brief aan commissieleden gemeente Aalsmeer inzake RES 1.0_.pdf

Datum: 14 juni 2021 Betreft: Brief van energiecooperaties en Participatiecoalitie over de RES 1.0

Geachte commissieleden van de gemeente Aalsmeer,

Mijn naam is Aernoud Olde uit Hilversum en ik ben de afgelopen 2 jaar namens de energiecoöperaties toegevoegd lid van de stuurgroep RES-Noord Holland Zuid geweest waardoor ik mee heb mogen praten, maar vooral luisteren bij de besprekingen van de wethouders over de RES. Ik richt mij tot u namens de samenwerkende energie-coöperaties in Noord Holland (VEINH), en namens de ParticipatieCoalitie Noord Holland, dat is ons samenwerkingsverband met de Natuur- en Milieufederatie Noord Holland (MNH). Als ParticipatieCoalitie proberen wij in zoveel mogelijk gemeenteraden ons geluid te laten horen via lokale energie coöperaties. Helaas hebben wij tot op heden geen energie coöperatie uit Aalsmeer in onze vereniging, vandaar dat ik mij tot u richt.

Hoofd-boodschap Ondanks dat de energietransitie ons als bewoners-initiatieven niet snel genoeg gaat zijn we positief over de RES want nu ontstaat er eindelijk een structuur, kennis wordt opgebouwd en overal gaat de overheid aan de slag. Dat is winst. Daarom is onze belangrijkste boodschap aan u als volksvertegenwoordigers;

stem in met de RES en pak de RES op als gemeente en als samenleving. De RES is een weloverwogen, meerjarige werkwijze om stappen te zetten richting een duurzame energievoorziening. Ga als overheid door op de ingeslagen weg en ga onderzoeken hoe u en uw inwoners een bijdrage kunnen gaan leveren aan de energietransitie. We weten al decennia dat we het gebruik van fossiele brandstoffen af moeten gaan bouwen. In 2015 is dat eindelijk vastgelegd in een zeer ruim ondersteund wereldwijd Akkoord vaan Parijs. Laten we nu als Nederland daar weloverwogen onze bijdrage aan gaan leveren en onderzoek de naar voren gebrachte zoekgebieden. Het gaat om zoekgebieden; niet om vindgebieden. Geef dus ruimte aan het zoekproces en betrek de bewoners en stakeholders. Wanneer in het zoekproces blijkt dat de geselecteerde locaties geschikt blijken dan kunnen we verder, en anders gaan we andere locaties zoeken. De RES-structuur biedt immers blijvend ruimte om alsnog tot andere projecten te komen.

Een belangrijk onderdeel van de RES is het vinden van grote daken om deze vol te leggen met zonnepanelen. Ik wil u er op wijzen dat het bedekken van grote daken met zonnepanelen geen laaghangend fruit is. Het vinden van beschikbare daken zal een lastige klus blijken te zijn. Ons advies; betrek uw bevolking bij de zoektocht naar daken, pak het zoeken gestructureerd aan en borg vanaf het begin af aan dat er sprake moet zijn van lokaal eigendom. Lokaal eigendom is niet iets dat je er in de loop van het proces aan toe kunt voegen.

5 oproepen aan de raad: 1. Streven naar 50% lokaal eigendom verplicht stellen • Draagvlak bij bewoners voor de energietransitie is enorm belangrijk. Dit gaat verder dan inspraak hebben op een bijeenkomst. Wij pleiten ervoor om bewoners niet alleen een belangrijke rol te geven in het participeren in het proces, maar ook te laten meeprofiteren door eigenaar te zijn van zonnestroominstallaties; als energiecooperaties kunnen wij zonodig voorbeelden aanleveren. • Er zijn in het land diverse voorbeelden waar bedrijven lucratieve zonneweides of windparken aanleggen terwijl de lokale samenleving daar wel de lasten van heeft maar niet de vruchten van plukt. • In het klimaatakkoord en ook in de RES staat dat gestreefd wordt naar 50% lokaal eigendom. Wij roepen de raad op om dit streven om te zetten naar een minimum-verplichting. Dus minimaal 50% lokaal eigendom! We verzoeken dit te expliciet te borgen in gemeentelijk beleid. 2. Opzoeken van dilemma’s, versimpelen regelgeving • Wij merken als energie-coöperaties bij activiteiten in vele plaatsen dat bewoners afhaken doordat ze bijvoorbeeld bij een verduurzamingsaanvraag van een monument, maar er zijn andere voorbeelden, vastlopen in de vergunningsaanvraag, terwijl naar onze inschatting verduurzaming in deze gevallen mogelijk zou moeten zijn.

