Kadernota 2024 Aalsmeer def 230523.pdf

Kadernota 2024

Inhoudsopgave 1.

2

Aanbiedingsbrief 2.

Speerpunten van beleid

5

3.

Uitgangspunten

10

4.

Financiële paragraaf

14

4.1. Van begroting 2023 naar Kadernota 2024

15

4.2.

15

Mutaties Kadernota 2024

4.2.1. Autonome ontwikkelingen

16

4.2.2. Nieuw beleid/ beleidsintensiveringen bestaand beleid

25

4.2.3. AA-claims

29

4.4 Dekkingsvoorstellen

32

4.5 Overige ontwikkelingen

33

5.

Reserves

34

6.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

35

7.

Investeringen 2023- 2027

36

8.

Financiering

40

9.

Bijlage dienstverleningsbijdrage en limitatieve lijst

41

10.

Bijlage reserves

44

1

1. Aanbiedingsbrief Aalsmeer, 23 mei 2023 Geachte raadsleden, Voor u ligt de kadernota 2024. De Kadernota 2024 heeft een kaderstellend karakter- de naam zegt het eigenlijk al. Dit document is in feite een voorloper van de begroting 2024 - 2027. In voorliggende nota zijn relevante beleidsontwikkelingen in beeld gebracht en financieel vertaald. Het gaat daarbij om ontwikkelingen bij bestaand beleid, maar ook om wensen voor nieuw beleid. Ook geeft de Kadernota een inzicht in de actuele vermogenspositie. Waar zetten we voor 2024 op in? Op 13 december hebben wij het college uitvoeringsprogramma 2023 2026 (CUP) vastgesteld en aan u aangeboden. In dit CUP hebben wij aangegeven hoe wij de ambities willen verwezenlijken en wat wij daarvoor gaan doen. Ook is in het CUP een planning opgenomen. Het CUP richt zich op onderwerpen waar wij nieuw beleid voor willen ontwikkelen en/of extra aandacht aan willen besteden. De middelen die voor de uitvoering van het CUP noodzakelijk zijn heeft uw raad op 3 november 2022 gelijk met het vaststellen van de begroting 2023 vastgesteld. Een aantal van de ambities uit het CUP was nog niet financieel vertaald. In de 1e bestuursrapportage 2023 hebben we voor het uitvoeren van een aantal (noodzakelijke) onderzoeken daartoe uw raad om aanvullende middelen gevraagd. Deze bestuursrapportage ontvangt u tegelijkertijd met deze Kadernota.

Een groot aantal van de ambities die in het CUP zijn opgenomen starten in 2023 en krijgen in 2024 een vervolg. In de paragraaf speerpunten van beleid gaan we op deze ambities en de daarvoor al beschikbare en aanvullend benodigde budgetten nader in.

COELO = Centrum Onderzoek van de Economie Lagere Overheden van de Rijksuniversiteit Groningen 1

In hoofdstuk 2 van deze Kadernota gaan we per programma op een aantal van deze speerpunten nader in. Maar ook zaken die niet specifiek in ons college uitvoeringsprogramma zijn opgenomen blijven onze aandacht vragen, zoals de invoering van de Omgevingswet, de Landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp, maar ook de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Hoe gaat het nu financieel? Wat de financiële positie van Aalsmeer betreft ziet het er naar uit dat de gemeente, indien het kabinet opnieuw geen duidelijkheid verschaft over structureel aanvullende middelen c.q. een andere financieringssystematiek vanaf 2027 Aalsmeer opnieuw tegen een tekort aanloopt. Omdat de voorstellen van het Rijk moeten leiden tot meer stabiliteit in de begroting van gemeenten en niet alleen Aalsmeer zich voor dit probleem geplaatst ziet verwachten wij dat het Rijk, anders dan tot nu toe waarbij het beleid van het Rijk zich heeft gericht op structureel incidenteel toekennen van middelen, met een structureel financieringsvoorstel gaat komen. Het tot nu toe gevolgde rijksbeleid maakt het voor Aalsmeer, maar ook voor de andere Nederlandse gemeenten lastig om een duurzaam sluitende begroting op te stellen. Hetzelfde Rijk verlangt immers van ons dat we structurele lasten dekken met structurele inkomsten.

Het huidige perspectief benadrukt nog maar eens dat Aalsmeer, net als veel andere Nederlandse gemeenten, behoefte heeft aan financiële duidelijkheid van het kabinet. Gelukkig kunnen wij op dit moment nog zeggen dat er sprake is van een gezonde financiële positie voor de eerstkomende paar jaar. Recente onderzoeken van zowel accountantskantoor BDO als ook van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het COELO1 en CEBEON2 bevestigen het beeld van zorgwekkende gemeentefinanciën van de Nederlandse gemeenten binnen een termijn van vier jaar. Op basis van de incidentele meevallers die het Rijk tot nu toe iedere keer heeft toegekend ‘om de kous te stoppen’ is immers geen structureel beleid te voeren. Het Rijk heeft dit keer aangekondigd in de meicirculaire 2023 met meer duidelijkheid te komen. Of dat het geval is moet eind mei blijken. Dit 2

CEBEON = Centrum beleidsadviserend onderzoek

dossier “loopt’ inmiddels twee jaar en daarmee is er inmiddels wel behoefte aan duidelijkheid. Dan kan er op basis daarvan koers bepaald worden.

de risico’s. Voorafgaand aan de programmabegroting 2024 brengen wij onze risico’s opnieuw in beeld. Onderdeel van deze Kadernota zijn ook de financieringslasten die voortkomen uit een (toekomstige) investeringsbehoefte. In respectievelijk de paragraaf investeringen en paragraaf financiering komen wij hier op terug.

Hoewel het huidige Rijksbeleid niet aanmoedigt om structureel aan de slag te gaan met onze maatschappelijke opgaven is het niet realistisch om op “onze handen te gaan zitten”. Daarmee zouden we onze inwoners, verenigingen en ondernemers geen recht doen. Om die reden blijven wij vooralsnog doorpakken op datgene wat nodig is voor Aalsmeer. In het vertrouwen dat in Den Haag de signalen over de toekomstige gemeentefinanciën serieus worden opgepakt. Alles draait immers om mensen.

Meicirculaire 2023 Op het moment van opstellen van de kadernota is de meicirculaire van het Rijk nog niet ontvangen. Deze cijfers zijn dan ook niet in deze kadernota verwerkt. Zodra de meicirculaire er is worden de financiële consequenties voor Aalsmeer uitgewerkt en in een separate raadsvoorstel aan u toegestuurd, zodat u de uitkomst van de meicirculaire bij de voorbereidingen over de Kadernota 2024 kunt betrekken. Vooruitlopend op de meicirculaire 2023 is in deze kadernota wel al een voorschot genomen op compensatie van het effect van inflatie van de lasten vanaf 2024. Dit voorschot is gebaseerd op de recent gepubliceerde autonome groeicijfers van het gemeentefonds. Ook de € 1 miljard die het Rijk eerder alleen voor 2026 toekende wordt structureel en is onderdeel van deze Kadernota.

Vanwege het geldende uitgangspunt ‘oud voor nieuw’ is aan het college van Amstelveen gevraagd om met voorstellen voor ombuigingen te komen ter grootte van € 2,5 miljoen. Deze voorstellen dienen ter dekking van de zogenaamde AA claims die Amstelveen bij ons heeft ingediend, eerder in de 2e bestuursrapportage 2022, maar nu ook in het traject 1e bestuursrapportage 2023/ Kadernota 2024 (in totaal € 1,5 miljoen). Omdat we deze voorstellen willen betrekken in het traject van de 2 e bestuursrapportage 2023 en van de begroting 2024 hebben wij gevraagd om deze voor eind juli aan ons aan te bieden. De aan Amstelveen gevraagde voorstellen zijn bewust hoger dan de omvang van de nu reeds door AA bij Aalsmeer ingediende claims. Deze keuze hebben wij bewust gemaakt, om in geval dat het Rijk niet komt met voldoende structurele aanvulling van de inkomsten wij hierop tijdig willen kunnen anticiperen. Om bij Amstelveen de urgentie van de afspraken met u over een stabiele dienstverleningsbijdrage onder de aandacht hebben willen brengen gaan wij alleen akkoord met de nieuwe claims onder voorwaarde dat invulling wordt gegeven aan de aan het college van Amstelveen gegeven opdracht.

