def Accountantsverslag 2021 gemeente Aalsmeer_.pdf

Accountantsverslag Gemeente Aalsmeer Boekjaar 2021

23/09/2022

© Baker Tilly

1

Aan de gemeenteraad van de gemeente Aalsmeer Postbus 253 1430 AG Aalsmeer Amsterdam, 27 september 2022

Geachte leden van de Gemeenteraad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2021 van de gemeente Aalsmeer te controleren. Dit accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden uit hoofde van de jaarrekeningcontrole 2021 naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.

Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Aalsmeer voor de open en constructieve samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons accountantsverslag. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe.

Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V.

J.M.A. Drost RA Partner

2

Inhoudsopgave

Bestuurlijke samenvatting

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Rechtmatigheid

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Financiële positie

3

Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting Wij zullen bij de jaarrekening 2021 een goedkeurende verklaring verstrekken voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid.

Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle van materieel belang zijnde opzichten nageleefd in 2021.

Een aantal begrotingsoverschrijdingen zijn te laat gemeld maar passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.

Inzake de kosten jeugdwet en de Wmo steunt de gemeente (deels) op productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een controleverklaring en finale afrekeningen. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de ontvangen controleverklaringen resteert inzake de kosten Jeugdwet en Wmo inclusief de PGB’s een onzekerheid van € 1,9 miljoen.

Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole een aantal aanbestedingsfouten geconstateerd die wij, op basis van de rapporteringstolerantie, aan u zouden moeten rapporteren. De omvang van de onrechtmatige aanbestedingsfout bedraagt € 552.000.

Wij hebben geen controleverschillen (financiële fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 in overeenstemming is met de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Aalsmeer voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

5

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: - het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen); - de jaarrekening; - bijlagen. Met de opdrachtbevestiging van d.d. 4 oktober 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 1.113.000. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol. Grondslag

Bedrag

1% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 1.113.000

Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 3.340.000

Rapporteringstolerantie

€ 35.000

Goedkeuringstolerantie fouten

o.b.v. controleprotocol

Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:  schattingen en toelichtingen in de jaarrekening;  nauwkeurigheid van de voorzieningen;  waardering van de grondexploitaties;  rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen;  Uitvoering Tozo  Covid-19 aspecten;  WNT-verantwoording;  onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen. Verslaggevingsrichtlijnen Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld. Uw gemeente heeft gedurende 2021 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de gemeente. Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd.

Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel.

7

Waardering van de grondexploitaties (1/3) Algemeen De waardering van de grondexploitaties hebben wij als een verhoogd risico, vanwege de mate van schattingsonzekerheid, meegenomen in onze controleaanpak. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven. Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1 miljoen) 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

Parameter

2021

2020

Kostenstijging





2018

Opbrengstenstijging





2019

Rente





Disconteringsvoet





Programmering





Verkoopprijzen





2020 2021 Bruto boekwaarde

Verliesvoorziening

Netto boekwaarde

Ten opzichte van vorig jaar is de boekwaarde van de post grondexploitatie gemuteerd met € 0,4 miljoen. De mutatie van de boekwaarde gedurende 2021 is als volgt samen te vatten: (x € 1.000)

Gehanteerde parameters De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door gemeente Aalsmeer gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. De belangrijkste uitkomsten hiervan kunnen als volgt worden samengevat:

2021

2020

Boekwaarde per 1 januari

15.271

13.834

Investeringen

18.052

4.678

Grondverkopen

-17.971

-9.774

Tussentijdse winstneming

0

0

Mutatie verliesvoorziening

-520

-949

Onttrekking verliesvoorziening*

0

7.500

Boekwaarde per 31 december

14.831

15.271

Legenda status:  = evenwichtig  = optimistisch  = voorzichtig  = controleverschil

Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging is 2,2% - 2,5% en ligt iets lager dan het parameteradvies van een externe deskundige die wij hebben gehanteerd voor onze controle. Deze gaat voor 2022 uit van een kostenstijging van 3% - 5%. Op de langere termijn voldoet de kostenstijging wel aan de benchmark. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter derhalve optimistisch. Gezien de prijsontwikkelingen in de markt is het van belang de ontwikkelingen hierin goed te monitoren en de kostenstijging hierop aan te sluiten.

8

Waardering van de grondexploitaties (2/3) Opbrengstenstijging De gemeente rekent met de volgende opbrengstenstijgingen voor de volgende categorieën: Jaar

Woningen

Bedrijven

2022

2,8%

1,0%

2023

1,8%

1,0%

2024 ev

1,8%

1,0%

Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter voorzichtig ingeschat aangezien het parameteradvies die wij hanteren uitgaat voor 2022 van een opbrengstenstijging tussen de 3% - 5% voor woningbouw. Inzake bedrijventerrein gaat de onze benchmark tevens uit van een stijging van 3% - 5%. Ook op de langere termijn voldoet de opbrengstenstijging niet aan de benchmark van de extern deskundige. Deze gaat uit van een opbrengstenstijging van 2%. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2021 heeft dit verder geen materiële impact. Gezien de ontwikkelingen in de markt achten wij het wel van belang dit goed te blijven volgen en de opbrengstenstijging hierop aan te sluiten. Rente Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 0,5% (2020: 0,5%). De rekenrente is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van gemeente Aalsmeer. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig.

Disconteringsvoet De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd in de berekening van de contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties is door de commissie BBV voor alle gemeenten gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Dit percentage is door de gemeente correct toegepast, waardoor wij deze parameter kwalificeren als evenwichtig.

