Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 2a.Commissie Maatschappij en Bestuur Beeldvormend van 25 april 2024 0.1 1 2 3 4 5
6
7
8
Afsprakenlijst beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 25 april 2024 AFSPRAKENLIJST Beeldvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 25-04-2024 Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststelling van de agenda Agenda Beeldvormende commissie M&B 25-04-2024 Actieve informatie uit het college Mededelingen vanuit de fracties Presentatie aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het overnemen van de aanbevelingen van de rekenkamer zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Vergaderorde: Presentatie door de rekenkamer Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer en aan de portefeuillehouder; Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer en portefeuillehouder; Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel Presentatie klachtenbehandeling 25 APRIL RV rekenkameronderzoek klachtbehandeling RB rekenkameronderzoek klachtbehandeling Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad Rekenkamerbrief klachtbehandeling Aalsmeer Gedragscode integriteit burgemeester en gedragscode integriteit wethouders Portefeuillehouder: G.E.
Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240319 Getekend raadsvoorstel gedragscode integiteit B&W 20240307 Raadsbesluit gedragscode integriteit B&W Gedragscode burgemeester gemeente Aalsmeer Gedragscode wethouders gemeente Aalsmeer. Concept voorstel wijziging Centrumregeling Aalsmeer en Amstelveen Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit onderwerp is het zodanig aanpassen van de Centrumregeling Aalsmeer en Amstelveen dat deze voldoet aan de aangepaste Wet gemeenschappelijke regelingen. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v.
de beantwoording door de rekenkamer Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240326 Getekend raadsvoorstel wijziging Centrumregeling Aalsmeer Amstelveen 20240410 Raadsbesluit wijziging Centrumregeling Aalsmeer Amstelveen Concept geconsolideerde versie gewijzigde GR AA 20240410 Conceptbesluit wijziging GR AA met wijzigingen uitgeschreven 13e wijziging van de gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam
9
10 11
Portefeuillehouder: L.B. Kabout Het doel van dit onderwerp is het aanpassen van de huidige gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam aan de vereisten van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240326 Getekend raadsvoorstel 13e wijziging Gemeenschappelijke regeling Vervoersregio Raadsbesluit 13e wijziging gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam Conceptbesluit 13e wijziging Gr Vervoerrregio Amsterdam v 5 mrt Bijlage 1 Conceptbesluit 13e wijziging Gr Vervoerrregio Amsterdam v 5 mrt Bijlage 2 Gemeenschappelijke Regeling Vervoerregio Amsterdam 13e wijziging INSPREKEN Regio Vervoer a.d. Raad 25.4.24 Conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 Amstelland Meerlanden Overleg Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is de raad in de gelegenheid te stellen zijn zienswijze over de conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 van de GR AM in te dienen. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v.
de beantwoording door de rekenkamer Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240402 Getekend raadsvoorstel conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 AMoverleg Raadsbesluit conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 AM overleg Bijlage 1 conceptjaarrekening AM overleg 2023 Bijlage 2 conceptbegroting AM-overleg 2025 Bijlage 3 Aanbiedingsbrief conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 AM Regionale Samenwerking Sluiting
AFSPRAKENLIJST BEELDVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 25 APRIL 2024 Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: de heer O.F. Matheijsen Leden: CDA: mevrouw T. van der Meer en de heren M.P. Buskermolen, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema VVD: de dames E.S.I. Mijwaart, M. Vleghaar en C.A.M. Simon-van Oosterhout en de heren J.G.E. Bouwmeester, J. de Vries en de heer E. Abbenhues Absoluut Aalsmeer: mevrouw D.M. Prent Bouten en de heren W.T.J.M. Koster en D. Kuin D66: mevrouw M.J. Geisler en de heren S.J.R. de Vries en J. van der Tol GroenLinks: de heer R.P. Fransen PvdA: de heren J.H. Buisma FlorAalsmeer: mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel Portefeuillehouders: de heren G.E. Oude Kotte, L.B. Kabout, W. Kikkert en S.A.S. Spaargaren
Agenda punt 1.
Onderwerp
Afspraak
Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: O.F. Matheijsen
2.
Vaststelling van de agenda
Conform vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actuele informatie uit het college.
4.
