op het gebied van de Uiterweg en de Westeinderplassen. Tot het Uiterweggebied behoren ook de eilanden aan de Westeinderdijksloot die de scheiding vormen tussen de Grote en de Kleine Poel. Het plangebied heeft tevens betrekking op de plasoevers langs de Kudelstaartseweg en Herenweg, welke overwegend in gebruik zijn voor woondoeleinden, jachthavens, openbaar groen en natuur. Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 3

Het plangebied wordt globaal begrensd door: - in het noorden: de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder; - in het oosten: de Brandewijnsloot, Stommeerweg en de Kudelstaartseweg; - in het zuiden: de Herenweg; en - in het westen: de provinciale verkeersweg N207. De provinciale verkeersweg N207 en het westelijke deel van de Herenweg vormen tevens de grens met de gemeente Kaag en Braassem, gelegen in de provincie Zuid-Holland. Een aantal gebieden binnen deze grenzen vallen buiten deze planherziening. Het gaat hier om de locaties Nieuw-Calslagen, Fort Kudelstaart (incl. de gronden ten behoeve van de ontsluiting), percelen achter Uiterweg 116a (Marinapark Aalsmeer), percelen achter Uiterweg 222 (Royal Terra Nova) en de Uiterweg 223 en 225 en de achterliggende percelen. Voor deze gebieden geldt reeds een actueel bestemmingsplan. Ook vallen de gronden tussen Stommeerweg 120 en Kudelstaartseweg 30 en het aangrenzende water buiten het plangebied. 1.2.2 Reden van de keuze De keuze van deze plangrenzen is primair ingegeven door de aaneenschakeling van verschillende functies (wonen, recreatie en tuinbouw) en de relatie van die functies met het water en de natuurlijke waarden van de Westeinderplassen. De plangrenzen komen grotendeels overeen met die van het voorheen geldende bestemmingsplan Uiterweg Plasoevers 2005.

Bovendien zijn de gekozen plangrenzen in overeenstemming met de Integrale Nota actualisering bestemmingsplannen, zoals vastgesteld door de raad op 2 december 2010. In deze nota is het grondgebied van de gemeente onderverdeeld in verschillende toekomstige plangebieden. Daarbij is het plangebied van het voorheen geldende bestemmingsplan Uiterweg Plasoevers 2005 werderom aangewezen als het plangebied voor het opvolgende bestemmingsplan. Voor Nieuw-Calslagen (onherroepelijk op 13 september 2017), Royal Terra Nova (onherroepelijk op 14 maart 2018) en Uiterweg 223-225 (onherroepelijk 3 september 2021) is recent een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Deze bestemmingsplannen voldoen aan alle digitale vereisten. Daarnaast is voor deze gebieden op dit moment geen aanleiding de bestemmingen en bijbehorende regels te veranderen en geeft het geldend beleid daar op dit moment ook geen reden toe. Voor Marinapark Aalsmeer (Uiterweg 116a) is een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd. Doordat anders procedures door elkaar heen gaan lopen is besloten deze nu uit elkaar te halen. Voor het bestemmingsplan 'Fort Kudelstaart' (vastgesteld 3 december 2020) wordt naar aanleiding een toegekende voorlopige voorziening een herstelbesluit voorbereid. Hierin worden een aantal gebreken gerepareerd.

Tevens wordt met een aanpassing van de plangrens het plangebied uitgebreid met de gronden van de ontsluiting van het fortterrein (D7445 gedeeltelijk). Hierdoor wordt deze ontsluiting planologisch geregeld in het bestemmingsplan 'Fort Kudelstaart'. De gronden van het fort en de ontsluiting vallen buiten dit plangebied. Op 29 oktober 2020 heeft het college een afwijkingsbesluit genomen voor de herinrichting van het Waterfront. Door lopende beroepszaken is de werking van dit besluit deels geschorst en is het besluit nog niet onherroepelijk. Dit gebied, de plasoever gelegen tussen Stommeerweg 120 en Kudelstaartseweg 30 inclusief de watertoren en het Surfeiland, zal geheel buiten het plangebied van het

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 4

bestemmingsplan ‘Uiterweg-Plasoevers 2021’ liggen. De plangrens ligt in het water ruim rond de bestaande oevers en het besluitvlak dat hoort bij het afwijkingsbesluit. De noord- en zuidgrens volgt de kadastrale eigendomsgrens met de aangrenzende woonpercelen.

1.3 Planregime 1.3.1 Keuze van het planregime De keuze van het planregime is ingegeven door de beleidsmatige doelstelling van het bestemmingsplan, waaronder de bescherming en de verdere doorontwikkeling van de jachthavens. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken is gekozen voor de rechtsfiguur van een bestemmingsplan met de nodige planflexibiliteiten en niet voor de rechtsfiguur van een beheersverordening. 1.3.2 Inpassingsplan Voor het plangebied of een deel daarvan is geen inpassingsplan van provincie of rijk in voorbereiding of vastgesteld. 1.3.3 Voorheen geldende planregime Tot aan het moment dat het voorliggende bestemmingsplan in werking is getreden is binnen het plangebied het volgende planregime van kracht: het bestemmingsplan “Uiterweg Plasoevers 2005”, zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 18 december 2006 en goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Noord-Holland op 12 juni 2007. Het bestemmingsplan is op 3 september 2008 bij uitspraak van de Raad van State onherroepelijk geworden; Bij deze uitspraak van Raad van State (nr. 200704429/1/R1) is een aantal plandelen vernietigd. Deze hebben hoofdzakelijk betrekking op de gronden aan de achterzijde van de Uiterweg 94, 211, 214, 303 en 307. Als gevolg van de uitspraak herleefde voor deze gronden het voorheen geldende bestemmingsplan "Uiterweg Plasoevers 1985".

het bestemmingsplan “Partiele herziening Uiterweg Plasoevers 2005”, zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 19 december 2013. Het bestemmingsplan is op 29 oktober 2014 bij uitspraak van de Raad van State onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan “Uiterweg Plasoevers 1985”, zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 17 oktober 1985 en laatstelijk herzien op 21 januari 1993; het bestemmingsplan "Herziening Uiterweg Plasoevers 2005 - Uiterweg 139", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 19 april 2018. Het bestemmingsplan is op 9 juni 2018 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "Uiterweg 401", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 15 maart 2018. Het bestemmingsplan is op 17 mei 2018 van rechtwege onherroepelijk geworden; het paraplubestemmingsplan "Parkeernormen" (analoog), zoals vastgesteld op 28 september 2017 en onherroepelijk geworden op 17 november 2017. Dit plan geldt voor het gehele plangebied.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 5

het bestemmingsplan “Woonarken”, zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 29 oktober 2015. Het bestemmingsplan is op 25 december 2015 van rechtwege onherroepelijk geworden; Uit het bestemmingsplan "Woonarken" zijn vervolgens ligplaatslocaties verwijderd door middel van de volgende herzieningen van het bestemmingsplan "Woonarken': het bestemmingsplan "1e herziening Woonarken - Uiterweg 180", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 30 juni 2016. Het bestemmingsplan is op 26 augustus 2016 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "2e herziening Woonarken - Uiterweg 419", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 6 juli 2017. Het bestemmingsplan is op 25 augustus 2017 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "3e herziening Woonarken - Uiterweg 159", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 23 mei 2017. Het bestemmingsplan is op 14 juli 2017 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "4e herziening Woonarken - Uiterweg 154", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 23 mei 2017. Het bestemmingsplan is op 14 juli 2017 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "5e herziening Woonarken - Uiterweg 93", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 7 december 2017.

