Kadernota 2022 Aalsmeer na college 25 mei - vastgesteld.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2022
Gemeente Aalsmeer
Inhoudsopgave Samenvatting .................................................................................................................... 3 1.
Financiële positie ......................................................................................................... 4
2.
Autonome ontwikkelingen ............................................................................................... 5
3.
Bestuurlijke ambities ..................................................................................................... 9
4.
Nieuw voor oud, dekking moet gevonden worden in de huidige budgetten .................................... 13
5.
AA-claims, dekking moet gevonden worden in de huidige budgetten .......................................... 16
6.
Resumé ................................................................................................................... 18
Bijlage: Dienstverleningsbijdrage en limitatieve lijst ...................................................................... 19
Kadernota 2022
2
Gemeente Aalsmeer
Samenvatting Met de kadernota schetst het college het budgettaire beeld van de gemeente Aalsmeer, de kaders voor de Begroting 2022 en het meerjarenbeeld 2023-2025. De uitkomsten van deze kadernota laten zien dat Aalsmeer, evenals in 2021, voor een aantal lastige keuzes staat om Aalsmeer financieel gezond te houden. De aankomende periode gaan we onderzoeken wat onze ambities zijn voor de komende jaren en hoe we die gedekt kunnen worden binnen een sluitend meerjaren perspectief. Met als uitgangspunt dat onze financiën duurzaam op orde zijn. In deze kadernota zijn de uitkomsten van de motie Richtinggevend Actiepakket Raad nog niet verwerkt. Bij de begroting 2022 verwachten we aan u de uitkomsten te kunnen presenteren. De eerste uitkomsten laten zien dat het realiseren van structurele extra baten en structurele besparingen vanuit de motie RAP beperkt is. De financiële uitkomsten van de nieuwe organisatie Aalsmeer en de nieuwe samenwerkingsafspraken met de gemeente Amstelveen zijn als PM verwerkt in deze kadernota. In deze kadernota wordt nog geen sluitend meerjarenbeeld gepresenteerd, maar wordt een weergave gegeven van alle thans bekende posten die nog niet in het meerjarenbeeld zijn opgenomen. Het gaat om zowel autonome ontwikkelingen, als bestuurlijke ambities en PM-posten. Onderstaand de samenvatting van de financiële uitkomsten van de kadernota.
Omschrijving Financieel vertrekpunt voor Kadernota 2022 Autonome ontwikkelingen Bestuurlijke ambities Saldo na autonome ontwikkelingen en bestuurlijke ambities Waarvan structureel Waarvan incidenteel
2022 -732 -258 -793 -1.783
2023 -402 -631 -2.833 -3.866
2024 -138 -631 -2.647 -3.416
2025 -349 -631 -2.647 -3.627
436 -2.219
-2.870 -996
-3.177 -239
-3.388 -239
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Naast het bovenstaande negatief meerjaren saldi’s dient nog voor € 4.423.000 opgevangen te worden in de huidige budgetten (zie hoofdstuk 4 en 5) voor de periode 2021-2025. Dit gaat leiden tot keuzes in taken en werkzaamheden die uitgevoerd worden. Over deze keuzes wordt u bij de begroting 2022 geïnformeerd. De posten in deze kadernota zijn enerzijds het gevolg van wettelijke en onvermijdelijke ontwikkelingen. Anderzijds zijn er posten die voortvloeien uit de huidige vastgestelde beleidskaders, bijvoorbeeld voor het sociaal domein en de kwaliteit van de openbare ruimte. Ook wordt melding gemaakt van risico’s en onzekerheden, bijvoorbeeld omtrent de coronacrisis en de herijking van het gemeentefonds. Daarnaast zijn de bestuurlijke ambities opgenomen. Om te komen tot een sluitend meerjarenbeeld en om de financiële robuustheid van de gemeente Aalsmeer ook voor de toekomst te kunnen waarborgen, zullen noodzakelijke, fundamentele keuzes gemaakt moeten worden. Het college heeft voor alle posten bezien of deze daadwerkelijk noodzakelijk zijn en of er binnen de begroting dekking gevonden kan worden. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal posten niet, voor een lager bedrag, of met (gedeeltelijke) dekking zijn opgenomen, bijvoorbeeld vanuit het transformatiebudget sociaal domein.
Deze kadernota vormt de basis voor het gesprek dat het college met de raad zal voeren over deze noodzakelijke keuzes. Het college brengt de raad daarmee maximaal in stelling om zijn budgetrecht uit te oefenen, door in gezamenlijkheid met het college prioriteiten te stellen en te zorgen dat we financieel gezond blijven.
Kadernota 2022
3
Gemeente Aalsmeer
1. Financiële positie Exploitatiesaldo Het financieel vertrekpunt voor deze kadernota is het meerjarig saldo dat gepresenteerd is in de eerste Bestuursrapportage 2021: Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Saldo programmabegroting 2021 Structurele consequenties 2e Burap 2020 (verwerkt in 1e Burap 2021) Saldo na 2e Burap 2020 Overige structurele mutaties 1e Burap 2021 Financieel vertrekpunt voor Kadernota 2022 Waarvan structureel Waarvan incidenteel
191 245
439 105
198 105
198 41
436 -1.168 -732 1.246 -1.978
334 -736 -402 394 -796
93 -231 -138 100 -238
157 -506 -349 -111 -238
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Het financieel meerjarenbeeld toont na de effecten van de eerste Bestuursrapportage 2021 al een structureel negatief saldo. Als basis voor het meerjarenbeeld wordt uitgegaan van de jaarschijven 2021 tot en met 2024 uit de programmabegroting 2021. Voor het jaar 2025 wordt uitgegaan van het saldo van de raming 2024. Daarop is de structurele doorwerking van de kapitaallasten (€ 64.000 voordeel) op basis van de 2e Bestuursrapportage 2020 gecorrigeerd en in het saldo van de 1e Bestuursrapportage 2021 meegenomen.