Mededelingen vanuit de fracties
De heer Fransen deelt mee dat gisteren een brief is uitgegaan inzake Toekomst luchthaven Schiphol aan de Eerste en Tweede Kamer en de informateurs namens de gemeente Aalsmeer. Deze brief zal morgen in iBabs worden geplaatst.
5.
Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Door naar de oordeelsvormende commissie van 16-05-2024
Toezeggingen: 1.De portefeuillehouder geeft aan dat indien blijkt dat de klachtenregeling geactualiseerd moet worden dit zal gebeuren; 2.De suggestie van de heer S. de Vries inzake een speciale pagina met uitleg over de klachtenregeling op de website zal worden meegenomen. 6.
Gedragscode integriteit burgemeester en gedragscode integriteit wethouders Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Door naar de oordeelsvormende commissie van 16-05-2024 op verzoek Absoluut Aalsmeer
Toezeggingen: De gedragscode zal worden aangepast op de geconstateerde omissies en aan de raad zal deze geactualiseerde versie worden verstrekt voor de oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 16 mei a.s. 7.
Concept voorstel wijziging Centrumregeling Aalsmeer en Amstelveen Portefeuillehouder: W. Kikkert
Door naar de raad van 30-05-2024 als akkoordstuk
Toezeggingen: -
8.
13e Wijziging van de gemeenschappelijke Regeling Vervoerregio Amsterdam Portefeuillehouder: L.B. Kabout De heer G. Zelen spreekt in namens het Platform Bewoners Waterfront
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als akkoordstuk
Toezeggingen: De wethouder zegt toe met de ambtelijke ondersteuning te overleggen wat een juiste vorm kan zijn om de inwoners te informeren over het proces schrappen buslijn Schiphol en dit terug te koppelen aan de regioraadsleden. 9.
Concept jaarrekening 2023 en concept begroting 2025 Amstelland Meerlanden overleg Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Toezeggingen: De portefeuillehouder zegt toe de suggestie van de heer Abbenhues mee te nemen om de MRA aandacht te laten vragen bij het Rijk voor de mogelijke gevolgen rond het ravijnjaar.
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als akkoordstuk De griffier geeft aan dat de griffie de agendacommissie wil voorstellen om een aparte vergadering in te plannen om daar alle nog komende wijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen en de jaarstukken te agenderen.
10.
Regionale samenwerking
De heren S. de Vries en W. Koster geven het tijdspad aan voor wat betreft de 80% MRA agenda. De voorzitter geeft aan dat de stukken zo mogelijk worden geagendeerd voor de oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 16 mei a.s.
11.
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 21.15 uur.
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 25 april 2024, 20.00 uur BEELDVORMEND Fracties kunnen hun vragen indienen tot 12 uur op de vrijdag voor de vergadering. Het college beantwoordt de vragen op de dinsdag daarna. Het doel van een beeldvormende vergadering is dat alle deelnemers dezelfde informatie hebben over een voorstel.
Tijd 20.00
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: M. Swagemakers
20.02
2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
5.
Presentatie aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het overnemen van de aanbevelingen van de rekenkamer zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt.
20.05
Vergaderorde: 1. Presentatie door de rekenkamer 2. Gelegenheid voor inspraak 3. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer en aan de portefeuillehouder; 4. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer en portefeuillehouder; 5. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20.35
6.
Gedragscode integriteit wethouders en gedragscode integriteit burgemeester Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder
3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 21.05
7.
Concept voorstel wijziging Centrumregeling Aalsmeer en Amstelveen Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit onderwerp is het zodanig aanpassen van de Centrumregeling Aalsmeer en Amstelveen dat deze voldoet aan de aangepaste Wet gemeenschappelijke regelingen. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
21.35
8.
13e Wijziging van de gemeenschappelijk regeling Vervoerregio Amsterdam Portefeuillehouder: L.B. Kabout Het doel van dit onderwerp is het aanpassen van de huidige gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam aan de vereisten van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
21.55
9.
Conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 Amstelland Meerlanden Overleg Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is de raad in de gelegenheid te stellen zijn zienswijze over de conceptjaarrekening 2023 en conceptbegroting 2025 van de GR AM in te dienen. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de rekenkamer 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de rekenkamer 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
22.15
10.
Regionale samenwerking
22.25
11.
