Evaluatie project Waterveiligheid vaarseizoen 2020.docx

Evaluatie project waterveiligheid vaarseizoen 2020 Aanleiding Veiligheid op het water is benoemd als thema in het integraal veiligheidsbeleid 2019-2022. Daarnaast is er door Stichting Aalsmeer Westeinder Promotie en Stichting Westeinder Zeil Wedstrijden aandacht gevraagd voor de overlast op het water. In het Collegeprogramma 20182022 staat vermeld dat de komende periode extra aandacht wordt besteed aan veiligheid op het water (met name in preventie) en dat de handhavers letten op de veiligheid op straat en het water. Voor de start van het vaarseizoen 2020 is er door de projectgroep waterveiligheid1 een maatregelenpakket opgesteld vanwege de aanhoudende overlast van te hard varen, geluidsoverlast door harde muziek, alcoholgebruik, feesten door jongeren en afval in het water. Het doel van het maatregelenpakket is een veilig gebruik van de Westeinderplassen en het terugdringen van overlastgevend gedrag. De gebruikers van de Westeinderplassen dienen zich (meer) bewust te worden van de veiligheid op het water en hun eigen verantwoordelijkheid daarin. Er is primair ingezet op voorlichting (preventieve aanpak) en daarnaast op de aanwezigheid van handhaving en politie op het water (repressieve aanpak).

De maatregelen van de preventieve aanpak bestaan onder andere uit:  Een campagne Veilig Varen en alcoholpreventie waaronder het opstellen en verspreiden van een flyer en het plaatsen van borden met gedragsregels  Samenwerking met de partners  Organiseren van een voorlichtingsbijeenkomst/informeren van partners/belanghebbenden De maatregelen van de repressieve aanpak bestaan onder andere uit:  Inzet politie en handhaving  Samenwerking en informatiedeling politie en handhaving  Aanpak overtreders Het plaatsen van borden en het organiseren van een campagne/voorlichtingsbijeenkomst waren door de projectleden benoemd als voornaamste prioriteiten uit het maatregelenpakket. Aanvullend was extra inzet vanuit handhaving en politie gewenst. Doel evaluatie Er is dit jaar voor het eerst gewerkt met een maatregelenpakket in samenwerking met de partners. Daarnaast was er dit jaar meer personele inzet vanuit handhaving (openbare ruimte) en is de samenwerking tussen handhaving en politie geïntensiveerd. Het doel van de evaluatie is om:  In beeld te krijgen of het maatregelenpakket effect heeft gehad.  In beeld te krijgen of de extra inzet vanuit handhaving en politie effect heeft gehad.  Verbeterpunten in beeld te krijgen voor het volgende vaarseizoen in 2021 (voor zowel het maatregelenpakket als de inrichting van de projectgroep).

Methode Eind september heeft er een evaluatieoverleg plaatsgevonden met de projectleden over het effect van het maatregelenpakket op dit vaarseizoen t.o.v. de voorgaande jaren. Naast de overleggen met de projectgroepleden heeft er tijdens de zomerperiode wekelijks een overleg plaatsgevonden tussen de gemeente (OOV), politie en handhaving met betrekking tot de inzet en samenwerking. Voor het repressieve deel (inzet en samenwerking politie en handhaving) is input gevraagd bij de teamchef van de lokale politie-eenheid en de teamleider handhaving. Aanvullend is in beeld gebracht wie, naast de huidige projectleden, belanghebbenden/partners zijn voor de aanpak van de overlast. Verder is gedurende het seizoen naar voren gekomen dat er meerdere projecten actueel zijn binnen de gemeente waarbij raakvlakken zijn met het project waterveiligheid (te denken valt aan o.a. de visie Westeinderplassen). Bovenstaande onderdelen zijn meegenomen in de evaluatie. 1 De projectgroep is een samenwerkingsverband met de partners Politie, Brandweer, voorzitter Stichting Aalsmeer Westeinder

Promotie, voorzitter Stichting Westeinder Zeil Wedstrijden, Handhaving, Evenementencoördinator, Communicatie en Openbare Orde en Veiligheid.

De evaluatie Voorafgaand aan het vaarseizoen is de projectgroep geconfronteerd met de coronamaatregelen waardoor de uitvoering anders is verlopen dan gepland. De evenementen zijn afgelast, de informatiebijeenkomst en de geplande controles zijn niet doorgegaan en het communicatieplan is pas aan het eind van het vaarseizoen ingezet. De projectleden hebben aangegeven dat er door de goede weersomstandigheden en de coronacrisis meer is gerecreëerd op en rondom het water. Er werd ook meer overlast ervaren ten opzichte van de voorgaande jaren. De overlast had vooral betrekking op het te hard varen in de omgeving van zwemmende kinderen, geluidsoverlast en het niet houden aan de coronamaatregelen (het niet voldoende afstand houden). Preventie Vanuit preventie is er op verschillende manieren aandacht gevraagd voor sociaal gedrag op het water.  Er zijn borden met gedragsregels geplaatst op de (belangrijke) vaarwegen.  De projectgroep heeft een flyer ontworpen en in verschillende vormen verspreid (o.a. bij jachthavens, omwonenden aan (belangrijke) vaarwegen en in de lokale krant).  Er is een social media campagne gestart op Facebook en Instagram.  Waterveiligheid is als onderdeel toegevoegd aan de gemeentelijke website.

