Jaarstukken 2021 Aalsmeer - versie raad juni_juli 2022.pdf
Tekst van het document
De overige plankosten stijgen door indexering van de uurtarieven en vertragingen door moeizame onderhandelingen. Vanaf 2022 zijn de plankosten geraamd per deelproject en zijn hiermee realistischer. Dit werd tot nu toe gedaan voor het gehele project. Voor deze voorziening geldt dat er jaarlijks, gedurende de restant looptijd van dit project, een bedrag wordt gedoteerd aan de verlieslatende voorziening. Bij de afsluiting van het project is de voorziening hiermee toereikend om het verlies in één keer af te boeken. Bouwgrondexploitaties (afwijkingen op lasten en/of baten van projecten, zonder invloed op het resultaat) Over- en onderbestedingen op geraamde jaarbudgetten voor inkomsten en uitgaven van projecten worden over het algemeen veroorzaakt door afwijking van de verwachte fasering per jaar. Deze afwijkingen hebben geen invloed op (de toereikendheid van) het projectbudget. Omdat hierdoor het resultaat op het jaarbudget wijzigt, wijzigt ook het bedrag dat op de balans wordt opgenomen. De afwijking op de baten en lasten die betrekking hebben op de boeking naar de balans, bedraagt respectievelijk € 1 miljoen lagere lasten en € 2,5 miljoen lagere baten. De bedragen zijn de tegenhangers van de afwijking op de gerealiseerde baten en lasten op de projecten. De verschillen zijn te verklaren door ontwikkelingen binnen de hierna vermelde grondexploitaties.
De Tuinen van Aalsmeer Lagere lasten € 267.000, lagere baten € 84.000, neutraal met balans De Tuinen van Aalsmeer is een complex project met meerdere deelgebieden en exploitaties. In deze toelichting worden daarom de meest belangrijkste afwijkingen toegelicht. De verwervingskosten voor het actieve deel zijn nagenoeg zoals begroot en € 40.000 lager dan geraamd. Er hebben zich wel twee wijzigingen voorgedaan die tegen elkaar wegvallen. Dit komt deels door een verwerving welke was begroot in het faciliterende deel vanuit de exploitatiebijdrage. Hiertegenover staat een verwervingspost die deels kon vrijvallen.
60
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Voor de civiele werken zijn € 300.000 minder kosten gemaakt. Belangrijkste oorzaak zijn deels doorgeschoven saneringskosten. De plankosten zijn circa € 120.000 hoger dan geraamd. Dit komt door moeizame onderhandelingen over grondwaardes en bijdragen. Maar ook door versnelling in één van de deelgebieden. De opbrengsten zijn € 84.000 lager dan geraamd. Dit komt doordat de huuropbrengsten niet meer binnen het project gerealiseerd worden. Graaf Willemlaan 1-3 Lagere lasten € 82.000, neutraal met balans In 2021 is nader onderzoek verricht naar de haalbaarheid van het plan van een initiatienemer voor een gezondheidscentrum en woningen. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het plan zowel ruimtelijk als financieel niet haalbaar is. De initiatiefnemer is hierover door het college geïnformeerd en het proces is daarmee stopgezet. In 2022 wordt het project afgehecht. Herenweg 61/99 Lagere lasten € 93.000, neutraal met balans Een deel van de geraamde planproducten is al uitgevoerd binnen het grote bestemmingsplan Kudelstaart. Daarom zijn de plankosten € 93.000 lager. Hornmeer Ophelialaan Thijsselaan Lagere lasten € 64.000, neutraal met balans Bij de aanvraag voor ontheffing van de wet natuurbescherming zijn aanpassingen in het plangebied uitgevoerd. De plankosten voor met name de startnotitie worden nu verwacht in 2022.
Hornmeer Meervalstraat Roerdomplaan (winstneming € 493.000 nadelig) Lagere lasten € 629.000, lagere baten € 2.4 miljoen, neutraal met balans. Lager positief resultaat € 493.000 In 2021 is nog geen overeenstemming met de koper bereikt over de grondlevering. De inkomsten van € 2,4 miljoen schuiven door naar 2022. Door het uitblijven van de overeenstemming zijn minder voorbereidende kosten gemaakt. De plankosten (€ 330.000) en kosten voor sloop/bouw/woonrijp maken (€ 290.000) schuiven ook door. Ook kon nog geen winst genomen worden (€ 493.000) en is de storting in de reserve Bovenwijks van € 77.000 niet gebeurd. VVA terrein Hogere lasten € 89.000, neutraal met balans. Hogere winstneming € 23.000; invloed op rekeningresultaat Op het VVA-terrein zijn de gronden bouwrijp gemaakt en is gestart met de bouw van de woningen. Er zijn meer kosten gemaakt omdat de uitvoering van deze werkzaamheden sneller verloopt dan gepland. Daarnaast is voor € 30.000 extra aan onvoorziene kosten gemaakt vanwege kabels en leidingen voor het bouwrijp maken. Deze extra kosten hebben geen invloed op het resultaat door aan de andere kant lagere plankosten. 5.2 Wonen en bouwen (voordeel € 31.000) Dwangsommen (nadeel lasten € 30.000 en voordeel baten € 15.000) Het beleid is dat verbeurde dwangsommen in principe worden ingevorderd. In 2021 is een dwangsom van € 15.000 opgelegd.
Gemotiveerde verzoeken tot verlaging van de dwangsom of de solvabiliteit van de overtreder zijn bijvoorbeeld redenen waarom invordering niet of slechts gedeeltelijk plaatsvindt. De voorziening dubieuze debiteuren is verhoogd met € 30.000, zodat in de voorziening hetzelfde bedrag is gereserveerd als het saldo openstaande dwangsommen.
Jaarstukken 2021
61
Gemeente Aalsmeer
Proceskostenvergoeding (voordeel baten € 15.000) Het hof heeft uitspraak gedaan in het hoger beroep van een bedrijf inzake de civiele procedure. Het hof heeft alle vorderingen afgewezen en de gemeente op alle punten in het gelijk gesteld. Ook is het bedrijf veroordeeld tot een proceskostenvergoeding van in totaal € 15.332. Huisvesting arbeidsmigranten budgetoverheveling (budgettair neutraal) Eind 2020 heeft Aalsmeer € 450.450 aan subsidie ontvangen voor de verbetering van de huisvesting van arbeidsmigranten. In het eerste kwartaal van 2021 is een programma gemaakt voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Voor een deel van de activiteiten kan subsidie worden verkregen. Beoogd was in 2021 € 250.000 te besteden. Bij de 2e bestuursrapportage 2021 is € 210.000 naar 2022 overgeheveld. Op 7 december 2021 heeft het college van B&W de "Beleidsregels subsidie huisvesting arbeidsmigranten" vastgesteld. De ambtelijke inzet mag niet ten laste van de ontvangen subsidie worden gebracht omdat deze al waren gedekt in de gemeentelijke begroting. Het resterende bedrag van € 40.000 wordt ook overgeheveld naar 2022. Omgevingsvergunningen( voordeel lasten € 31.000) De legesinkomsten en de hiermee samenhangende lasten worden begroot op basis van (project)ontwikkelingen en verwachte vergunningaanvragen. Daarbij zit altijd een risico, hetgeen de gemeente niet zelf kan beïnvloeden.
Marktontwikkelingen, het tempo van de aanvrager zelf, economische omstandigheden (COVID-19), etc. hebben invloed op of en wanneer een project daadwerkelijk tot een realisatiefase komt. Bovendien kan de gemeente alleen op basis van een inschatting van het initiatief een raming maken van de leges, terwijl een exact bouwplan nog niet bekend is. Er zijn drie meer aanvragen binnengekomen dan was voorzien en de kosten voor vergunningverlening, ad. € 30.000 van deze aanvragen worden verwerkt in 2021 en de baten niet, overeenkomstig de vastgestelde werkwijze. Bij grote projecten vanaf € 500.000 wordt er op basis van een vastgestelde aanname een reservering gemaakt voor de te verwachten kosten met betrekking tot het noodzakelijke toezicht op die grote projecten, inclusief de constructieve toets. Op basis van nacalculatie worden deze projecten “afgerekend” nadat deze projecten zijn afgerond. In 2021 zijn de lasten lager doordat in het verleden een te hoog bedrag is gereserveerd voor het toezicht voor afgesloten projecten. Dit leidt tot een voordeel van € 61.000. Bij de invoering van de omgevingswet wordt beoordeeld of de huidige systematiek voldoet en wellicht vereenvoudigd kan worden.