Programmering De programmering en de fasering van de grondexploitatie is niet extern getoetst door de gemeente. Op basis van externe benchmarks hebben wij vastgesteld dat de programmering past binnen de vraag naar woningen in de gemeente Aalsmeer. De fasering van de uitgiften is nog niet gevalideerd door een extern deskundige. Verkoopprijzen De verkoopprijzen voor zowel woningen als bedrijven zijn niet significant gewijzigd. Ten aanzien van de grondprijzen liggen taxatierapporten of residuele berekeningen ten grondslag. Op basis van de aangeleverde onderbouwingen kwalificeren wij deze parameter evenwichtig. De Tuinen van Aalsmeer De boekwaarde van dit project bedraagt € 12,2 miljoen. Het verwachte resultaat van dit project is € 5,9 miljoen negatief. Ter hoogte van dit bedrag is een voorziening gevormd in de jaarrekening. De voorziening is met € 0,5 miljoen gestegen ten opzichte van voorgaand jaar als gevolg van een stijging in de plankosten en kosten voor het bouwrijp- en woonrijpmaken. Het project De Tuinen van Aalsmeer bestaat uit de volgende deelprojecten: Polderzoom fase 1 Polderzoom fase 2 Spoorlaan Opheliahof Zwarteweg De nog te maken kosten bedragen € 6,2 miljoen. De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 12,0 miljoen. In totaal zijn er nog 227 woningen te realiseren. De uitgiftes staan gepland in 2022 – 2024.

In 2021 zijn er conform planning in het deelgebied Spoorlaan 44 sociale woningen uitgegeven tegen een koopsom van € 0,7 miljoen.

9

Waardering van de grondexploitaties (3/3) De Tuinen van Aalsmeer (vervolg) Ten aanzien van Polderzoon fase 2 dient nog gronden verworven te worden van particulieren. De gemeente is nog in onderhandeling met de wederpartij en momenteel is er nog geen koopovereenkomst afgesloten. Mogelijk dat dit invloed kan hebben op de fasering van Polderzoom fase 2. De nog te realiseren opbrengsten zien voornamelijk toe op deelgebieden Polderzoom fase 2 en Zwarteweg. De opbrengsten worden onderbouwd met taxatierapporten en residuele berekeningen. Wij hebben vastgesteld dat de grondprijzen zijn gebaseerd op valide uitgangspunten. Verder hebben wij vastgesteld dat de programmering past binnen de marktvraag in de regio Aalsmeer. Ten aanzien van de timing c.q. fasering van De Tuinen van Aalsmeer ligt net als voorgaand jaar nog geen externe onderbouwing ten grondslag. Wij adviseren u om de timing c.q. fasering te laten valideren door een externe deskundige. Hornmeer Meervalstraat - Roerdomplaan De boekwaarde van dit project bedraagt € 1,5 miljoen. Het verwachte resultaat van dit project is € 7,6 miljoen positief (2020: 3,3 miljoen positief). De stijging van het resultaat met € 4,3 miljoen wordt veroorzaakt door gestegen grondprijzen ten aanzien van locatie Meervalstraat als gevolg van een tender dat is gehouden in 2021.

Er heeft nog geen tussentijdse winstneming plaatsgevonden aangezien er nog geen gronduitgiftes zijn geweest. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2021 is de schattingsonzekerheid vooralsnog laag gezien de geringe boekwaarde en het positieve resultaat van het project.

Green Park Aalsmeer De grondexploitatie wordt gevoerd door Green Park Gebiedsontwikkeling B.V. (hierna: GPAG) waar de gemeente Aalsmeer 50% aandeelhouder is. GPAG realiseert voor eigen rekening en risico een bedrijventerrein. De gemeente Aalsmeer is verantwoordelijk voor de aankoop van gronden namens GPAG welke via een ABC-levering worden geleverd aan een particuliere afnemer. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de investeringen in openbare ruimte. Bij verwerving van de gronden ontvangt de gemeente aan het einde van het jaar een vooruitbetaling van 90%. GPAG heeft een verwervingsplicht om de verworven gronden af te nemen. Bij verkoop van de grond door GPAG aan een particuliere afnemer ontvangt de gemeente de resterende 10%. De boekwaarde van dit project bedraagt momenteel € 7,5 miljoen. Dit bestaat uit gronden en investeringen in openbare ruimte waar de laatste 10% nog niet in rekening is gebracht door de gemeente. Het verwachte resultaat van het project Green Park is € 1,2 miljoen negatief (2020: € 3 miljoen negatief). Het risico van de grondexploitatie ligt bij GPAG waardoor dit niet doorwerkt in de jaarrekening van de gemeente Aalsmeer in de vorm van een voorziening op de grondexploitatie.

GPAG heeft in haar concept jaarrekening 2021 een negatief eigen vermogen van € 0,1 miljoen (2020: 2 miljoen negatief) waardoor er in de jaarrekening een voorziening deelneming van € 50.000 is gevormd ter hoogte van 50% van het negatieve eigen vermogen. Dit leidt tot een vrijval van de voorziening van € 950.000. De gemeente Aalsmeer heeft een garantiestelling afgegeven aan GPAG van € 44,0 miljoen. Het risico bestaat derhalve dat de gemeente garant moet staan indien GPAG niet aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Wij adviseren u derhalve om de financiële positie van GPAG periodiek te monitoren.