Vermogenspositie De algemene reserve heeft na verrekening met het resultaat van de concept-Jaarrekening 2020 (€ 26,6 miljoen positief) een stand van € 37,6 miljoen. Uitgaande van de eerste Bestuursrapportage 2021, bedraagt het resultaat over 2021 circa € 5,5 miljoen negatief. Op basis van bovenstaand meerjarenbeeld ontwikkelt de algemene reserve zich derhalve naar verwachting als volgt: Algemene reserve Stand per 1 januari Meerjarenbeeld na 1e Burap 2021 Voorlopige stand per 31 december vóór behandeling Kadernota
Kadernota 2022
2021 37.580 -5.540 32.040
2022 32.040 -732 31.308
2023 31.308 -402 30.906
2024 30.906 -138 30.768
2025 30.768 -349 30.419
4
Gemeente Aalsmeer
2. Autonome ontwikkelingen Programma 1: Sociaal domein Onderwerp Huiselijk geweld en kindermishandeling Huiselijk geweld en kindermishandeling: dekking uit stelpost nominaal Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S
2022 -92 92
2023 -92 92
2024 -92 92
2025 -92 92
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Huiselijk geweld en kindermishandeling Bij Veilig Thuis is al jaren sprake van een stijging in het aantal meldingen. Met de invoering van de aangescherpte Meldcode per 1 januari 2019 is deze trend nog steviger doorgezet. In 2020 heeft Veilig Thuis de benodigde extra inzet bekostigd uit de reserve van de gemeenschappelijke regeling (GR) GGD. De gemeente Amsterdam was en blijft tot en met 2021 risicodrager voor tekorten binnen de GR. De gemeente Amsterdam heeft deze positie heroverwogen. In het bestuur van de GR is intussen afgesproken dat alle gemeenten samen risicodrager zijn (naar rato inwonertal). Daarnaast is afgesproken dat, anders dan tot op heden te doen gebruikelijk, centrumgemeente Amsterdam met de andere gemeenten in deze GR afstemming pleegt en gezamenlijk besluit over de besteding van de zogenaamde DU VO (decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang) die het rijk aan de centrumgemeente Amsterdam jaarlijks uitkeert. Deze uitkering zal primair ingezet worden voor regionale activiteiten te weten: vrouwen- en mannenopvang, regiobrede activiteiten gekoppeld aan de regioaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) en de activiteiten van de GR GGD en het Centrum voor Seksueel Geweld.
Kosten die de GR GGD (Veilig Thuis) maakt voor de uitvoering van taken die niet uit de DU VO bekostigd kunnen worden, worden door alle deelnemers in de GR gedragen. Veilig Thuis voert in de marge een aantal niet-wettelijke taken uit binnen de GR die verbonden zijn met het primaire proces van wettelijke taken en die ondersteunend zijn aan de regioaanpak HGKM. Omdat onzeker blijft of het rijk meer middelen ter beschikking zal stellen en daarmee of binnen de GR voor de uitvoering van de wettelijke taak van Veilig Thuis wel voldoende middelen zijn, ligt voor de hand dat alle deelnemende gemeenten zullen moeten bijdragen. In eerdere jaren deed de gemeente Aalsmeer jaarlijks een bijdrage aan de GR GGD (in 2021 ad € 37.000). Een ongeveer even hoge inkomst uit de DU VO vanuit Amsterdam stond tegenover die uitgave. Door de wijziging van de afspraken vervalt de jaarlijkse uitkering vanuit de Amsterdamse DU VO aan de gemeente Aalsmeer. Voor 2022 en verder wordt met de kennis van nu de gemeentelijke bijdrage van Aalsmeer geschat op zo'n € 92.000 per jaar.
Kadernota 2022
5
Gemeente Aalsmeer
Programma 4: Openbare ruimte Onderwerp Reconstructie Machineweg Verkeersmaatregelen Kudelstaart Areaaluitbreidingen Bijdrage GR Omgevingsdienst Bijdrage GR Omgevingsdienst: dekking uit stelpost nominaal Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S I I S S S
2022
2023 p.m.
-218 -97 97 -218 -218 0
-611 -97 97 -611 -611 p.m.
2024
2025
p.m. -611 -97 97 -611 -611 p.m.
-611 -97 97 -611 -611 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Reconstructie Machineweg Een groot buitenruimteproject dat in Aalsmeer wordt voorbereid, is de reconstructie van de Machineweg. De reconstructie bestaat uit verschillende onderdelen: het aanleggen van rotondes op de kruisingen met de Catharina-Amalialaan en de Aalsmeerderweg, het aanpassen van de rotonde bij de Hornweg, het verbeteren van de fiets- en voetgangersinfrastructuur en het afwaarderen én herinrichten van het gedeelte tussen Japanlaan en Legmeerdijk tot 30 km/uur-gebied. Het project wordt als geheel procedureel en technisch voorbereid, maar voor de uitvoering is nog onvoldoende budget beschikbaar. Het project is te groot en te duur om geheel via het programma buitenruimte te financieren. Verwacht wordt dat er ook bijdragen van de Vervoerregio en vanuit de bovenwijkse voorzieningen mogelijk zijn, maar de exacte omvang daarvan is nog niet bekend. Naar verwachting kunnen op deze manier diverse belangrijke deelprojecten gefinancierd worden (waaronder de rotonde Machineweg-Catharina-Amalialaan en het verbeteren van de fietsinfrastructuur), maar niet allemaal. Na uitvoering van de eerste onderdelen wordt de balans opgemaakt en wordt bezien in hoeverre aanvullende financiering mogelijk en wenselijk is voor de dan nog resterende deelprojecten. Naar verwachting bedraagt het tekort enkele miljoenen.