Sluiting
Rekenkamerbrief klachtenbehandeling Donderdag 25 april 2024
Een onderzoek naar klachtenbehandeling • Voor veel diensten is de gemeente monopolist; inwoners zijn gedwongen diensten van de gemeente af te nemen. • Er is een apart hoofdstuk over klachten opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht. Dat geldt voor alle bestuursorganen. • Klachtenbehandeling is de wijze waarop een inwoner is behandeld bij een uitkeringsaanvraag, maar niet over klachten over bijv. losliggende tegels.
Uitkomsten • De gemeente heeft een goede infrastructuur voor de behandeling van klachten. • De klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 is verouderd. • De gemeente registreert formele en informele klachten, dit is positief en verhoogt het lerend effect. • De gemeente vraagt geen evaluatie bij de indiener van een klacht na afronding. • Klachtbehandeling van de verbonden partijen GGD en Omgevingsdienst kan transparanter.
Aanbevelingen (het kan nog iets beter) 1. Evalueer en reflecteer : periodiek of steekproefgewijs. 2. Onderzoek of de klachtenregeling een update behoeft. 3. Informeer de raad over ervaringen van klachten van indieners. 4. Maak afspraken met verbonden partijen als de GGD en de Omgevingsdienst. .
Bestuurlijke reactie & nawoord rekenkamer • De rekenkamer is verheugd dat het college voornemens is om aanbeveling 3 en 4 over te nemen. • Aanbeveling 1: Het college ziet nu geen aanleiding om te evalueren en te reflecteren. Desalniettemin meent de rekenkamer dat het van belang is om (periodiek of steekproefsgewijs) bij klachtindieners op te halen hoe zij de procedure hebben ervaren. • Aanbeveling 2: De rekenkamer is verheugd dat het college gaat onderzoek of de KOA ambtenaren voor klachtenbehandeling onder de AA-organisatie kunnen komen te vallen.
RAADSVOORSTEL
Zaaknummer:
Z24-039554
Voorstel van:
De rekenkamercommissie
Behandelend ambtenaar:
drs. O.F. Matheijsen 0297-387584 onno.matheijsen@aalsmeer.nl griffie Datum: Portefeuillehouder:
19 maart 2024 Burgemeester mr. G.E. Oude Kotte
Onderwerp
Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Raadsbesluit
De volgende aanbevelingen van de rekenkamer inzake het rekenkameronderzoek naar de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer vast te stellen: 1. Evalueer periodiek klachten; 2. Onderzoek of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft; 3. Informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten; 4. Maak afspraken met verbonden partijen om zicht te krijgen op de klachten. Samenvatting
De rekenkamer heeft een onderzoek gedaan naar de klachtbehandeling in de gemeente Aalsmeer. Op basis van het onderzoek heeft de rekenkamer aanbevelingen gedaan. Het is aan de raad om de aanbevelingen van de rekenkamer vast te stellen. Doel
De aanbevelingen van de rekenkamer overnemen zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Prestatie
De aanbevelingen van de rekenkamer overnemen. Voorgeschiedenis en context
De rekenkamer Aalsmeer heeft meegedaan aan het landelijke onderzoek van TwynstraGudde naar de afhandeling van klachten door decentrale overheden. Doel van het onderzoek was na te gaan hoe de klachtafhandeling tussen 2019 en 2023 in Aalsmeer is georganiseerd en hoe de gemeenteraad daarbij is betrokken. Het gaat hier alleen om afhandeling van klachten van inwoners uit Aalsmeer zoals in de Algemene wet bestuursrecht staat over de gedragingen van bestuurders of medewerkers. Bijvoorbeeld een klacht over de wijze van behandeling bij een uitkeringsaanvraag valt hier wel onder maar een melding aan de gemeente over losse stoeptegels valt in een andere categorie die niet is onderzocht. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
De conclusies en aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer dienen door de raad vastgesteld te worden zodat daarmee het college de opdracht gegeven kan worden om de aanbevelingen over te nemen.