Het bestemmingsplan is op 26 januari 2018 van rechtwege onherroepelijk geworden; het bestemmingsplan "6e herziening Woonarken - Uiterweg 93ws4", zoals vastgesteld door de raad van de gemeente Aalsmeer op 15 maart 2018. Het bestemmingsplan is op 4 mei 2018 van rechtwege onherroepelijk geworden. 1.3.4 Onherroepelijke afwijkingsbesluiten Binnen het plangebied heeft een aantal bouwontwikkelingen plaatsgevonden in afwijking van het voorgaande bestemmingsplan. Veelal is dit gebeurd door middel van vrijstelling of afwijking van het bestemmingsplan. Sommige ontwikkelingen zijn al gerealiseerd, bij anderen moet de bouw nog gestart worden. Deze ontwikkelingen worden nu in dit plan voorzien van een actueel beheerskader. Het gaat onder andere om de volgende in het oog springende ontwikkelingen: <0000>

<0000> <0000> <0000> <0000>

Verplaatsingen van verschillende woonarken; na de inwerkingtreding van het bestemmingsplan 'Woonarken' hebben een aantal verplaatingen van woonarken plaatsgevonden. Dit is gebeurd door middel van de 1e t/m 6e herziening van 'Woonarken' (zie 1.3.3) om de oude ligplaatslocatie te weg te bestemmen, gelijktijdig met een postzegelbestemmingsplan om de nieuwe ligplaatslocatie te bestemmen. Het gaat hier om verplaatsingen naar Uiterweg 53 (komt van Uiterweg 93), 154 (komt van Uiterweg 159), 180 (komt van Uiterweg 180 voor aan het perceel) en 401 (komt van Uiterweg 93ws4); Uiterweg 32; het realiseren van een theehuis bij de Historische Tuin Aalsmeer; Uiterweg 56: het vervangen van een woonhuis; Uiterweg 214; het realiseren van een camperterrein en verwijderen van ligplaatslocatie 214 ws1; Uiterweg 228 kwekerij, het dempen en graven van water;

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 6

<0000> <0000> <0000> <0000> <0000> <0000> <0000> <0000>

Uiterweg 417c; het realiseren van een recreatiewoning en verwijderen van ligplaatslocatie 417c ws2; Uiterweg 420, het realiseren van een woning; Herenweg 78e; het realiseren van een woning; Kudelstaartseweg 60; het realiseren van 7 vrijstaande woningen; Herenweg 60; het realiseren van een woning en verwijderen van ligplaatslocatie 60ws; Kudelstaartseweg 150-152; het bestemmen van maximaal 5 woningen met gebruikmaking van een wijzigingsbevoegdheid; Kudelstaartseweg tussen 40 en 50; het bestemmen van één woning met gebruikmaking van een wijzigingsbevoegdheid; Kudelstaartseweg 92; het bestemmen van 7 woningen met gebruikmaking van een wijzigingsbevoegdheid.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 7

HOOFDSTUK 2 INVENTARISATIE Voor de wettelijk voorgeschreven waardering van functies in het plangebied is inventarisatie van die functies noodzakelijk. Daarnaast is technisch onderzoek in het plangebied nodig. Hiermee wordt direct gevolg gegeven aan het zorgvuldigheidsbeginsel van artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht en aan de eis ingevolge artikel 3.1.6, eerste lid, onder b. en d. van het Besluit ruimtelijke ordening. Het technisch onderzoek betreft het onderzoek dat een noodzakelijke voorwaarde vormt voor een goede ruimtelijke ordening en het onderzoek dat is verricht met het oog op de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Voor dit onderzoek wordt verwezen naar hoofdstuk 6 van deze toelichting. In het plangebied is verkennend en inventariserend onderzoek verricht naar de bestaande functies in dat gebied (de zogenaamde nulmeting). De waardering van die resultaten en de matching met het voorgestane ruimtelijke beleid van de gemeente vinden plaats in hoofdstuk 4 van deze toelichting.

2.1 Algemene beschrijving van het plangebied De algemene beschrijving van het plangebied omvat de algemene kenmerken van het gebied, zodat de aard van het gebied kan worden gekend. Deze beschrijving dient als achtergrond voor de beschrijving van de soorten functies in de volgende paragraaf. 2.1.1 Kenmerkende gebiedsdelen Het plangebied omvat globaal de volgende gebiedsdelen, die zowel qua ruimtelijke functie als uitstraling duidelijk van elkaar zijn te onderscheiden. 2.1.1.1 De Uiterweg De Uiterweg is één van de oudste woonlinten in Aalsmeer en wordt gekenmerkt door een diversiteit aan architectuur uit verschillende tijdsperioden.

De Uiterweg is het enige lint in de gemeente waar de zogenaamde langhuisboerderijen voorkomen. De kavelsloten liggen haaks op de weg. Ook de tuinen en de enkele nog aanwezige zichtlijnen naar het open water van de Westeinderplassen vormen belangrijke elementen. De Uiterweg is een doodlopende weg en heeft daardoor uitsluitend een functie voor het bestemmings- verkeer. Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 8

2.1.1.2 De gronden aan weerszijden van de Uiterweg De gronden aan weerszijden van de Uiterweg vormen van oudsher een tuinbouwgebied, deels onder glas en deels in de vollegrond. Het gebied wordt gekenmerkt door smalle, diepe kavels en relatief veel water. Het is met name de aanwezige trekheestercultuur (seringenteelt) die de karakteristieke opbouw van het landschap draagt. De kleinschalige verkaveling is overigens mede oorzaak van een sterke afname van het aantal agrarische bedrijven en het tuinbouwareaal in het gebied. Het gebied kenmerkt zich door een sterk gedifferentieerd grondgebruik met een opbouw van intensief naar extensief grondgebruik (de zogenaamde rood-groene gradiënt). Direct achter het lint bevinden zich de meest intensief gebruikte gronden. Daar bevindt zich ook het zwaartepunt van de bebouwing met een grote dichtheid aan bedrijfsopstallen. Op grotere afstand van het lint wordt het grondgebruik extensiever en zijn de gronden voornamelijk in gebruik voor open lucht culturen. Langs de Ringvaart, en vooral aan de plas van de Grote Poel, is in de loop der tijd op verschillende locaties natuurontwikkeling tot stand gekomen.

De gronden aan weerszijden van de Uiterweg kenmerken zich niet alleen door de uitoefening van tuinbouw, al dan niet onder glas, maar ook door de aanwezigheid van grootschalige jachthavencomplexen en andere aanlegplaatsen voor vaartuigen. Voor de jachthavens geldt eveneens dat het zwaartepunt van de bedrijfsbebouwing is gelegen aan de zijde van de Uiterweg. Verspreid over het gebied bevindt zich voorts een aantal locaties met aaneengesloten particuliere recreatiekavels. Deze kavels zijn in veel gevallen voorzien van kleinschalige bouwwerken, zoals schuilhutten en bergkisten. Ook verspreid over het gebied bevindt zich een groot aantal woon- en recreatiearken. De aangrenzende percelen zijn in veel gevallen voorzien van kleinschalige gebouwen. Een deel van de arken is gelegen in de jachthavens.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 9

2.1.1.3 De waterplassen Temidden van het plangebied bevindt zich een aaneengesloten watervlakte, ook wel bekend als de Grote Poel. Het kleinere plassengebied, dat is gelegen tussen de Uiterweg en de ten zuiden daarvan gelegen eilandengroep, is bekend als de Kleine Poel. Tezamen vormen deze gebieden de Westeinderplassen. De plassen hebben met name een functie voor de watersportrecreatie en de natuurbeleving.