Reservemutaties (voordeel € 653.000) Mutatie reserve bovenwijkse voorzieningen (voordeel toevoeging € 41.000) De toevoeging aan de reserve voor bovenwijks hangt samen met de exploitatiebijdragen op de diverse projecten. Als de exploitatiebijdrage ontvangen wordt, wordt de toevoeging gedaan. De exploitatiebijdragen voor bovenwijks zijn € 41.000 lager. Hierdoor is de toevoeging aan de reserve bovenwijks ook € 41.000 lager. Mutatie reserve grondexploitaties (voordeel toevoeging € 393.000) De toevoeging aan de reserve grondexploitaties hangt samen met de tussentijdse winstnemingen op de diverse projecten. Als de tussentijdse winst genomen wordt, wordt de toevoeging gedaan. De winsten zijn € 393.000 lager. Hierdoor is de toevoeging aan de reserve grondexploitaties ook € 393.000 lager.
62
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Mutatie reserve Uiterweg (voordeel toevoeging € 230.000) De toevoeging aan de reserve Uiterweg hangt samen met de vereveningsbijdragen op de diverse projecten aan de UIterweg. Deze vereveningsbijdragen worden toegevoegd of onttrokken aan de bestemmingsreserve Uiterweg. Hiertoe is besloten is bij het vaststellen van de structuurvisie Uiterweg in 2015. De in de begroting opgenomen storting betreft het Marinapark. De besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden door de raad. Daarom is geen storting van € 230.000 gedaan. Overige begrotingsafwijkingen < € 40.000 (nadeel € 11.000)
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Ruimtelijke ontwikkeling, projecten en grondexploitaties zijn Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Green Park Aalsmeer gebiedsontwikkeling B.V. betrokken. Voor aanvullende informatie over deze partijen wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Jaarstukken 2021
63
Gemeente Aalsmeer
2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid Missie 2019 - 2022 Besturen is vooruit denken. We realiseren ons dat Aalsmeer ook in de toekomst haar eigen identiteit wil behouden, maar wij willen ook samenwerken met anderen. Dat zijn uitdagingen waar wij samen met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en onze partners in de regio het gesprek over willen aangaan. Samen gaan wij de toekomst van onze mooie gemeente vormgeven. Basis voor onze samenwerking met de gemeenteraad is het raadsprogramma met gezamenlijke uitgangspunten, kernwaarden en belangrijke thema’s. Daarbij willen wij een actieve wisselwerking tussen raad en college over hoe wij willen participeren met verschillende groepen in de samenleving. Wij willen aansluiting houden met de samenleving, inwoners en ondernemers door hen zo vroeg mogelijk te betrekken bij nieuwe ontwikkelingen, ruimte geven voor eigen initiatieven, maar ook duidelijk zijn over verwachtingen. Zo willen wij bouwen aan verbinding en vertrouwen tussen samenleving en gemeentebestuur.
2.6.1 Veiligheid, handhaving en crisisbeheersing Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Wat willen we bereiken in 2018-
Wat gaan we daarvoor doen in 2021?
Type
2022? 1. Voorkomen en bestrijden van
2021-1.1 Inzetten handhavingsknooppunt Aalsmeer voor Uitvoering
georganiseerde criminaliteit in de
opsporing van (georganiseerde) criminaliteit op
sierteeltsector
voornamelijk bedrijventerreinen.
2. Inzetten op problematiek
2021-2.1 Aanpak illegale en/of overbewoning door
arbeidsmigranten
arbeidsmigranten.
3. Voorkomen jeugdoverlast en
2021-3.1 Aanpak alcoholmisbruik, lachgas e.d.
Uitvoering
2021-3.2 Inzetten op jeugdoverlast op/rond het water
Uitvoering
Uitvoering
jeugdcriminaliteit
(Westeinderplassen).
4. Handhaven openbare orde en
2021-4.1 Handhaving veiligheid varend verkeer/recreatie Uitvoering
veiligheid in en rondom het water
op en rond het water.
2021-4.2 Aanpak overlast/criminaliteit op Westeinder
Uitvoering
eilanden.
5. Inzetten op woonfraude, hennepteelt, 2021-5.1 Uitvoeren acties Integraal Veiligheidsplan. inbraken/HIC-crimes, personen met verward gedrag
Status: 'A' = aanvullende toelichting
64
Jaarstukken 2021
Uitvoering
Status
Gemeente Aalsmeer
Actuele bestuurlijke actiepunten Omschrijving
Type
2021-1. Opstellen jaarrapportage VTH 2020
College
2021-2. Actualiseren Algemene Plaatselijke Verordening Aalsmeer
Raad
2021-3. Consultatie jaarstukken Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland
Raad
Status
A
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Nummer
Aanvullende toelichting
2021-2
Voorbereiding gestart in 4e kwartaal. In januari 2022 in raad behandeld.
2.6.2 Dienstverlening burger Actuele bestuurlijke actiepunten Status
Omschrijving
Type
2021-1. Een chatfunctie introduceren op de gemeente website om toegang te krijgen tot
Uitvoering
A
de service van publieksinformatie. Status: 'A' = aanvullende toelichting
Nummer
Aanvullende toelichting
2021-1
de chatfunctie is uitgesteld tot de nieuwe website is opgeleverd.
Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Wat willen we bereiken in 2018-
Wat gaan we daarvoor doen in 2021?
Type
Status
1. Vergroten van de digitale
2021-1.1 De aanvragen van alle producten worden
Uitvoering
A
dienstverlening voor de burger.
online ondersteund waardoor voortgang online is te
2. De telefonische dienstverlening
2021-2.1 Het klantcontact (volg)systeem verder uitrollen Uitvoering
A
optimaliseren.
binnen de organisatie. Hierdoor ontstaat op basis van de
2022?
volgen.
contacten een integraal klantbeeld.
3. Verbeteren van de digitale
2021-3.1 Doorontwikkelen webcare team binnen het
Jaarstukken 2021
Uitvoering
A
65
Gemeente Aalsmeer
communicatie met burgers en
KCC. Het introduceren van een chat-functionaliteit op de
ondernemers.
website.
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Nummer actiepunt
Aanvullende toelichting
2021-1.1
Via de website Aalsmeer.nl kunnen inwoners bij de digitale producten van de afdeling Publiekszaken in 2021 volgen in de Mijn Aalsmeer omgeving.
2021-2.1
Teams maken gebruik van terugbelnotities van de klant aan hun medewerkers. Zij handelen deze af in het klantcontact systeem (KCS) en vullen daarmee het klantbeeld aan.
2021-3.1
de chatfunctie is uitgesteld tot de nieuwe website is opgeleverd.
2.6.3 Communicatie Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Wat willen we bereiken in 2018-
Wat gaan we daarvoor doen in 2021?
Type
Status
1. Verbeteren/vernieuwen van de
2021-1.1 Uitbreiding digitale communicatie en
Uitvoering
A
digitale communicatie
bijbehorende formatie.
Uitvoering
A
2022?
2021-1.2 Uitbreiding webcare en bijbehorende formatie.
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Nummer actiepunt
Aanvullende toelichting
2021-1.1
Het betreft hier echter incidentele middelen
2021-1.2
Het betrof hier echter incidentele middelen.
66
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2021
Rekening 2021
Saldo
Programma
2020 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2021
6.4 Bestuur
-1.514
-2.114
2.330
210
-2.120
2.246
205
-2.041
79
-262
-330
826
337
-489
832
431
-402
88
6.1 Crisisbeheersing en brandweer
-1.343
-1.385
1.405
0
-1.405
1.419
0
-1.419
-14
6.1 Openbare orde en veiligheid
-1.651
-1.665
1.773
31
-1.742
1.673
23
-1.649
93
Totaal saldo van baten en lasten
-4.770
-5.493
6.333
578
-5.755
6.170
659
-5.510
245
Resultaat
-4.770
-5.493
6.333
578
-5.755
6.170
659
-5.510
245
6.2 Burgerzaken
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 6.4 Bestuur (voordeel € 79.000) Burgemeester en Wethouders (voordeel lasten € 93.700) Door onder andere de Covid-19 pandemie is van het collegebudget nieuw beleid € 41.700 en van de overige budgetten € 52.000 niet besteed. Door de Covid-19 pandemie zijn er minder reis- en verblijf- en opleidingskosten gemaakt en vallen de vergoedingen lager uit dan begroot. Griffie (voordeel € 30.000) De functie van raadsadviseur is structureel parttime ingevuld (0,8 VTE) en door het iets later invullen van de nieuwe functie raadscommunicatie adviseur leidt dit tot een voordeel van € 30.000 op de salarissen van de Griffie. Voorziening Pensioen voormalig-wethouders (nadeel € 53.000) Bij het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd, maakt een ex wethouder aanspraak op APPAouderdomspensioen. De gemeente Aalsmeer heeft ervoor gekozen om de ontvangen belegging (€ 205.000) te storten de voorziening pensioen voormalig wethouders. De uitvoering van de uitkering ouderdomspensioen is belegd bij een derde partij. In 2021 is € 20.600 uitgekeerd aan pensioen en zijn er € 3.500 uitvoeringskosten in rekening gebracht. Daarnaast heeft eind 2021 A.S.R. -als rechtsopvolger van Loyalis- haar Appa-dienstverlening beëindigd. Onderdeel van de uitvoering door A.S.R.