Pagina
2 van 2
Keuzemogelijkheden/alternatieven
De raad kan ervoor kiezen de aanbevelingen niet over te nemen. Participatie
Aangezien dit een interne raadsaangelegenheid betreft, heeft er geen participatie plaatsgevonden. Kantekeningen en risico’s
Het college heeft aangegeven dat het niet van plan is om de eerste aanbeveling, om de klachten periodiek te evalueren, over te nemen. Het college zet vraagtekens bij de objectiviteit van de informatie die wordt verkregen. Het college zal de ontwikkeling wel blijven volgen en in overleg met de klachtfunctionarissen naar de toekomst kijken of het proces van klachtafhandeling aangepast dient te worden. Wat betreft de tweede aanbeveling, vindt het college het onwenselijk de ambtenaren van de Kernorganisatie (KOA) onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Het college zal dit in 2024 wel nader onderzoeken. De rekenkamer vindt de doelmatige en doeltreffende werkwijze van de AA-organisatie geschikt voor de KOA. Financiën
Als de aanbevelingen worden overgenomen, kan dat leiden tot extra werkzaamheden. Echter zouden deze binnen de reguliere uren kunnen worden ingevuld. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Het college gaat met de aanbevelingen aan de slag en zal zich inzetten om de afhandeling van klachten te verbeteren.
Evaluatie
Het college gaat in 2024 onderzoek doen om de ambtenaren van de KOA onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Tevens gaat het college de ontwikkeling volgen om de klachten periodiek te evalueren en in de toekomst bekijken of het proces van klachtafhandeling aangepast dient te worden. Dit impliceert dat het college t.z.t. zal evalueren en hiervan terugkoppeling zal geven aan de raad.
Duurzaamheidsaspecten
Er zijn geen duurzaamheidsaspecten. Bijlagen
Rekenkamerbrief over klachtafhandeling in Aalsmeer.
De griffier,
De voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van de rekenkamer, d.d. 4 april 2024, zaaknummer Z24-039554; gelet op artikel 81 van de Gemeentewet;
Besluit
de volgende aanbevelingen van de rekenkamer inzake het rekenkameronderzoek naar de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer vast te stellen: 1. 2. 3. 4.
evalueer periodiek klachten; onderzoek of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft; informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten; maak afspraken met verbonden partijen om zicht te krijgen op de klachten;
Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 mei 2024;
De griffier,
De voorzitter,
O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
[.docx] 101/F105/ICT
Gemeenteraad Aalsmeer per mail via de griffie
Betreft: Rekenkamerbrief klachtbehandeling Sneek, 11 maart 2024
Geachte leden van de gemeenteraad van de gemeente Aalsmeer, Bij deze brief krijgt u onze brief over het onderzoek naar klachtafhandeling in Aalsmeer. De reactie van het college op de brief is in het stuk opgenomen. Wij bedanken de griffie voor de ondersteuning en ook de onderzoekers van Twynstra en Gudde voor hun werk. Verder is speciale dank verschuldigd aan de AA-ambtenaren die de klachten in portefeuille hebben voor hun collegiale en constructieve inbreng bij dit onderzoek. We kijken uit naar de bespreking van dit rapport met jullie. Met een vriendelijke groet, Esther Fogl - 06 3092 6965 Frans Haven - 06 4245 5040 Rekenkamer Aalsmeer
Sneek, 11 maart 2024
Rekenkamerbrief over klachtbehandeling in Aalsmeer Geachte gemeenteraad van Aalsmeer, De rekenkamer heeft onderzoek gedaan en daarover gaat deze brief. Aanleiding en doel van het onderzoek De rekenkamer Aalsmeer deed mee aan het landelijke onderzoek door TwynstraGudde naar de afhandeling van klachten door decentrale overheden. Doel van het onderzoek was na te gaan hoe de klachtafhandeling tussen 2019 en 2023 in Aalsmeer is georganiseerd en hoe de gemeenteraad daarbij is betrokken. Het gaat hier alleen om afhandeling van klachten van inwoners uit Aalsmeer zoals in de Algemene wet bestuursrecht staat over gedragingen van bestuurders of medewerkers. Bijvoorbeeld een klacht over de wijze van behandeling bij een uitkeringsaanvraag valt hier wel onder maar een melding aan de gemeente over losse stoeptegels valt in een andere categorie die niet is onderzocht. In deze brief leest u de resultaten van het onderzoek en de prestaties van Aalsmeer vergeleken met de andere deelnemers aan hetzelfde onderzoek. Doelstellingen en beleid Aalsmeer wil klachten van inwoners transparant, zorgvuldig en klantvriendelijk oplossen. Deze doelen zijn niet door de raad vastgesteld maar staan wel in de jaarverslagen die de raad krijgt. Aalsmeer heeft de richtlijnen voor het indienen van een klacht op de website gezet.