2.1.1.4 Het eilandenrijk In het noordelijk deel van het plassengebied ligt een eilandenrijk, dat ten dele is begroeid met houtgewas en ten dele in cultuur is gebracht met de teelt van Seringen. De tussengelegen watergangen geven vorm aan de typische verkavelings- en slagenstructuur die kenmerkend is voor het gehele Uiterweggebied. Door het afkalven van de oeverbeschoeiingen en de hoge kosten die daarmee samenhangen, is de teelt van Seringen steeds minder rendabel. Het tuinbouwareaal op de eilanden neemt daardoor af.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 10

Verspreid over het eilandenrijk bevindt zich voorts een aantal kleinere waardevolle natuurelementen. Deze zijn meestal ontstaan als positief neveneffect van het achterstallig onderhoud van bepaalde cultuurgronden. Ook de ten westen van de Uiterweg gelegen eilandengroep heeft zich ontwikkeld tot een waardevol natuurgebied. Verder wordt het eilandenrijk gekenmerkt door de aanwezigheid van verspreidliggende particuliere recreatiekavels. Anders dan in de gebieden langs de Uiterweg zijn deze recreatiekavels doorgaans niet geclusterd. De eilanden scheiden de Kleine van de Grote Poel, waardoor een aantrekkelijk landschapsbeeld wordt gevormd. Behoudens enkele kleine bouwwerken op de kweekgronden en de recreatiekavels, zijn de eilanden onbebouwd gebleven. 2.1.1.5 De Rijsen In het westen van het plassengebied liggen de rietlanden van De Rijsen. Waar elders in het plassengebied de legakkers en petgaten grotendeels zijn verdwenen en een vrijwel aaneengesloten watervlakte (Grote Poel) is ontstaan, is aan de westzijde een moerasgebied overgebleven, overwegend bestaande uit rietlanden. Door de geïsoleerde ligging heeft het gebied zich kunnen ontwikkkelen tot een waardevol natuurgebied.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 11

2.1.1.6 De plasoevers De oevers van de Westeinderplassen zijn duidelijk te onderscheiden van de overige delen van het plangebied. De oevers geven plaats aan de woonbebouwing van de Herenweg, de Kudelstaartseweg en de Stommeerweg. Langs de overige delen van de oevers is niet of nauwelijks bebouwing aanwezig. De woonbebouwing is gevarieerd en bestaat uit vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen, enkele recreatiewoningen en (recreatie)arken. De percelen zijn breder dan langs de Uiterweg en de woningen zijn vaak groter. Gestapelde woningbouw komt voor op de hoek van de Kudelstaartseweg en de Herenweg. Op een aantal plaatsen is sprake van geschakelde woningbouw. De ruimtelijke samenhang van de bebouwing langs de Herenweg is zwak. De woonbebouwing op de plasoevers wordt op enkele plaatsen onderbroken door jachthavens en taluds met openbaar groen die toegang geven tot het water. Globaal ter hoogte van de Jan Lunenburg Oever en de Herenweg 27 bevinden zich bovendien enkele oeverstroken en -percelen die in gebruik zijn als natuur. Maar nog meer kenmerkend voor de plasoevers zijn de beeldbepalende elementen van de watertoren (gelegen buiten het plangebied), het Fort Kudelstaart en het surfeiland met de horecagelegenheid van Restaurant On The Rock (gelegen buiten het plangebied).

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 12

Ten slotte mag ook het voormalige buurtschap Calslagen niet onvermeld blijven als kenmerkend gebiedsdeel. Deze locatie, die globaal is gelegen tussen de woonpercelen Herenweg 38 en Herenweg 66, wordt gekenmerkt door de voormalige kerk met begraafplaats Calslagen die is aangewezen als Rijksmonument. Daaromheen worden de komende tijd vijftien vrijstaande woningen gerealiseerd in een bijzondere stedenbouwkundige opzet en architectuur die teruggrijpt op het historische verleden van het buurtschap Calslagen. 2.1.2 Historische gelaagdheid Aalsmeer kent van oudsher een intensief en pluriform grondgebruik. Aanleiding hiervoor was de verscheidenheid in bodemopbouw, waterhuishouding en de grondslag voor het ontstaan van nederzettingen. De eerste ontginningen in de venen vonden plaats langs de randen en rondom kleine nederzettingen, die zich hadden gevormd aan de oevers van de vele wateren. Er werden sloten gegraven om de afwatering en de verbinding met de buitenwereld te verbeteren. De daarbij verkregen kaden dienden als voetpaden waarlangs, op een verhoogd gedeelte, de woningen werden gebouwd. Zo ontstonden de langgerekte dijkdorpen. Met de droogmaking van de Schinkelpolder (1858), de Oosteinderpolder (1867) en de Legmeerplassen (1874-1882) kwam de vervening tot stilstand en begon de ontwikkeling van Aalsmeer als tuinbouwcentrum.

Aanvankelijk geconcentreerd langs de bestaande, in het noord- en zuidwesten gelegen kaden (de Bovenlanden) maar vervolgens op grotere schaal in de droogmakerijen, groeide Aalsmeer uit tot een internationaal centrum van de bloementeelt. Het dorp Aalsmeer bestond in het begin van de twintigste eeuw uit de dorpskern, de linten Uiterweg en de Oosteinderweg, en de twee bescheiden buurtschappen Vrouwentroost en Kudelstaart. Er is een duidelijk onderscheid te maken binnen het Aalsmeerse grondgebied in de Bovenlanden en de droogmakerijen. Dit onderscheid is in hoge mate bepalend voor de ruimtelijke structuur en geleding van Aalsmeer en is te herleiden tot de geomorfologie (bodemgesteldheid, waterhuishouding, hoogteligging) en ontginningsstructuur. De

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 13

hoger gelegen gronden rond de Westeinderplassen, die tevens de waterkering vormen, en waarop de Stommeerweg en de Uiterweg zijn gelegen, behoren tot de onverveende bovenlanden. De gronden aan de noordwestzijde van Aalsmeer werden bovendien opgehoogd met een mengsel van slootbagger, mest en afval, zogenaamde ‘toemaak’, waardoor ze een vruchtbare bovenlaag hebben gekregen. De gronden zijn daardoor geschikt voor de teelt van bomen en heesters en kleinschalige tuinbouw. In de veengronden aan de Westzijde van de Westeinderplassen hebben zich nauwelijks bodemvormende processen onder invloed van ontwatering voorgedaan, waardoor de venige bovengrond slap (ongerijpt) is. Centraal in het gebied ligt de Westeinderplas. Deze plas is ontstaan door vervening, waarbij als gevolg van de geringe zorg van de verveners, de legakkers en de petgaten grotendeels zijn verdwenen en een vrijwel aaneengesloten watervlakte ontstond. Alleen in het westen van de plas is een moeras gebleven, overwegend bestaand uit rietland. In het noorden ligt een eilandenrijk, dat ten dele is begroeid met houtgewas en ten dele in cultuur (seringenteelt) is gebracht. Deze eilanden scheiden de Grote Poel van de Kleine Poel, waardoor een aantrekkelijk landschapsbeeld wordt gevormd. De lintbebouwing rond de Westeinderplas is divers van karakter.

Langs de Uiterweg hebben zich van oudsher boerderijen gevestigd, waar veelal bomen, planten, bloemen en fruit werd geteeld. Dit type langhuisboerderij is zeer karakteristiek voor Aalsmeer. Ook de vele platte bruggetjes die de bebouwing verbinden met de Uiterweg zijn zeer beeldbepalend en typisch voor Aalsmeer. Langs de westzijde van de Stommeerweg, evenals aan de westzijde van de Kudelstaartseweg en de noordzijde van de Herenweg, komen geen boerderijen voor, maar zijn overwegend vrijstaande woningen gebouwd. Aan de Stommeerweg, ten zuiden van de dorpskern zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw enkele fraaie exemplaren gebouwd door notabelen, met tuinen grenzend aan de oever van de Westeinderplas. Ook zijn aan de Stommeerweg nog twee clubgebouwen van watersportverenigingen te vinden. Halverwege de Stommeerweg is in 1927 de watertoren gebouwd, welke een markant herkenningspunt vormt voor Aalsmeer. Ten zuiden hiervan, bevindt zich het Fort Kudelstaart, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Net ten noorden van het Fort Kudelstaart, op de kruising van de Bachlaan (geniedijk), de Stommeerweg en de Kudelstaartseweg heeft zich eeuwen geleden het gehucht ‘Vrouwentroost’ gevormd, dat waarschijnlijk heeft bestaan uit enkele vrijstaande (woon)gebouwen.