Beslispunten Kadernota 2024 Samengevat volgen uit deze Kadernota een aantal beslispunten die hieronder zijn opgenomen: 1. Instemmen met de financiële uitgangspunten zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van deze Kadernota bij de verdere uitwerking van de programmabegroting 2024 en het meerjarenperspectief, 2. Instemmen met de financiële mutaties zoals opgenomen in hoofdstuk 4 van deze Kadernota en de begroting 2024-2027 overeenkomstig te wijzigen. 3. Het niet bestede gedeelte van de middelen uit de bestemmingsreserve klimaatadaptatie (€ 112.000) terug te laten vloeien naar de algemene reserve.

Vermogenspositie In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de jaarstukken 2022 is ingegaan op de ontwikkeling van de weerstandsratio en

3

4. De investeringen 2024 voor besluitvorming voor te leggen tegelijk met de besluitvorming over de programmabegroting 2024. De investeringen uit de jaarschijf 2025 en verder zijn ter kennisname.

Leeswijzer Deze kadernota begint in hoofdstuk 2 met de beleidsvoornemens die per programma onderdeel zijn beschreven, inclusief de voorgestelde financiele mutaties per programma. In hoofdstuk 3 gaan we in op de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan deze kadernota en de basis vormen bij het opstellen van de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025 - 2027. Daarna volgt in hoofdstuk 4 een samenvatting van de financiële situatie en een toelichting op de in deze kadernota opgenomen mutaties. In de hoofdstukken hierna wordt ingegaan op de ontwikkeling van de reserves (hoofdstuk 5), het weerstandsvermogen (hoofdstuk 6) en het meerjaren investeringsprogramma en de daaruit voortkomende liquiditeitsbehoefte (hoofdstuk 7 en 8). Ten slot is in de hoofdstuk 9 een overzicht opgenomen van de dienstverleningsbijdrage en de limitatieve lijst en een overzicht van de reserves in hoofdstuk 10.

Tot slot Tegelijkertijd met deze jaarstukken 2022 wordt u de jaarstukken 2022, Meerjarenprognose grondexploitaties 2023, 1e bestuursrapportage 2023 en het Meerjarenplan Buitenruimte 2023-2026 ter besluitvorming voorgelegd. Al deze documenten tezamen zorgen voor een compleet beeld over datgene wat we gedaan hebben, aan het doen zijn en gaan doen. Wij zijn blij dat wij u een sluitende Kadernota 2024 kunnen voorleggen waarin de ontwikkelingen die belangrijk zijn voor Aalsmeer en waarmee we deze collegeperiode zijn gestart voort kunnen blijven zetten. Laten we samen met u verder aan de slag gaan!

Burgemeester en wethouders van Aalsmeer

4

2. Speerpunten van beleid

5

Programma 1 Sociaal Domein

de politieke wens, uw raad een voorstel om deze regeling structureel te borgen. In 2024 geven we tevens uitvoering aan het Programma Arbeidsmigranten dat zich richt op wonen, ondersteuning, zorg, informatievoorziening, goed werkgeverschap en andere aspecten waar arbeidsmigranten in Aalsmeer mee te maken hebben en dat wij in 2023 opstellen. Dit doen wij onder andere door verdere professionaliteit van het Pools spreekuur.

In 2024 zetten we verder in op het versterken van de sociale samenhang o.a. door (1) te kijken naar behoud en versterking van de buurthuizen, (2) het versterken van het welzijnswerk en de aansluiting op de eerste lijn via de extra inzet op welzijn op recept (als pilot) en (3) met de pilot gemeentelijke wijkregisseur die naast directe inzet op welzijn onder andere een bijdrage levert aan de verbinding tussen fysieke- en sociale aspecten.

Programma 2 Onderwijs en ontplooiing Ook continueren we onze bijdrage aan het verbeteren van de mentale gezondheid en mentaal welbevinden in de wijk en het bestrijden van eenzaamheid. Daarnaast hebben we extra aandacht voor inclusie. Dit doen we met een Lokale Inclusie Agenda waarin diversiteitsbeleid en inzet op toegankelijkheid zijn opgenomen. Eind 2024 bereiden we het vernieuwen van ons mantelzorgbeleid voor, wat we in 2025 verder uitwerken en invoeren. Voor al deze onderwerpen geldt dat we kleinschalige acties inzetten in de wijken waar dit het meest nodig is.

De eerder ingezette vernieuwing van het aanbod van kunst en cultuur, inclusief de versterking van samenwerking tussen culturele– en welzijnsorganisaties zetten we door in 2024. Dat doen we onder andere door vernieuwende projecten op het gebied van cultuur en het voortzetten van de pilot combinatiefunctionaris cultuur. Nieuw is dat we dat we het Cultuurpunt sterker positioneren als onze regievoerder in het maatschappelijke veld. Duidelijker dan voorheen krijgen zij de taak gemeentelijk kunst- en cultuurbeleid te coördineren en een regierol binnen de uitvoering te vervullen. Hiermee beginnen we in 2023 en dit bouwen we in 2024 verder uit.

Voor kinderen, jeugdigen en hun ouders willen we nog beter maatwerk leveren. Dit doen we door in de uitvoering van de jeugdhulp in te zetten op innovatieve oplossingen en zullen we ons ons conform de nog in te voeren Landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp meer richten op de meest kwetsbare kinderen. In 2024 werken we ook verder aan de inzet van ervaringsdeskundigen. Binnen de preventie kijken we naar mentale gezondheid bij met name jeugdigen en zetten we in op domein overschrijdend samenwerken. Voorzetting van de pilot combinatiefunctionaris jeugdwelzijn past hier goed bij.

De beeldende kunst in de openbare ruimte heeft achterstallig onderhoud. De onderzoeken die we in 2023 hopen af te ronden leggen de basis voor de in 2024 te starten inhaalslag. Beeldende kunst in de buitenruimte kan meer dan voorheen worden ingezet ter versterking van welzijn, natuur- en landschappelijke waarden en ten behoeve van recreatie en toerisme. Dit vraagt om een plan van aanpak dat we opstellen samen met de nieuwe Adviescommissie

We geven daarnaast specifiek aandacht aan mensen met een laag inkomen, zodat ook deze inwoners kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit doen we door het continueren van de in 2023 gestarte pilot die zich richt op het groter gebruik van de Aalsmeerpas. Voor het continueren van de zwemregeling doen wij, gelet op de uitkomst van de evaluatie en

6

Beelden Kunst en voorleggen aan uw raad in 2024. De bestaande reserve beeldende kunst en het op peil houden hiervan nemen we hierin mee.

Ook de recreatieve-en toeristische potentie van Aalsmeer willen we blijven promoten en versterken. Regelmatig spreken we hierover met ondernemers uit deze sector. Als gemeente willen we een bijdrage leveren aan het verbeteren van de verblijfsfaciliteiten voor de waterrecreatie. Vanuit het project Village Dressing Aalsmeer plaatsen we wegwijzers en promoten we de aantrekkelijkheid van Aalsmeer.

Ook voor sport versterken wij de regierol in het maatschappelijk veld in 2024 op het gebeid van sportstimulering en sportparticipatie. We gaan na hoe we dit het beste kunnen vormgeven samen met onze partners Daardoor verbinden we beleid beter met de uitvoering en zorgen we voor een betere samenhang en samenwerking in het werkveld. We zetten de pilot combinatiefunctionaris voort, deze maakt deel uit van het werkveld sport. In 2023 en 2024 voeren we een aantal onderzoeken uit rond de exploitatie van ons sportvastgoed. Deze onderzoeken ondersteunen op toekomstige beleidskeuzes betreffende het sportvastgoed.

Aalsmeer wil op termijn fossiel onafhankelijk zijn en voldoen aan het Klimaatakkoord. Dat vraagt de komende decennia om flinke inspanningen in het terugdringen van het energie- en warmtegebruik, in de opwekking van alternatieve energie- en warmtebronnen en het borgen van voldoende netcapaciteit. De raad van de gemeente Aalsmeer heeft ons gevraagd een Masterplan Energie (MPE) op te stellen dat de kaders voor het energiebeleid aangeeft en een duidelijk handelingsperspectief biedt om aan de energietransitie te werken. Recent heeft de raad het plan van aanpak voor het maken van het Masterplan goedgekeurd. In de tweede helft van 2024 wordt het Masterplan Energie ter besluitvorming aangeboden. Het Masterplan zal met co-creatie worden gemaakt. De gemeente voert regie, maar is voor beoogde resultaten afhankelijk van sleutelpartijen. Het vinden van gemeenschappelijkheid in doelen, investeringen en resultaat biedt de beste waarborg voor een energiek Aalsmeer. In het Masterplan zal ook worden stilgestaan bij de financiële mogelijkheden van de gemeente. In ieder geval zullen de beschikbare middelen vanuit het Rijk worden benut. De middelen voor de benodigde capaciteit worden gedekt uit de Klimaat & Energiegelden (SpUk - CDOKE) die in 2023 zijn aangevraagd. In 2023 ontvangt Aalsmeer voor de taken vanuit het Klimaatakkoord € 556.857, in 2024 € 561.908 en in 2025 € 566.960.