was het Kapitaalplan Appa, waarin de gemeente een beleggingstegoed opbouwde om te voldoen aan toekomstige pensioenverplichtingen. Sinds 1 januari 2022 kan daaraan geen geld meer worden toegevoegd. De berekende waarde van de toekomstige pensioenverplichting op 31 december 2021 heeft geleid tot een extra storting van € 53.000 Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 12.700 en nadeel baten € 5.000) worden niet nader toegelicht.
Jaarstukken 2021
67
Gemeente Aalsmeer
6.2 Burgerzaken (voordeel € 88.000) Leges en rijksafdrachten burgerzaken (nadeel lasten € 46.000 en voordeel baten € 94.000) De legesinkomsten vallen hoger uit dan begroot door onder andere een inhaalslag c.q. toename op het gebied van aanvragen reisdocumenten. Een toename van het aantal uitgegeven reisdocumenten leidt ook tot hogere rijksafdrachten (nadeel op de lasten). Verkiezingen (voordeel lasten € 32.000) De tweede kamer verkiezingen zijn georganiseerd met inachtneming van alle (extra) veiligheidsmaatregelen, ook op het gebied van Corona, maar dankzij een strakke organisatie en coördinatie is er € 32.000 minder besteed dan begroot. Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 8.000 ) worden niet nader toegelicht. 6.1 Openbare orde en veiligheid (voordeel € 93.000) Ondermijning (voordeel € 55.000) Budgetoverheveling Voor ondermijning is een meerjarig budget in het derde kwartaal van 2021 beschikbaar gekomen. Voor 2021 was dit € 150.000, waarvan € 90.000 reeds is overgeheveld naar 2024. Er is gebleken dat de voorbereiding op projecten op dit gebied meer tijd nodig heeft en de personele invulling niet eenvoudig is, waardoor een beperkte inzet heeft plaatsgevonden. Inmiddels is de personele invulling per 1 januari 2022 geregeld. Voorgesteld wordt om ook dit restant van € 55.000 over te hevelen naar 2024.
Handhaving Waterfront (voordeel € 40.000) De minder warme zomer in 2021 heeft nauwelijks tot inhuur van beveiligers of extra inzet van handhaving geleid en is het budget zeer beperkt aangesproken. Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 6.000 en nadeel baten € 8.000) worden niet nader toegelicht.
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Bestuur, bevolking en veiligheid zijn betrokken: Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, Vervoerregio Amsterdam en Amstelland- en Meerlandenoverleg. Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
68
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
2.7 Overhead Inleiding Het BBV schrijft voor dat de overhead op een separaat programma wordt begroot en daarmee ook een apart overzicht wordt opgenomen met de baten en lasten van de overhead. De programma’s bevatten daarmee alleen de baten en lasten van het primaire proces, dat wil zeggen: die onderdelen van de bedrijfsvoering die alleen c.q. direct voor de uitvoering van de desbetreffende taken en activiteiten worden ingezet. Ter wille van een uniforme verantwoording in alle gemeenten is een eenduidige afbakening van belang van enerzijds de kosten die verband houden met het primaire proces en anderzijds de kosten die gerekend worden tot de overhead. Daartoe geeft de regelgeving een uitvoerige en gedetailleerde omschrijving van wat er valt onder het taakveld “0.4 Ondersteuning” binnen dit programma. Samengevat gaat het bij overhead om de volgende zaken: a. b. c. d.
leidinggevenden en managementondersteuning in het primair proces, de financiële functie, P&O/HRM, de inkoopfunctie,
e. f. g. h. i.
de communicatiefunctie, juridische zaken, ICT, bestuurszaken en bestuursondersteuning facilitaire zaken en huisvesting (incl. post en archief).
In de uitwerking van toerekening van overhead is conform onze financiële verordening gekozen deze te bepalen als percentage van de directe ambtelijke capaciteitsinzet. Als generieke sleutel komt de ambtelijke capaciteit het meest in aanmerking, aangezien er een significante correlatie is tussen de omvang van de directe ambtelijke capaciteit en de omvang van de (ondersteunende) overhead. Ten slotte sluit deze keuze het meeste aan bij de techniek die het CBS op macroniveau hanteert. Het percentage wordt op begrotingsbasis berekend en gedurende het jaar niet aangepast. De toerekening van de overhead vindt plaats naar de grondexploitaties. Voor het bepalen van kostendekkendheid van lokale heffingen wordt extracomptabel overhead toegerekend. Daartoe worden de netto-overheadkosten (€ 8,6 miljoen) uitgedrukt in een percentage van de totale directe ambtelijke capaciteitsinzet (€ 11,2 miljoen). Dit leidt tot een overheadpercentage van afgerond 76% conform de volgende berekening: Saldo taakveld Overhead (0.4) Totale (netto toegerekende) overheadkosten Opslagpercentage:
€ 11,610 miljoen (a) € 8,566 miljoen (b) 74% (b/a)
Jaarstukken 2021
69
Gemeente Aalsmeer
Financieel overzicht bedrag x € 1.000 Programma
Rekening
Begroting 2021
2020 Primitief
Lasten
Rekening 2021
Baten
Saldo
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2021
7.1 Ondersteuning organisatie
-11.544
-8.796
11.748
0 -11.748
11.879
270
-11.610
139
Totaal saldo van baten en lasten
-11.544
-8.796
11.748
0 -11.748
11.879
270
-11.610
139
222
0
0
202
0
328
328
126
-11.322
-8.796
11.748
202 -11.546
11.879
598
-11.282
265
Reservemutatie Resultaat
202
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 7.1 Ondersteuning organisatie (voordeel € 139.000) Vrijval voorziening voormalig personeel (voordeel baten € 253.000) Vanwege het snel(ler) vinden van nieuw emplooi, wordt minder gebruik gemaakt van de voorziening voormalig personeel hetgeen heeft geleid tot een vrijval van de voorziening voormalig personeel met € 253.000. Nieuwe CAO (nadeel lasten € 41.000) In overeenstemming met de indexatie zoals die contractueel is afgesproken met de gemeenten Amstelveen is de CAO stijging van december verwerkt. Dit zorgt voor een extra nadeel van de lasten van € 41.000. Vernieuwde samenwerking AA (nadeel lasten € 90.000) In 2021 zijn na een intensief proces nieuwe samenwerkingsafspraken met de gemeente Amstelveen tot stand gekomen. Met de overdacht van een aantal strategische en ondersteunende taken aan Aalsmeer wordt in 2022 een ambtelijke kernorganisatie Aalsmeer ingericht. Voornoemde heeft geleid tot hogere lasten door het inwinnen van (externe) expertise en ondersteuning op dit gebied. Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel baten € 17.000) worden niet toegelicht.
Reservemutaties (voordeel € 126.000) Reservemutatie Gemeentebrede bedrijfsvoering (voordeel baten € 126.000) De bedrijfsvoeringskosten (met betrekking tot projectmanagement, toezicht, administratie) voor het project Waterfront zijn in de begroting opgenomen in het kredietbedrag, en zijn niet apart begroot via Programma 7. De werkelijke bedrijfsvoeringkosten zijn wel geheel via Programma 7 verantwoord. Dit levert een verschil op van € 162.000, wat gecompenseerd wordt door hetzelfde (maar dan nadelige) verschil bij de reservemutaties op Programma 4. Daarnaast zijn een aantal projecten uit het programma buitenruimte doorgeschoven naar 2022 (zie bijlage MPP) waardoor ook de werkelijke bedrijfsvoeringskosten in 2021 lager zijn dan begroot (€ 36.000).