Door naar de inwoners te luisteren en met ze mee te denken wil Aalsmeer een goede dienstverlening aan de inwoners geven. Aalsmeer heeft doelen, richtlijnen en servicenormen voor klachten, net als veel andere gemeenten.
Aalsmeer
Landelijk
1. Er zijn doelstellingen vastgelegd
Ja
Ja (51%) Nee (49%)
2. Er zijn richtlijnen opgesteld
Ja
Ja (87%) Nee (13%)
3. De richtlijnen zijn vastgelegd in beleid
Ja
Ja (70%) Nee (30%)
4. Er zijn servicenormen opgesteld voor de afdoening van klachten
Ja
Ja (48%) Nee (52%)
Tabel 1 - Doelstellingen en richtlijnen
Bron: Landelijk onderzoek NVRR - klachtbehandeling
Organisatie van klachtbehandeling Klachtbehandeling begint met centrale registratie met ontvangstbevestiging naar de indiener, gevolgd door analyse van de klacht. Daarna wordt de klacht door de vakafdeling informeel met de indiener behandeld of formeel door de klachtenfunctionaris naar de indiener afgehandeld. Tot slot kijkt de gemeente of van de klacht kan worden geleerd. Deze manier van werken blijkt overeen te komen met 95% van de gemeenten die aan dit onderzoek meedoen. Aalsmeer had in alle onderzochte jaren een klachtenfunctionaris (hierna de coördinator) met een eigen taakomschrijving die in en voor de AA-organisatie voor beide gemeenten op dezelfde manier werkt. Behalve voor klachten over de afhandeling van een eerdere klacht, ‘klachten in de 2e lijn’ in
1
jargon. In Aalsmeer gaan die naar de Nationale ombudsman en in Amstelveen naar de ombudsman van de Metropoolregio Amsterdam. De klachtenregeling van Aalsmeer komt uit 2017 en Amstelveen actualiseerde de regeling in 2021. Klachten over ambtenaren en bestuurders van de Kernorganisatie Aalsmeer (KOA) worden behandeld door een externe commissie in Aalsmeer. Er zijn bij die commissie geen klachten binnengekomen in de afgelopen 2 jaar. De coördinator houdt met de gegevens de afhandeling van de klacht in de gaten. Hierbij let de coördinator op tijdigheid en juistheid. Ook kan de coördinator de klager doorverwijzen naar een andere instelling als blijkt dat de klacht niet voor de gemeente is. Uit het onderzoek blijkt dat 84% van de gemeenten vast heeft gelegd dat een persoonlijk gesprek met de klager over het besluit wordt aangeboden. In Aalsmeer bekijkt de coördinator per geval of een gesprek, mail of brief het beste is. Uitgangspunt is snel en persoonlijk contact. Als dat nodig is dan volgt een klachtgesprek maar bij eenvoudige klachten kan dat soms sneller op een andere manier. Landelijk heeft 55% van de gemeenten een vast toetsingskader. Een besluit over een klacht neemt de gemeente Aalsmeer zonder een zelf vooraf vastgesteld toetsingskader. Per besluit toetst de coördinator wel de behoorlijkheid en rechtmatigheid.
De wet schrijft voor dat een klacht wordt behandeld volgens de beginselen van behoorlijk bestuur maar dit is niet verder uitgewerkt. De Nationale Ombudsman heeft het wel verder uitgewerkt in 22 behoorlijkheidsvereisten, verdeeld over vier kernwaarden: 'open en duidelijk', 'respectvol', 'betrokken en oplossingsgericht' en 'eerlijk en betrouwbaar'. Deze kernwaarden vormen de essentie van behoorlijk overheidsoptreden en zijn vastgelegd in een 'behoorlijkheidswijzer'.1 Net als bijna alle gemeenten probeert Aalsmeer klachten zoveel als mogelijk informeel af te handelen. Rond de 80% van de klachten wordt informeel afgehandeld en dat is vrijwel gelijk aan de inschatting van andere gemeenten in dit onderzoek. Bij informele klachten wordt de klager gevraagd of die tevreden is. Als dat niet zo is dan wordt de klacht alsnog formeel door de coördinator afgehandeld.
1
2
Lees hier de behoorlijkheidswijzer.