De regeling staat toe om niet bestede middelen door te schuiven naar een volgend uitvoeringsjaar.

De eerste helft van 2024 stellen we de onderwijsagenda op: een praktisch plan waarin de samenwerking tussen het onderwijs, de kinderopvang en de gemeente praktische inhoudelijk en beleidsmatig gestalte krijgt, een lang gekoesterde wens van de drie samenwerkingspartners.

Programma 3 Economie en duurzaamheid

Aalsmeer kent een stevig economisch profiel. Een profiel dat ook onderhoud en herijking nodig maakt. Op basis van de vastgestelde Strategie Werklocaties, faciliteren we transformatie, herstructurering of herijking van bestaande werklocaties en de hierin opgenomen functies. Voor de Schinkelpolder stellen we daartoe we een integrale visie op. In 2023 is hiermee gestart. De visie zal in 2024 worden aangeboden aan de gemeenteraad. Na deze besluitvorming starten we met de visie op Hornmeer. Voor elk gebiedstraject is € 100.000 euro beschikbaar.

7

Programma 4 Openbare ruimte

voorfase plaatsvinden. De wettelijke termijnen zijn te kort om werkbaar te zijn in de huidige processen. In de aanloop naar de invoering en in 2024 zullen belanghebbenden worden geïnformeerd over de veranderingen en hoe daar mee om te gaan. Ook de gemeentelijke website zal worden aangepast om belanghebbenden zo goed mogelijk te informeren. Het project Westeinderscheg is belangrijk voor Aalsmeer en omgeving. Het project beoogt het realiseren van kwalitatief sterke recreatie- en natuurgebieden die goed bereikbaar zijn voor inwoners en bezoekers. Wij maken daarbij gebruik van bestaande en nieuwe cofinancieringsregelingen. In het college uitvoeringsprogramma hadden we hiervoor al € 50.000 opgenomen. In deze Kadernota doen wij uw raad een aanvullend voorstel om gedurende twee jaar een gebiedscoördinator in te zetten om de bestaande activiteiten Bovenlanden Oosteinderweg te continueren en nieuwe initiatieven vanuit het gebied verder te kunnen brengen.

De openbare ruimte wordt door veel inwoners en ondernemers gebruikt. Dat gebruik bepaalt ook vaak de gewenste beheerkwaliteit van die ruimte. Het bepalen en in stand houden van die kwaliteit is belangrijk. Aalsmeer heeft enkele jaren geleden gekozen om op basis van overeenkomsten het beheer te organiseren. De huidige beheerovereenkomsten voor de openbare buitenruimte lopen in 2024 af. Deze moeten worden aanbesteed. Uitgangspunt in de aanbesteding is vooralsnog het handhaven van een hogere beheerkwaliteit in relatie tot de beschikbare budgetten. In 2024 willen we de beoogde beheerkwaliteit kunnen borgen in nieuwe beheerovereenkomsten.

Wonen is een van onze speerpunten. Ondanks de landelijke en wettelijke beperkingen, blijven we ons inspannen om onze Woonagenda -en de gewenste aanpassingen- zo snel mogelijk uit te voeren. De samenwerking met Eigen Haard willen we intensiveren, zodat we sneller sociale woningbouw kunnen realiseren. Die inspanningen vergt ook extra capaciteit om het speerpunt Wonen – waar mogelijk- te versterken en te versnellen. Hiervoor hebben we budget vrijgemaakt. In de loop van 2024 zullen we de vastgestelde Woonagenda actualiseren.

Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling

Mobiliteit In 2024 leggen wij onze verkeerskundige visie voor het wegennet van Aalsmeer vast. In deze visie worden onder andere belangrijke vraagstukken zoals 30 km/h versus 50 km/h, ‘de knip’, de verwachtte verkeerstoename en andere toekomstige ontwikkelingen behandeld. Ook wordt in 2024 de Burgemeester Hoffscholteweg opgeleverd. Dit zal de verkeersafwikkeling in Aalsmeer verbeteren.

Aalsmeer blijft in ontwikkeling. Niet alleen met woningbouwprojecten, maar ook met uitbreiding en verbetering van werklocaties. Ontwikkelingen moeten worden begeleid door actueel beleid dat in voldoende mate zorgt voor borging van de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Vanaf 2024 zullen de bestaande ruimtelijke instrumenten (zoals een bestemmingsplan, structuur-of gebiedsvisie) moeten worden vertaald naar de instrumenten van de Omgevingswet. Met de invoering van de Omgevingswet verandert ook het proces van vergunningverlening. Het adviseren en beoordelen van initiatieven zal in belangrijke mate in een

Omgevingsvisie In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een omgevingsvisie. Hiervoor is een procesnotitie gemaakt en door de raad vastgesteld. Met deze omgevingsvisie wordt de beoogde toekomst van Aalsmeer in beeld

8

gebracht. Dat beeld komt tot stand met input van ondernemers en inwoners van Aalsmeer. Voor de gebieden Kudelstaart en Schinkelpolder zijn in 2023 visietrajecten gestart. Samen met betrokken eigenaren en gebruikers van deze gebieden worden de beoogde toekomst beschreven. De gemeenteraad zal in 2024 een besluit nemen over de opgestelde visies. Na besluitvorming zullen deze visies onderdeel vormen van de omgevingsvisie. De gemeenteraad zal vervolgens eind 2024 de omgevingsvisie ter besluitvorming worden voorgelegd.

Programma 6 Bestuur, bevolking en veiligheid

In onze college-agenda hebben we benoemd dat we willen dat inwoners invloed hebben op het gemeentelijk beleid en de uitvoering hiervan. We stellen een participatievisie op die past bij Aalsmeer. Daarnaast kiezen een aantal onderwerpen/projecten waarbij we extra inzetten op participatie.

Schiphol Het aantal vluchten van en naar Schiphol wordt door het rijk naar beneden bijgesteld. Het Aalsmeerse standpunt gericht op de bescherming van haar inwoners en het streven naar een gezonde leefomgeving dragen wij zelfstandig en via de Bestuurlijke Regie Schiphol uit en vormt de basis van het gemeentelijk handelen in de verschillende (planologische) processen. Om in het brede maatschappelijke krachtenveld het Aalsmeerse standpunt kracht bij te zetten hebben wij een budget voor een lobbyist in onze begroting 2024 opgenomen (€ 50.000). Ook willen wij inzicht blijven houden in de ontwikkeling van de geluidsoverlast die door vliegverkeer wordt veroorzaakt. In deze Kadernota hebben wij voor het continueren van deze metingen een claim opgenomen (€ 23.000). Om invulling te geven aan de wijkaanpak Stommeer en daarmee een positieve invloed te hebben op de hinderbeleving van onder andere Schiphol willen we in 2024 meer zeggenschap en ondersteuning aan bewoners geven bij groen-initiatieven.

Veiligheid is een veelomvattend begrip. En de vraag naar veiligheid is oneindig. Dat geldt niet voor de beschikbare capaciteit en middelen. Dat betekent dat we keuzes moeten maken. Die keuzes hebben we vastgelegd in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2024. Wij geven hiermee invulling aan de lokale doelen hierin vastgesteld, welke de gemeente op het terrein van crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid én evenementen/waterveiligheid nastreeft door de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening door de politie en overige ketenpartners. Het IVP is daarmee de lokale aanvulling op de landelijke en regionale beleidsdoelstellingen.

9

Programma 8. Algemene dekkingsmiddelen

Het programma 8 Algemene dekkingsmiddelen bestaat uit de inkomsten die de gemeente ontvangt uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de onroerende zaakbelastingen, overige belastingen (zoals forensenbelasting en hondenbelasting) en de lasten en baten uit hoofde van de gemeentelijke financieringsfunctie. In de aanbiedingsbrief is kort ingegaan op de laatste stand van zaken met betrekking tot de nieuwe financieringssystematiek van het Rijk aan de gemeenten. Hopelijk hebben we na de meicirculaire 2023 meer duidelijkheid hoe deze er vanaf 2027 uit zal gaan zien. De gemeentelijke belastingen worden jaarlijks verhoogd met de indexatiepercentages. Het voorstel daarvoor vindt u in hoofdstuk 3 Uitgangspunten van deze Kadernota. Hetzelfde geldt voor de stelposten die we opnemen in onze begroting voor loon- en prijscompensatie die eveneens onderdeel zijn van dit programma.