10

Sociaal domein (1/3) Algemeen De gemeente Aalsmeer voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Uitvoerder

Wijze van uitbesteding

Bepaling last boekjaar

Gemeente Amstelveen

Mandatering

Werkelijke lasten

Werkdeel (WSW)

AM Match

Delegatie

Vaste bijdrage op basis van de afname

Jeugdwet

Gemeente Amstelveen

Mandatering

Werkelijke lasten

Wmo

Gemeente Amstelveen

Mandatering

Werkelijke lasten

PGB’s

Sociale verzekeringsbank

Mandatering

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Onderdeel

Uitkeringen (Participatiewet)

Uitkeringen (Participatiewet) De gemeente Aalsmeer voert zelfstandig de participatiewet uit. Op basis van onze werkzaamheden zijn er geen bijzonderheden geconstateerd. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Het kabinet heeft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna: Tozo) in 2021 verlengd om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Uw gemeente heeft in 2021 € 1.327.944 verstrekt in het kader van de Tozo.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (vervolg) Belangrijke voorwaarde in de uitvoering van de Tozo is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft uw gemeente, overeenkomstig aan de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. Wij hebben de opzet, bestaan en werking van dit beleid gecontroleerd. Met dit beleid, dat onder meer bestaat uit een controleplan wordt, naast controles op het aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt. Het belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het Inlichtingenbureau worden onderzocht, in welke diepgang deze signalen worden onderzocht en binnen welke periode deze signalen worden onderzocht. Waar geconstateerd wordt dat de aanvrager geen of een lager recht op vergoeding had volgen terugvorderingen. De wetgever heeft toegestaan om de geplande controles op signalen van misbruik of oneigenlijk gebruik, welke betrekking hebben op verstrekte uitkeringen in 2020, gedurende 2021 konden worden opgepakt en de consequenties hiervan in de administratie van 2021 te verwerken. U heeft de signalen van het inlichtingenbureau over 2020 welke zijn aangemerkt als hoog risico (inkomsten etc.), conform M&O beleid, integraal verwerkt in 2021.

Wij hebben vastgesteld dat de eventuele hieruit volgende correcties juist zijn verwerkt in de administratie 2021. U heeft de signalen over 2020 welke zijn aangemerkt als laag risico en derhalve middels een steekproef worden onderzocht per heden nog niet volledig verwerkt. Uw organisatie heeft op basis van de eerste resultaten uit de steekproef op de laag risico signalen inzichtelijk gemaakt dat het nog niet volledig verwerkt hebben van deze laag risico signalen geen materiële impact op de verantwoording over boekjaar 2021 heeft. Wij adviseren om, conform planning, de steekproef op de laag risico signalen per 2022 verder uit te voeren.

11

Sociaal domein (2/3) Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (vervolg) De hoog risico signalen van het inlichtingenbureau over de verstrekte uitkeringen in 2021 zijn per begin 2022 nader onderzocht en per april 2022 is hiervan 70% gereed. Uw organisatie heeft hierbij aangegeven dat in ruim de helft van de reeds nader onderzochte signalen over 2021 de betreffende signalen geen gevolgen hebben m.b.t. de rechtmatigheid van de verstrekte uitkering. De laag risico signalen over de verstrekte uitkeringen in 2021 zijn per april 2022 nog niet nader onderzocht. U heeft aangegeven dat eventuele correcties naar aanleiding van de IB-signalen over 2021 in de administratie van 2022 zullen landen, aangezien de IB-signalen pas per begin 2022 nader zijn onderzocht. Het is toegestaan om de IB-signalen over 2021 uit te voeren in 2022, waarbij geen fout in de verantwoording ontstaat als en voor zover er sprake is van een toereikend M&O beleid. Wij hebben vastgesteld dat er sprake is van een toereikend M&O beleid, waarbij signalen, al dan niet steekproefsgewijs, op basis van een risico afweging nader worden onderzocht. Wij adviseren om de IB-signalen over 2021, conform M&O beleid, in 2022 alsnog nader te onderzoeken. De opvolging hiervan vormt onderdeel van de accountantscontrole 2022.

Uit de controle komen de volgende bevindingen voort: Wij hebben controles uitgevoerd op de verstrekte Tozo uitkeringen in 2021. De gemeente Aalsmeer heeft hierbij, conform vorig jaar, herstelwerkzaamheden verricht omdat het gehanteerde aanvraagformulier in het eerste kwartaal van 2021 niet in overeenstemming was met het landelijke aanvraagformulier. Bij de controle is, door het uitvoeren van de herstelwerkzaamheden, vastgesteld dat de Tozo uitkeringen in 2021 rechtmatig zijn verstrekt.

Jeugdwet De gemeente Aalsmeer is zelf verantwoordelijk voor de controle van de levering van de afgesproken zorg. De gemeente maakt hier gebruik van de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders voorzien van een controleverklaring van de accountant. Voor de controle op de rechtmatigheid van de levering van de gemaakte kosten zijn de opgaven van zorgverleners voorzien van controleverklaring noodzakelijk. Een overzicht van de thans ontvangen opgaven inclusief verklaringen ten opzichte van de totale kosten is als volgt: Omschrijving Bedrag Totale kosten jeugdhulp € 7.989.692 Onderbouwd door productieverantwoording voorzien van € 6.771.213 controleverklaring. Onzekerheid € 1.218.479 De onzekerheid wordt voornamelijk veroorzaakt door het ontbreken van productieverantwoordingen bij zorgaanbieders met een beperkte omvang. Wmo Voor de vaststelling van de prestatielevering op de Wmo heeft de gemeente Aalsmeer gebruik gemaakt van de vaststellingsovereenkomst met zorgaanbieders ten aanzien van de geleverde zorg over 2021. Op basis van de getekende vaststellingsovereenkomsten resteert nog de volgende onzekerheid over de levering van Wmo: Omschrijving Bedrag Totale kosten wmo € 4.605.874 Onderbouwd door vaststellingsovereenkomst € 4.323.897 Onzekerheid € 281.977

12

Sociaal domein (3/3) Eigen bijdrage Wmo Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Aalsmeer heeft vooralsnog een bedrag van € 145.000 opgenomen in de jaarrekening 2021. PGB’s De verantwoording van de SVB inzake de PGB-stromen Jeugdwet en Wmo over 2021 bevat een verklaring met beperking. Hierdoor is er vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten verstrekt.

Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente om zelf de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. De gemeente Amstelveen heeft aanvullend onderzoek gedaan of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Wij hebben kennis genomen van deze werkzaamheden en concluderen dat de werkzaamheden die zijn verricht om de prestatielevering van de PGB’s daadwerkelijk vast te stellen nog van onvoldoende detail / kwaliteit is. De aandachtspunten hebben wij gemeld en dit zal door de gemeente worden meegenomen in de controleplannen voor 2022. Derhalve hebben wij voor 2021 deze stromen evenals als voorgaand jaar als onzeker aangemerkt. Omschrijving Bedrag PGB wmo BH € 258.235 PGB wmo HBH € 47.841 PGB Jeugd € 111.335 Totale PGB € 417.411

Formele bevinding Wmo Bij gemeente Aalsmeer is geconstateerd dat er geen aanvraagformulieren en/of getekende gesprekverslagen aanwezig zijn zoals dat vereist wordt vanuit de verordening. Hierdoor is er sprake van een (formele of financiële) onrechtmatigheid. Er is sprake van een financiële onrechtmatigheid wanneer recht, hoogte en/of duur van de zorg niet juist is. Wij hebben kennis genomen van de procedures binnen de gemeente. Hierbij hebben wij het volgende vastgesteld: Voordat een aanvraag wordt gedaan doet een client een melding van de zorgvraag. De gemeente controleert of de client een inwoner is van de gemeente en start vervolgens een werkproces op. De indicatieadviseur/consulent voert een gesprek met de aanvrager en maakt hier verslag van. De gemeente verstuurt een beschikking naar de client over de toekenning van de zorg. De client heeft de mogelijkheid om bezwaar te maken op de beschikking. De zorg wordt geleverd door een zorgaanbieder. Dit zijn vaak gerenommeerde partijen met strikte procedures. Daarnaast worden deze eveneens gecontroleerd door een externe accountant, waarbij onder andere gekeken wordt naar prestatielevering. De externe accountant rapporteert vervolgens middels een controleverklaring en productieverantwoording. Bij de meeste Wmo hulp en ondersteuning wordt een eigen bijdrage per maand betaald.

De procedures en randvoorwaarden zijn duidelijk en helder binnen de gemeente. De betrokken Wmo medewerker binnen het proces zijn bevoegd om de Wmo-aanvragen te behandelen en vervolgens te beschikken. De medewerker toets de aanvraag aan de normen (recht/hoogte/duur) alvorens een beschikking tot stand komt. Het ontbreken van een aanvraagformulier of een getekende gespreksverslag is derhalve een formaliteit, wat onzes inziens leidt tot een formele onrechtmatigheid. Aangezien de toetsing aan de norm (recht/hoogte/duur) voldoende gewaarborgd is er geen sprake van financiële onrechtmatigheid. 13

Covid-19 Impact Covid-19 voor de gemeente De belangrijkste effecten van de corona-crisis voor de gemeente zijn nader toegelicht in een afzonderlijke paragraaf. De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder benoemd: • Uitvoeren Tozo regeling; • Aanvullende rijksbijdragen die zijn verstrekt in relatie tot Covid-19; • Subsidieverantwoording door subsidie ontvangende partijen (prestatielevering); • Onderbouwing prestatielevering zorgaanbieders; • Risicoanalyse mogelijke Covid-19 impact op balansposities (o.a. in het kader van mogelijke oninbaarheid); • Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag en jaarrekening (diverse paragrafen, met name onder weerstandsvermogen en bedrijfsvoering); • Aanvullende bijdrage / steunmaatregelen / subsidies / etc. nader specifiek te maken door het controleteam; Uit de controle aangaande “specifieke” Covid-19 items komen de volgende bevindingen voort: − −

−

−

−

Wij hebben diepgaande aanvullende controles uitgevoerd op de waardering dan wel inbaarheid van posities zoals vaste activa, vorderingen, gevormde voorzieningen, rechtmatigheid subsidieverantwoordingen, etc. Uit onze jaarrekeningcontrole 2021 zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen, anders dan in ons verslag gemeld. We constateren dat de gemeente zelf al aanvullende analyses had uitgevoerd en overeenkomstig heeft verwerkt (bijvoorbeeld voorziening dubieuze debiteuren). Ten aanzien van uw gemeentelijke gesubsidieerde instellingen zijn door het college aanvullende afspraken gemaakt over de besteding van de subsidiebijdrage in 2021 als gevolg van de beperkingen vanuit COVID-19. Wij hebben vastgesteld dat de subsidies getrouw en rechtmatig zijn verantwoord in de jaarrekening 2021. Wij hebben controles uitgevoerd op de verstrekte Tozo uitkeringen in 2021. De gemeente Aalsmeer heeft hierbij, conform vorig jaar, herstelwerkzaamheden verricht omdat het gehanteerde aanvraagformulier in het eerste kwartaal van 2021 niet in overeenstemming was met het landelijke aanvraagformulier. Bij de controle is, door het uitvoeren van de herstelwerkzaamheden, vastgesteld dat de Tozo uitkeringen in 2021 rechtmatig zijn verstrekt. De omvang van de herstelacties zijn derhalve in tegenstelling tot voorgaand jaar beperkt.

De gemeente Aalsmeer heeft de aanbeveling van de commissie BBV om een aparte paragraaf "effecten Covid-19" op te nemen overgenomen als paragraaf. De aard van de crisis bracht snelle besluitvorming met zich mee en door de gemeente is op periodieke basis geacteerd op de uitdagingen die vanuit Covid19 naar voren zijn gekomen. Aangezien de rechtmatigheid van financiële transacties een belangrijk aspect van de jaarstukken en de daarin opgenomen bijlagen is, zijn de financieel relevante stukken in de jaarrekening opgenomen en toegelicht.