Nadat de klager formeel is geïnformeerd en de klacht is afgehandeld, evalueert de gemeente niet met de klager over diens ervaringen met de gemeente. Dat doet overigens maar 8% van de ondervraagde gemeenten. Intern evalueert de gemeente wel de klachten om er van te leren en past de procedure aan als dat nuttig blijkt. De resultaten van de klachtafhandeling worden met de raad gedeeld.
Tabel 2 - Afhandeling en reflectie
Aalsmeer
Landelijk
1.
Er zijn procedures voor informatievoorziening richting de indiener van de klacht
Ja
Ja (84%) Nee (15%)
2.
De organisatie zet in op het informeel afhandelen van klachten
Ja
Ja (96%) Nee (4%)
3.
De organisatie schat in dat het volgende percentage van het totaal klachten aan informatie informeel wordt afgehandeld
80%
81.5%
4.
Er is vastgelegd dat de klachtbehandeling wordt teruggekoppeld aan de indiener van de klacht
Ja
Ja (91%) Nee (9%)
5.
Er is vastgelegd op welke manier er wordt teruggekoppeld indien de klacht meer tijd kost
Ja
Ja (68%) Nee (32%)
6.
Na de afronding van de procedure wordt een evaluatie uitgezet over de ervaring van de indiener met de klachtprocedure
Nee
Ja (8%) Nee (92%)
Bron: Landelijk onderzoek NVRR - klachtbehandeling
Klachtbehandeling in de tweede lijn Gemeenten hebben verplicht een ombudsvoorziening. Inwoners kunnen hier terecht als zij het niet eens zijn hoe de gemeente hun klacht heeft behandeld. In Aalsmeer is dat de Nationale ombudsman, net als 80% van de deelnemers in dit onderzoek. Wanneer de ombudsman een aanbeveling doet aan een bestuursorgaan dient de organisatie binnen een redelijke termijn te reageren op de aanbeveling bij de ombudsman. Aalsmeer heeft, net als 57% van de ondervraagde gemeenten, geborgd dat er expliciet wordt afgewogen of conclusies en aanbevelingen van de ombudsman worden opgevolgd. De directie rapporteert hierover aan het college. Het aantal ombudsklachten was in 2019 11 stuks en daalt aanzienlijk naar nog maar 5 in 2022. De reden hiervan is onbekend.
3
Aantallen klachten in Aalsmeer In de onderzochte periode kreeg Aalsmeer 90 klachten per jaar en in gemeenten van vergelijkbare omvang lag dat aantal op 40.
Het aantal klachten in Aalsmeer is in de jaren tot 2021 gemiddeld 2 keer zo hoog als in vergelijkbare gemeenten. In 2022 stijgt het aantal klachten in Aalsmeer nog verder van 78 naar 130 en is het 3 keer zo hoog als in andere gemeenten. De stijging in 2022 komt doordat dan voor het eerst Meerlanden mee wordt geteld, en dat zijn in totaal 43 klachten in 2022. Zonder die 43 klachten blijft het 2 keer zo hoog. Zonder de circa 43 klachten over Meerlanden kreeg Aalsmeer dus 87 klachten. Aalsmeer probeert een klacht zo mogelijk informeel af te handelen met bijvoorbeeld een telefoontje en als dat niet gaat dan wordt de klacht formeel afgehandeld. De raad krijgt een rapport met de telling van beide soorten zodat er geleerd wordt van alle klachten. Uit het landelijk onderzoek bleek echter dat een aantal gemeenten alleen de formele klachten telt en rapporteert. Voor het registreren van informele klachten is geen wettelijke grondslag. Het vergelijken van aantallen klachten heeft hierdoor geen zin meer. Informatie naar de gemeenteraad De raad van Aalsmeer krijgt jaarlijks een overzicht van het aantal klachten ‘complimenten & klachten: signalen van inwoners!’ van het Klachtenteam van de gemeente. Hieruit blijkt dat Aalsmeer naast 130 klachten in 2022 ook nog 124 complimenten kreeg. In het verslag staat een analyse van de klachten en de lessen die eruit worden getrokken.