Aan de zuidoostelijke oever van de Westeinderplas en net buiten dit bestemmingsplangebied, heeft zich al in de dertiende eeuw het dorp Kudelstaart gevormd, dat is uitgegroeid tot een dorp met ruim 9.000 inwoners met een centrumfunctie voor de zuidzijde van de gemeente Aalsmeer. Aan de zuidzijde van de Westeinderplas bevindt zich de buurtschap Calslagen, dat nu als onderdeel van het dorp Kudelstaart wordt gezien. De buurtschap bestond naar waarschijnlijk al in de 11de en 12de eeuw. Op een kaart uit de 16de eeuw is te zien dat de buurtschap toen een kerk had, met een laatmiddeleeuwse oorsprong. De omliggende grond werd hoofdzakelijk gebruikt als landbouw en akkerland. De overige bebouwing van Calslagen bestond uit kleinschalige (woon)bebouwing rond de kerk. In 1803 is de kerk beschadigd als gevolg van brand, en is niet veel later afgebroken.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 14

Door afkalving en ontgraving van het land ten westen van de Herenweg, is het dorp in de loop van de 19de eeuw verlaten. Momenteel herinnert slechts de (Rijksmonumentale) voormalige begraafplaats en de (opgemetselde) fundamenten van het kerkje aan de buurtschap Calslagen. Momenteel worden op deze locatie, rond de voormalige begraafplaats, enkele vrijstaande villa’s gebouwd. 2.1.3 Eigenschappen van het plangebied 2.1.3.1 Geomorfologie De Westeinderplassen zijn ontstaan door vervening, waarbij door de geringe zorg van de verveners, de legakkers en petgaten grotendeels zijn verdwenen en een vrijwel aaneengesloten watervlakte ontstond. Alleen in het westen van de plas is een moeras gebleven, overwegend bestaande uit rietland. In het noorden van de plas ligt een eilandenrijk, dat ten dele is begroeid met houtwas en ten dele in cultuur (seringenteelt) is gebracht. De veengronden in het Uiterweggebied zijn te onderscheiden van de droogmakerijen elders in de gemeente. De veengronden werden opgehoogd met een mengsel van slootbagger, stalmest en afval, zogenaamde toemaak, waardoor ze een vruchtbare bovenlaag hebben gekregen. De gronden zijn daardoor geschikt voor teelt van bomen en heesters (met name seringen) en kleinschalige tuinbouw.

In de veengronden aan de westzijde van de Westeinderplassen hebben zich nauwelijks bodemvormende processen onder invloed van ontwatering voorgedaan, waardoor de bovengrond slap is (ongerijpte gronden). 2.1.3.2 Economie Aalsmeer ligt op de overgang van een sterk verstedelijkt gebied met een hoge economische dynamiek en dito vestigingsdruk van mensen en bedrijven naar een rustig en oer-Hollands polderlandschap met één van de grootste binnenmeren van ons land: de Westeinderplassen. Dankzij deze strategische ligging op de grens van de stedelijke regio Amsterdam en het ‘groene hart’ beschikt Aalsmeer over een achterland met een groot consumentenpotentieel en een voorland met een grote toeristische kracht. Het plangebied heeft betrekking op het genoemde Westeinderplassengebied. Van oorsprong heeft het gebied een overwegend agrarische functie. In de loop der jaren hebben steeds meer tuinbouwbedrijven de mogelijkheid aangegrepen om jachthavengerelateerde activiteiten te ontplooien. Dit heeft ertoe geleid dat in het plangebied thans circa vijfentwintig jachthavens en aanverwante bedrijven actief zijn. Daarmee is het plassengebied voor de gemeente Aalsmeer de peiler geworden van de zogenaamde ‘natte economie’.

De natte economie beperkt zich niet tot het recreatieve deel van de watersportsector waar de ‘waterbeleving’ voorop staat, maar zeker ook de achterkant van de sector, waar boten gebouwd, onderhouden, gerestyled, verbeterd en gestald worden. 2.1.4 Dynamische relatie met de omgeving Binnen het plangebied zijn een aantal functies aanwezig die een functionele samenhang vertonen met de lokale, regionale, provinciale danwel nationale omgeving grenzend aan het plangebied, namelijk:

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 15

-

-

-

-

de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder, welke het plangebied via het water ontsluit, vormt een onderdeel van de scheepvaartverbinding tussen Amsterdam, Gouda en Rotterdam en maakt bovendien deel uit van de recreatieve 'Staande Mastroute' voor de pleziervaart; de Herenweg en de Kudelstaartseweg vormen een doorgaande verkeersroute tussen de dorpen Leimuiden en Aalsmeer; het gebied van de Uiterweg maakt onderdeel uit van de Bovenlanden. De Bovenlanden zijn als veengronden te onderscheiden van de droogmakerijen (polderlandschappen) en betreffen de gebieden aan de noordwestzijde van Aalsmeer, de lintbebouwing van Kudelstaart alsmede de gronden langs het Amsteldrechtkanaal en de Drecht; het Fort Kudelstaart (Rijksmonument) maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam. De Stelling is een verdedigingswerk van 135 kilometer lang in de wijde boog rond Amsterdam. Het verdegingswerk bestaat uit dammen, duikers en sluizen en telt 42 forten; de Westeinderplassen maken onderdeel uit van de Hollandse Plassen en hebben daarmee regionale betekenis voor de watersportrecreatie.

2.2 Inventarisatie van functies In het plangebied zijn de volgende (groepen van) functies te onderkennen. 2.2.1 Agrarisch In het plangebied bevinden zich een aantal tuinbouwbedrijven, al dan niet onder glas. 2.2.1.1 De agrarische gronden langs de Uiterweg Aan de noordzijde van de Uiterweg strekken de agrarische gronden zich uit tot aan de Ringvaart, aan de zuidzijde tot aan het water van de Kleine Poel. Gelet op de voormalige rode contour, zoals beschreven in paragraaf 4.3.2 van deze toelichting, is de agrarische bedrijfsbebouwing aan de zuidzijde van de Uiterweg beperkt tot een denkbeeldige lijn die een bepaalde afstand aanhoudt tot het water van de Kleine Poel. Zoals zichtbaar op onderstaande kaart vormen de verspreidliggende kweekgronden niet altijd een aaneengesloten geheel. Door bedrijfsbeëindiging en functieverandering zijn hier en daar agrarische restpercelen ontstaan. Momenteel resteren er in het gebied nog zo'n tien tot vijftien volwaardige en doelmatige tuinbouwbedrijven.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 16

De tuinbouwgronden langs de Uiterweg zijn op de volgende locaties in gebruik voor een bijzondere functie: -

een scouting, aan de Uiterweg 53; opslag, aan de Uiterweg 71; een atelier, aan de Uiterweg 90 A; een hoveniersbedrijf, aan de Uiterweg 188;

Niet zichtbaar op deze kaart zijn de agrarische percelen die in gebruik zijn genomen voor recreatieve doeleinden, zoals beschreven in paragraaf 2.2.10.2 van deze toelichting. 2.2.1.2 De agrarische gronden op de eilanden De agrarische bedrijfsuitoefening op de eilanden beperkt zich overal tot de vollegrondstuinbouw. Dit betekent dat de gewassen buiten worden geteeld. Veelal betreft het de teelt van Seringen. Ter bescherming van de aanwezige landschappelijke waarden zijn de eilanden in het verleden vrij gehouden van agrarische bedrijfsbebouwing, behoudens enkele kleine gebouwtjes. De eilanden, of delen daarvan, die in gebruik zijn voor de agrarische bedrijfsuitoefening zijn weergegeven op onderstaande kaart.