Op de website ‘waar staat je gemeente’ kunt u voor diverse thema’s waaronder de gemeentefinanciën Aalsmeer vergelijken met iedere andere Nederlandse gemeente. Zie voor meer informatie: Dashboard - Gemeentefinanciën - Aalsmeer (waarstaatjegemeente.nl).

10

3. Uitgangspunten

11

Bij het opstellen van de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025 - 2027 worden de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd. De gevolgen van deze uitgangspunten zijn onderdeel van de mutaties in deze Kadernota. Indexatie (in percentage) Lonen IMOC (overheid materieel) Subsidies Heffingen (80% loon/ 20% prijs) Deelnemersbijdrage (80% loon20% prijs) 1) Inkomsten (belastingen, huren et cetera)

2024 5,2 3,9 5,0 4,94

2025 5,8 1,6 5,0 4,96

2026 4,8 1,6 4,0 4,16

2027 4,2 1,6 4,0 3,68

4,94

4,96

4,16

3,68

3,9

1,6

1,6

1,6

van het huidig jaar. Deze raming is meerjarig en wordt derhalve ook meerjarig toegepast in de begroting. Subsidies Basis voor de indexatie van de subsidies zijn de op hele getallen afgeronde percentages die van toepassing zijn op de heffingen en de deelnemersbijdrage gemeenschappelijke regelingen. Indexatie deelnemersbijdrage gemeenschappelijke regelingen Basis voor de raming is de door het Algemeen Bestuur vastgestelde bijdrage Aalsmeer die is opgenomen in programmabegroting van de gemeenschappelijke regeling (GR). Ook eventuele meerjarige verwachtingen van de GR nemen we over. Ontbreken die gegevens dan indexeren we de aangegeven kosten meerjarig een gewogen gemiddelde van de loon (80%)- en prijsindex (20%).

1) als deelnemersbijdrage niet op begroting 2024 is gebaseerd

Toegerekende rente Rente grondexploitaties Omslagrente

2024 0,20% 0,20%

Maatstaven Inwoners

2024 2025 2026 2027 33.066 33.066 33.066 33.066

2025 0,50% 0,20%

2026 0,50% 0,20%

Belangrijkste uitgangspunten voor het gemeentelijk tarievenbeleid zijn: • Het toepassen van een jaarlijkse indexering voor loon- en prijsontwikkeling, indien wettelijk toegestaan; • Het hanteren van maximaal kostendekkende tarieven; • Terughoudendheid ten aanzien van verhoging lokale lastendruk.

2027 0,50% 0,20%

Onroerende zaakbelastingen De OZB opbrengsten (exclusief areaal uitbreiding) worden meerjarig verhoogd met materiële overheidsconsumptie (IMOC). We gebruiken daarvoor de stand van de verwachtingen uit het Centraal Economisch Plan (CEP) per 1 april van het huidig jaar. Om deze extra opbrengst te realiseren dient het tarief jaarlijks te worden aangepast aan de waardeontwikkeling van het onroerend goed in Aalsmeer. In de begroting 2022 is op basis van de motie RAP voor het tarief van de OZB Niet-woningen nader uitgewerkt om in drie jaar tot een regionaal gemiddelde te komen. Voor belastingjaar 2024 betekent dit dat de opbrengst naast de inflatiecorrectie aanvullend wordt verhoogd, waarbij rekening wordt gehouden met de stijging van de WOZ-waarde. Bij het tariefvoorstel 2024 komen wij hierop terug.

Lonen Uitgangspunt is dat de lonen worden geraamd op basis van de geldende CAO verhoogd met een opslag voor sociale verzekeringen. Indien er geen CAO is gaan we uit van de indexatiecijfers lonen zoals deze door het Centraal Economisch Planbureau (CEP) per 1 april van het huidige jaar. Prijzen De meerjarenraming is gebaseerd op lopende prijzen. Dit betekent dat de relevante uitgavenbudgetten meerjarig worden verhoogd met het verwachte inflatie percentage. Aalsmeer hanteert voor de inflatieverwachting de prijsindex materiële overheidsconsumptie (IMOC). We gebruiken daarvoor de stand van de verwachtingen uit het CEP per 1 april 12

Kostendekkende tarieven Afvalstoffen- en rioolheffing Het uitgangspunt bij de riool- en afvalstoffenheffing is dat de heffingen kostendekkend zijn. Leges Voor de overige leges geldt dat de opbrengst te indexeren hetzelfde percentage als de indexatie va de deelnemersbijdrage van gemeenschappelijke regelingen. Dit omdat de kosten voor het verstrekken van producten uit de legesvergunningen vooral bestaan uit capaciteitskosten en in mindere mate uit overige kosten. Dat betekent dat de legestarieven in 2024 stijgen met 4,94%. Een uitzondering hierop vormen de tarieven waarvoor door het Rijk een wettelijk maximum wordt vastgesteld. Hier volgen we de door het Rijk gemaximeerde tarieven. Toegerekende rente Rente grondexploitaties De betaalde rente over aangetrokken geldleningen vindt plaats over de boekwaarde per 1 januari van het boekjaar in de verhouding eigen vermogen/ vreemd vermogen. De toe te rekenen rente voor 2024 bedraagt 0,2% op basis van de geprognosticeerde gegevens. Rente omslagpercentage. Aalsmeer kent een integrale financiering. Hierbij bestaat er geen direct verband tussen een bepaalde investering en het aantrekken van financieringsmiddelen (zoals bij projectfinanciering). de lage gemiddelde rente op de opgenomen geldleningen is het rente omslagpercentage vooralsnog bepaald op 0,2%.

Maatstaven De in de tabel opgenomen maatstaven zijn onder andere voor de berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

13

4. Financiële paragraaf

14

4.1. Van begroting 2023 naar Kadernota 2024

4.2. Mutaties Kadernota 2024

Vertrekpunt voor de structurele meerjarige begrotingspositie in deze Kadernota is de besluitvorming in de begrotingsraad van 3 november 2022 over de programmabegroting 2023 en de 1e begrotingswijziging collegeuitvoeringsprogramma 2022 - 2026. Het begrotingssaldo sluit op nul na inzet van het resterende begrotingssaldo (zie pagina 2 van de programmabegroting 2023). Zoals op pagina 2 van de programmabegroting 2023 is toegelicht is het resterende begrotingssaldo ingezet als behoedzaamheidsreservering en als knelpuntenbudget.

Voor de Kadernota 2024 zijn financiële mutaties aangedragen in drie categorieën: 1. Autonome ontwikkelingen. Dit zijn onvermijdelijke ontwikkelingen bij ongewijzigd beleid. Een voorbeeld hiervan is een wijziging van de algemene uitkering uit het gemeentefonds op basis van de circulaires van het Rijk. Hieronder vallen ook technische aanpassingen van budgetten, welke vooral voortvloeien uit de jaarrekening 2022. Daar bleek dat een aantal budgetten niet, te laag of te hoog te zijn geraamd. Deze tekorten en overschotten worden nu gecorrigeerd. 2. Voorstellen voor nieuw beleid of beleidsintensiveringen en AAclaims. 3. Dekkingsvoorstellen.

Na de begrotingsraad van 3 november heeft de raad een aantal besluiten genomen met een effect op het financieel meerjarenperspectief. Hierna volgt het geactualiseerd meerjarenperspectief:

Samengevat ziet het financieel perspectief er na deze mutaties als volgt uit:

Bedragen * € 1.000

Resultaat volgens begroting 2023

2024 2025 2026 2027 0 0 0 -167

Bedragen * € 1.000

Raadsbesluiten met effect op begrotingssaldo A. Dividend OMRIN

25 25

25 25

25 25

25 25

Start Kadernota 2024

25

25

25

-142

Start Kadernota 2024 Mutaties Kadernota 2024 2.2.2 Totaal autonome ontwikkelingen 2.2.3 Totaal nieuw beleid/ beleidsintensiveringen/AA-claims 2.2.4 Dekkingsvoorstellen

A. Effectuering besluit inbesteding en nascheiding huishoudelijk afval bij OMRIN In de raadsvergadering van 15 december heeft de gemeenteraad geen wensen en bedenkingen ingebracht tegen de aankoop van aandelen in Afvalsturing N.V. (OMRIN) om daarmee de inbesteding en nascheiding van huishoudelijk afval vanaf 2023 te borgen. Aalsmeer ontvangt over deze aandelen een jaarlijks dividend. Dat dividend is conform het besluit in de begroting 2023 en het meerjarenperspectief verwerkt.