14

Overige bevindingen (1/2) Omvang voorziening Beheer gebouwen De omvang van de voorziening Beheer gebouwen bedraagt ultimo 2021 € 85.000. Wij hebben net als voorgaand jaar vastgesteld dat op basis van het huidige beheerplan de jaarlijkse dotaties aan de voorziening structureel hoger zijn dan de jaarlijkse onttrekkingen. Dit heeft tot gevolg dat de omvang van de voorziening ultimo 2040 zal stijgen naar € 1,7 miljoen. Ondanks de vrijval van € 272.000 in 2021 ten gunste van het resultaat achten wij op basis van deze informatie de omvang van de voorziening Beheer gebouwen nog steeds te hoog. Op grond van de notitie Materiële vaste activa heeft de gemeente twee keuzes: − Ingeval de voorziening duidelijk een te grote omvang heeft gekregen, dan mag een overschot door middel van een Raadsbesluit in een keer vrijvallen ten gunste van het resultaat; of − de toekomstige jaarlijkse toevoegingen kunnen met instemming van de Raad terug worden gebracht naar een lager niveau. Wij adviseren het college derhalve om zo spoedig mogelijk een voorstel hieromtrent en met inachtneming van onze opmerking inzake het beheerplan aan de Raad voor te leggen. Analyse afwijkingen t.o.v.

beheerplannen Tijdens onze controle hebben wij vastgesteld dat de afwijkingen tussen de gerealiseerde onderhoudslasten in de jaarrekening en de geraamde onderhoudslasten volgens het beheerplan net als voorgaand jaar nog onvoldoende door de gemeente worden geanalyseerd. Wij adviseren u voor volgend jaar een analyse op te stellen van de gerealiseerde kosten van de onderhoudsvoorziening ten opzichte van de begrote onttrekkingen volgens het beheerplan. Dit geeft de gemeente inzicht of de voorziening ultimo boekjaar nog steeds toereikend is. De gemeente wilt hier volgend jaar stappen in gaan zetten.

Doorbelastingen vanuit gemeente Amstelveen Als onderdeel van de dienstverleningsovereenkomst vinden er doorbelastingen plaats tussen de gemeenten Amstelveen en Aalsmeer. Dit bestaat enerzijds uit een vaste dienstverleningsbijdrage en anderzijds uit overige bijdragen. Inzake de overige bijdragen hebben wij tijdens de controle 2020 geconstateerd dat de administraties van Amstelveen en Aalsmeer niet altijd op een eenduidige wijze waren afgestemd. Tijdens de jaarrekeningcontrole 2021 hebben wij vastgesteld dat er vooraf onderlinge afstemming is geweest en dat de onderlinge doorbelastingen door beide partijen zijn bevestigd. Samenwerkingsovereenkomst gemeente Aalsmeer De gemeenten Amstelveen en Aalsmeer hebben ingestemd om de onderlinge samenwerking te vernieuwen voor een periode van vijf jaar, waarbij elk jaar een evaluatiemoment zal zijn. Belangrijkste uitkomst uit deze hernieuwde samenwerking is dat er in Aalsmeer zelf weer een ambtelijke kernorganisatie komt. Voor de bewoners en ondernemers zullen alle loketfuncties voor dienstverlening vanaf 2022 weer in het gemeentehuis van Aalsmeer beschikbaar zijn. Daarnaast zullen ambtenaren die voornamelijk met Aalsmeerse dossiers bezig waren, weer vanuit Aalsmeer werken. De gemeenteraden van Aalsmeer en Amstelveen hebben ingestemd met deze hernieuwde samenwerking.

Voor de controle 2021 heeft dit geen gevolgen gehad voor onze controleaanpak en geplande controlewerkzaamheden. Voor 2022 gaan wij graag met u in gesprek welke gevolgen de wijzigingen binnen uw organisatie hebben op onze controlewerkzaamheden.

15

Overige bevindingen (2/2) Eneco / REMU Momenteel is er door de oud-aandeelhouders van REMU een claim ingediend van € 300 miljoen. Uitgaande van een totale opbrengst Eneco van € 4,1 miljard betekent toekenning van de claim voor Aalsmeer een terugbetaling van een bedrag van € 2 miljoen. De claim is in hoger beroep afgewezen, waarna de oud-aandeelhouders van REMU eind 2020 cassatie hebben aangetekend bij de Hoge Raad. Deze zaak loopt nog en de uitkomst is nog onbekend. Vooralsnog heeft de gemeente het toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Wij achten de toelichting in dit kader toereikend.

16

Aandachtspunten auditcie Interne beheersing inzake jeugd In augustus 2021 is een rapport van de Rekenkamer verschenen naar aanleiding van hun onderzoek inzake de uitvoering van de jeugdhulp in de gemeente Aalsmeer. Zij hebben hierbij de volgende aanbevelingen gegeven: 1. Geef alleen zorg aan kinderen en gezinnen die dat zelf niet kunnen regelen. 2. Zorg voor een sluitende financiële en zorgadministratie en ga altijd na of de hulp zin had. 3. Overleg regelmatig met andere verwijzers en stel samen beleid op wie hulp krijgt. 4. Beperk de taken van de raad tot kaders stellen en controleren van jeugdhulp. Tijdens onze controle hebben wij ons met name gericht op punt 2. De overige punten zijn geen onderdeel van de scope van onze controle. Wij hebben tijdens de controle geconstateerd dat voor de prestatielevering van de zorg de gemeente Aalsmeer nog volledig afhankelijk is van de controleverklaringen van zorgaanbieders. De afhankelijkheid van de productieverantwoording (met bijbehorende controleverklaring) leidt er in de praktijk veelal toe dat het jaarrekeningproces en de planning & control cyclus van gemeente wordt vertraagd in afwachting van de productieverantwoordingen. Daarnaast worden eventuele verschillen in de productie o.b.v.