Met deze rapportage lijkt Aalsmeer op andere gemeenten. De rapportage staat bij de ingekomen stukken op de raadsagenda en wordt niet besproken. Aalsmeer vraagt de indieners van klachten niet achteraf te evalueren wat ze van de klachtbehandeling vonden, net als 85% van de andere onderzochte gemeenten. Klachtbehandeling door verbonden partijen en zorgaanbieders In het onderzoek is ook nagegaan hoe de verbonden partijen en zorgaanbieders klachten van inwoners van Aalsmeer afhandelen. Hiervoor droeg de gemeente 2 gemeenschappelijke regelingen aan de GGD en de Omgevingsdienst. Aalsmeer heeft geen algemene afspraken met deze partijen
4
over een klachtenregeling. De ambtenaren die met de verbonden partijen en zorgaanbieders overleggen hebben wel zicht op wat er met klachten gebeurt en dat is ook zo als klachten rechtstreeks bij de gemeente binnenkomen. Via het jaarverslag van het Klachtenteam blijft de gemeenteraad op de hoogte van de klachten van zorgaanbieders, maar klachten over de verbonden partijen zijn daarin niet opgenomen. GGD Hollands Midden Aalsmeer heeft in de gemeenschappelijke regeling afgesproken hoe de GGD klachten behandelt. Het algemeen bestuur van de GGD krijgt hier rapportages van maar die komen niet bij de gemeenteraad terecht. De gemeente weet ook niet hoeveel klachten de GGD vanuit de gemeente Aalsmeer kreeg. OD Noordzeekanaalgebied Aalsmeer weet hoe klachten door de omgevingsdienst worden behandeld, maar heeft daarover geen afspraken gemaakt. Het algemeen bestuur van de OD krijgt hier rapportages van maar die komen niet bij de gemeenteraad terecht. Het aantal klachten vanuit de gemeente Aalsmeer weet de gemeente niet. Zorgaanbieders Aalsmeer weet hoe zorgaanbieders klachten behandelen doordat afspraken zijn gemaakt bij de aanbesteding over de behandeling en rapportage van klachten. De gemeenteraad krijgt hierover jaarlijks een rapportage met het aantal klachten.
De daling van de klachten in 2020 heeft voornamelijk te maken met Corona.
5
Conclusies Over het algemeen komt Aalsmeer in grote mate overeen met het landelijke beeld. Een aantal aspecten valt op en hierover heeft de rekenkamer de volgende conclusies opgesteld: 1. De gemeente Aalsmeer heeft doelstellingen en servicenormen vastgelegd ten aanzien van klachtenbehandeling. Ook de organisatie rondom klachtenbehandeling is goed ingericht. 2. De klachtenregeling gemeente Aalsmeer dateert uit 2017. De werkwijze voor Aalsmeer is vrijwel hetzelfde als van de gemeente Amstelveen, maar die is in 2021 geactualiseerd. 3. Aalsmeer heeft een eigen klachtenregeling voor de KOA-organisatie. 4. Aalsmeer registreert formele en informele klachten, niet alle gemeenten registreren alle klachten. Aalsmeer wil met het registreren van klachten het lerend effect vergroten. 5. Aalsmeer vraagt geen evaluatie na de afronding van een procedure bij de indiener van de klacht. 6. De raad hoort wel over de interne klachten maar wordt niet volledig geïnformeerd over de klachten van de verbonden partijen GGD en Omgevingsdienst. De gemeente heeft hierover geen afspraken gemaakt en wordt ook het college niet geïnformeerd. Dit is wel geregeld voor klachten over de zorgaanbieders Aanbevelingen 1- Evalueer periodiek klachten Evalueer periodiek bij klachtindieners hoe zij de procedure hebben ervaren. Dit kan om een bepaalde periode of jaarlijks steekproefsgewijs.
Deze ervaringen brengt de gemeente nu niet in kaart. Hiermee kan de gemeente lessen trekken om de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren. 2 - Klachtenregeling Aalsmeer Onderzoek op of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft en neem daarin mee of het doelmatig en doeltreffend is om ook de KOA-organisatie onder de klachtenregeling met de AA-organisatie op te nemen. Informeer de raad over de uitkomsten en pas de regeling zo nodig aan. 3- Informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten Op het moment wordt de raad jaarlijks geïnformeerd via het jaarverslag. Neem hierin ook de periodieke ervaring van indieners van klachten op en de eventuele lessen die getrokken worden uit de wijze waarop de klachten worden behandeld. Zo heeft de raad goed zicht op hoe de klachtindiener het proces ervaart. 4 - Maak afspraken met verbonden partijen Maak afspraken met verbonden partijen die een publieke taak uitvoeren om zo zicht te krijgen op het aantal klachten dat binnenkomt en hoe deze worden behandeld. Informeer hier de raad over in het jaarverslag van het klachtenteam.