70
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
2.8 Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald programma. Niet vrij besteedbare middelen, zoals bijvoorbeeld specifieke uitkeringen en rioolen afvalstoffenheffing (retributies), worden rechtstreeks verantwoord op de programma’s ter dekking van de betreffende kosten. Algemene dekkingsmiddelen bestaan voor het grootste deel uit de uitkering gemeentefonds en uit de algemene belastingen. Naast deze inkomenscomponenten ontvangt de gemeente uit haar deelnemingen en uitgezette middelen dividend en rente. Hieronder volgt een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Daarna worden de onderdelen kort toegelicht.
Financieel overzicht bedrag x € 1.000 Programma
Rekening
Begroting 2021
2020 Primitief
Rekening 2021
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2021
8.1 Treasury
28.614
132
-8
218
226
21
315
294
69
8.1 OZB Woningen
5.097
5.248
445
5.615
5.170
406
5.652
5.246
76
8.1 OZB Niet woningen
2.310
4.472
128
4.753
4.625
128
4.771
4.643
18
8.1 Belastingen overig
1.725
1.751
43
1.794
1.751
45
1.809
1.764
13
8.1 Algemene uitkering en overige
36.926
36.545
0
38.978
38.978
0
39.514
39.514
536
8.1 Overige baten en lasten
838
-750
299
810
512
45
1.114
1.069
558
8.1 Vennootschapsbelasting (VPB)
-12
0
11
0
-11
11
0
-11
0
Totaal saldo van baten en lasten
75.498
47.399
917
52.168
51.251
655
53.174
52.519
1.268
600
0
3.375
3.959
584
3.375
4.188
813
230
76.099
47.399
4.292
56.127
51.835
4.030
57.363
53.333
1.498
uitkeringen Gemeentefonds
Reservemutatie Resultaat
Belangrijkste begrotingsafwijkingen 8.1 Treasury (voordeel € 69.000) Beleggingen en deelnemingen (voordeel baten € 77.000) De verbonden partij de Meerlanden Holding N.V. heeft om de financiële robuustheid te vergroten in de aandeelhoudersvergadering besloten om de kapitaalstructuur aan te passen. Voor de gemeente Aalsmeer levert dit incidenteel, door de verkoop van aandelen, in 2021 een voordeel op van € 34.000. Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (nadeel lasten € 29.000 en voordeel baten € 20.000) worden niet toegelicht.
Jaarstukken 2021
71
Gemeente Aalsmeer
8.1 OZB woningen (voordeel € 76.000) Betreffen diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel lasten € 39.000 en voordeel baten € 37.000) en worden niet nader toegelicht. 8.1 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (voordeel € 536.000) Decembercirculaire (voordeel € 533.000) De actuele raming 2021 is gebaseerd op de septembercirculaire 2021. De uitkomsten daarvan zijn meegenomen in de tweede bestuursrapportage 2021. De financiële gevolgen van de decembercirculaire 2021 voor het verslagjaar 2021 konden niet meer in 2021 ter besluitvorming worden voorgelegd en verwerkt in de begroting 2021. Via een raadsbrief is over de financiële gevolgen voor 2021 gecommuniceerd: na de septembercirculaire 2021 zijn aantallen in de maatstaven gewijzigd en voor Aalsmeer betekent dit een aanvullende uitkering van ca. € 180.000. Daarnaast is ter compensatie van gevolgen van corona ca. € 119.000 extra uitgekeerd. Verder is sprake van een incidenteel voordeel over oude jaren van € 25.000. Tot slot is in verband met taakmutaties ca. € 209.000 extra uitgekeerd, wat in 2021 niet meer besteed kon worden en daarom via resultaatbestemming 2021 wordt overgeheveld naar 2022. Diverse begrotingsafwijkingen kleiner dan € 40.000 (voordeel baten € 3.000) worden niet toegelicht.
8.1 Overige baten en lasten (voordeel € 558.000) Compensatie inkomstenderving corona Rijk (Voordeel baten € 304.000) Vanuit het Rijk kunnen gemeenten aanspraak maken op compensatie inkomstenderving als gevolg van corona. De compensatie betreft voor Aalsmeer de volgende groepen: Groep 1: Toeristenbelasting, parkeerbelastingen en kwijtscheldingen Groep 2: Marktgelden, havengelden, leges burgerzaken en leges bouwen en wonen Groep 3: Evenementenleges Voor groep 1 was vaststelling van de compensatie inkomstenderving pas mogelijk als de raad de definitieve opbrengsten toeristenbelasting 2020 ‘accordeert’ middels besluitvorming bij de 2e Bestuursrapportage 2021. Op basis hiervan heeft het Rijk beoordeeld welk bedrag als compensatie inkomstenderving voor groep 1 wordt toegekend. Op 18 december 2021 is dit bedrag vastgesteld op € 304.000 en als baten verwerkt. Dit bedrag wordt bij de meicirculaire 2022 ontvangen. Voor de groepen 2 en 3 was de vaststelling reeds in augustus 2021 € 810.000. Dit bedrag was als begrotingswijziging verwerkt in de 2e Bestuursrapportage 2021 en in december 2021 ontvangen. Overige lasten (voordeel lasten € 254.000) Verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de totale kostenverhogende BTW van de dienstverleningsbijdrage centraal wordt geraamd op taakveld overige baten en lasten. De realisatie wordt op de verschillende programma's geboekt.
Daarnaast heeft de geraamde stelpost taakmutaties niet tot uitgaven geleid op programma 8. Reservemutaties (voordeel € 230.000) Vanuit het lokaal corona noodfonds zijn er na het moment van opstellen van de 2e bestuursrapportage 2021 nog € 230.000 aan toekenningen gedaan. Hetgeen resulteert in een hogere onttrekking aan de algemene reserve van € 230.000. Zie voor meer informatie over de aanwending van het lokaal corona noodfonds de paragraaf Corona.
72
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Verbonden partijen Bij de realisering van de doelstellingen van programma Algemene Dekkingsmiddelen zijn betrokken: Ambtelijke samenwerking Aalsmeer en Amstelveen, Samenwerking belastingen Amstelland-Meerlanden, De Meerlanden Holding N.V., Bank Nederlandse Gemeenten N.V. en Stedin Groep. Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Jaarstukken 2021
73
Gemeente Aalsmeer
3 Paragrafen
Jaarstukken 2021
75
Gemeente Aalsmeer
3.1 Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen bevat, conform het BBV, een overzicht van de inkomsten, het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. In de Gemeentewet en in een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen. De Raad bepaalt tot invoering, wijziging of intrekking van de gemeentelijke belastingverordening. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. De gemeente Aalsmeer kende in 2021 de volgende belastingen: onroerende-zaakbelastingen, roerende- zaakbelasting, forensenbelasting, (water)toeristenbelasting, hondenbelasting, reclamebelasting en precariobelasting. De mogelijkheid tot het heffen van precariobelasting op kabels en leidingen van nutsvoorzieningen is vanaf 2022 van Rijkswege afgeschaft. Retributies Retributies zijn heffingen waarbij een bepaalde vergoeding wordt betaald voor een specifieke dienst. De gemeente Aalsmeer kent de volgende retributies: afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, marktgeld en grafrechten. Grafrechten zijn onderverdeeld in lijkbezorgingsrechten, zoals inkopen eigen graf, begraving, gebruik aula en dergelijke en onderhoudsrechten begraafplaats.
De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de geraamde en daadwerkelijk gerealiseerde inkomsten lokale heffingen 2021. Daarnaast wordt inzicht gegeven in het beleid dat de gemeente heeft gehanteerd voor de bepaling van de hoogte van de heffingen 2021, wordt een uiteenzetting per belasting en heffing gegeven en worden de belangrijkste gegevens vergeleken met die van omliggende gemeenten. De paragraaf wordt afgesloten met een overzicht van de belangrijkste kerngegevens.
Inkomsten lokale heffingen In 2021 is € 22,6 miljoen ontvangen aan belastingen en retributies en daarmee maken deze inkomsten circa een kwart uit van de totale gemeentelijke baten. Gemeten naar de financiële omvang bepalen de onroerende zaak belastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing met afgerond 75% een groot deel van de lokale heffingen.