de administratie van de zorgaanbieder en de administratie van de gemeente pas in een laat stadium inzichtelijk, hetgeen nadelig is voor de beheersbaarheid en het tijdelijk inzichtelijk hebben van de bestedingen. Voor boekjaar 2021 heeft de gemeente ten aanzien van zorg in natura nog onvoldoende stappen gezet om de prestatie zelfstandig vast te stellen. Voor boekjaar 2022 is de gemeente inmiddels bezig met een plan om dit nader uit te werken. Maatregelen die de gemeente mogelijk zou kunnen nemen zijn: 1. Bij herindicaties navraag doen of de zorg conform verwachting heeft plaatsgevonden en dit tevens te documenteren in het cliëntregistratiesysteem. Vervolgens zou de VIC hierop verdere controlewerkzaamheden kunnen uitvoeren. 2. Periodieke accountgesprekken houden met zorgaanbieders. 3. Het analyseren van signalen uit de ervaringsonderzoeken en/of klachtenregister. 4. Uitvoering van materiële controles bij zorgaanbieders.

Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer B.V. (ESA B.V.) ESA B.V. is met ingang van 2017 verantwoordelijk voor het beheer van alle binnen- en buitensportaccomodaties. Voor planmatig onderhoud van de binnensportaccomodaties ontvangt ESA B.V. een vaste onderhoudsbijdrage van de gemeente in de vorm van een subsidie. Verder heeft ESA B.V. de volgende subsidies ontvangen in 2021: Beheer en exploitatie van sportaccommodaties ad € 1.725.470. Exploitatie, beheer en ontwikkeling van de Oude Veiling ad € 72.471 Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2021 ad € 335.975 Overbruggingskrediet de Oude Veiling ad € 30.000. De subsidieaanvragen van ESA B.V. worden jaarlijks beoordeeld door de medewerker van het subsidiebureau aan de hand van een checklist op tijdigheid en volledigheid. De beleidsmedewerker doet vervolgens een inhoudelijke en financiële beoordeling. Wij hebben vastgesteld dat de inhoudelijke en financiële beoordeling van de subsidieaanvraag 2021 en subsidievaststelling 2020 niet is vastgelegd in een oplegger terwijl dit wel de procedure is. Wij adviseren u om de beoordeling zichtbaar vast te leggen. Verder hebben wij het jaarverslag 2020 en de begroting 2021 van ESA B.V. beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat bij de jaarrekening 2020 een goedkeurende controleverklaring is verstrekt door de accountant. Inzake de financiële positie constateren wij dat ESA B.V.

een positief eigen vermogen heeft (solvabiliteitsratio van 34%) en dat er een positief resultaat is behaald over 2020. Wij constateren wel dat ESA B.V. in 2020 sterk afhankelijk is geweest van de exploitatiebijdrage van de gemeente (€ 1,8 miljoen) en incidentele posten zoals: NOW ad € 76.420 Kwijtschelding huur € 95.000 Kwijtschelding OZB 2020 ad € 20.000 TVL/TOGS ad € 4.000 Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties ad € 136.730 SPUK IJZ ad € 211.411 Inzake de begroting 2021 constateren wij dat er sprake is van een sluitende begroting. Gezien ESA B.V. erg afhankelijk is van de exploitatiebijdrage en eventueel incidentele opbrengsten adviseren wij u de financiële positie van ESA B.V. te blijven monitoren.

17

Jaarverslag Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2021 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.

Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: Element jaarverslag

Onze waarneming

Vereisten BBV

Uw jaarverslag voldoet aan de vereisten van de BBV

Verenigbaar

Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening

Paragrafen

Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau met enkele aanbevelingen (zie hieronder)

Paragraaf Verbonden Partijen

In de paragraaf Verbonden Partijen zijn nog de financiële gegevens van 2020 opgenomen bij de desbetreffende verbonden partijen in plaats van die van 2021. Wij begrijpen dat nog niet alle definitieve financiële gegevens 2021 beschikbaar zijn voor alle verbonden partijen. De gemeente heeft echter aangegeven dat mogelijke financiële risico ten aanzien van verbonden partijen wel zijn vertaald naar de jaarrekening. Dit is wat ons betreft akkoord.

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De risico’s zijn uitgebreid toegelicht in deze paragraaf. De kans en impact zijn nog niet voor alle risico’s toegelicht.

Informatiewaarde

De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.

Incidentele baten en lasten

De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan notitie ‘Structurele en incidentele baten en lasten’. Wij adviseren u wel om een grensbedrag op te nemen in de financiële verordening vanaf welke omvang incidentele lasten en baten afzonderlijk gespecificeerd worden in het overzicht incidentele lasten en baten.

Covid-19

Uw gemeente heeft ervoor gekozen om een afzonderlijke paragraaf op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid-19 is beschreven. Hiermee geeft u een goed inzicht in deze bijzondere gebeurtenissen.

18

SiSa-bijlage en WNT SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: − € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is; − 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is; − € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.

WNT verantwoording Sinds enkele jaren geldt de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst. Per 1 januari 2021 is een nieuwe gemeentesecretaris aangesteld door de gemeente. Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.

De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.

19

Rechtmatigheid

Rechtmatigheid Europese aanbestedingsrichtlijnen In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 is een controle uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Uit onze controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor enkele gemeentelijk inkooptrajecten met een inkoopwaarde van in totaal € 552.000 niet de juiste procedure is gevolgd en hebben dit bedrag daarom als rechtmatigheidsfout aangemerkt. Dit wordt veroorzaakt doordat bij overschrijdingen van het drempelbedrag er ten onrechte niet conform het Europees regime is aanbesteed of doordat er sprake is van een uitzondering op de aanbestedingsregels zonder dat daar een adequate juridisch pleitbaar standpunt is ingenomen. Een bedrag van € 345.000 heeft betrekking op de inhuur van externen in relatie met de transitie van de gemeente Aalsmeer. Vanwege de onzekere uitkomst van de onderhandelingen tussen Amstelveen en Aalsmeer heeft de gemeente in het kader van flexibiliteit bewust gekozen voor een enkelvoudige aanbestedingsprocedure in plaats van een Europese aanbestedingsprocedure. De motivatie om te kiezen voor een enkelvoudig onderhandse aanbestedingsprocedure is door de gemeente onvoldoende vastgelegd en gedocumenteerd vanwege het ontbreken van een inkoopdossier.