Verkeersmaatregelen Kudelstaart De autonome groei van het verkeer en de diverse nieuwbouwprojecten en gebiedsontwikkelingen in de regio leiden tot een toename van de verkeersdrukte in het centrum van Kudelstaart. De Kudelstaartseweg in Kudelstaart en in Aalsmeer worden ook gebruikt door doorgaand verkeer. Het is wenselijk doorgaand verkeer zo veel mogelijk via de hoofdwegen te sturen (de Hoofdweg, de N231 en de N201). Daarom zijn enkele verkeersmaatregelen opgenomen in het verkeerscirculatieplan van Kudelstaart, zoals het aanleggen van een vrijliggend fietspad langs de Bilderdammerweg (apart project dat reeds wordt voorbereid), het wijzigen van de verkeerscirculatie op/rond de Kudelstaartseweg, het doortrekken van het Robend naar de Hoofdweg en het vergroten van de capaciteit van de N231. Voor deze maatregelen is nog geen budget beschikbaar. Een deel van de dekking zal kunnen komen uit afdrachten van gebiedsontwikkelingen aan de reserve Bovenwijks, maar voor de rest van het benodigde geld is nog geen dekking. Daarom worden deze maatregelen in de komende jaren verder onderzocht. Hierna kunnen deze gepresenteerd worden aan de raad en kan een gesprek plaatsvinden over aanvraag van kredieten. Areaaluitbreidingen In de gemeente Aalsmeer worden projecten uitgevoerd die gevolgen hebben voor het areaal openbare ruimte.
De toename van het areaal is zodanig dat, om de beheerbudgetten op niveau te houden, het van belang is dit mee te nemen als autonome ontwikkeling bij de kadernota. In 2022 betreft dit de overdracht van de tweede fase Greenpark. Naast de toename door woningbouw en bedrijventerreinen, is er ook een areaaluitbreiding door projecten zonder woningbouw. Het betreft hier de projecten VVA-terrein en de Burgemeester Kasteleinweg. Van compensatie voor areaaluitbreiding in de algemene uitkering is in dit geval nauwelijks sprake. In 2022 wordt de
Kadernota 2022
6
Gemeente Aalsmeer
verharding van de Burgemeester Kasteleinweg overgedragen en een deel van het groen, in 2023 volgt de rest van het groen en de overdracht van het VVA-terrein. Bijdrage GR Omgevingsdienst Door de overheveling van bodemtaken van de provincie naar de gemeente, zal het structurele budget voor 2022 opgehoogd moeten worden met € 97.000 tot € 520.000. In het gemeente fonds zal hiervoor een compensatie worden opgenomen. Het is echter nog niet duidelijk of deze compensatie geheel kostendekkend zal zijn.
Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling Onderwerp Bouwlegesexploitatie Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S
2022 p.m. p.m. p.m. 0
2023 p.m. p.m. p.m. 0
2024 p.m. p.m. p.m. 0
2025 p.m. p.m. p.m. 0
Bouwlegesexploitatie Het structurele begrotingskader gaat uit van kostendekkende bouwleges. Naar de toekomst toe gaat het beeld ingrijpend veranderen onder invloed van de komende Omgevingswet en de gelijktijdig van kracht wordende Wet Kwaliteitsborging in de Bouw (wkb). Naast het feit dat taken en formatie vervallen, en taken verschuiven naar de omgevingsdienst, komen er ook taken bij. Het vervallen en verschuiven van de toets op bouwbesluit bij omgevingsvergunningen wordt vervangen door een intensiever administratief proces. Ook zal om regie te kunnen voeren en te kunnen sturen op de uitvoering door de Omgevingsdienst regie en adviescapaciteit toegevoegd moeten worden. Per saldo blijven de structurele uitgaven voor de legesexploitatie ongeveer wat deze waren. Met de bezuiniging van 2015 is al geanticipeerd op deze wetgeving.
Programma 6: Bestuur, bevolking en veiligheid Onderwerp ICT- middelen gemeenteraad (investering € 80.000 met bijbehorende kapitaallasten) Extra kosten gemeenteraadsverkiezingen Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S
2022 0
2023 -20
2024 -20
2025 -20
I
-40 -40 0 -40
0 -20 -20 0
0 -20 -20 0
0 -20 -20 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: ICT- middelen gemeenteraad (investering) Met het aantreden van de nieuwe gemeenteraad in maart 2022 worden ICT-middelen uitgereikt aan de raadsleden en fractieassistenten voor de raadsperiode 2022-2026. De ICT-middelen betreffen een tablet met een sim-kaart en een laptop. Extra kosten gemeenteraadsverkiezingen Ter bevordering van de bestuurlijke integriteit wordt voorafgaand aan de benoeming van de wethouders een persoonlijke risicoanalyse integriteit opgesteld in opdracht van de burgemeester. Dit leidt tot extra externe advieskosten. Om zoveel mogelijk inwoners te bereiken bij de gemeenteraadsverkiezingen wordt voorgesteld om de verkiezingsdebatten live te streamen en te verwerken in korte beeldverslagen. Kadernota 2022
7
Gemeente Aalsmeer
Programma 8: Algemene dekkingsmiddelen Onderwerp Bijdrage GR Gemeentebelastingen Bijdrage GR Gemeentebelastingen: dekking uit kostendekkende exploitaties Bijdrage GR Gemeentebelastingen: dekking uit stelpost nominaal Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S
2022 -17 4
2023 -17 4
2024 -17 4
2025 -17 4
S
13
13
13
13
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Bijdrage GR Gemeentebelastingen Door nominale ontwikkeling en ontwikkeling inwoneraantallen stijgt de bijdrage aan de GR Gemeentebelastingen per 2022 met € 17.000. Hiervan heeft € 4.000 betrekking op kostendekkende exploitaties.
Financiële recapitulatie autonome ontwikkelingen Onderwerp Huiselijk geweld en kindermishandeling Huiselijk geweld en kindermishandeling: dekking uit stelpost nominaal Reconstructie Machineweg Verkeersmaatregelen Kudelstaart Areaaluitbreidingen Bijdrage GR Omgevingsdienst Bijdrage GR Omgevingsdienst: dekking uit stelpost nominaal ICT- middelen gemeenteraad (investering € 80.000 met bijbehorende kapitaallasten) Extra kosten gemeenteraadsverkiezingen Bijdrage GR Gemeentebelastingen Bijdrage GR Gemeentebelastingen: dekking uit kostendekkende exploitaties Bijdrage GR Gemeentebelastingen: dekking uit stelpost nominaal Totaal autonome ontwikkelingen Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S
2022 -92 92
2023 -92 92
2024 -92 92
2025 -92 92
I I S S S S
p.m. -218 -97 97 0
-611 -97 97 -20
p.m. -611 -97 97 -20
-611 -97 97 -20
I S S
-40 -17 4
0 -17 4
0 -17 4
0 -17 4
S
13
13
13
13
-258 -218 -40
-631 -631 p.m.