De tuinbouwgronden op de eilanden zijn op de volgende locaties in gebruik voor een bijzondere functie: -

een scouting, op het kadastrale perceel Aalsmeer, sectie H, nummer 3540; een baggerspeciedepot, op de kadastrale percelen Aalsmeer, sectie H, nummers 99, 429, 450, 547 en 2865.

Niet zichtbaar op deze kaart zijn de agrarische percelen die in gebruik zijn genomen voor recreatieve doeleinden, zoals beschreven in paragraaf 2.2.10.2 van deze toelichting. 2.2.2 Bedrijven In het plangebied bevinden zich de volgende niet-agrarische bedrijven:

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 17

-

"De Vries" scheepswerf, gelegen aan de Uiterweg 97; "Flormarkt", gelegen aan de Uiterweg 352a; "RS Jachttechniek, gelegen aan de Uiterweg 358a.

2.2.3 Detailhandel In het plangebied is detailhandel aanwezig als onderdeel van de bedrijfsuitoefening van een jachthavenbedrijf. Te noemen zijn onder meer: -

"Watersportservice Dragt", gelegen aan de Stommeerweg 72; "Kempers Watersport", gelegen aan de Herenweg 100

Daarnaast is op de volgende locaties detailhandel aanwezig in een woongebouw. Deze detailhandel is in alle gevallen beperkt tot de benedenverdieping: -

het woonperceel aan de Kudelstaartseweg 224; het woonperceel aan de Kudelstaartseweg 242; het woonperceel aan de Herenweg 34.

2.2.4 Groenvoorzieningen In het plangebied is voornamelijk groen aanwezig in de vorm van voormalig agrarisch gebied. Openbare groenvoorzieningen zijn enkel aanwezig in de vorm van taluds langs waterplassen en bermen langs wegen. De genoemde taluds zijn globaal gelegen tussen de Stommeerweg 120 en Kudelstaartseweg 20, en ten westen van de Herenweg 8. Op de laatstgenoemde locatie is ook een ondergeschikte functie aanwezig in de vorm van een laad- en losplaats. 2.2.5 Horeca In het plangebied bevinden zich de volgende zelfstandige horecafuncties: -

Brasserie De Haven, gelegen aan de Uiterweg 27a; Een pension in het woongebouw aan de Uiterweg 288; Restaurant "Santa Irini", aan de Kudelstaartseweg 222; Restaurant "Oriental Paradise", gelegen aan de Kudelstaartseweg 64.

Daarnaast is in het plangebied een aantal horecafuncties aanwezig die onderdeel uitmaken van de bedrijfsvoering van een jachthavenbedrijf. Te noemen zijn onder meer: -

Bar Bistro "Joseph Aan de Poel", aan de Stommeerweg 72; Restaurant "bij Jef&Steve", gelegen aan de Herenweg 100A.

Een aantal van deze horecafuncties heeft een oppervlakte die groter is dan 150m2: -

De horecafunctie "Rekreatiepark Aalsmeer", aan de Uiterweg 317; Brasserie "Nieuwe Meer", gelegen aan de Stommeerweg 2a; Brasserie "Oevers", gelegen aan de Kudelstaartseweg 228.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 18

Ten slotte bevindt zich in het plangebied een horecagelegenheid die onderdeel uitmaakt van de maatschappelijke functie, zoals hierna beschreven in paragraaf 2.2.7: -

Restaurant "Het Tuinhuis", ter plaatse van de Historische Tuin, Uiterweg 32.

2.2.6 Maatschappelijk In het plangebied bevinden zich de volgende maatschappelijke functies: -

Tuinbouwmuseum "Historische Tuin Aalsmeer", gelegen aan de Uiterweg 32.

Tot het museum behoren onder meer diverse kassen en een voormalig veilinggebouw, een tuin met historische beplanting, een restaurant ("Het Tuinhuis") en een zogenaamde tuinwinkel. 2.2.7 Natuur Zoals zichtbaar op onderstaande kaart is in de loop der tijd een groot aantal percelen, met name langs de Kleine en Grote Poel, onttrokken aan de agrarische bestemming met het oog op de natuurontwikkeling. De natuurlijke waarden zoals die thans aanwezig zijn, zijn beschreven in paragraaf 2.3.1 van deze toelichting.

De natuurgronden op de volgende locaties zijn in gebruik voor een bijzondere functie: -

een baggerspeciedepot, op het kadastrale perceel Aalsmeer, sectie H, 2078.

Niet zichtbaar op deze kaart is het gebied van De Rijsen, ten oosten van de eilanden, dat geheel in gebruik is als natuur. 2.2.8 Net voor nutsvoorzieningen Binnen het plangebied bevinden zich geen planologische relevante inrichtingen en verbindingen (kabels en leidingen) die deel uitmaken van een distributienet voor nutsvoorzieningen (elektriciteit, aardgas en water).

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 19

Op de gronden achter het woonperceel aan de Uiterweg 73 is een nutsvoorziening (trafo-huisje) aanwezig van Liander Infra Oost NV. 2.2.9 Recreatie Binnen het plangebied zijn de volgende recreatieve functies aanwezig. Deze functies kunnen worden onderscheiden in jachthavens en andere vormen van dagrecreatie, als ook verblijfsrecreatie. 2.2.9.1 Jachthavens Binnen het plangebied bevindt zich een groot aantal jachthavens met bedrijfsmatig aangeboden voorzieningen voor de water(sport)recreatie. De meeste van deze jachthavens zijn gelegen in het gebied van de Uiterweg, zoals weergegeven op de onderstaande kaart.

De jachthavens variëren sterk in omvang en aantallen ligplaatsen. De uitoefening van deze jachthavenbedrijven manifesteert zich in wisselende combinaties van bedrijfsactiviteiten, zoals de verhuur van stallingsruimte, de verhuur van ligplaatsen voor pleziervaartuigen en/of woonarken, activiteiten gericht op de watersport, lichte onderhoud- en reparatiewerkzaamheden, alsmede ondersteunende functies, zoals horeca of detailhandel. Te noemen zijn onder meer de volgende jachthavenbedrijven: -

Jachthaven "'t Drijfhuis", aan de Uiterweg 27 Jachthaven "Otto", aan de Uiterweg 94; Jachthaven "De Oude Werf, aan de Uiterweg 127a; Jachthaven "Piet Huis", aan de Uiterweg 134; Jachthaven "De Sloep", aan de Uiterweg 211; Jachthaven "Rekreatiepark Aalsmeer", Uiterweg 214 en 303/317; Jachthaven "Persoon", Uiterweg 235; Jachthaven "De Graaf", Uiterweg 407; Jachthaven "Stenhuis", aan de Uiterweg 417a; Jachthaven "De Blauwe Beugel", aan de Uiterweg 419;

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 20

-

Jachthaven "De Stormvogel", aan de Uiterweg 421; Jachthaven "Kudelstaart", aan de Kudelstaartseweg 226. Jachthaven "Nieuwe Meer", aan de Stommerweg 2a; Jachthaven "Dragt", aan de Stommeerweg 72; Jachthaven "Been", Herenweg 68; Jachthaven "Kempers", aan de Herenweg 100; Jachthaven "Van Poelgeest", aan de Burgemeester Bakhuizenlaan 28 (deels binnen gemeente Aalsmeer gelegen).