Hierdoor hebben wij dit niet kunnen meewegen in ons oordeel en zijn wij van mening dat dit niet rechtmatig is aanbesteed. Wij adviseren u om de interne beheersing inzake de dossiervorming rondom aanbestedingen te verbeteren. Begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV.

In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het college een analyse van de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma. Het college stelt uw gemeenteraad voor genoemde overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2021. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid. Wij constateren de volgende overschrijdingen op lastenniveau ten opzichte van de gewijzigde begroting. Lastenoverschrijding programma

Begrotingsafwijking

Programma 1 Sociaal Domein (totaal

Onrechtmatigheid telt niet mee voor het oordeel aangezien de

€ 0,2 miljoen)

overschrijding wordt veroorzaakt door open einde regelingen.

Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling (totaal € 1,3 miljoen)

Onrechtmatigheid telt niet mee voor het oordeel aangezien de overschrijding wordt gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Onrechtmatigheid telt niet mee voor het oordeel aangezien het

Programma 7 (totaal € 0,1 miljoen)

gaat om een overschrijding die pas na verantwoordingsjaar is geconstateerd.

21

Rechtmatigheid Kredieten Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de gemeenteraad geautoriseerde kredieten. Wij constateren dat er geen overschrijdingen op investeringen aanwezig zijn ten opzichte van de gevoteerde kredieten. Mutaties in de reserves De mutaties in de reserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt worden gespecificeerd: (x € 1.000)

Gewijzigde begroting

Jaarrekening

Verschil

Dotaties

16.272

12.225

4.047

Onttrekkingen

15.205

11.503

3.702

Saldo mutaties in de reserves

1.067

723

344

Uit onze controle inzake de mutaties in de reserves zijn geen bevindingen voortgekomen.

Niet financiële beheershandelingen Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole door de accountant. De accountant toetst deze handelingen en beslissingen niet inhoudelijk door gegevensgericht onderzoek. Volstaan wordt in dit kader met het beoordelen van het interne systeem van risicoafwegingen. Binnen dit systeem moeten voorwaarden zijn geschapen om risico’s goed te kunnen beoordelen en in de tijd te kunnen volgen. Wij hebben ons een beeld gevormd over de wijze van totstandkoming van de inventarisatie van de risico’s en de getrouwe weergave van de hieruit mogelijk voortvloeiende financiële gevolgen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van het jaarverslag. Misbruik en oneigenlijk gebruik In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Uw gemeente heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik neergelegd in interne controleplannen. De uitkomst van deze toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties.

Financiering In 2021 heeft uw gemeente geen nieuwe langlopende leningen afgesloten. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Aalsmeer zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening.

22

Financiële positie

Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: Kengetallen in %

Gemeente

Landelijk

2021

2020

2021*

2020

Netto schuldquote

28

20

73

49

Netto schuldquote gecorrigeerd

27

19

67

42

Solvabiliteit

54

53

31

35

Grondexploitaties

15

15

9

9

Belastingcapaciteit

115

119

102

103

Structurele exploitatieruimte

3,25

0,0

0,6

2,5

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De gemeente heeft als interne norm een weerstandsratio van 1,5. Hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit bedraagt, inclusief het voorstel tot resultaatbestemming € 33,6 miljoen (2020: € 37,5 miljoen). Er is dus sprake van een lichte daling van 10% van de beschikbare weerstandscapaciteit ten opzichte van 2020. De weerstandsratio bedraagt 1,8 en is hoger dan de streefwaarde van 1,5. De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn: − Risico’s als gevolg van de Coronacrisis − Risico’s binnen het grondbedrijf − Risico op fluctuaties binnen de algemene uitkering gemeentefonds − Risico op overschrijdingen aangaande jeugdzorg

(bedragen * EUR 1.000)

2021

2020

2019

Weerstandscapaciteit

EUR 33.582

EUR 37.453

EUR 12.406

Risico’s

EUR 18.760

EUR 13.260

EUR 7.450

1,8

2,8

1,7

Weerstandsratio

* Is gebaseerd op de begrotingssaldi

Weerstandsratio

Betekenis

>= 2.0

Uitstekend

1.4 < 2.0

Ruim voldoende

1.0 < 1.4

Voldoende

0.8 < 1.0

Matig

0.6 < 0.8

Onvoldoende

< 0.6

Ruim onvoldoende 24

Bevindingen interne beheersing

Bevindingen interne beheersing Algemeen Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2021 hebben wij op 14 december 2021 jl. een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat. Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening. De belangrijkste bij uw gemeente onderkende risico’s / kernpunten in de controle zijn: − Rechtmatigheid aanbestedingen (verhoogd risico); − Risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Dit risico onderkennen wij ten aanzien van de afgrenzing van de kosten (verhoogd risico).

− Waardering van uw grondexploitatie; − Prestatielevering inkopen; − Prestatielevering bij persoonsgebonden budget bij zowel Wmo als jeugdhulp; − Rechtmatigheid van de Tozo-verstrekkingen; − Prestatielevering van de jeugdzorg, de Wmo en andere voorzieningen, complicerende factor daarbij is dat deze voorzieningen deels vanwege COVID-19 hebben stilgelegen.

Fraude, corruptie en naleving wet- en regelgeving Fraude Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het toezicht op het college in de uitvoering van deze taken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het college gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van onze beroepsregels (NV COS 240/250), de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.

Automatisering Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management ontvangen. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.