De projectleden zijn tevreden over het communicatieplan en de verspreiding van de flyer echter dient het communicatieplan volgend jaar voorafgaand aan het seizoen gestart te worden en dient de flyer breder verspreid te worden. Daarnaast is er positief gereageerd op de intensivering van het aantal ophaalmomenten van afval tijdens het hoogseizoen. Een aantal maatregelen is dit jaar niet ten uitvoering gebracht maar zijn wel besproken t.b.v. het komende vaarseizoen (o.a. de samenwerking met het team Natuur- en MilieuEducatie voor een actie op het water met schoolkinderen t.b.v. zwerfafval en samenwerkingsafspraken tussen handhaving en team beheer). Politie en handhaving geven aan dat er dit jaar beduidend meer personele inzet is geweest dan in de voorgaande jaren. De extra inzet van personeel en materieel heeft ertoe geleid dat er, op den duur, minder overlast werd ervaren op de momenten dat zij op het water waren. Echter nam de overlast, met name in de nachtelijke uren en in de weekenden, bij afwezigheid van de diensten weer toe. De extra inzet is als positief ervaren door de projectleden maar er is nog steeds overlast van geluid en te hard varen. Het is een groot gebied en gebleken is dat personen WhatsAppgroepen gebruiken om elkaar te informeren over de aanwezigheid van politie en handhaving op het water.

De projectleden geven aan dat het gedrag op het water voornamelijk te maken lijkt te hebben met de normen en waarden van de recreanten, zowel jong als oud. Politie en handhaving (repressie) Voor de afdeling handhaving zijn er extra financiële middelen ter beschikking gesteld voor capaciteit op het water. Voor de uitbreiding van het aantal fte domein II boa’s2 is er door twee boa’s een opleidingstraject gevolgd. Echter door de coronamaatregelen hebben zij geen examen kunnen afleggen en moest er teruggevallen worden op de bestaande domein II boa’s. Daarnaast was er vanwege de coronamaatregelen een gewijzigde taakstelling van toepassing op de boa’s en was extra inzet benodigd op het land. De domein II boa’s zijn het gehele vaarseizoen ingepland voor aanwezigheid op het water (donderdag tot en met zondag). Omdat er zo goed als elke avond een boot van de Handhaving op het water was, heeft dit bijgedragen aan de zichtbaarheid en contactenmomenten met recreanten. Handhaving heeft aangegeven dat dit jaar de inzet op warme dagen nog te laag was. Voor extra inzet en zichtbaarheid op het water is er een tweede handhavingsboot (de oude boswachtersboot) ter beschikking gesteld aan het team handhaving. Gebleken is dat er aanpassingen nodig zijn. Nagegaan wordt welke aanpassingen er nodig zijn.

2 Handhavers specifiek gericht op water en natuur.

Er is op bestuurlijk niveau aandacht gevraagd voor extra politie-inzet op het water. Dit heeft geleid tot meer politie-inzet op het water, het werken in combidiensten en het opleiden van twee extra schippers t.b.v. de inzet voor het vaarseizoen 2021. Tijdens dit vaarseizoen is de samenwerking tussen handhaving en politie geïntensiveerd ten opzichte van de voorgaande jaren. Er is meer zicht op de overlast en meer samenhang in de aanpak. Doordat politie en handhaving een aantal keer ieder met een eigen boot op het water waren werd het mogelijk om op meerdere plaatsen aanwezig te zijn. Verder is er dit jaar voor het eerst een aantal keer gebruik gemaakt van combidiensten. De aanpak van de overlast is uitgevoerd binnen de huidige mogelijkheden van de APV. Er is door de gemeente opvolging gegeven aan incidenten d.m.v. contact met de organisator of ouders (nazorg van incidenten). De tijdelijke aanwijzing voor het verbod van geluidsoverlast binnen de noodverordening is als positief ervaren door handhaving en politie. Dit is een tijdelijke maatregel geweest vanwege de coronamaatregelen. Projectgroep en participatie De projectgroep heeft een maatregelenpakket opgesteld zodat er een beter beeld is van de benodigde acties. Er dient beter gecommuniceerd te worden en de (on)mogelijkheden van de verschillende partners dient bekend te zijn bij de projectleden.