Perspectief Kadernota 2024

2024 2025 2026 25 25 25

2027 -142

2.074 3.498 1.212

4.137

-374 -246 -174 2.423 3.719 1.361 0

0

-323 3.569 0 1.033

Uit de eerder opgenomen tabel blijkt dat op basis van de actuele cijfers Aalsmeer vanaf 2027 financieel tekort komt. In de tabellen geldt dat: + = minder lasten/ hogere inkomsten - = hogere lasten/ lagere inkomsten.

15

In deze paragraaf zijn de voorstellen voor aanpassingen van budgetten als gevolg van autonome ontwikkelingen nader toegelicht (bedragen * € 1.000).

4.2.1. Autonome ontwikkelingen

Autonome ontwikkelingen

Sub

2024

2025

2026

2027

Programma 1 Sociaal domein a. WMO hulpmiddelen b. WMO begeleiding en dagbesteding c. Stelpost taakstelling WMO programmabegroting 2023 Dekking reserve sociaal domein d. Indexatie begroting GR Openbare Gezondheidszorg Amstelland e. Stelpost arbeidsparticipatie begroting 2023 f. Jeugdhulp g. Capaciteit huisvesting doelgroepen

1.1 1.1 1.1 res 1.1 1.2 1.3 1.4

-65 -478 -150 150 0 -30 254 0

-65 -478 -150 150 0 -30 254

-65 -478 -150 150 0 -30 254

-65 -478

Programma 2 Onderwijs en ontplooiing h. Leerlingenvervoer i. Onderwijshuisvesting - hogere lasten en baten j. Opstellen onderwijsagenda k. Budget CUP voor sport en kunst en cultuurprojecten herfaseren i.v.m. jubileum Waterlelie 2024

2.1 2.1 2.1 2.3

-33 0 -20

-33 0 -20

-33 0 -20

-33 0 -20

Veilig te stellen budgetten l. Kapitaallasten herfasering/ bijstelling investering IKC Oosteindedriehoek

res 2.1

275

275

275

Programma 3 Economie en duurzaamheid m. Forensenbelasting

3.1

38

38

38

38

4.1 4.1 res 4.2 4.2 4.2

-19 -200 200 0 50 0

-19

-19

-19

0

0

0

4.3 4.3

-266

-218

-202

-155 100

Programma 4 Openbare ruimte n. Onderhoud Waterfront o. Herfasering middelen herstelplan knelpunten openbare ruimte/groen Veilig te stellen budgetten p. Lagere reclame-inkomsten bushokjes q. Opstellen Verkeerscirculatieplan r. Hogere energielasten openbare verlichting en verkeersregelinstallaties en dynamische reizigers informatie systemen s. Hogere bijdrage Omgevingsdienst t. Onderuitputting budgetten- milieubeheer taakveld 7.4

16

0 -30 254

-25 25

0

Autonome ontwikkelingen Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling u. Verliesvoorziening De Tuinen van Aalsmeer v. Opkoopbescherming w. Actualisatie pandenbegroting x. Fort Kudelstaart y. Verhoging dagelijks onderhoud gemeentelijke accommodaties z. Huurinkomsten baggerdepot Kudelstaart aa. Beheer overige gebouwen en gronden - doorberekening servicekosten Programma 6 Bestuur, bevolking en veiligheid bb. Aanvulling extra financiering Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland cc. Indexatie deelnemersbijdrage Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland obv geactualiseerde begroting 2023 dd. Dubbel budget ondermijning 2024 door besluitvorming jaarstukken 2021/ kaderbrief 2023 - ontbrekende jaarschijf 2027 ee. Extra accountantskosten ff. Extra representatiebudget 4e wethouder gg. Ontwikkeling reisdocumenten hh. Registratie tijdelijk verblijfadres ii. Loonindexatie budgetten griffie jj. Indexatie budgetten regionale samenwerking Programma 7 Overhead kk. Indexatie dienstverleningsbijdrage 2023/ 2024 Amstelveen ll. AA claims 2e bestuursrapportage 2022 Dekking uit opdracht aan AA-organisatie mm. Loonindexatie budgetten kernorganisatie Aalsmeer nn. Effect opdrachtbrief 2023 oo. Porto verkiezingen Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen pp. Vermakelijkheidsretributie qq. Behoedzaamheidsreservering septembercirculaire 2022 rr. Herschikken/ opschonen diverse mutaties programma 8 ss.

Extra OZB (niet) woningen tt. Bijstelling dividendopbrengsten uu. Bijstelling overige belastingopbrengsten (hondenbelasting, roerende woon- en verblijfsruimten en reclamebelasting) vv. Aanpassing % kostenverhogende BTW 17

Sub

2024

2025

2026

2027

5.1 5.2 5.5 5.5 5.5 5.5 5.5

5 -16 311 -610 -113 100 0

5 -16 311

-114 -16 311

0 -16 311

-113 100 0

-113 100 0

-113 100 0

6.1 6.1

-20 0

2 0

-24 0

-18 0

6.1

0

6.4 6.4 6.2 6.2 6.4 6.4

-40 -25 0 0 0 0

-40 -25 0 0 0 0

-40 -25 0 0 0 0

-40 -25 0 0 0 0

7.1 7.1 7.1 7.1 7.1 7.1

-931 931 0 56 -9

-858 858 0 56 -9

-838 838 0 56 -9

-474 474 0 56 -9

8.1 8.1 8.1 8.1 8.1 8.1

-400 945 -17 839 -151 0

-400 1.025 -19 839 -151 0

-400 3.099 -19 839 -151 0

-400 1.816 -7 839 -151 0

8.1

74

74

74

74

-300

Autonome ontwikkelingen ww. Rente nieuw af te sluiten geldleningen

Sub 8.1

2024 -90

2025 -500

2026 -1.045

2027 -1.235

Programmaoverstijgend xx. Indexatie (stelpost loon-prijs) yy. Indexatie GR Gemeentebelastingen Amstelland zz. Correctie verdeling begrotingsresultaat 2027

-2.267 -77

-4.264 -77

-6.457 -77

-5.009 -77 200

Totaal autonome ontwikkelingen

-2.074

-3.498

-4.291

-4.137

Programma 1 Sociaal domein a. WMO hulpmiddelen Vanwege de contractuele indexatie van 14,5% en op basis van het resultaat in de jaarstukken 2022 is dat verwachting dat een extra bedrag nodig is van € 50.000 structureel. Dit betreft een autonome ontwikkeling waarbij geen rekening is gehouden met eventuele beleidswijzigingen in verband met bezuinigingen.

effectuering pas in 2027 gehaald. Het voorstel is om deze incidentele lasten te dekken uit de reserve Sociaal Domein. d. Indexatie begroting GR Openbare Gezondheidszorg Amstelland Op basis van de begroting 2024 van de begroting GR Openbare Gezondheidszorg Amstelland wordt de deelnemersbijdrage structureel bijgesteld. Deze hogere lasten worden gedekt uit de stelpost loon-prijs die daarvoor binnen programma 8 van de begroting 2023 is opgenomen en in deze Kadernota wordt bijgesteld.

b. WMO begeleiding en dagbesteding Ondanks een incidentele bijstelling in de 2e bestuursrapportage 2022 was er in 2022 een negatief resultaat van € 67.000. Voor het jaar 2023 is er in totaal voor begeleiding en dagbesteding € 1.500.000 begroot. Op basis van de autonome groei van het aantal mensen dat gebruikt maakt van deze voorziening (ongeveer 40 per jaar in 2023 en 2024) is een toename van het budget met € 322.000 (2023) en € 478.000 (2024 en verder) noodzakelijk.

e. Stelpost arbeidsparticipatie In de programmabegroting 2023 is € 100.000 ingeboekt op basis van onderuitputting op budgetten in voorgaande jaren. De werkelijke onderuitputting bedraagt € 70.000. Het restant kan binnen dit taakveld niet worden gerealiseerd en dient te worden teruggedraaid. f. Jeugdhulp In de jaarstukken 2022 is een onderuitputting gemeld op de budgetten jeugdhulp ter grootte van € 0,437 miljoen. Deze onderuitputting is in belangrijke mate structureel. Rekening houdend met de ontwikkeling van de effecten van indexatie en zorgzwaarte blijft € 0,25 miljoen structureel over.