76
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
x € 1.000
Soort lokale heffing
Werkelijk Begroting na 2020 wijziging 2021
Werkelijk 2021
Verschil 2021
Belastingen OZB-eigenaren woningen
5.444
5.569
5.616
46
OZB-eigenaren niet -woningen
2.452
2.060
2.076
16
OZB gebruikers niet - woningen
1.947
2.693
2.695
2
Roerende zaak belasting
63
53
67
14
Forensenbelasting
45
48
111
64
Verblijfsbelasting
362
200
239
39
Waterverblijfsbelasting
93
131
144
13
Hondenbelasting
110
132
112
-20
Reclamebelasting
99
94
110
16
Precariobelasting
1.513
1.516
1.519
3
12.127
12.496
12.689
194
Afvalstoffenheffing
3.538
3.639
3.669
30
Rioolheffing
2.835
2.845
2.971
126
7
22
16
-6
Lijkbezorgingsrechten
270
309
264
-45
Onderhoudsrechten begraafplaats
243
230
240
10
2.245
2.709
2.774
65
9.139
9.753
9.933
180
Totaal inkomsten lokale heffingen
21.266
22.249
22.622
373
Kortingen OZB- maatregel Corona
1.948
0
0
0
Totaal kortingen
1.948
0
0
0
Daadwerkelijke heffing aan inwoners en bedrijven
19.318
22.249
22.622
373
Retributies
Marktgeld
Leges
Compensatie woonlasten
Jaarstukken 2021
77
Gemeente Aalsmeer
In onderstaande grafiek is de gerealiseerde verdeling procentueel weergegeven:
Lokale lastendruk Om een indruk te geven van de ontwikkeling van de Aalsmeerse tarieven worden deze vergeleken met andere gemeenten. Voor de vergelijking met omringende gemeenten is gebruikgemaakt van de Atlas van de lokale lasten 2021 opgesteld door het COELO. De afgelopen jaren is Aalsmeer sterk gestegen in de COELO-atlas. Dit is onder meer het gevolg van de eerder gebruikte systematiek voor de bepaling van het OZB-tarief. Hierbij werden de sterke stijgingen van de waarde van het onroerend goed niet meegenomen in de bepaling van het OZB-tarief. De aanslagen OZB stegen hierdoor sterker dan van de meeste gemeenten, die met de stijging van het onroerend goed wel rekening hielden. Om de sterke stijging van de OZB enigszins te temperen werd één vast bedrag “Compensatie woonlasten” als negatief bedrag opgenomen. Door deze afwijkende systematiek werd de belastingdruk van Aalsmeer moeilijker vergelijkbaar met andere gemeenten. Vanaf 2020 is een systematiek gebruikt voor de vaststelling van het OZB-tarief, waardoor de belastingdruk beter is te vergelijken met andere gemeenten. Nadeel van het breken met de oude systematiek is dat Aalsmeer éénmalig sterker stijgt in de COELO atlas in vergelijking met andere gemeenten. Nummer 1 in de COELO-atlas heeft de laagste woonlasten.
78
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Jaar
Plaats
Aantal gemeenten (deelnemers COELO)
2021
273
370
2020
305
377
2019
275
372
2018
181
387
Voor 2021 bedroegen de gemiddelde Aalsmeerse woonlasten (meerpersoonshuishoudens) € 891, dat was voor 2020 € 880. Het landelijk gemiddelde 2021 bedroeg € 813 dat was € 776 voor 2020. Bij de behandeling van de kadernota 2021 is de motie “Richtinggevend Actie Pakket van de Raad” (RAP Raad) aangenomen. In 2021 is onderzoek gedaan naar de mogelijke uitbreiding van de invoeringsmogelijkheden van gemeentelijke belastingen en heffingen zoals baatbelasting, vermakelijkhedenretributie, liggeld boten belastingheffing van dagtoeristen en andere mogelijkheden, waarbij als uitgangspunt geldt dat “de gebruiker betaalt”. In de programmabegroting 2022 is teruggekomen op dit onderzoek (pagina 78). In het kort samengevat blijkt uit dit onderzoek dat het mogelijk is een vermakelijkheden retributie in te gaan voeren en dat het OZB tarief niet-woningen in vergelijking met omliggende gemeente laag is. De ontwikkeling van de belastingdruk van Aalsmeer in vergelijking tot de regiogemeenten wordt schematisch als volgt weergegeven:
Jaarstukken 2021
79
Gemeente Aalsmeer
Vergelijking met regiogemeenten De ontwikkeling van de belastingdruk van Aalsmeer in vergelijking tot de regiogemeenten wordt schematisch als volgt weergegeven: Woonlasten eigenaar / bewoner woning
2018
2019
2020
2021
Aalsmeer
737
830
880
891
Amstelveen
703
720
756
784
Amsterdam
581
645
656
761
Diemen
772
783
815
834
Haarlemmermeer
717
836
759
809
Ouder-Amstel
732
823
844
887
Uithoorn
788
819
841
858
Kaag en Braassem
860
884
891
954
Nieuwkoop
881
915
952
966
Beleid van de lokale heffingen Belangrijkste uitgangspunten voor het gemeentelijk tarievenbeleid van 2021 zijn geweest: daar waar wettelijk toegestaan het toepassen van een jaarlijkse indexering; het hanteren van maximaal kostendekkende tarieven; terughoudendheid ten aanzien van verhoging van de totale lokale lastendruk. Indexering In 2021 is voor de vaststelling van de belastingtarieven rekening gehouden met een indexering van 2,75%, uitgezonderd de precarioheffing kabels en leidingen. Voor de retributies geldt dat de inkomsten van de heffingen niet hoger mogen zijn dan de geraamde kosten. Indexatie kan dan alleen plaatsvinden als dit uit kostenontwikkeling blijkt. Voor 2021 is hierdoor de rioolheffing niet verhoogd. Kostendekkende tarieven retributies Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid op begrotingsbasis. Alle kosten die toegerekend kunnen worden, worden doorvertaald in de verschillende tarieven. Afwijkingen die op jaarrekeningbasis ontstaan worden betrokken bij de vaststelling van toekomstige tarieven. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing loopt dit via de egalisatievoorzieningen. Voor de overige tarieven loopt dit via de algemene middelen. Toerekening van overhead Op basis van wetgeving (BBV) moet de overhead op consistente wijze aan de tarieven worden toegerekend.
Aalsmeer heeft als uitgangspunt toerekening van de overhead aan de tarieven op basis van de directe ambtelijke capaciteit. Dit is vastgelegd in de financiële verordening Aalsmeer 2017 van 9 februari 2017. Concreet betekent dit, dat de totale overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale directe ambtelijke capaciteitsinzet. Dit levert een overheadpercentage op dat in alle kostenopstellingen voor tariefberekeningen wordt gehanteerd. Het overheadpercentage wordt op begrotingsbasis berekend en niet aangepast op basis van de realisatie in de jaarrekening. Het overheadpercentage 2021 bedraagt 74%.
80
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Per belasting/heffing worden de volgende onderwerpen beschreven: het gemeentelijk beleid ten aanzien van de heffing;
een overzicht van de tarief ontwikkeling van de belangrijkste heffingen over de laatste jaren, inclusief het gehanteerde tarief in 2021; een vergelijking met de tarieven die zijn gehanteerd in de regio (indien relevant); de mate van kostendekkendheid op jaarrekening basis (indien relevant).
Onroerende zaakbelasting (OZB) De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastinginkomsten. De onroerendezaakbelastingen bestaan uit een belasting voor het eigendom (woningen en niet-woningen) en voor het gebruik van niet-woningen. In het geval van een woning krijgt alleen de eigenaar van de woning een aanslag OZB. In 2005 is de OZB-belasting afgeschaft voor het gebruik van woningen. Tarieven 2021 Grondslag voor de OZB is vastgestelde WOZ-waarde op basis van de Wet Waardering onroerende zaken, Wet WOZ. Voor belastingjaar 2021 is de waardepeildatum 1 januari 2020. Voor de tariefbepaling 2021 is conform de begroting 2021 gebruikt het indexeringspercentage van 2,75% en is uitgegaan van een waardestijging voor de woningen van 6% en voor de niet-woningen 1%. In vergelijking met omliggende gemeenten heeft Aalsmeer een laag tarief voor niet-woningen.
Tariefontwikkeling in % OZB ten behoeve van
2018
2019
2020
2021
woning eigendom
0,1154
0,1177
0,1119
0,1085
niet-woning eigendom
0,2113
0,2155
0,2165
0,2203
niet-woning gebruik
0,1843
0,1880
0,0000
0,1922
Tarieven in % omliggende gemeenten (2021) OZB ten behoeve van Amstelveen Uithoorn Haarlemmermeer Ouder- Amstel Ronde Venen woning eigendom
0,0634
0,0985
0,0795
0,0693
0,0764
niet-woning eigendom
0,2590
0,2509
0,3301
0,2595
0,2101
niet-woning gebruik
0,2086
0,1933
0,3069
0,2247
0,1471
Roerende zaakbelasting Op basis van de Gemeentewet moet voor de RZB hetzelfde tarief worden toegepast als voor de OZB. Deze belasting is ontstaan op grond van het gelijkheidsbeginsel. Gebruikers van roerende ruimten hebben immers evenzeer belang bij de door de gemeente geboden collectieve voorzieningen.