26

Bevindingen interne beheersing Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen. Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen.

Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid.

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: − Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. − Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. − Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd. − Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Klokkenluidersmelding Wij zijn tijdens onze controle op de hoogte gebracht van een klokkenluidersmelding bij de uitvoeringsorganisatie van Amstelveen. Deze melding bevat de mogelijke bevoordeling van één specifieke leverancier en het betalen van diensten aan deze leverancier zonder dat hiervoor een prestatie is geleverd. De uitvoeringsorganisatie Amstelveen heeft vervolgens een aanvullend onderzoek laten uitvoeren door een externe partij die gespecialiseerd is in forensisch onderzoek.

Daarnaast zijn ook door ons aanvullende werkzaamheden uitgevoerd. Uit het door de externe partij uitgevoerde onderzoek en uit onze eigen aanvullende analyses en controlewerkzaamheden is echter niet gebleken dat er onregelmatigheden hebben plaatsgevonden. Maatschappelijk wordt er steeds meer transparantie verwacht over frauderisico’s en rapportage daarover. Wij willen de gemeente daarom adviseren om in de paragraaf bedrijfsvoering uiteen te zetten welke interne frauderisicofactoren de gemeente heeft onderkend en welke interne beheersmaatregelen de gemeente heeft getroffen om mogelijke onregelmatigheden te voorkomen. 27

Overige onderwerpen

Overige onderwerpen Fraude en continuïteit in de controleverklaring Als reactie op de rapporten van de Commissie Toezicht Accountancysector en Monitoring Commissie Accountancy heeft de NBA in de 2e helft van 2020 aangekondigd dat zij het beleid op de gebieden Fraude en Continuïteit meer concreet en meer zichtbaar tot uitdrukking wil brengen. In het voorjaar van 2021 is een pilot uitgevoerd waarbij aan accountantsorganisaties is gevraagd aandacht aan deze onderwerpen te besteden in de controleverklaring. Het gaat niet om een uitbreiding van uit te voeren werkzaamheden maar over het rapporteren over onze werkzaamheden. Inmiddels is de volgende stap gezet en zijn in december 2021 de beroepsregels (vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle en Overige Standaarden) aangepast. De aanvulling in Standaard 700 komt er in hoofdlijnen op neer dat afzonderlijke secties voor de onderwerpen continuïteit en fraude in de controleverklaring worden opgenomen. Hierin wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. Als aanvulling kan de accountant ook de uitkomsten van deze werkzaamheden of belangrijke waarnemingen met betrekking tot het onderwerp toelichten.

De beide secties worden in alle controleverklaringen (verplicht) opgenomen; ook in situaties waar geen sprake is van ernstige continuïteitsonzekerheid of spraakmakende fraudecasuïstiek. Deze verplichting geldt voor de verklaring bij de jaarrekening 2022. Omdat binnen de publieke sector het begrip continuïteit minder relevant is, zijn de stakeholders nog in overleg hoe de accountant hier voor de publieke sector invulling aan gaat geven. Ten aanzien van de fraudecasuïstiek zou idealiter de nieuwe sectie in de controleverklaring moeten aansluiten op de frauderisico-analyse opgesteld door het college, dan wel de toelichting van het college op eventuele frauderisico’s in de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag.

Rechtmatigheidsverantwoording In de loop van 2022 wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht. In de tweede nota van wijziging is hierin ook de rechtmatigheidsverantwoording meegenomen die het college van burgemeester en wethouders met ingang van 2022 moet afleggen. Deze verantwoording wordt onderdeel van de jaarrekening en daarmee ook object van onderzoek van de accountant ten aanzien van getrouwheid van de jaarrekening. In de Kadernota rechtmatigheid 2022 is door de commissie BBV invulling gegeven aan de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaarden-, begrotings- en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Voor u als gemeente is het van belang om: de rapporteringsgrens vast te stellen (0-3% van de begrote lasten na dotatie aan de reserves); het normenkader 2022 op te stellen (en dit door de raad te laten vaststellen); het normenkader te vertalen in een toetsingskader (toetspunten financiële rechtmatigheid); beheersdoelstellingen, risico’s en beheersmaatregelen te formuleren; een controleplan opstellen; en de controlewerkzaamheden uitvoeren. Daarbij vragen wij specifieke aandacht voor deugdelijke dossiervorming. Bij de gemeenten die hiertoe in 2021 al een pilot hebben gedraaid is gebleken dat het geen sinecure is om de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording goed in te richten.

De intentie van de wetswijziging is om de gemeentelijke organisatie beter in control te laten komen. Dat betekent dus ook dat de organisatie, denk aan budgethouders en management, moeten worden meegenomen. Ook gaat de wetswijziging uit van collectieve verantwoordelijkheid van het college. Dat vraagt het creëren van breed draagvlak en betrokkenheid. Wij adviseren u tijdig de werkzaamheden op te starten, niet alleen de controle, maar juist ook de versterking van de interne beheersing. Hoewel alleen financiële rechtmatigheid nu een wettelijke borging kent, is bovenstaand framework ook goed toe te passen bij o.a. doelmatigheid, doeltreffendheid, niet-financiële rechtmatigheid, fiscaliteit en IT. 29

5. Overige onderwerpen Environmental Social and Governance rapportage In april 2021 heeft de Europese Commissie de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. Als gevolg van deze richtlijn worden grote bedrijven verplicht om met ingang van het boekjaar 2023 te rapporteren over hun impact op milieu- en sociale zaken. De richtlijn heeft tot doel de kwaliteit van de gerapporteerde informatie met betrekking tot ESG-aangelegenheden te verbeteren, met als uiteindelijk doel de transformatie naar een duurzamere economie te ondersteunen in lijn met de klimaatverbintenis van Parijs. De volgende informatie is o.a. vereist om in de ESG-rapportage op te nemen: −