c. Stelpost taakstelling WMO programmabegroting 2023 Voor uitwerken van de beheersmaatregelen die moeten worden genomen om aan de taakstelling op de WMO vanaf 2024 te realiseren bleek van belang inzicht te hebben in de uitkomsten van de jaarstukken 2022. De AA organisatie is daarom recent pas gestart met inhoudelijke invulling van de taakstelling. Een eerste uitwerking van de voorstellen wordt rond het zomerreces 2023 verwacht. Rekening houdend met bestuurlijke besluitvorming en vooral ook een overgangstermijn richting inwoners, betekent dit een vertraging in realisatie van de taakstelling met ten minste een half jaar. In plaats van in 2026 wordt daarmee volledige

g. Capaciteit huisvesting doelgroepen Als gevolg van de toestroom van het aantal Oekraïense ontheemden en andere vluchtelingen is er huisvesting benodigd. Op dit moment wordt in samenwerking met de woningbouwvereniging Eigen Haard gewerkt aan 18

huisvesting voor diverse doelgroepen. De huisvesting van ontheemden moet georganiseerd en gefaciliteerd. Daarvoor ontbreekt de capaciteit en de expertise. Voor 2024 is een budget nodig van € 71.100. Deze kosten worden gedekt uit de rijksgelden die we voor de opvang van Oekrainers ontvangen (Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen).

k.

Budget CUP voor sport en kunst en cultuurprojecten herfaseren i.v.m. jubileum Waterlelie 2024 In het college uitvoeringsprogramma 2022 – 2026 is budget opgenomen van € 25.000 voor het organiseren van sport- en cultuurevenementen. In 2024 gaat een groot evenement plaats vinden in combinatie met de viering van 50-jarig bestaan van het zwembad. Om die reden is het beschikbare budget voor 2023 doorgeschoven naar 2024.

Programma 2 Onderwijs en ontplooiing h. Leerlingenvervoer Om het verschil tussen de uitgaven en het bedrag in de begroting te overbruggen is een verhoging van het budget noodzakelijk ter grootte van € 120.000 (waarvan € 87.000 het gevolg is van indexatie). In 2022 is het verschil overbrugd door een incidentele verhoging van het budget die nu structureel wordt gemaakt. De afgelopen jaren is het gebruik van het leerlingenvervoer verder toegenomen. Dit wordt mede veroorzaakt door een toename van het individueel vervoer in kader van het bieden van maatwerk. Verder wordt de kostenstijging veroorzaakt door het toepassen van indexaties vanwege o.a. de stijging van de lonen. Door het college gaat een onderzoek naar andere mogelijkheden van leerlingenvervoer om de mogelijkheden van kostenstijgingen richting de toekomst in de grip te houden. Uiteraard wordt daarbij ook rekening gehouden met de capaciteiten van deze groep kinderen.

l. Kapitaallasten investering IKC Oosteinderdriehoek In de paragraaf investeringen is een herfasering opgenomen van de bouw van het IKC Oosteinderdriehoek. Als gevolg van de herfasering van de bouw start de afschrijving (na oplevering) in 2027. De kapitaallasten schuiven als gevolg daarvan door naar 2028.

Programma 3 Economie en duurzaamheid m. Forensenbelasting Op basis van de werkelijk gerealiseerde inkomsten forensenbelasting in de jaarstukken 2022 wordt de begroting structureel bijgesteld met € 38.000.

Programma 4 Openbare ruimte n. Onderhoud Waterfront In 2022 is het Waterfront aan de Westeinderplassen gerenoveerd en voorzien van diverse voorziening zoals douches, steigers en diverse watertappunten. Voor het onderhoud van het waterfront zoals het frequent schoonmaken van de steigers en waterkant, beheer van de douches en het dagelijks onderhoud, is het voorstel deze taak bij de ESA te beleggen. Dit voorstel moet formeel nog worden uitgewerkt. De kosten voor deze onderhoudswerkzaamheden moeten worden opgenomen en bedraagt € 19.000 per jaar.

i. Onderwijshuisvesting - hogere lasten en baten In de jaarstukken 2022 is toegelicht dat er sprake is van hogere kosten van onderhoud en gebruik die worden verrekend met de gebruikers. Zowel de lasten als de baten worden hiervoor bijgesteld. j. Opstellen onderwijsagenda Voor het opstellen van de onderwijsagenda is een budget nodig van € 20.000 per jaar Insteek is het plegen van noodzakelijke interventies gericht op de aansluiting preventie jeugd op onderwijs. Hierbij treedt de gemeente in overleg met het onderwijs (LEA).

o. Herfasering middelen herstelplan knelpunten openbare ruimte/groen In het college uitvoeringsprogramma 2022 – 2026 zijn middelen opgenomen voor het herstelplan knelpunten openbare ruimte/ groen. Een deel van de uitvoering van dit herstelplan schuift door naar 2024.

19

p. Lagere reclame-inkomsten bushokjes Als gevolg van de komst van R-net buslijnen op de route tussen de Burgemeester Kasteleinweg en busstation Aalsmeer alsmede de raadsmotie inzake versnelling van de verbinding Kudelstaart-Aalsmeer-Amstelveen/Amsterdam is er sprake van een afname van het aantal bushokjes (aantal vervallen bushaltes 12 stuks). Daardoor genereert de gemeente minder reclame-inkomsten op de bushokjes. De wegvallende opbrengsten worden gedekt door een structurele verlaging van niet besteed budget binnen taakveld 2.1 Verkeer en vervoer.

ontwikkelingen zoals loon- en prijsstijging, de verplichte overdracht van wettelijke taken naar de Omgevingsdienst door de invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen en alle andere kosten die samenhangen met de verdere implementatie van de Omgevingswet. t. Onderuitputting budgetten milieubeheer – taakveld 7.4 In de programmabegroting 2023 heeft op basis van een analyse van de budgetten een aframing plaatsgevonden van de budgetten milieubeheer met € 100.000. Als gevolg van een administratieve fout is deze taakstelling opgenomen voor de jaren 2023 tot en met 2026, terwijl dat structureel moet zijn. Dat wordt hiermee gecorrigeerd.

q. Opstellen Verkeerscirculatieplan In het college uitvoeringsprogramma (CUP) 2022-2026 is een budget opgenomen voor het opstellen van het Deltaplan. In plaats van in 2024 wil het college hier al in 2023 mee starten. Een gedeelte van het budget is daarom overgeheveld naar 2023.

Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling u. Verliesvoorziening De Tuinen van Aalsmeer In de 2e bestuursrapportage is toegelicht dat voor grondexploitatie De Tuinen van Aalsmeer het projectsaldo is verbeterd. De verliesvoorziening moet met de door de BBV voorgeschreven discontovoet (2%) jaarlijks worden opgerent. Toegelicht is dat de jaarlijkse storting 2023-2025 kan worden verlaagd. Door verlenging van de looptijd moet in 2026 nog € 113.000 worden gestort in de verliesvoorziening.

r.

Hogere energielasten openbare verlichting en verkeersregelinstallaties (VRI) en dynamische reizigers informatie systemen (DRIS) Door de energiecrisis die is ontstaan als gevolg van de oorlog in Oekraine nemen de kosten voor het energieverbruik van de openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en dynamische reizigers informatie toe met € 304.000. Omdat niet bekend is hoe de energiemarkt zich gaat ontwikkelen, is vooralsnog rekening gehouden met een stijging tot en met 2025. Daarna wordt de situatie rondom de energieprijzen opnieuw beoordeeld. Dekking van deze hogere kosten vindt grotendeels plaats uit de stelpost (€ 295.000) die hiervoor in de begroting 2023 structureel is opgenomen. Het restant wordt gedekt uit de beschikbare stelpost voor loon- en prijsinflatie. In het kader van onze duurzaamheidsopdracht willen wij onderzoeken in hoeverre er bij de OV verlichting nog sprake is van alternatieve mogelijkheden met mogelijk een gunstig effect op de kosten van energie.

v. Opkoopbescherming In de raadsvergadering van 8 juni 2023 is de raad gevraagd in te stemmen met Huisvestingsverordening Aalsmeer 2023 en de structurele kosten voor de uitvoering van de opkoopbescherming mee te nemen in de Kadernota 2024 als onderdeel van de integrale afweging van de inzet van middelen. w. Actualisatie pandenbegroting In de 2e bestuursrapportage 2022 is toegelicht dat jaarlijks de begrotingskaders van de vastgoedportefeuille worden geactualiseerd op basis van de actuele pandenbegroting. Zowel de huurniveaus als de onderhoudsniveaus worden op dat moment aangepast op basis van de laatste raming. Een aantal ontwikkeling in 2022 resulteren in een structureel hogere opbrengst.