-631 -631 p.m.
-631 -631 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel)
Kadernota 2022
8
Gemeente Aalsmeer
3. Bestuurlijke ambities Programma 2: Onderwijs en ontplooiing Onderwerp Voortzetting subsidie compensatie badhuur Planmatig onderhoud binnensportaccommodaties door ESA Planmatig onderhoud binnensportaccommodaties door ESA: dekk.uit voorz.gr.onderh.gebouwen Vervangende nieuwbouw Jozefschool (investering totaal € 2.155.000 met bijbehorende kapitaallasten) Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S S
2022 -20 -241 241
2023 -20 -241 241
2024 -20 -241 241
2025 -20 -241 241
S
0
-40
-54
-54
-20 -20 0
-60 -60 0
-74 -74 0
-74 -74 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Voortzetting subsidie compensatie badhuur Op advies van de Rekenkamer is met ingang van subsidiejaar 2019 de subsidie aan zwemvereniging Oceanus niet meer direct aan de vereniging verstrekt, maar verdisconteerd in de subsidie aan de ESA BV. Tegelijkertijd is dit in lijn gebracht met de relatieve mate van subsidiëring die andere binnensport- verenigingen genieten (via Lentenota 2018 ophoging van € 20.000). Dit is echter steeds incidenteel verwerkt, maar betreft een structurele uitgave. Planmatig onderhoud binnensportaccommodaties door ESA ESA is verantwoordelijk voor het onderhoud van de binnensportaccommodaties in Aalsmeer en ontvangt daarvoor een vaste jaarlijkse bijdrage van de gemeente. Deze bijdrage wordt in beginsel gebaseerd op de meerjarenonderhoudsplanning van de gebouwen. ESA heeft eind 2018 de meerjarenonderhoudsplanning laten actualiseren en uitvoering van deze planning vraagt om een hogere structurele bijdrage vanaf 2020 van € 423.000. In 2021 hebben we een second opinion laten uitvoeren op deze meerjarenonderhoudsplanning, hieruit bleek dat deze meerjarenonderhoudsplanning realistisch is opgesteld. In de gemeentebegroting is momenteel € 182.000 structureel beschikbaar. Dit budget dient derhalve structureel met € 241.000 te worden verhoogd.
De verhoging is in belangrijke mate het gevolg van de geleidelijke veroudering van het gebouwenbestand. Vervangende nieuwbouw Jozefschool (investering 2022 € 1,6 miljoen, € 0,5 miljoen in 2022) De tijdelijke lokalen in de Kloostertuin zijn vanwege hun staat van onderhoud aan vervanging toe. De Jozefschool heeft qua leerlingenaantallen recht op permanente huisvesting. De tijdelijke lokalen bestaan uit twee lesruimten, een speellokaal en spreekruimten. De vervanging wordt aan het hoofdgebouw gekoppeld, zodat het één geheel wordt. Hiervoor wordt een deel van het schoolplein gebruikt. De tijdelijke lokalen worden gesloopt en met de Kloosterorde wordt overeengekomen dat het schoolplein richting Kloostertuin wordt uitgebreid. Met het verkregen voorbereidingskrediet van € 100.000 is een bouwplan in voorbereiding. Op basis van kengetallen is een investeringsbedrag van € 2.155.000 nodig. De werkzaamheden worden in 2022 gestart en zijn in 2023 gereed.
Kadernota 2022
9
Gemeente Aalsmeer
Programma 4: Openbare ruimte Onderwerp Nota civiele kunstwerken 2022-2025 (investeringsbehoefte) Nota Wegen Centrumvisie Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S I
2022 -573 0 -573 -573 0
2023 -573 -2.000 p.m. -2.573 -2.573 p.m.
2024 -573 -2.000
2025 -573 -2.000
-2.573 -2.573 p.m.
-2.573 -2.573 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Nota civiele kunstwerken 2022-2025 (investeringsbehoefte) De afgelopen jaren zijn Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten door heel Nederland gestart met het in beeld brengen en op orde brengen van het areaal aan civieltechnische kunstwerken. Kunstwerken die zijn gebouwd met een levensduur van 50 tot 100 jaar hebben sinds hun oplevering een steeds grotere belasting te verduren gekregen, als gevolg van de toenemende verkeersintensiteit. De Nota Kunstwerken biedt een samenhangend beleidskader voor duurzame instandhouding van het areaal van civieltechnische kunstwerken, met een inhoudelijke en een financiële uitwerking. Het betreft de objecten: bruggen, kademuren, duikers, beschoeiing, viaducten, steigers en geluidsschermen. Het doel van de Nota Kunstwerken is het onderbouwen van het benodigde budget voor de periode 20212025, met een doorkijk van de globale investeringsbehoefte op de middellange termijn. Hierbij maakt de nota onderscheid in klein onderhoud, groot onderhoud en vervanging investering. In de afgelopen 2 jaar is hard aan de weg getimmerd om belangrijke en karakteristieke kunstwerken, zoals de Aardbeienbrug, de Barendebrug en de functionele Kerkwegbrug te renoveren en daarmee hun levensduur te verlengen. Daarnaast is er ook flink ingezet op klein onderhoud.
De ambitie bestaat om het areaal verder op orde te brengen en te verduurzamen, en daarmee de veiligheid, functionaliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente Aalsmeer te behouden en te verbeteren. In de aankomende decennia ligt een vervangings- en renovatie-opgave te wachten om alle kunstwerken veilig in bedrijf te houden, wat vraagt om aanvullende budgetten om de functionaliteit van kunstwerken te borgen. In 2020 heeft een uitgebreide inspectie van alle civieltechnische kunstwerken in de gemeente plaatsgevonden. De resultaten hiervan zijn geïmporteerd in een beheerprogramma. Vervolgens is een maatregeltoets uitgevoerd, een uitwerking van de uitgevoerde inspecties in maatregelen. Op basis hiervan is een planning gemaakt van noodzakelijke onderhoudsmaatregelen die verwoord zijn in de Nota Kunstwerken. Nota Wegen Het huidige budget voor wegenonderhoud maakt onderdeel uit van de jaarlijkse toevoeging aan de reserve buitenruimte en bedraagt circa € 2 miljoen structureel (inclusief vervangingsinvesteringen). Met de Nota Wegen 2019-2022 zijn de benodigde middelen voor wegonderhoud en het inlopen van achterstallig onderhoud voor de periode 2019-2022 voorzien. Na deze periode vallen we terug op het huidige budget. De nota wegen geeft een doorkijk naar de investeringsbehoefte op langere termijn in relatie tot de reserve buitenruimte en de jaarlijkse voeding daarvan.