Jaarstukken 2021
81
Gemeente Aalsmeer
Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing mogen op begrotingsbasis maximaal 100% kostendekkend zijn. Afwijkingen gedurende het jaar worden verrekend met de egalisatievoorziening afval.
Tariefontwikkeling afvalstoffenheffing Bakinhoud
2018
2019
2020
2021
80 liter bak
237,00
237,00
237,00
244,00
120 liter bak
250,00
250,00
250,00
257,00
240 liter bak
290,00
291,00
291,00
299,00
Tarieven in omliggende gemeenten (2021) huishouden Amstelveen Uithoorn Haarlemmermeer Ouder- Amstel Ronde Venen Eénpersoons
243,00
242,00
282,00
274,00
216,00
Meerpersoons
296,00
287,00
382,00
310,00
292,00
Kostendekking afval
x € 1.000
Kostendekking afval
Begroting Begroting na Jaarrekening primitief wijziging
Saldo taakveld
2.836
2.882
2.682
0
-28
202
Overheadtoerekening
130
129
127
Straatvegen
155
155
155
Handhaving
50
53
50
Compensabele BTW
617
644
628
Kwijtschelding
69
69
79
Totaal kostenbasis
3.857
3.904
3.923
Afvalstoffenheffing
3.639
3.639
3.668
Kostendekking
94%
93%
93%
Mutatie voorziening Overige toe te rekenen kosten
Rioolheffing Het tarief voor de rioolheffing wordt vastgesteld op basis van de geraamde kosten van het beheer en het in stand houden van het gemeentelijk rioolstelsel. De tarieven mogen, op begrotingsbasis, maximaal 100% kostendekkend zijn. De belasting wordt geheven in de vorm van een aansluitrecht waarbij de eigenaar de belastingplichtige is. Als meer dan 400 m3 water wordt afgenomen, wordt daarboven per 10 m3 door de gebruiker een bedrag betaald. Uitgangspunt is dat met het vastgestelde tarief het rioolstelsel in meerjarenperspectief kostendekkend beheerd en in stand gehouden kan worden.
82
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Tariefontwikkeling rioolheffing Rioolheffing
2018
2019
2020
2021
173,62
173,62
173,62
173,62
Zonder korting van € 65,00
Tarieven in omliggende gemeenten (2021) Amstelveen Uithoorn Haarlemmermeer Ouder- Amstel Ronde Venen Rioolheffing
208,00
235,00
135,00
258,00
217,00
x € 1.000
Kostendekking riool
Begroting Begroting na Jaarrekening primitief wijziging Saldo taakveld
1.742
1.627
1.466
277
465
766
Overheadtoerekening
164
177
177
Straatvegen
186
186
186
Compensabele BTW
379
364
335
Oninbaar
13
13
0
Totaal kostenbasis
2.761
2.832
2.930
Rioolrecht
2.759
2.845
2.971
Kostendekking
100%
100%
99%
Toevoeging voorziening Overige toe te rekenen kosten
Hondenbelasting Iedereen, die één of meer honden heeft, moet hondenbelasting betalen. Voor 2021 zijn de tarieven verhoogd met het indexcijfer van 2,75%.
Tariefontwikkeling hondenbelasting Aantal honden
2018
2019
2020
2021
1 hond
76,22
77,74
79,68
81,87
Tweede (en volgende) hond
92,11
93,95
96,30
98,95
Kennel
302,77
308,83
316,55
325,26
Totaal aantal honden
1.600
1.435
1.400
1.410
Tarieven in omliggende gemeenten (2021) Amstelveen Uithoorn Haarlemmermeer Ouder- Amstel Ronde Venen 1 hond
0,00
90,70
Jaarstukken 2021
84,30
76,32
64,03
83
Gemeente Aalsmeer
Leges Leges worden geheven als vergoeding van kosten die de gemeente maakt voor de dienstverlening aan individuele burgers en bedrijven. Voorbeelden zijn het afgeven van reisdocumenten en rijbewijzen en het verstrekken van (bouw)vergunningen. De hoogte van de legestarieven wordt begrensd door volledige kostendekking op begrotingsbasis. Het uitgangspunt daarbij is toetsing op verordeningenniveau, waarbij de geraamde lasten van alle benoemde activiteiten worden gedekt door de gezamenlijke baten uit de te heffen belastingen. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit wordt gebruikt voor de dekking van een verwacht te kort bij een andere activiteit. Ondanks de mogelijkheid om afwijkingen in kostendekkendheid tussen de verschillende leges te vereffenen brengen wij voor uw inzicht de kostendekkendheid van de bouwleges afzonderlijk in beeld. De maximale hoogte van de tarieven voor reisdocumenten en rijbewijzen e.d. zijn van Rijkswege vastgesteld en zijn niet kostendekkend. x € 1.000
Kostendekking bouwleges
Begroting Begroting na Jaarrekening primitief wijziging Capaciteit omgevingsvergunningen
1.295
1.295
1.409
Overheadtoerekening
997
997
1.085
Stadsontwikkeling / Welstand
24
24
42
BTW
257
277
305
Totaal kostenbasis
2.573
2.594
2.841
Bouwleges
2.515
2.276
2.235
Kostendekking
98%
88%
79%
Overige toe te rekenen kosten
x € 1.000
Kostendekking burgerzaken
Begroting Begroting na Jaarrekening primitief wijziging Saldo taakveld
615
690
729
Overheadtoerekening
341
341
341
Totaal kostenbasis
956
948
923
Leges burgerzaken
366
337
431
Kostendekking
38%
39%
38%
Overige toe te rekenen kosten
Marktgeld Met het marktgeld worden de kosten gedekt die moeten worden gemaakt om de wekelijkse markt mogelijk te maken.
84
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Grafrechten Het beheer en onderhoud van de begraafplaats wordt gefinancierd uit de inkomsten van de grafrechten en onderverdeeld in lijkbezorgingsrechten en onderhoudsrechten begraafplaats. Wettelijk is bepaald dat de baten van de rechten niet (structureel) boven de geraamde lasten mogen uitgaan. x € 1.000
Kostendekking begraven
Begroting Begroting na Jaarrekening primitief wijziging Saldo taakveld
617
639
609
0
-21
-26
Overheadtoerekening
139
144
145
Totaal kostenbasis
756
762
728
Begraafrechten
539
539
504
Kostendekking
71%
71%
69%
Toevoeging voorziening Overige toe te rekenen kosten
Precariobelasting Precario wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Behoudens het tarief voor de kabels en leidingen die van rijkswege niet mogen worden geïndexeerd worden de tarieven voor precariobelasting verhoogd met de prijsindexatie. Het jaar 2021 was het laatste jaar waarin precario kon worden geheven op leidingen en kabels van nutsbedrijven. Vanaf 2022 is deze van Rijkswege afgeschaft. Het wegvallen van de precario inkomsten is reeds in het meerjarenbeeld Aalsmeer verwerkt. (Water)verblijfsbelasting Voor het houden van verblijf binnen de gemeente door personen die geen ingezetene zijn van Aalsmeer worden twee belastingen geheven. Naast de “gewone” verblijfbelasting wordt een waterverblijfbelasting geheven. Het tarief voor de verblijfbelasting was overeenkomstig de programmabegroting 2020 verhoogd van € 1,40 naar € 3,50. Door het uitbreken van de coronacrisis zijn de geraamde inkomsten verlaagd. Het tarief voor de verblijfbelasting 2020 is niet verhoogd voor 2021. Alleen de waterverblijfsbelasting was verhoogd met de prijsindexatie van € 1,42 naar € 1,46. Forensenbelasting Deze belasting wordt geheven van personen die geen hoofdverblijf hebben in de gemeente Aalsmeer en voor zich zelf of hun gezin een gemeubileerde woonruimte beschikbaar houden. De tarieven 2021 zijn geïndexeerd.
Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven vanwege het hebben van reclameobjecten, zichtbaar vanaf de openbare weg. De opbrengsten uit de reclamebelasting zijn na aftrek van de administratieve kosten uitgekeerd aan het ondernemingsfonds.