2.2.9.2 Andere vormen van dagrecreatie Recreatiekavels In het plangebied bevindt zich een groot aantal particuliere recreatiekavels. Deze kavels bevinden zich zowel in het gebied van de Uiterweg, al dan niet binnen een jachthaven, als op de eilanden van de plassen. Op grond van het voorheen geldende planregime mochten deze recreatiekavels worden voorzien van maximaal één ligplaats voor pleziervaartuigen en één klein gebouwtje met een oppervlakte van ten hoogste 6 m2. Op kleinere recreatiekavels, met een oppervlakte van 100 m2 tot 1.000 m2, was daarentegen slechts een opbergkist van 2 m2 toegestaan. Voor recreatiekavels binnen jachtjavenbedrijven gelden ruimere bouwmogelijkheden en mag vanaf 100 m2 al een gebouwtje worden opgericht. Starteiland Het starteiland is een openbare aanlegplaats voor pleziervaartuigen en is de plaats waar voorheen, tot de jaren '60, zeilwedstrijden startten. De locatie op is centraal gelegen in het eilandenrijk, aan de zijde van de Grote Poel (kadastrale perceel: Aalsmeer, sectie H, nummer 398). Het eiland is voorzien van een ligweide, enkele picknick tafels en een locatie voor een horecagelegenheid. Het eiland is uitsluitend via het water bereikbaar. 2.2.9.3 Verblijfsrecreatie Recreatiewoningen Verspreid over het plangebied zijn ruim dertig recreatiewoningen aanwezig.

Deze solitair gelegen woningen, welke gebruikt mogen worden voor weekend- en/of verblijfsrecreatie, bevinden zich op agrarische gronden, natuurgronden, woonpercelen, terreinen van jachthavens of op gronden bij woonarken. Op agrarische gronden zijn aanwezig: -

een recreatiewoning aan de Uiterweg 53; een recreatiewoning aan de Uiterweg 171; een recreatiewoning aan de Uiterweg 173; een recreatiewoning aan de Uiterweg 282; een recreatiewoning aan de Uiterweg 395; een recreatiewoning aan de Stommeerweg 72.

Recreatiewoningen op natuurgronden zijn aanwezig op de volgende locaties. Het betreft gronden die veelal in het verleden aan de agrarische bestemming zijn onttrokken met het oog op natuurontwikkeling: -

een recreatiewoning aan de Uiterweg 168; een recreatiewoning aan de Uiterweg 343 D;

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 21

-

een recreatiewoning aan de Uiterweg 361; een recreatiewoning aan de Uiterweg 387; een recreatiewoning aan de Uiterweg 417 E; een recreatiewoning op het kadastraal perceel Aalsmeer, sectie H, nr. 1220.

Op woonpercelen zijn aanwezig: -

een recreatiewoning aan de Uiterweg 13b; een recreatiewoning aan de Uiterweg 311; twee recreatiewoningen aan de Herenweg 78 C.

Op terreinen van jachthavens zijn aanwezig: -

een recreatiewoning aan de Uiterweg 27; een recreatiewoning aan de Uiterweg 61; een recreatiewoning aan de Uiterweg 71; een recreatiewoning aan de Uiterweg 131; een recreatiewoning aan de Uiterweg 197; drie recreatiewoningen aan de Uiterweg 343; een recreatiewoning achter Uiterweg 407 A; een recreatiewoning aan de Uiterweg 417 C; een recreatiewoning aan de Uiterweg 419; een recreatiewoning op het kadastraal perceel Aalsmeer, sectie H, nr. 1187.

Op gronden bij woonarken zijn aanwezig: -

een recreatiewoning aan de Uiterweg 93; twee recreatiewoningen aan de Uiterweg 245; een recreatiewoning aan de Uiterweg 329.

Logiesgebouwen Op het terrein van jachthaven "Dragt" aan de Stommeerweg 72 is een logiesgebouw aanwezig. Tenthuisjes Op de kampeergronden naast jachthaven De Blauwe Beugel, gelegen aan de Uiterweg 419, zijn meerdere zogenaamde tenthuisjes aanwezig. Een tenthuisje is in het voorheen geldende bestemmingsplan gedefinieerd als "elk kampeermiddel van licht constructie geschikt om periodiek te worden gedemonteerd". Kamperen Binnen het plangebied bevindt zich twee locaties waar gekampeerd kan worden; Uiterweg 214 en 303. Deze locaties vallen onder één bedrijfsexploitatie. Op Uiterweg 214 is ook een camperterrein in gebruik. 2.2.10 Sport In het plangebied bevinden zich de volgende sportfuncties. Deze hebben alle betrekking op de watersport: -

"Zeilschool Aalsmeer", aan de Kudelstaartseweg 64 C.

2.2.11 Verkeersverbindingen en parkeerplaatsen

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 22

Ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer In het plangebied bevinden zich drie verkeerswegen die tezamen het gebied ontsluiten: de Uiterweg, de Stommeerweg/Kudelstaartseweg en de Herenweg. De Stommeerweg gaat in zuidelijke richting over in de Kudelstaartseweg en volgt de oevers van de Westeinderplassen. De weg heeft een belangrijke verkeersfunctie in de verbinding tussen Kudelstaart en het dorpscentrum van Aalsmeer. Ook de Herenweg volgt de oevers van de Westeinderplassen. De weg maakte samen met de Stommeerweg/Kudelstaartseweg onderdeel uit van de doorgaande verkeersroute Leiden-Amsterdam. Beide wegen vormen thans de oostelijke en zuidelijke grens van het plangebied. De Uiterweg heeft een bijzondere betekenis voor het plangebied en verdient daarom een aparte vermelding. De weg fungeert als primaire ontsluiting van de agrarische bedrijfsgronden met verspreidliggende jachthavens ter weerszijde van de Uiterweg en uiteraard ook van de woningen die zijn gelegen in het lint van de weg. De Uiterweg is een doodlopende weg die aan de westzijde eindigt bij de Ringvaart. Aan de oostzijde maakt de weg verbinding met het dorpscentrum van Aalsmeer en sluit daar aan op de Van Cleeffkade/ Stationsweg. De Uiterweg heeft een verhardingsbreedte van gemiddeld 5,50 meter, met uitzondering van smalle weggedeeltes ter hoogte van bruggen.

Binnen de huidige vormgeving van de Uiterweg kunnen twee personenauto’s elkaar passeren, waarbij de aanwezige fietssuggestiestroken worden gebruikt om uit te wijken. Om de verkeersbelasting van het zware verkeer, en het draaien daarvan op de Uiterweg, te verminderen is in 2010 een inrijdverbod voor vrachtwagens vanaf de Grundelweg ingesteld voor voertuigen met een lengte langer dan 12 meter. Bij nieuwe ontwikkelingen geldt als voorwaarde dat eventueel zwaar verkeer dient te (kunnen) keren op eigen terrein. Ontsluiting voor langzaam verkeer Het plangebied wordt voor langzaam verkeer op dezelfde wijze ontsloten als voor het gemotoriseerde verkeer. Er zijn dus geen aparte verkeersverbindingen voor langzaam verkeer, zoals vrijgelegen voet- en fietspaden. Wel bestaat er voor voetgangers en fietsers in het zomerseizoen de mogelijkheid om per voetveer van het eindpunt van de Uiterweg naar de overzijde van de Ringvaart te worden gezet. Parkeren In beginsel wordt in het plangebied geparkeerd op eigen terrein. Wel zijn op enkele locaties van de Kudelstaartseweg en Herenweg parkeerplaatsen aanwezig in de vorm van 'langsparkeren'. In de periode tussen 1 april en 1 oktober geldt overdag een parkeerverbod langs de Uiterweg.