• Wij zien dat de energietransitie vele gemeentelijke beleidsterreinen doorsnijdt en dat het complex is om hier slagvaardig tot resultaat te komen als de verantwoordelijkheid/ eigenaarschap niet heel helder belegd wordt. 'Beleid zonder gemeentelijke capaciteit is politieke ijdelheid.’ • We roepen de raad op om in co-creatie met bewoners 1) dilemma’s op te zoeken in de afweging tussen duurzaamheid, leefbaarheid, natuur en eventuele andere specifieke lokale thema’s 2) de vertaling hiervan te maken naar regelgeving en deze te vereenvoudigen en 3) hiervoor ambtelijke capaciteit beschikbaar te stellen. Als energiecooperaties kunnen wij voorzien in voorbeelden van soortgelijke processen.

3. Maak energietransitie integraal onderdeel alle gemeentelijke projecten • Zoals eerder genoemd is de energietransitie geen geïsoleerd onderwerp maar raakt het vele beleidsterreinen. Zo ook de diverse infrastructurele. • Op dit moment lopen er op vele plaatsen in Nederland, dus vermoedelijk ook in Aalsmeer, projecten die opgestart zijn voordat deze RES is vastgesteld. Hierdoor is energieopwek geen onderdeel van deze projecten. • We roepen de raad op om 1) alle lopende projecten op korte termijn te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om energieopwek alsnog in te passen, 2) voor alle nieuwe projecten de mogelijkheden van energieopwek standaard en expliciet in de opdrachtbeschrijving op te nemen, en 3) energieopwek mee te nemen in alle nieuwe bestemmingsplannen. 4. Zon-op-dak versnellen • In de RES wordt terecht prioriteit gegeven aan zon-op-dak en zon-opparkeerplaats. • Wij hebben onderzocht dat er in Noord Holland vele 1000den grote daken zijn van meer dan 250m2 en ontelbaar veel parkeerplaatsen waar zonnecarport mogelijk zouden kunnen zijn, zie bijvoorbeeld parkthesun.com/. • We stellen vast dat terwijl de landelijke subsidie-mogelijkheden voor zon-opdak financieel aantrekkelijk zijn er toch maar beperkt gebruik van wordt gemaakt. Landelijk is de inschatting dat slechts 5% van het dak-potentieel benut wordt; wij denken dat dit in Aalsmeer niet anders is.

• Als energiecoperaties pleiten wij dat lokale gemeenten kiezen voor een gezamenlijke aanpak, samen met de bewoners, voor het versnellen van de zon-op-dak waarbij dakeigenaren ontzorgt worden. 5. Ambitieus beleid richting RES 2.0 en volgen van gedragscodes • De noodzaak en urgentie van de energietransitie is hoog. Ieder nieuw onderzoek toont aan dat het slechter gaat met het klimaat dan eerdere onderzoeken lieten zien. • Ook als energiecooperatie hechten wij eraan dat opwekprojecten niet ten koste gaan van natuur en biodiversiteit en ons prachtig cultureel erfgoed. In navolging van de Natuur-en Milieufederatie Noord Holland pleiten wij voor het zoeken van mogelijkheden ipv categorische afwijzing. Neem het gebied als uitgangspunt en zoek naar koppeling naar andere opgaves zoals biodiversiteit en recreatie. • De landelijke koepels van diverse Natuur & Milieu organisaties en de energiecoöperaties hebben tezamen met Holland Solar (de belangenbehartiger van de Nederlandse zonne-energiesector) een gedragscode opgesteld voor zon-op-land. Ditzelfde heeft plaatsgevonden voor wind-op-land met de Nederlandse WindEnergie Associatie (NWEA). Hier zijn zeer genuanceerde gedragsregels opgesteld die belangen zorgvuldig afwegen.

• In deze RES staan zoekgebieden ter discussie. Wij roepen op om zoekgebieden niet af te laten vallen zonder nader onderzoek. Door gebruikte te maken van de landelijke opgestelde gedragscodes is het mogelijk om op genuanceerde wijze met respect voor de verschillende belangen te komen tot meer mogelijkheden. • We roepen de raad op richting RES 2.0 ook de meer complexe discussies aan te gaan en de spanningsvelden op te zoeken en daarbij de gedragscodes als leidraad te nemen, opties genuanceerd te onderzoeken en belangen af te wegen en ook bewoners mee te nemen in de moeilijkere afwegingen die we ons inzien zullen moeten gaan maken. Dit zijn onze 5 oproepen aan de raad. Wij hopen van harte dat u deze zult ondersteunen. Dank voor uw aandacht. Als energiecoöperaties en als participatiecoalitie staan we klaar om onze kennis en ervaring te delen. Aernoud Olde, 14 juni 2021, 06-1250.5498 / Aernoud.Olde@VEINH.nl