Jaarstukken 2021
85
Gemeente Aalsmeer
Kwijtscheldingsbeleid Gemeenten in Nederland mogen kwijtschelding van gemeentelijke belastingen verlenen. Geheel of gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend indien een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is de belastingaanslag te betalen. Kwijtschelding wordt verleend voor de afvalstoffenheffing en hondenbelasting (alleen voor de eerste hond). Bij de beoordeling van het kwijtscheldingsverzoek wordt uitgegaan van 100% van de bijstandsnorm.
Kwijtschelding
2018
2019
2020
2021
aantal verzoeken
135
164
115
115
afgewezen
25
51
35
0
afgehandeld
131
104
83
76
idem in euro's
€ 23.186
€ 22.996
€ 11.675
€ 13.848
216
234
268
250
idem in euro's
€ 57.450
€ 62.178
€ 66.840
€ 66.247
totaal kwijtschelding (a+b)
€ 80.636
€ 85.174
€ 78.515
€ 80.095
4
4
23
39
a) Formulieren
b) "automatische kwijtscheldingen"
Nog af te handelen aanvragen
Het aantal nog af te handelen kwijtscheldingsverzoeken is hoger dan voorgaande jaren doordat er wederom kosteloze herinneringen zijn verzonden waarop nog aanvragen voor kwijtschelding zijn ingediend. Waaronder kwijtscheldingsverzoeken van ondernemers die pas na sluiting van het boekjaar kunnen worden afgedaan, omdat moet worden gewacht op de financiële gegevens. Als gevolg van de Corona problematiek waar veel ondernemers en ZZP mee worstelen wordt inlevend omgegaan met aanvragen en het opvragen van aanvullende stukken.
86
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Kerngegevens Onderstaand zijn enkele kerngegevens weergegeven:
Kerngegevens over
2018
2019
2020
2021
aantal objecten bezwaarschriften (objecten) in aantallen
16.717
16.436
16.333
16.431
465
502
350
428
bezwaarschriften (objecten) in percentages
2,8%
3,1%
2,1%
2,6%
3
3
2
2
Aantal invorderingen Afgegeven automatische incasso's
9.080
9.135
9.389
8.766
Aanmaningen
1.591
1.448
614
760
Dwangbevelen
623
451
370
364
WOZ
(hoger)beroepschriften
Door de gemeente zijn verschillenden steunmaatregelen getroffen als gevolg van de coronacrisis. Een van deze steunmaatregelen was dat er ruimhartig is omgegaan met verzoeken om betalingsregelingen. Evenals vorig jaar is voor het opstarten van de dwanginvordering eerst een kosteloze herinnering verzonden. Door het zeer grote aantal reacties hierop van burgers en ondernemers is het aantal betalingsregelingen eveneens wat hoger dan voorgaande jaren.
Jaarstukken 2021
87
Gemeente Aalsmeer
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding De paragraaf biedt op hoofdlijnen inzicht in het risicoprofiel van de gemeente en de mogelijkheden om tegenvallers op te vangen (weerstandscapaciteit). In tegenstelling tot de andere paragrafen en de het doel van de jaarrekening om terug te kijken op 2021, blikt de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing altijd vooruit naar toekomstige risico's. Het beleidskader is de nota Reserve- en risicobeleid Aalsmeer 2020, die vastgesteld is op 9 december 2019. Het besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 11) definieert het weerstandsvermogen als de relatie tussen de capaciteit om tegenvallers op te vangen (weerstandscapaciteit) en de materiële risico's waarvoor geen specifieke voorzieningen zijn getroffen. Voor de beoordeling van het weerstandsvermogen en de benodigde weerstandscapaciteit van de gemeente wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de impact van de risico's. De weerstandsratio is als volgt: Beschikbare weerstandscapaciteit / Impact risico's. De provincie of het Rijk legt de gemeenten geen norm op hoe hoog de weerstandsratio zou moeten zijn. Hierin heeft elke gemeente keuzevrijheid. De gemeente Aalsmeer gebruikt hiervoor het kader zoals beschreven in de nota Reserve- en risicobeleid. Hierin is de volgende schaalverdeling van de te hanteren ratio opgenomen: Ratio
Oordeel
> 2.0
Uitstekend
> 1.4 - < 2.0
Ruim voldoende
> 1.0 - < 1.4
Voldoende
> 0.8 - < 1.0
Matig
> 0.6 - < 0.8
Onvoldoende
< 0.6
Ruim onvoldoende
Bij de nota Reserve- en risicobeleid Aalsmeer 2020 is door de raad ingestemd met het hanteren van een streefwaarde gelijk aan 1,5. Opgemerkt wordt dat er een onlosmakelijke samenhang is tussen risico's en beheermaatregelen. Met gedegen beheermaatregelen worden de mogelijke risico's aanmerkelijk ingeperkt. Risico's en beheermaatregelen moeten in onderlinge samenhang worden bezien. Dit gebeurt in Aalsmeer met de volgende pijlers: 1. Een goed functionerende (meerjarige) planning en control-cyclus; 2. Een adequaat activabeleid met daarin duurzame instandhouding van gemeentelijke bezittingen; 3. Een betrouwbare bedrijfsvoering; 4. Een gedegen risicobeleid.
88
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Risicobeleid De risico’s van de gemeente Aalsmeer zijn onderverdeeld in: 1. Bedrijfsvoering risico's; 2. Bouw- / project gerelateerde risico’s; 3. Overige geïnventariseerde risico's. De risico’s genoemd onder 2 en 3 zijn gekwantificeerd en gewaardeerd. Het criterium voor de waardering is het product van kans en gevolg. Daar waar wordt afgeweken van deze methode wordt dit beargumenteerd. De waardering van de kans is bepaald aan de hand van de verwachte frequentie dat het risico zich voordoet. In de onderstaande tabel is de kansverdeling vermeld. Verwachte frequentie dat het risico zich voordoet:
Kans
- Risico doet zich minder dan 1 maal per 10 jaar voor - Risico doet zich 1 maal per 5-10 jaar voor - Risico doet zich 1 maal per 2-5 jaar voor - Risico doet zich 1 maal per 1-2 jaar voor - Risico doet zich 1 maal per jaar voor
1 2 3 4 5
Als een risico zich voordoet, dan heeft dat ook financiële gevolgen. De hoogte van het financiële gevolg is niet altijd vooraf te bepalen. Wel is er per risico een inschatting gemaakt van het maximale financiële gevolg. Voor de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit is rekening gehouden met dit maximum. Per risico is het verwachte bedrag op de volgende wijze ingedeeld in gevolgklassen. Van €
Tot €
Gevolgklasse
0
99.999
1
100.000 250.000 500.000 1.500.000
249.999 499.999 1.499.999 99.999.999
2 3 4 5
De risicobuffer voor de normale bedrijfsrisico’s wordt op een andere wijze berekend. Bedrijfsvoering risico's Met het gemeentelijke takenpakket is een begroting gemoeid met een uitgavenniveau primitieve begroting 2021 van € 120 miljoen. Dit takenpakket is zeer divers en de mate van beïnvloedbaarheid c.q. de inhoudelijke en financiële beleidsruimte voor het gemeentebestuur verschilt per onderdeel. Uiteraard zijn aan de uitvoering van dit takenpakket risico’s verbonden, maar in samenhang met de andere genoemde pijlers van duurzaam financieel beleid zijn deze risico’s voor het bestaande takenpakket beheersbaar en goed te managen. Hierna volgt een opsomming van de bedrijfsvoering risico’s.
Jaarstukken 2021
89
Gemeente Aalsmeer
Garantstellingen De gemeente Aalsmeer staat bij een aantal financiële instellingen garant voor hypothecaire leningen van woningbouwverenigingen, welke met ingang van het jaar 2021 onder het garantiestelsel van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) vallen. Het direct financiële risico is beperkt, omdat het 'WSW-garantiestelsel' een zekere mate van solidariteit kent. Indien een woningcorporatie in betalingsproblemen komt en de buffer van het WSW en corporaties onvoldoende toereikend is, dan dienen deelnemende gemeenten in het 'WSW-garantiestelsel' gezamenlijk 25% van het benodigde bedrag in de vorm van een renteloze lening beschikbaar te stellen. De kans dat dit risico zich voordoet is gering. In 2021 zijn twee nieuwe garantstellingen verleend voor GPA. In totaal staat de gemeente Aalsmeer voor GPA garant tot een bedrag van maximaal € 43,95 miljoen. Voor Woningstichting Eigen Haard staat de gemeente Aalsmeer garant tot een bedrag van € 14,6 miljoen. Voor overige geldnemers staat de gemeente garant tot een bedrag van ca. € 1,1 miljoen. In totaal staat de gemeente Aalsmeer garant voor € 59,7 miljoen. Het risico dat de geldnemers niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, zodat de gemeente Aalsmeer garant moet staan, is relatief klein. De financiële gevolgen kunnen echter wel omvangrijk zijn.