s. Hogere bijdrage Omgevingsdienst Doordat de Omgevingswet van start gaat op 1 januari 2024, worden alle financiële effecten doorberekend daarvan in de begroting van 2024 en verder. Deze financiële effecten bestaan allen uit autonome

20

x. Fort Kudelstaart Omdat de Raad van State het herstelde bestemmingsplan voor de ontwikkeling van Fort Kudelstaart heeft afgekeurd is er een onduidelijke periode ontstaan met betrekking tot de instandhouding van het Fort. Er kan geen erfpachtovereenkomst worden gesloten worden met de exploitant. Het huidige bestemmingsplan geeft weinig tot geen ruimte voor de exploitant om voldoende inkomsten te genereren om het onderhoud voor het fort te bekostigen. Aalsmeer is eigenaar van het fort en heeft daarom de verplichting het monument te onderhouden en in stand te houden. Met het perspectief op de ontwikkeling van het fort zijn er de laatste jaren minimale instandhoudingswerkzaamheden uitgevoerd. Maar omdat er nu geen verwachting is dat een herontwikkeling spoedig zal gaan verlopen is het niet langer verantwoord deze werkzaamheden uit te stellen. Uit het instandhoudingsplan (MJOP) uit 2021 zijn de urgentste zaken gefilterd voor 2023 en 2024. Omdat de verwachting is dat een herontwikkeling vijf jaar kan gaan duren zal het fort in het gemeentelijk onderhoudsplan moeten worden opgenomen.

z. Huurinkomsten baggerdepot Kudelstaart In oktober 2022 is het baggerdepot aan de Ambachtsheerweg verhuurd. Voor de komende 10 jaar bedraagt de ontvangen huursom € 200.000 per jaar. Rekening houdend met de verhoging van de inkomsten die al in de begroting waren opgenomen kunnen de huurinkomsten baggerdepot structureel met € 100.000 worden verhoogd. aa. Beheer overige gebouwen en gronden - doorberekening servicekosten In de jaarstukken 2022 is gemeld dat de betaalde servicekosten (energie en onderhoud etc.) voor de locatie Oosteinderweg 247 die in rekening worden gebracht bij huurders nog niet in de begroting is opgenomen en in de 1e bestuursrapportage 2023/ Kadernota 2024 wordt opgenomen. Per saldo is deze afwijking budgetneutraal.

Programma 6 Bestuur, bevolking en veiligheid bb. Aanvulling financiering Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland (VrAA) Het bestuur van de Veiligheidsregio heeft de afgelopen periode meermaals gesproken over een toekomstbestendige financiering van de Veiligheidsregio. De VrAA heeft de knelpunten in de budgetbrief 2024-2027 beschreven en heeft voorstellen gedaan voor een extra structurele financiering door de gemeenten. Deze voorstellen zijn op 27 maart door het Algemeen Bestuur vastgesteld en deze worden in de programmabegroting 2024 van de VrAA verwerkt. Doel van deze extra middelen is het waarborgen van de basis brandweerzorg, te voldoen aan wet- en regelgeving en goed personeelsbeleid. In de kaderbrief 2023 is reeds een deel van deze extra financiering opgenomen. Het verschil is nu in deze Kadernota bijgesteld.

y. Verhoging dagelijks onderhoud gemeentelijke accommodaties Een aantal jaren zijn de uitgaven voor het dagelijks onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed aan het stijgen. Dat wordt enerzijds veroorzaakt door het ouder worden van de gebouwen portefeuille (toename van storingen) en het afgelopen jaar door de oorlog in Oekraïne. De prijzen voor materialen en arbeid zijn daardoor significant gestegen. De verwachting is dat deze niet snel zullen dalen. Daarnaast moeten, conform de vigerende aanbestedingsregels, in 2023 een aantal grote onderhoudsovereenkomsten opnieuw worden aanbesteed. Verder is door aankoop van Bloemenlust aan de Oosteinderweg 247 het budget voor dagelijks onderhoud (JOP) aan het gemeentelijk vastgoedsignificant te laag. De jaarlijkse onderhoudskosten voor Bloemenlust bedraagt € 88.000 en de verhoging algemeen bedraagt € 25.000. Door deze ontwikkelingen stijgt het totale onderhoudsbudget inclusief Bloemenlust structureel met € 113.000 naar € 232.000.

cc. Indexatie deelnemersbijdrage Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland Op basis van de geactualiseerde begroting 2023 van de Veiligheidsregio wordt de deelnemersbijdrage structureel bijgesteld. Deze hogere lasten worden gedekt uit de stelpost loon-prijs die daarvoor binnen programma 8 van de begroting is opgenomen.

21

dd. Dubbel budget ondermijning 2024 door besluitvorming jaarstukken 2021/ kaderbrief 2023 Bij beschikbaar stellen en overhevelen van de budgetten voor ondermijning vanuit de AA organisatie naar KOA van € 140.000 in de Kaderbrief 2023 is abusievelijk geen rekening gehouden met het eerder beschikbaar gestelde budget voor ondermijning voor de jaarschijf 2024 in de 2e bestuursrapportage 2021 en 2022 (€ 145.000). Dat wordt nu rechtgezet door een overheveling van de reserve Veilig te stellen budgetten naar de Algemene reserve. Daarnaast is het in de Kaderbrief 2023 toegekende structurele budget voor ondermijning in afwijking van het besluit verwerkt voor 2024 tot en met 2026 in plaats van structureel. Ook dat wordt nu gecorrigeerd. Het jaarlijkse beschikbaar budget voor ondermijning bedraagt na deze aanpassing € 300.000 waarvan de uitvoering deels binnen KOA en deels binnen de AA organisatie is belegd.

vanwege de “reisdocumentenpiek”. Dit wordt veroorzaakt doordat de geldigheidsduur van reisdocumenten per 2014 van 5 naar 10 jaar is gegaan. Vanaf 2029 wordt gedurende vijf jaar weer een afname van het aantal verstrekkingen verwacht. Voor de kosten van de extra formatie valt dekking te vinden in de meeropbrengst van de producten. hh. Registratie tijdelijk verblijfadres Aalsmeer is actief op het arbeidsmigrantendossier en is door het ministerie BZK gevraagd mee te denken over de manier waarop beter zicht kan worden verkregen op het verblijf van arbeidsmigranten in Nederland. Hiervoor is per 1 januari 2023 de het experiment “registratie tijdelijke verblijfadressen” gestart. Dit voegt een geheel nieuw hoofdstuk toe aan het beter in beeld krijgen van alle niet in de Basisregistratie Personen (BRP) geregistreerde arbeidsmigranten en beslaat een periode van vier jaar. De zorg voor arbeidsmigranten maakt dat er aandacht geschonken moet worden aan verbetering van hun positie. Dit experiment draagt daar aan bij en is van belang voor een internationale gemeente als Aalsmeer. De volledige formatieve kosten voor deelname aan het experiment worden gedragen door het Ministerie van BZK.

ee. Extra accountantskosten De reikwijdte van de werkzaamheden van de accountant voor de controle van de jaarrekening is de afgelopen jaren flink uitgebreid door de Rijksoverheid. Dat heeft afgelopen jaren op advies van de auditcommissie geleid tot jaarlijkse, incidentele budgetverhogingen. De overeenkomst met de huidige accountant loopt tot en met het boekjaar 2023. Er is inmiddels een aanbesteding gestart voor de aanwijzing van een nieuwe accountant. Gezien deze ontwikkelingen wordt geadviseerd het budget voor de kosten van de accountantscontrole te verhogen naar de verwachte, reële waarde. Zodra de uitkomst van de kosten voor de nieuw aan te wijzen accountant bekend is, wordt dit structureel verwerkt in de begroting.

ii. Loonindexatie budgetten griffie Eind maart is er een nieuwe CAO afgesloten voor gemeenteambtenaren voor 2023 en ook heeft het CEP de ramingen afgegeven voor de verwachte meerjarige looninflatie. Op basis zijn de budgetten voor de griffie bijgesteld. Dekking vindt plaats uit de daarvoor in de begroting opgenomen stelpost voor loon- en prijsinflatie in programma 8 Algemene dekkingsmiddelen.

ff. Extra representatiebudget 4e wethouder Bij het opstellen van de begroting 2023 en verder is abusievelijk geen rekening gehouden met de aanpassing van het representatiebudget als gevolg van de benoeming van de 4e wethouder (€ 25.000).