Gebleken is dat niet alle partners/belanghebbenden zijn aangehaakt en/of betrokken bij het project. Dit jaar is de adviseur Openbare Orde en Veiligheid Jeugd aangesloten bij de projectgroep en ook Buurtwerk (jongerenwerk) is aan het eind van het seizoen aangesloten. Buurtwerk heeft de boot van de scouting gebruikt om ook op het water in contact te komen met jongeren. Daarnaast heeft Buurtwerk een quiz voor jongeren georganiseerd over de vaarregels op de Westeinderplassen en zij hebben de flyer verspreid onder de jongeren en op social media. De aanwezigheid van Buurtwerk op het water is als zeer positief ervaren. Financiën De financiering van dit project is niet geborgd in de begroting. Er is incidenteel geld beschikbaar gesteld voor extra handhaving voor de jaren 2020 en 2021. De incidentele kosten t.b.v. de voorlichting zijn voor het jaar 2020 betaald uit het budget van Openbare Orde en Veiligheid. Voor het 2021 zijn deze middelen ook beschikbaar uit dit budget. Conclusie en advies Het maatregelenpakket voorziet in de behoefte die er is om de overlast op het water te verminderen. Er is dit vaarseizoen meer ingezet aan personeel en middelen vanuit handhaving, Openbare Orde en Veiligheid en de politie dan in de voorgaande jaren.

Door de extra aanwezigheid van handhaving en politie op het water zijn er meer personen aangesproken, is er een groter gebied bereikt en was er door de zichtbaarheid minder overlast op de momenten dat handhaving en/of politie aanwezig was op het water. Geconcludeerd kan worden dat het maatregelenpakket en de extra inzet vanuit politie en handhaving op basis van sfeerbeelden vanuit de projectgroepleden effect heeft gehad. De mate van het effect van de maatregelen voor dit vaarseizoen t.o.v. de voorgaande jaren is lastig aan te geven omdat het een afwijkend jaar betreft, het effect niet meetbaar is op basis van cijfers3 en er dit jaar voor het eerst is gewerkt met een maatregelenpakket. Om volgend jaar een beter beeld te krijgen van de effecten is het van belang de samenwerking met partners/belanghebbenden uit te breiden en de cijfers over 2021 te vergelijken met 2020. Het advies is om de aanpak door middel van het maatregelenpakket in het komende vaarseizoen van 2021 voort te zetten en de aanbevelingen hierin mee te nemen.

3 Vaarseizoen 2020 was een afwijkend jaar vanwege de coronamaatregelen en een intensiever gebruik van de

Westeinderplassen. Handhaving heeft dit jaar extra gestuurd op de registratie van overlastmeldingen. De overlastmeldingen over 2019 zijn niet te achterhalen vanwege een technische storing in het systeem en een onvolledige registratie. Er is dit jaar meer gewaarschuwd door team handhaving en de politie maar gesprekken en waarschuwingen zijn niet vastgelegd in de systemen. Hierdoor zijn de registraties onvolledig.

Aanbevelingen

-

-

-

-

-

-

-

Preventie Voorafgaand aan het vaarseizoen de communicatiecampagne opstarten en zorgen voor een brede verspreiding van de flyer. Onderzoeken mogelijkheden voor het organiseren van evenementen/activiteiten voor jeugd. Ervaringen uitwisselen met andere gemeenten met vergelijkbare problematiek op het water. Politie en handhaving (repressie en preventie) Verder intensiveren van de samenwerking tussen politie en handhaving (wekelijkse afstemming personele inzet en informatiedeling) en werkafspraken maken voorafgaand aan het vaarseizoen. Onderzoeken mogelijkheden van regionale samenwerking op het gebied van handhaving. Met politie in overleg gaan om een plan op te stellen voor de aanpak van overlast op het water. Met politie in overleg gaan om aandacht te vragen voor het verbeteren van het proces overlastmelden (landelijke meldkamer) en de registratie daarvan. In vaarseizoen 2021 blijven sturen op de registratie van overlastmeldingen en waarschuwingen. De cijfers over vaarseizoen 2020 te vergelijken met de cijfers over het vaarseizoen 2021 en deze mee te nemen in de evaluatie over vaarseizoen 2021. Projectgroep en participatie Voortzetten uitvoering van maatregelenpakket in 2021 met de aanvulling dat voorafgaand aan het seizoen de maatregelen en acties toegewezen worden aan actiehouders. Voorstel is om hiervoor een draaiboek op te stellen.

De projectgroep dient zich te richten op de preventieve maatregelen en voorlichting. Ten behoeve van de preventieve aanpak is het van belang dat Buurtwerk voorafgaand aan de start van het vaarseizoen een rol krijgt binnen de projectgroep. Politie en handhaving dienen zich te richten op de repressieve maatregelen met aanvullend preventieve acties. Uitbreiden samenwerking met partners/belanghebbenden en intensiveren van de participatie. Onderzoeken op welke wijze er meer samengewerkt kan worden met partners/belanghebbenden en hoe zij geïnformeerd kunnen worden. Aanpassen huidige overlegstructuur i.v.m. de projectgroepsgrootte en gebruik van een draaiboek. Intensiveren interne samenwerking binnen de gemeente ten behoeve van een integrale aanpak.