Bouwleges De inkomsten uit bouwleges worden bepaald door de bouwactiviteiten binnen de gemeente. De geraamde inkomsten voor bouwleges zijn gebaseerd op de meerjarige planning van bouwactiviteiten. De realisatie kan van de planning afwijken, waardoor de inkomsten in een jaar afwijken van de begrote inkomsten, zowel in positieve als negatieve zin. Bestemmingsplan- en handhavingsprocedures De kans is altijd aanwezig dat de gemeente aangesproken wordt in het kader van bestemmingsplan- en handhavingsprocedures en dergelijke. De gemeente kan in dat geval te maken krijgen met bezwaren, rechtsprocedures en aansprakelijkstelling voor schade. Economische ontwikkeling De gemeentelijke inkomsten zijn afhankelijk van de economische ontwikkelingen. Een verandering in de economische ontwikkeling heeft via de uitkering uit het gemeentefonds, belastinginkomsten van bedrijven, bouwleges, bouwgrondexploitaties en dividendinkomsten een effect op de begroting Aalsmeer. Gezien de huidige economische ontwikkelingen ten gevolge van de Covid-19 pandemie komen de inkomsten uit bijv. toeristenbelasting aanzienlijk onder druk te staan. Tegenover uitgaven als de TOZO en de BUIG staan echter ook weer (aparte) inkomsten vanuit het rijk. Kortom: meer uitgaven hoeft niet te betekenen dat het de gemeente ook meer gaat kosten.
Open-einde-regelingen Onder de gemeentelijke taken valt een aantal regelingen met een open einde. Dat betekent dat de gemeente verplicht is om in middelen te voorzien als mensen hier wettelijk recht op hebben, ook al staan hier beperkte inkomsten tegenover. Met ingang van 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor veel nieuwe taken op de terreinen Zorg, Werk en Jeugd. Deze drie terreinen komen afzonderlijk aan de orde in Programma 1 Sociaal Domein. Met name op de decentralisatie Jeugd kampen veel gemeenten met grote tekorten. Aalsmeer behoort hier tot de grote tekortgemeenten. De behandelkosten lopen op.
90
Jaarstukken 2021
Gemeente Aalsmeer
Jeugdhulp Landelijke middelen Intensief overleg tussen Rijk en VNG heeft vooralsnog niet geresulteerd in structurele oplossingen voor de financiële tekorten. Het nieuwe regeerakkoord heeft de verhoudingen tussen gemeenten en het Rijk op het gebied van jeugd verder op scherp gesteld omdat er een extra bezuiniging op jeugd in staat. De VNG spreekt in 2022 verder met het nieuwe kabinet over de structurele middelen voor jeugd. De landelijke tekorten op Jeugd liggen in de orde van € 1,7 miljard (rapport AEF dec20). Vastgelopen onderhandelingen tussen Rijk en VNG begin 2021 zijn aanleiding geweest om een arbitragecommissie in te stellen. Uitkomst is dat het Rijk landelijk totaal € 1,9 miljard moet toevoegen in 2022. De uitspraak van de arbitragecommissie is ‘(semi-)bindend’. Dat betekent dat het rijk het advies moet opvolgen, met de kanttekening dat het budgetrecht bij het parlement ligt en het nieuwe kabinet de mogelijkheid heeft aanpassingen te doen aan het stelsel en daarmee aan het budget. Lokaal beeld, invloed Corona, maatregelen De afgelopen jaren zijn de jeugdhulpkosten flink gestegen. In 2018 was een grote stijging te zien van de jeugdhulpkosten. In 2019 en 2020 was deze stijging ook aanwezig maar relatief beperkter. In 2021 is het tekort ten opzichte van de begroting weer fors gestegen. Terwijl hier geen structurele dekking tegenover staat.
De trend van de meerjarenbegroting is dalend. De financiële tekorten worden veroorzaakt door een combinatie van factoren, waaronder: een stijging van het aantal cliënten, de lengte van trajecten en de zwaarte van trajecten. Corona heeft alle drie deze ontwikkelingen flink versterkt. De onderliggende maatschappelijke oorzaken zijn divers. Ook de (loon)indexatie van de tarieven is een jaarlijks terugkerend issue omdat deze vaak hoger is dan de compensatie vanuit het Rijk. De lokale/regionale maatregelen vanaf 2018 hebben nog niet geleid tot het keren van de opwaartse trend. Het project ‘zicht en grip op jeugdhulp’ heeft zich in 2021 en begin 2022 gericht op het voorbereiden en implementeren van de nieuwe inkoop, het beter inzichtelijk maken van data en de beheersbaarheid van de kosten. Nieuwe inkoop per 2022 Per 2022 zijn nieuwe contracten jeugdhulp gesloten. De jeugdhulp wordt niet langer op de huidige (boven)regionale schaal ingekocht, maar gezamenlijk met Amstelveen. De huidige resultaatgerichte bekostigingsvariant is vervangen door de inspanningsgerichte variant (‘P x Q’). Daarnaast is er naar verwachting, door verkleining van de schaalgrootte, meer lokale sturing mogelijk. Hoe de kosten zich in de nieuwe contractperiode zullen ontwikkelen is nu nog moeilijk in te schatten.
In de nieuwe contractperiode zal meer aandacht worden besteed aan de sturing op trajecten (doorstroom, uitstroom). Zo zal onder meer gebruik worden gemaakt van tussentijdse zorgevaluaties. Verandering landelijk Woonplaatsbeginsel Per 2022 verandert het woonplaatsbeginsel dat van invloed is op welke gemeente verblijf voor jeugdigen betaalt in welk geval. Alle gemeenten hebben daarom een bestandsanalyse moeten doen op alle jeugdigen met verblijf. De financiële balans tussen de inkomende jeugdigen (financieel en inhoudelijk overgedragen vanuit andere gemeenten) en uitgaande jeugdigen (overgedragen naar andere gemeenten) is nog onduidelijk. Dit komt mede doordat andere gemeenten nog niet volledig klaar zijn met overdragen. De gemeente heeft een extra bedrag gekregen van het Rijk. Maar het is onduidelijk of dit voldoende is. Mocht de balans negatief uitvallen is er in de loop van 2022 nog een compensatieregeling vanuit het Rijk. Ondanks deze regeling blijft dit een risico. Gemeentefonds Met een omvang van afgerond € 41 miljoen is de algemene uitkering gemeentefonds verreweg het belangrijkste structurele algemene dekkingsmiddel van de gemeente. De hoogte en ontwikkeling van de uitkering gemeentefonds wordt bepaald via de ontwikkelingen van de Rijksbegroting (samen trap op, trap Jaarstukken 2021
91
Gemeente Aalsmeer
af) en is door gemeenten niet beïnvloedbaar. In de bestaande meerjarenramingen van het Rijk is een oplopende "opschalingskorting" tot en met 2025 opgenomen. Dit is een efficiency korting die op voorhand het gemeentefonds kort, uitgaande van voordelen die gemeenten door schaalvergroting zouden kunnen verkrijgen. Naast de omvang van het gemeentefonds is ook de verdeling van belang. Periodiek worden delen van het gemeentefonds herijkt. De eerstvolgende herijking vindt volgens de huidige planning plaats per 2023. Het gaat om een algehele herziening van de bestaande objectieve verdeelmodellen. Dit omvat zowel de nieuwe onderdelen van het sociaal domein als het klassieke gemeentefonds. Een belangrijk thema in de herverdeling is hoe omgegaan wordt met de inkomensverevening. Op dit moment vindt in het gemeentefonds verevening plaats op basis van 70% van de WOZ-waarde niet-woningen en 80% van de WOZ-waarde woningen. Het volume van de verdeelmaatstaf is de achterliggende jaren (vanaf 1997) gegroeid met areaal en inflatie. Extra OZB-verhogingen van gemeenten zijn niet meegenomen in het volume van de verdeelmaatstaf. De exacte gevolgen van de herijking voor Aalsmeer zijn nog niet bekend. De plannen rondom verevening WOZ en volume aanpassing WOZ kunnen grote structurele (negatieve) gevolgen hebben voor Aalsmeer. Op basis van de voorlopige uitkomsten lijkt het risico mee te vallen.