jj. Indexatie budgetten regionale samenwerking Dit betreft de indexatie en bijstelling van de bijdrage op grond van het aantal inwoners van de budgetten voor regionale samenwerking (MRA en Amstelland Meerlanden overleg). Dekking vindt plaats uit de stelpost loon- en prijscompensatie (binnen programma 8 Algemene dekkingsmiddelen).

gg. Ontwikkeling reisdocumenten In de periode 2024 tot en met 2028 neemt het aantal te verstrekken reisdocumenten ten opzichte van de periode 2019 tot en met 2023 weer toe

22

Programma 7 Overhead kk. Indexatie dienstverleningsbijdrage Amstelveen Eind maart is er een nieuwe CAO afgesloten voor gemeenteambtenaren voor 2023 en ook heeft het CEP de ramingen afgegeven voor de verwachte loon- en prijsinflatie 2023 en 2024. Op basis hiervan is de dienstverleningsbijdrage opnieuw berekend. Uitgaande van het gewogen gemiddelde loon- en prijsontwikkeling in de verhouding 80%-20% zoals afgesproken in de samenwerkingsovereenkomst bedraagt de bijstelling van het indexcijfer 2023 3,71% en voor 2024 8,7%. Dekking van de verhoging van de bijdrage op grond van inflatie, ter grootte van € 1,436 miljoen vindt plaats uit de daarvoor in de begroting opgenomen stelpost voor loon- en prijsinflatie in programma 8 Algemene dekkingsmiddelen.

Amstelveen op de vrijdagmiddag), leidt tot een structureel voordeel van € 55.500. oo. Portokosten verkiezingen Bij elke verkiezing worden verplicht 2 verzendingen gedaan naar alle stemgerechtigden. De eerste zending is de stempas en de tweede zending is de kieslijst. Het aantal stemgerechtigden is de afgelopen jaren toegenomen. De kieslijsten worden steeds groter (zwaarder). Hierdoor is er een structureel tekort op de portokosten.

Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen pp. Vermakelijkheidsretributie Op initiatief van de gemeenteraad van Aalsmeer is op 25 juni 2020 het Richtinggevend Actie Pakket van de Raad (RAP-Raad) vastgesteld. Onderdeel hiervan is de deelopdracht 10 die gericht is op het realiseren van aanvullende inkomsten door middel van het introduceren van nieuwe gemeentelijke belastingen en heffingen met als uitgangspunt “de gebruiker betaalt”. Als ingangsdatum wordt gedacht aan 1 januari 2024. De motie roept het college op om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om nieuwe belastingen in te voeren of bestaande belastingen uit te breiden of te verhogen. Om de gevraagde maatregelen goed te kunnen beoordelen is een extern bureau gevraagd hiernaar onderzoek te verrichten. De vermakelijkheidsbelasting wordt geheven bij degenen die binnen de gemeente Aalsmeer vermakelijkheden bieden. De exploitant kan deze belasting vervolgens weer doorbelasten aan de bezoekers. FloriWorld, één van de dragers onder deze retributie, is helaas onlangs failliet is gegaan. In de programmabegroting 2023 staat nu structureel een bedrag van € 400.000 opgenomen bij de algemene dekkingsmiddelen voor de invoering van een vermakelijkheidsbelasting. De vermakelijkheidsretributie zal op grond van het gedane onderzoek niet worden ingevoerd.

ll. AA claims 2e bestuursrapportage 2022 In de 2e bestuursrapportage 2022 is additionele dienstverlening aan de AA-organisatie toegekend voor de duur van de samenwerking. Uitgangspunt is dat deze aanvullende dienstverlening wordt bekostigd doordat andere dienstverlening verminderd wordt. Op 28 maart hebben wij het college van de gemeente Amstelveen gevraagd om met voorstellen te komen ter grootte van € 2,5 miljoen. Deze voorstellen zijn ter dekking van de claims uit de 2e bestuursrapportage en de nieuwe claims uit de 1e bestuursrapportage 2023/ Kadernota 2024. De eerste voorstellen vanuit de AA-organisatie worden eind juli verwacht. mm. Loonindexatie budgetten kernorganisatie Aalsmeer Eind maart is er een nieuwe CAO afgesloten voor gemeenteambtenaren voor 2023 en ook heeft het CEP de ramingen afgegeven voor de verwachte meerjarige looninflatie. Op basis zijn de budgetten voor de kernorganisatie bijgesteld. Dekking vindt plaats uit de daarvoor in de begroting opgenomen stelpost voor loon- en prijsinflatie in programma 8 Algemene dekkingsmiddelen. nn. Effect opdrachtbrief 2023 De verlaging van de dienstverleningsbijdrage op basis van de Opdrachtbrief 2023 (andere wijze van bezetting van de receptie Aalsmeer en het Aalsmeerse aandeel voor het sluiten van het Klantcontact Centrum

qq. Behoedzaamheidsreservering septembercirculaire 2022 In de raadsbrief naar aanleiding van de septembercirculaire 2022 is de raad toegelicht dat de financiële effecten als gevolg van die circulaire in de Kadernota 2024 wordt verwerkt en dat het financieel voordelig effect wordt toegevoegd aan de stelpost voor loon- en prijsontwikkeling ter

23

dekking van loon- en prijsstijgingen (zie ook mutatie xx. van deze Kadernota). Uitzondering hierop is het incidentele effect op de taakmutaties ad. € 36.000 wat in deze raadsbrief eveneens is toegelicht.

vv. Aanpassing % kostenverhogende BTW Verrekening en compensatie van BTW op algemene kosten (overhead) vindt plaats op basis van het algemene mengpercentage. Dit mengpercentage is sinds 2019 niet meer herijkt. Daarom is eind 2022 een btw nacalculatie uitgevoerd over de jaren 2017-2021. In het eerste kwartaal van 2023 is ook 2022 aan een nacalculatie onderworpen. Dit heeft een resultaat opgeleverd van structureel € 160.000. De uitkomst hiervan is in deze Kadernota verwerkt.

rr. Herschikken/ opschonen diverse mutaties programma 8 In de begroting 2023 is besloten om € 125.000 structureel te onttrekken aan de stelpost taakmutaties. Daarbij is geen rekening gehouden met de claims die op deze stelpost zijn gelegd. Deze onttrekking wordt teruggedraaid. Een groot deel van het effect op het begrotingsresultaat wordt opgevangen door enerzijds de niet noodzakelijke stelpost kostenverhogende BTW dienstverleningsbijdrage (zie ook de 2e bestuursrapportage 2022, € 85.000) en anderzijds het opschonen van diverse kleinere restantbudgetten in programma 8.

ww. Rente nieuw af te sluiten geldleningen Begin 2025 vervalt een geldlening van € 5 miljoen die geherfinancierd moet worden. De rente op deze lening is op dit moment negatief. Gelet op de huidige rentestanden is het niet realistisch om van een rentepercentage van nihil of zelfs lager uit te gaan. Op basis van de huidige liquiditeitsprognose is verder de verwachting dat de komende jaren in totaal € 37 miljoen aangetrokken moet worden om zowel deze herfinanciering te kunnen doen, maar ook het Meerjaren Plan Buitenruimte en het Meerjaren Investeringsprogramma te kunnen uitvoeren. De rentelasten van deze nieuwe leningen zijn nog niet in het meerjarenperspectief opgenomen. Uitgaande van de huidige rentepercentages betekent dit dat de rentekosten zullen toenemen. Bij een financieringsbehoefte van € 37 miljoen (ca. € 6 miljoen in 2024, rentepercentage 3,5% en € 17 en € 14 miljoen in 2025 en 2026, rentepercentage 3,75%) betekent dat een toename van rentelasten € 90.000 in 2024 tot € 1,2 miljoen in 2027.

ss. Extra OZB (niet) woningen Bij het opstellen van de ramingen voor de OZB niet-woningen is ten onrechte het structurele effect als gevolg van de areaal vergroting niet meegenomen. Daarnaast is de toename van de OZB niet-woningen groter dan geraamd als gevolg van hogere WOZ waarde dan ten tijde van het opstellen van de begroting geprognosticeerd. Dit heeft per saldo een structureel bedrag van € 800.000 aan extra OZB inkomsten niet-woningen als effect. tt. Bijstelling dividendopbrengsten Op basis van de gerealiseerde dividendopbrengsten in de afgelopen jaren worden deze structureel bijgesteld. De verlaging is met name het gevolg van de verkoop van de aandelen Stedin.