Hieruit blijkt dat de huidige jaarlijkse voeding voor wegen naar verwachting onvoldoende zal zijn. Nadat de huidige achterstanden zijn weggewerkt zal bij een nieuwe actualisatie op basis van weginspecties bepaald moeten worden in welke mate deze doorkijk juist blijkt. In de Nota Wegen wordt aangegeven dat er structureel 2,0 miljoen extra nodig zal zijn. Op basis van beheerplannen komt bij de begroting 2022 een voorstel op welke wijze invulling gegeven kan worden aan de bestuurlijke ambitie.
Kadernota 2022
10
Gemeente Aalsmeer
Centrumvisie Op 31 oktober 2019 heeft de gemeenteraad de Centrumvisie Aalsmeer vastgesteld, inclusief de amendementen ‘A19-7 verkeersafwikkeling op en om het Raadhuisplein’,’A19-8 verbinding Raadhuisplein met DrieKolommenplein’ en ‘A19-9 Behoud zichtlijn Marktstraat’. De Centrumvisie ziet toe op de ontwikkeling van Aalsmeer centrum tot een aantrekkelijke, herkenbare en karakteristieke plek voor Aalsmeer en haar bezoekers. Daarvoor moet het economisch functioneren van het winkelgebied verbeteren en het voorzieningenniveau toekomstbestendig op niveau worden gebracht. Voor de herinrichting Zijdstraat-Molenplein-Punterstraat is momenteel de voorbereiding in volle gang. Uitvoering vindt begin 2022 plaats. Naast de bestaande onderhoudsbudgetten is hiervoor via de kadernota 2019 extra budget van € 1 miljoen gereserveerd uit de algemene reserve. In diezelfde kadernota is tevens een financiële inschatting gegeven van in totaal € 5.5 miljoen met betrekking tot de kosten voor de herinrichting van het Raadhuisplein en het kruispunt Van Cleeffkade/Stationsweg (respectievelijk 3 miljoen en 2.5 miljoen). Daarbij is aangegeven dat deze werkzaamheden pas in 2023 kunnen plaatsvinden, en daarom de politieke afweging hierover via de vaststelling van de Centrumvisie zal geschieden.
Omdat bij raadbehandeling in oktober van datzelfde jaar gekozen is voor een rotonde in plaats van een eenrichtingscircuit, veranderen de uitvoeringskosten. Door nu te starten met de voorbereidingen via het elders aangevraagde voorbereidingskrediet ad € 200.000 kunnen we tijdig een herziene financiële inschatting aan de gemeenteraad voorleggen, waarbij we nog steeds uitgaan van start uitvoering in 2023.
Programma 6: Bestuur, bevolking en veiligheid Onderwerp Waterveiligheid Totaal Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S I
2022 -200 -200 0 -200
2023 -200 -200 0 -200
2024 p.m. p.m. p.m. 0
2025 p.m. p.m. p.m. 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Waterveiligheid De leefbaarheid en het recreatiegenot op de Westeinderplassen staan op gespannen voet met de door velen ervaren (geluids)overlast van o.a. probleemgroepen. Dit uit zich onder andere in veel overlastmeldingen, vernielingen en de vele waarnemingen vanuit de handhaving en politie. Het college wil een optimaal woon-, leef-, en recreatieklimaat bereiken op en rondom de Westeinderplassen. Daarvoor is het noodzakelijk dat overlast tot een minimum wordt beperkt en dat eenieder zorg draagt voor een veilig en schoon recreatiegebied. Dat vereist een zichtbaarder toezicht op het water, een structurele aanpak van overlastlocaties en een heldere communicatie. Veiligheid op het water is benoemd als thema in het integraal veiligheidsbeleid 2019-2022. Uit de evaluatie van de varendeboswachter blijkt dat er een grote behoefte bestaat aan meer toezicht op de Westeinderplassen. Voor 2020 en 2021 zijn hier eenmalig extra middelen voor vrijgemaakt. De ervaring uit 2020 toont aan dat een verhoogd toezicht op het water bijdraagt aan de veiligheid en leefbaarheid van de Westeinderplassen en op bijval kan rekenen van veel gebruikers van de Westeinderplassen. Waterveiligheid beperkt zich niet alleen tot het gebruik van de Westeinderplassen.
Het Surfeiland is in de regio op warme dagen een uiterst populaire recreatieplek onder jongeren. Wanneer grote groepen jongeren zich verzamelen op een in omvang relatief beperkte recreatielocatie ontstaat een concentratiegebied waar overlast en ongeregeldheden uit voortkomen. In 2020 is op zomerse dagen particuliere beveiliging ingezet. Het effect hiervan is bemoedigend. Permanent toezicht en het aanspreken van overlastgevers draagt zichtbaar bij aan het bestrijden van overlast.
Kadernota 2022
11
Gemeente Aalsmeer
Toezicht staat niet op zichzelf en dient altijd ondersteund te worden door het inzetten van diverse communicatiekanalen. Naast fysiek aanwezigheid zal het college ook hierop gaan inzetten.