Met uitzondering van het parkeerterrein "De Kolenhaven", globaal ter hoogte van Stommeerweg 4 en de Loswal aan de Herenweg zijn er in het plangebied geen openbare parkeerterreinen aanwezig. 2.2.12 Watergangen en waterbergingen In en langs het plangebied bevindt zich een aantal watergangen die een belangrijke functie hebben bij de instandhouding van de typische slagenstructuur en verkavelingspatroon van het Uiterweggebied. De watergangen staan in verbinding met de Ringvaart en de Westeinderplassen en vervullen derhalve tevens een functie voor de

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 23

pleziervaart, overigens zonder onderdeel uit te maken van een doorgaande route. Uitzondering hierop zijn de Aardbeiensloot, de Brandewijnsloot en de Hansesloot. 2.2.13 Wonen In het plangebied bevinden zich voornamelijk grondgebonden eensgezinswoningen. De woningen vormen tezamen het lint van de Uiterweg, en voor zover gelegen binnen het plangebied, de linten van de Stommeerweg/Kudelstaartseweg en de Herenweg. De lintbebouwing bestaat doorgaans uit vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen. In een aantal gevallen komen ook rijwoningen voor. Op de hoek van de Kudelstaartseweg en de Herenweg bevindt zich een gebouw met gestapelde woningen.

Woningen Vrouwentroost Op een tweetal percelen in het buurtschap Vrouwentroost (Kudelstaartseweg 60 en 92) zijn op de voormalige bedrijfskavels bouwmogelijkheden gecreeerd voor de realisatie van vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen. Op beide locaties zijn 7 woningen toegestaan. Woningen achter het lint De volgende woningen vormen geen onderdeel van de lintbebouwing in het plangebied, en zijn gelegen achter het betreffende lint: -

de woning aan de Uiterweg 13 A en C; de woning aan de Uiterweg 173; de woning aan de Uiterweg 353; de woning aan de Uiterweg 417 A; de woning aan de Uiterweg 417 C; de woning aan de Stommeerweg 72.

Ook de woningen aan de Herenweg 80A, 82, 86 en 102 maken vanwege de solitaire ligging geen onderdeel uit van het lint. Dit geldt ook voor de bovenwoningen op Kudelstaartseweg 64 A en B en Herenweg 100 en de woningbouwontwikkeling achter op het perceel Kudelstaartseweg 150.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 24

Bedrijfswoningen De woningen op de volgende locaties doen van oudsher dienst als bedrijfswoning van het ter plaatse aanwezige (jachthaven)bedrijf: -

de bedrijfswoning aan de Uiterweg 235 A; de bedrijfswoning aan de Uiterweg 341; de bedrijfswoning aan de Uiterweg 245 B; de bedrijfswoning aan de Uiterweg 407 A; de bedrijfswoning aan de Herenweg 68; de woning aan de Kudelstaartseweg 228 A.

2.2.14 Woonarken Aalsmeer is een waterrijke gemeente. Van oudsher bevinden zich in de gemeente dan ook vele woonarken. Oorspronkelijk dienden de woonarken vooral om arbeiders die werkzaam waren op één van de vele tuinbouwbedrijven een onderkomen te bieden. De woonarken binnen het plangebied zijn vooral langs de Uiterweg, de Herenweg, de Kudelstaartseweg en de Stommeerweg gelegen. De huidige woonarken in de gemeente en binnen het plangebied zijn onder te verdelen in twee categorieën: woonarken in gebruik als (volwaardig) woonverblijf (permanente bewoning) en woonarken in gebruik als recreatieverblijf (niet-permanente bewoning). Op laatstgenoemde arken mag, voorzover deze zijn gelegen binnen jachthavens, onder voorwaarden gedurende het gehele jaar verbleven worden. Dit is anders voor de woonarken voor recreatief verblijf buiten de jachthavens. Hierop mag slechts gedurende de periode tussen 1 april en 15 oktober verbleven worden.

2.3 Inventarisatie van waarden In het plangebied is tevens verkennend en inventariserend onderzoek verricht naar de bestaande planologische waarden in het plangebied. Dit gebiedsgerichte onderzoek betreft onderzoek dat van belang is voor het gehele plangebied of substantiële delen daarvan, en waarvan de resultaten een plaats hebben gevonden in de regels van het bestemmingsplan (dubbelbestemmingen of gebiedsaanduidingen). Deze regels strekken ertoe om de waarden in het plangebied te beschermen. 2.3.1 Natuurlijke en landschappelijke waarden 2.3.1.1 Algemeen Burgemeester en wethouders hebben op 27 november 2012 de natuurwaardenkaart Aalsmeer vastgesteld. Volgens deze kaart heeft het gebied van de Westeinderplassen een hoge tot zeer hoge natuurwaarde. Naast natuurlijke waarden heeft het gebied ook bijzondere landschappelijke waarden. Deze landschappelijke waarden hangen samen met het uitgebreide net van watergangen en de zo typerende landjesstructuur. Uit de gegevens van de Regiegroep Natura 2000 Nederland blijkt dat er in en direct rond Aalsmeer geen Natura 2000 gebieden aanwezig zijn. De dichtst nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn Botshol (ca. 10 km), Nieuwkoopse Plassen en De Haeck (ca. 11 km).

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 25

2.3.1.2 Flora en fauna Ook in ecologische zin is het gebied waardevol. Door de vele waterkanten en besloten percelen is het gebied uitermate geschikt voor amfibieën, watervogels en vlinders. Ook in het water is sprake van een rijke flora en fauna. Bijzondere vissoorten die in het water voorkomen zijn de meerval, de houting en de kleine modderkruiper. Het water en de oevers zijn voorts van belang voor verschillende vleermuissoorten die hier foerageren, zoals de meervleermuis. In dit verband dient ook de ringslang genoemd te worden. De natuurwaarde van het gebied manifesteert behalve in en rond het water ook in onder meer aaneengesloten bospercelen, groene weides op kleinere percelen, houtwallen en solitaire bomen. Verder is ook het moeras en elsebroekbos in het plangebied het vermelden waard. In dat verband zijn de volgende deelgebieden te onderscheiden. -

de rietlanden aan de zuidkant van de Westeinderplas: Ruigenhoek en Wildernis. Deze rietlanden behoren tot de ecologische hoofdstructuur. De rietlanden vormen een belangrijke paaiplaats voor de meerval; de moerasbosjes en rietlanden ten zuiden van de kleine Poel. Een deel hiervan behoort tot de ecologische hoofdstructuur.

Deze gebieden vormen tezamen met de aangrenzende oeverlanden, rietlanden, moerasjes en waterlopen het kerngebied voor de meer watergebonden planten- en diersoorten. Samenvattend komen de volgende natuurtypen het meest voor in het plassengebied: Moerasbos op venige bodem Dominerende soorten zijn hier zwarte els en moerasplanten. Dit natuurtype is van belang voor reptielen, amfibieën en vogels. Gemaaid rietland Dit natuurtype is een typische cultuurexponent van moeras. Het wordt gedomineerd door riet, mossen en moerasplanten en vormt een belangrijke biotoop voor rietvogels. Ook andere dieren zoals muizen of salamanders komen voor in gemaaid rietland. Oeverstrook Het gaat hierbij om natuurvriendelijke oevers die naast een waterkerende functie nadrukkelijk een functie hebben voor de natuur. Bij deze oevers is er een geleidelijke overgang van water naar land, waardoor er variatie is in waterdiepten. Hierdoor zijn de groeiomstandigheden gevarieerd en komt er een diversiteit aan oeverplanten, waterplanten en diersoorten voor. Plas/dras en poelen Het gaat hierbij om wateren met voedselrijk, vrij helder (vrijwel) stilstaand water, waarin waterplanten groeien en verlanding vanaf de oever plaatsvindt. Het water is in het gebied veelal ontstaan door het afgraven van veen. De waterstand is niet gereguleerd.

Dit natuurtype is interessant voor waterplanten, insecten, amfibieën en kleine visachtigen. Kruidenrijk grasland Dit natuurtype omvat grasland en diverse soorten ruigte en struweel. Graslanden zijn voor belang voor vlinders en andere insecten, vogels en kleine zoogdieren. Dit natuurtype is nog beperkt aanwezig, maar wel in ontwikkeling, zie hierna onder Groene As.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 26

2.3.1.3 Natuurnetwerk Nederland (NNN) Ook in de toekomst wil de Provincie een groen, aantrekkelijk en toegankelijk Noord-Holland waarborgen. Dit doet zij door het realiseren van een provinciale groenstructuur voor mensen, dieren en planten. Deze groenstructuur beschermt de biodiversiteit, biedt ruimte voor het behoud door ontwikkeling van de Noord-Hollandse landschappen en is zo toegankelijk mogelijk voor bewoners en bezoekers van Noord-Holland. Bij het realiseren van deze groenstructuur zoekt de Provincie actief naar mogelijkheden om aanleg en financiering van natuur te koppelen aan andere ontwikkelingen. Hierbij wordt gezocht naar koppelingen met landbouw in het gebied voor gecombineerde landbouw, waterberging, landschapsbescherming en in sommige gevallen woningbouwontwikkeling. Een belangrijk onderdeel van de provinciale groenstructuur is het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het NNN, waar ook natuurbruggen, natuurverbindingen en onze beide Nationale Parken deel van uitmaken, vormt een samenhangend netwerk van (inter-) nationaal belangrijke, duurzaam te behouden ecosystemen. Dit netwerk bestaat voor een groot deel uit reeds bestaande natuurgebieden en grote wateren. Daarnaast worden nieuwe natuurgebieden gerealiseerd. Het NNN wordt in de periode tot en met 2027 gerealiseerd. Het NNN wordt beschermd op grond van onze Provinciale Ruimtelijke Verordening.

Een groot deel van het NNN is ook onderdeel van Natura2000, het Europese natuurnetwerk dat op grond van de Natuurbeschermingswet wordt beschermd. De Provincie Noord-Holland is in veel gevallen bevoegd gezag om een afweging te maken, als sprake is van ruimtelijke ontwikkelingen die strijdig zijn met de bijzondere kenmerken en waarden van het natuurgebied. Doorgaans zijn dergelijke ontwikkelingen niet toegestaan. Wanneer ruimtelijke ontwikkelingen, die een negatief effect hebben op natuurgebieden, toch moeten doorgaan vanwege een groot maatschappelijk belang en gebrek aan alternatieve locaties, wordt de schade aan de natuur zoveel mogelijk gemitigeerd en gecompenseerd.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 27

Grote delen van het plangebied maken deel uit van het Natuurnetwerk Nederland, waaronder de zuidelijk gelegen rietlanden, het water van de Westeinderplassen en de centraal gelegen eilanden. Ook bevindt zich in het plangebied een natuurverbinding. Deze loopt in zuidwestelijke richting over de Kleine Poel naar de Grote Poel. Voor de beschrijving van de kenmerken en waarden van deze onderdelen van de NNN wordt verwezen naar de voorgaande subparagraaf. Bescherming en voorkoming negatieve effecten Toegelaten en niet-toegelaten activiteiten Door de recreatieve betekenis van dit gebied wordt bij het gebruik van dit gebied een goede combinatie van natuur en recreatie nagestreefd. Dit betekent dat er meer recreatieve ontwikkelingen mogelijk en toegestaan zijn, mits ze de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied niet schaden. Maatregelen en waterbeheer Voor de Westeinderplassen geldt dat de toevoer van voedingsstoffen (o.a. fosfor) erg hoog is. Vanuit het Hoogheemraadschap van Rijnland wordt er onderzoek gedaan naar het behoud en een toename van de driehoeksmosselen, die ervoor zorgen dat het water ondanks de voedingsstoffen helder blijft. Daarnaast worden de kopslootjes nabij de Ringvaart gebaggerd en wordt er gewerkt aan het herstel en behoud van de (natuurvriendelijke) oevers en zijn algenmixers geplaatst in sloot langs de Uiterweg.

Hierbij probeert het Hoogheemraadschap mee te liften met particuliere initiatieven. Inrichting en beheer Bij de inrichting en het beheer zal rekening moeten worden gehouden met de soorten en levensgemeenschappen waarvoor de Bovenlanden van belang zijn. Dit zijn met name planten en dieren uit levensgemeenschappen van water, moeras, natte ruigten en struwelen. 2.3.1.4 Groene As Met het provinciale programma ‘de Groene As’ wordt een landschappelijke, recreatieve en ecologische structuur tot stand gebracht tussen de grote landschappelijke elementen zoals het Spaarnegebied, Amsterdamse Bos, Westeinderplassen en het Noord– en Zuid-Hollandse veenweide- en plassengebied (Groene Hart). De eilanden van de Westeinderplassen vormen een belangrijk onderdeel van deze verbinding.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 28

Er zijn door de provincie gelden gereserveerd voor de aankoop van 10 tot 15 hectare vrijkomende agrarische percelen, te realiseren tussen nu en uiterlijk 2020. De stichting De Bovenlanden, belast met de aankoop en herinrichting van de percelen, streeft naar de verwezenlijking van een ook in hoogte afwisselend natuurlandschap. 2.3.2 Archeologische waarden in het plangebied Het plangebied is gedeeltelijk gelegen in een gebied dat op de Archeologische Verwachtingskaart (2010) is aangegeven als ‘waardevol’ en van ‘hoge waarde’. Dit betekent dat de verwachtingswaarde voor het aantreffen van archeologische waarden in de bodem hoog is. Binnen dit gebied is archeologisch vooronderzoek vereist bij plannen die een bodemverstoring teweeg brengen met een oppervlakte van 50 vierkante meter of meer (groen gekleurde deel) en een diepte van 40 cm of meer. De noord- en westzijde van het gebied (blauw gekleurde gedeelte) is aangeduid als van ‘middelhoge waarde’; hier geldt dat archeologisch vooronderzoek vereist is bij plannen die een bodemverstoring teweeg brengen met een oppervlakte van 500 vierkante meter of meer en een diepte van 40 cm of meer.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 29

Zowel Fort Kudelstaart als de voormalige begraafplaats Calslagen aan de Herenweg zijn op de Archeologische Verwachtingskaart aangegeven als gebieden met een zéér hoge archeologische verwachtingswaarde (AMK-terrein, rood aangegeven op de kaart). In deze gebieden dient bij de elke bodemverstoring inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden en dient een vergunning aangevraagd te worden bij de gemeente. Deze locaties vallen echter buiten dit bestemmingsplan. Slechts kleine stroken van deze zeer hoge verwachtingswaarden binnen het wegtrace van de Kudelstaartseweg en Herenweg maken deel uit van dit bestemmingsplan.

Vastgesteld Toelichting Uiterweg Plasoevers 2021

pagina 30

In het noordelijke deel van het plangebied werden geen archeologische resten aangetroffen. Dit deel van het terrein heeft een lage archeologische waarde en hier behoeft geen vervolgonderzoek plaats te vinden. 2.3.3 Andere cultuurhistorische waarden in het plangebied De Informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie van de provincie Noord-Holland geeft een overzicht van waardevolle landschappelijke en cultuurhistorische elementen en structuren: landschapstypen, aardkundige waarden, cultuurhistorische objecten, archeologische verwachtingen en structuurdragers als molens, militaire structuren en historische dijken. Deze aspecten zijn verder uitgediept en beschreven in de cultuurhistorische nota “Gebroken landen, geheelde gronden”, zoals vastgesteld door de raad van Aalsmeer op 29 maart 2012. 2.3.3.1 Nationale Landschappen Het gebied van de Westeinderplassen bevindt zich binnen de grenzen van het Groene Hart. Dit Nationale Landschap kenmerkt zich door diversiteit en openheid, het veenweidekarakter als ook de rust en stilte die er heerst. Een deel van het plangebied bevindt zich ook binnen het Nationale Landschap van de Stelling van Amsterdam, welke als Werelderfgoed nader is beschreven in paragraaf 2.3.3.3 van deze toelichting.