Financiële recapitulatie bestuurlijke ambities Onderwerp Voortzetting subsidie compensatie badhuur Planmatig onderhoud binnensportaccommodaties door ESA Planmatig onderhoud binnensportaccommodaties door ESA: dekk.uit voorz.gr.onderh.gebouwen Vervangende nieuwbouw Jozefschool (investering totaal € 2.155.000 met bijbehorende kapitaallasten) Nota civiele kunstwerken 2022-2025 (investeringsbehoefte) Nota Wegen Centrumvisie Waterveiligheid Totaal bestuurlijke ambities Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S S S
2022 -20 -241 241
2023 -20 -241 241
2024 -20 -241 241
2025 -20 -241 241
S
0
-40
-54
-54
S S I I
-573 0
-573 -2.000 p.m. -200 -2.833 -2.633 200
-573 -2.000
-573 -2.000
p.m. -2.647 -2.647 p.m.
p.m. -2.647 -2.647 p.m.
-200 -793 -593 -200
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel)
Kadernota 2022
12
Gemeente Aalsmeer
4. Nieuw voor oud, dekking moet gevonden worden in de huidige budgetten In dit hoofdstuk hebben we de claims opgenomen welke niet gehonoreerd zijn. Voor deze claims wordt binnen de huidige budgetten dekking gezocht. Om deze dekking te vinden dienen keuzes gemaakt te worden binnen de huidige budgetten.
Programma 1: Sociaal domein Onderwerp Specialistische jeugdhulp Totaal Nieuw voor oud Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S S
2022 -279 -279 -279 0
2023 -279 -279 -279 0
2024 -279 -279 -279 0
2025 -279 -279 -279 0
Toelichting: Specialistische jeugdhulp Parallel aan de invoering van de nieuwe inkoopsystematiek is in 2018 en latere jaren een flink financieel nadeel ontstaan. Met name in 2018 was de stijging fors. Ook in 2019 en 2020 was er een stijging. De opwaartse druk op de financiën was groter dan de maatregelen hebben kunnen compenseren. De opwaartse druk komt met name door jaarlijkse indexatie, een groei van het aantal cliënten in 2018 en 2019 (niet in 2020), een groei van de zorgzwaarte per cliënt en een achterblijvende uitstroom. De realisatie op maatwerkdienstverlening komt onder de opgehoogde begroting uit voor 2020. De lagere realisatie is met name te wijten aan een meevaller uit 2019. Zonder deze meevaller was de realisatie rond de opgehoogde begroting geweest. Vanaf 2018 is een stevig pakket aan maatregelen ingezet om de stijging van het financieel nadeel terug te dringen. De afgelopen jaren zijn de maatregelen aangevuld en zijn er extra maatregelen ingezet. In het najaar van 2020 heeft het college op verzoek van de raad een Plan van aanpak voor de jeugdhulp gepresenteerd. De ambitie is om de stijging van de autonome ontwikkelingen tegen te gaan en meerjarig een daling in te zetten. Tevens is er onderzoek gedaan door onder andere Significant naar de kostenstijging.
Als uitwerking van het plan van aanpak en follow up op het onderzoek zijn er diverse projecten gestart om zicht en grip op de jeugdhulp te vergroten. Onder meer gericht op de inkoop, de informatiehuishouding en het bevorderen van uitstroom. Dit naast de al eerder aangekondigde acties, waaronder de start van de POH GGZ jeugd, de nieuwe werkwijze Intensieve Hulp in Vrijwillig traject (gericht op zowel de jeugdhulp als de jeugdbescherming). Mede gezien de ontwikkeling van de cijfers in kwartaal 1 van 2021 is er toch gekozen voor een aanmelding. Het aantal lopende trajecten ligt in kwartaal 1 van 2021 hoger dan de jaren ervoor. Dit komt door een toenemende instroom en achterblijvende uitstroom ten opzichte van de instroom. Daarmee is het onwaarschijnlijk(er) geworden dat de maatregelen de volledige autonome ontwikkelingen compenseren. Het effect van de indexatie van de jeugdhulpaanbieders wordt hiermee gecompenseerd. Het aantal cliënten is in 2020 voor het eerst gedaald. Het is nog onduidelijk of en welke mate deze trend en de trend van de stijging van de zorgzwaarte zich zullen doorzetten. Het blijft zo dat ongeveer 3/4 van de kosten in een boekjaar al vastliggen aan het begin van dat jaar. De mate van invloed is dus beperkt.
Kadernota 2022
13
Gemeente Aalsmeer
Andere ontwikkelingen met (mogelijk) financieel effect Er zijn diverse ontwikkelingen voor 2021 en verder die een financieel effect kunnen hebben. Eerdere grote onzekerheden zijn opgelost (zoals de gevolgen van de afrekening op werkelijke kosten in 2018 die doorwerkte in 2019 en 2020, de kosten voor specialistische jeugdhulp op het speciaal onderwijs (SJSO)) of verkleind (de omvang van de onzekerheid als gevolg van de vertraging uit het berichtenverkeer). De (positieve) effecten van de genomen maatregelen (daling van de kosten) zijn nog niet meegenomen, want nog te moeilijk voorspelbaar. Verder zijn ook de incidentele (2021) en structurele middelen (besluit door toekomstig kabinet) die extra binnenkomen vanuit het Rijk grote ontwikkelingen met (positieve) consequenties. Het toekomstig kabinet besluit over het landelijk onderzoek door AEF waarin is becijfert dat er landelijk jaarlijks minimaal 1,7 miljard extra nodig is voor gemeenten. Voor 2021 worden incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld. De exacte omvang wordt nog duidelijk. Verder speelt naast bovenstaande algemene ontwikkelingen, de gevolgen van Corona (in 2021 en verder) en de nieuwe inkoop (per 2022) met name de verandering in het woonplaatsbeginsel (per 2022). Hierdoor kan de verdeling van kosten tussen gemeenten veranderen.
In het kort: nu betaalt de gemeente waar de jeugdigen verblijft bijvoorbeeld regelmatig de kosten van de jeugdhulp (en niet de gemeente waar de ouders van de jeugdige vandaan komen). Dit gaat veranderen. Het in kaart brengen van de financiële consequenties is nu al bezig in onze en andere gemeenten. Het exacte beeld is pas in het najaar bekend doordat het om een handmatige uitzoekactie per jeugdige vergt. Er is nu gekozen om alleen de meest zekere financiële ontwikkeling te compenseren. Voor de andere ontwikkelingen met financiële impact geldt dat deze nauw gemonitord worden gedurende het jaar.
Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling Onderwerp Uitvoering structuurvisie Totaal Nieuw voor oud Waarvan structureel Waarvan incidenteel
I/S I
2022 -25 -25 0 -25
2023 -20 -20 0 -20
2024 0 0 0 0
2025 0 0 0 0
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Toelichting: Uitvoering structuurvisie In de onlangs vastgestelde structuurvisies Bovenlanden Oosteinderweg en Tussen de Linten wordt transformatie van tuinbouw naar andere functies mogelijk gemaakt. Naar verwachting zullen deze ontwikkelingen niet of slechts heel langzaam van de grond komen indien Aalsmeer geen actief stimulerende rol speelt bij het tot stand komen van de ontwikkelingen. De redenen hiervoor zijn: de regelgeving is complex de verdienmogelijkheden zijn er niet of beperkt er is sprake van versnipperd eigendom en kleine initiatiefnemers die geen ervaring hebben met gebiedsontwikkeling Geadviseerd wordt de transformatie via twee sporen te laten lopen : 1) een stimulerend spoor en 2) een toezichthoudend en handhavend spoor.
Kadernota 2022
14
Gemeente Aalsmeer
1)
Stimulerend spoor
Voorgesteld wordt om in nauwe samenwerking met de provincie Noord Holland een aantal pilots te ontwikkelen voor verschillende transformatietypen. Deze pilots zullen leiden tot een helder kwaliteitskader. Deze pilots zullen onder andere op de volgende vragen een antwoord moeten geven: Hoe kunnen het gemeentelijke proces voor afhandeling van de initiatieven en het proces van de provinciale subsidieregeling (SKNL) voor de omvorming van agrarisch gebied naar natuur op elkaar worden afgestemd ? Hoe werken we de kwaliteitseisen, zoals opgenomen in de structuurvisie, uit naar het concrete bouwplan in de ontwikkelzone ? Is, binnen de gestelde kwaliteitseisen, de ontwikkeling financieel uitvoerbaar ? Zo nee, zijn er andere financieringsmogelijkheden dan de SKNL regeling om de ontwikkeling mogelijk te maken ? In de structuurvisies was aangekondigd dat de gemeente een gebiedsfunctionaris aanstelt voor de transformatie. Voorgesteld wordt hiermee te wachten en eerst te bezien of op basis van de te ontwikkelen voorbeelden, er zonder een actieve gemeentelijke rol, nieuwe transformatie-initiatieven tot stand komen.
2) Inzicht in illegale activiteiten Naast de stimulerende rol van de gemeente is ook een toezichthoudende en mogelijk handhavende rol nodig. Door de diepe percelen in het gebied is er onvoldoende zicht op de activiteiten in het gebied. Het is van belang hier meer zicht op te krijgen, de belangrijkste motieven hiervoor zijn: Inzicht krijgen in de transitieopgave en/of handhavingsopgave Bestaande (strijdige) functies kan ontwikkeling in het gebied tegenwerken omdat er tegenstrijdige belangen bestaan (bijvoorbeeld wonen versus recreatie) Openbare orde en veiligheid (denk daarbij ondermijnende activiteiten (hennepteelt) en negatieve gevolgen voor het milieu) Brandveiligheid (denk aan bewoning en recreatief verblijf in kassen of andere niet voor bewoning bestemde gebouwen) Daarnaast is het voor ondernemers in het gebied van belang dat zij in een gelijk speelveld kunnen opereren. Dat betekent bijvoorbeeld dat recreatieve voorzieningen die illegaal zijn gerealiseerd en niet (kunnen) voldoen aan de kwaliteitseisen van de structuurvisie mogelijk gesaneerd moeten worden. Voorgesteld wordt om te beginnen met een inventarisatie naar (illegale) activiteiten in het gebied. Nadat meer inzicht is verkregen moet bekeken worden in welke situaties en op welke wijze (strategie) hiermee omgegaan wordt.
Dat kan door in te zetten op doorontwikkeling, verplaatsing, transformatie of door middel van handhaving. Deze extra handhavingsinspanning kan niet binnen de bestaande formatie worden gerealiseerd. Op basis van de resultaten van de inventarisatie en de uit te werken strategie zal een nieuw voorstel uitgewerkt moeten worden. Deze uitgebreide inventarisatie kan niet binnen de huidige formatie worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om te starten met het gebied Bovenlanden – Oosteinderweg en daarna het gebied Tussen de Linten. Het hiervoor benodigde budget is meegenomen in de calculatie van € 25.000 in 2022 en € 20.000 in 2023 . De aanscherping van de kwaliteitseisen en inrichting van het planproces kan plaatsvinden binnen de bestaande formatie. Bij het onderzoek naar illegale activiteiten gaat het om meerwerk. Voorgesteld wordt om de benodigde budgetten voor deze activiteiten vrij te maken, zodat Aalsmeer de realisatie van de structuurvisies ter hand kan nemen.
Kadernota 2022
15
Gemeente Aalsmeer
5. AA-claims, dekking moet gevonden worden in de huidige budgetten In dit hoofdstuk hebben we de claims opgenomen welke niet gehonoreerd zijn. Voor deze claims wordt binnen de huidige budgetten dekking gezocht. Om deze dekking te vinden dienen keuzes gemaakt te worden binnen de huidige budgetten.
Programma 1: Sociaal domein Contractmanagement jeugd In november 2020 hebben de Colleges van Amstelveen en Aalsmeer de inkoopstrategie specialistische Jeugdhulp 2022 vastgesteld. Op dit moment is de inkoop regionaal georganiseerd. Dit gaat met ingang van 2022 wijzigen. Amstelveen en Aalsmeer gaan gezamenlijk aanbesteden. Dit heeft met ingang van 2022 gevolgen voor de uitvoering en het contractmanagement. In de inkoopstrategie is een structurele uitbreiding van het cluster contractmanagement Jeugd met 2 vte voorzien, waarvoor financiële dekking gevraagd wordt bij de Kadernota 2022. Uitvoering van het contractmanagement vereist een toekenning van 25% van € 222.600 (2 vte, schaal 10) ten gunste van de bedrijfsvoering Amstelveen.
Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet / accountmanager Omgevingsdienst Het omgevingsrecht is permanent in ontwikkeling. In de afgelopen jaren hebben reeds een aantal ingrijpende stelselwijzigingen plaatsgevonden. De meest ingrijpende toekomstige ontwikkeling betreft de beoogde inwerkingtreding van de Omgevingswet. Een deel van de (VTH) taken die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving, zijn belegd bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. In de komende jaren zal het takenpakket, dat bij de Omgevingsdienst is belegd, naar verwachting verder (moeten) uitbreiden. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan uitvoeringstaken op het gebied van duurzaamheid, energie, circulaire economie, bouwen en milieuadvisering op ruimtelijke ontwikkelingen. Specialistische functies zijn binnen de gemeentelijke organisatie in toenemende mate kwetsbaar en de krappe arbeidsmarkt zorgt ervoor dat functies/taken die openvallen niet eenvoudig in te vullen zijn waardoor een beroep wordt gedaan op de kennis en kunde van de omgevingsdienst. De regierol accounthouder Omgevingsdienst NZKG, waarin wordt gestuurd op de taken die bij de omgevingsdienst zijn en worden belegd, is op dit moment niet voorzien binnen de gemeentelijke organisatie.
Gezien de omvang van het takenpakket en de daaraan verbonden financiële belangen, in samenhang bezien met de complexiteit van de taken en de krappe arbeidsmarkt, betekent dat er vanuit de gemeente steeds meer en vaker “regie” en “coördinatie” gevoerd zal moeten worden om taken kwalitatief en kwantitatief adequaat uit te voeren binnen de gestelde financiële kaders. Teamleider Omgevingsplan en –vergunningen In het verleden is de keuze gemaakt om vooruitlopend op de Wet Kwaliteitsborging (wkb) de teamleider vergunningen weg te bezuinigen en de kosten tijdelijk te dekken uit het incidentele budget van de Omgevingswet. Inmiddels is echter helder dat door de inwerkingtreding van de Wkb en de Omgevingswet er amper formatieve consequenties zijn voor de werkzaamheden bij vergunningen. Verder zijn er binnen de afdeling SO teams samengevoegd, waardoor het cluster bestemmingsplannen ook onder directe aansturing staat van de teamleider omgevingsplan- en vergunningen. Dat maakt dat de teamleider meer dan 40 medewerkers aanstuurt, waarvan 25 vaste medewerkers. Het team is verantwoordelijk voor de vergunningverlening en de bestemmingsplannen voor beide gemeentes. De teamleider is een onmisbare schakel tussen het bestuur en zijn medewerkers waar het gaat om het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen zowel als waar Kadernota 2022
16
Gemeente Aalsmeer
het gaat om ruzies tussen buren over de hoogte van een dakkapel. De teamleider is vanuit de afdeling stedelijke ontwikkeling mede verantwoordelijk voor de prognose van de legesinkomsten en het in samenspraak met de accountmanager Omgevingsdienst (a.i.) afstemmen met- en aansturen van de Omgevingsdienst.
Kadernota 2022
17
Gemeente Aalsmeer
6. Resumé In onderstaande tabellen staat een samenvatting van de uitkomsten van de kadernota 2022 opgenomen.
Exploitatiesaldo Omschrijving Financieel vertrekpunt voor Kadernota 2022 - Autonome ontwikkelingen Saldo na autonome ontwikkelingen Waarvan structureel Waarvan incidenteel
2022 -732 -258 -990 1.028 -2.018
2023 -402 -631 -1.033 -237 -796
2024 -138 -631 -769 -531 -238
2025 -349 -631 -980 -742 -238
- Bestuurlijke ambities Saldo na autonome ontwikkelingen en bestuurlijke ambities Waarvan structureel Waarvan incidenteel
-793
-2.833
-2.647
-2.647
-1.783 436 -2.219
-3.866 -2.870 -996
-3.416 -3.177 -239
-3.627 -3.388 -239
(bedragen x € 1.000, minus = een nadeel) Naast het bovenstaande negatief meerjaren saldi’s dient nog voor € 4.423.000 opgevangen te worden in de huidige budgetten (zie hoofdstuk 4 en 5) voor de periode 2021-2025. Dit gaat leiden tot keuzes in taken en werkzaamheden die uitgevoerd worden. Over deze keuzes wordt u bij de begroting 2022 geïnformeerd.
Vermogenspositie Algemene reserve Voorlopige stand per 1 januari Begrotingssaldo na autonome ontwikkelingen Voorlopige stand per 31 december na autonome ontwikkelingen
2022 32.040 -990 31.050
2023 31.050 -1.033 30.017
2024 30.017 -769 29.248
2025 29.248 -980 28.268
Algemene reserve Voorlopige stand per 1 januari Saldo na autonome ontwikkelingen en bestuurlijke ambities Voorlopige stand per 31 december na bestuurlijke ambities
2022 32.040 -1.783
2023 30.257 -3.866
2024 26.391 -3.416
2025 22.975 -3.627
30.257
26.391
22.975
19.348
Vermogenspositie als geen dekking gevonden wordt binnen huidige budgetten Algemene reserve Voorlopige stand per 1 januari Saldo na autonome ontwikkelingen en bestuurlijke ambities 1e Burap 2021: Nieuw voor oud 2021 1e Burap 2021: AA-claims 2021 1e Burap 2021: Nieuw voor oud 2022 e.v. 1e Burap 2021: AA-claims 2022 e.v. Kadernota 2022: Nieuw voor oud Kadernota 2022: AA-claims Voorlopige stand per 31 december na honoreren alle claims
Kadernota 2022
2022 32.040 -1.783
2023 28.386 -3.866
2024 23.572 -3.416
2025 19.337 -3.627
-624 -94 -903 -108 -25 -117 28.386
-703 -108 -20 -117 23.572
-619 -108 0 -92 19.337
-619 -74 0 -92 14.925
18
Gemeente Aalsmeer
Bijlage: Dienstverleningsbijdrage en limitatieve lijst Dienstverleningsbijdrage
Limitatieve lijst
Kadernota 2022
19