6
Bestuurlijke reactie
7
8
9
Nawoord van de rekenkamer In zijn reactie op de aanbevelingen van de rekenkamer schrijft het college dat het niet van plan is de eerste aanbeveling over te nemen maar dit in de toekomst te volgen. Hiermee laat het college een kans voor open doel liggen. Wie kunnen beter dan inwoners met een klacht feedback over hun ervaringen na volledige afhandeling geven? En elke keer kan die feedback een potentieel, verstrekkend leermoment geven. Bij de 2e aanbeveling vindt het college het niet wenselijk de ambtenaren van de KOA onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Wel zal in 2024 het college dit nader onderzoeken. De rekenkamer vindt de doelmatige en doeltreffende werkwijze van de AA-organisatie geschikt voor de KOA. We zijn blij dat de 3e aanbeveling over wordt genomen en bij de 4e aanbeveling dat met de verbonden partijen die publieksdiensten uitvoeren afspraken zullen worden gemaakt.<<
10
{{signer1}} 19/03/2024 18:03:03 CET
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl ID: c968fe68-e798-40de-9a76-a2542b337cf5
RAADSVOORSTEL
Auth: Scribble
{{signer2}} 19/03/2024 16:58:36 CET
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> ID: c968fe68-e798-40de-9a76-a2542b337cf5 Auth: Scribble
Zaaknummer: Voorstel van:
Datum: Portefeuillehouder:
college van burgemeester en wethouders
Behandelend ambtenaar:
Sj. Vellenga 0297-387575 info@aalsmeer.nl Directie
19 maart 2024 Burgemeester mr. G.E. Oude Kotte
Onderwerp
Gedragscode integriteit wethouders en gedragscode integriteit burgemeester Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
1. 2.
De gedragscode integriteit wethouders Aalsmeer 2024 vast te stellen De gedragscode integriteit burgemeester Aalsmeer 2024 vast te stellen
Samenvatting
Onder leiding van de stuurgroep integriteit zijn er werksessies met de gemeenteraad en college georganiseerd. De stuurgroep heeft als resultaat van deze werksessies een hernieuwde gedragscode en een convenant omgangsvormen voor de gemeenteraad opgesteld. In aanvulling daarop is ook een nieuwe gedragscode integriteit wethouders en een gedragscode integriteit burgemeester opgesteld. Doel
Het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Prestatie
De gemeente acht het belangrijk dat het lokaal bestuur ook een integer bestuur is. Om het begrip integriteit verder te laden en voorbeelden te geven is voor zowel de wethouders als voor de burgemeester een gedragscode opgesteld die invulling geeft aan het begrip integriteit. Voorgeschiedenis en context
Het politiek bestuur, of dat nu lokaal of landelijk is, ligt steeds meer onder een vergrootglas. Ook in de landelijke pers zien we steeds meer aandacht voor integriteit van bestuur. In Aalsmeer zijn tijdens de raad van 18 juli 2023 verschillende procesafspraken vastgesteld rondom het thema integriteit. Zo is er onder leiding van de burgemeester een stuurgroep ingesteld. Ook is afgesproken om de stuurgroep verschillende stukken te laten voorbereiden. Onderdeel hiervan vormen de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Deze worden nu ter vaststelling aan u worden voorgelegd. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Een goed functionerend lokaal bestuur vraagt om vertrouwenwekkende en gezaghebbende bestuurders. Daarmee vraagt het tevens om personen die in al hun handelen de kwaliteit van het openbaar bestuur en het dienen van het algemeen belang vooropstellen. Integriteit van het openbaar bestuur is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Integriteit van politieke [.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 3
ambtsdragers houdt in dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt wordt aanvaard en dat er de bereidheid is om daarover verantwoording af te leggen. Daarnaast zijn er de volgende argumenten: Aalsmeer beschikt nu niet over een gedragscode voor wethouders en de burgemeester maar slechts een uitvoeringsprotocol. Vaststellen van deze gedragscode zorgt dat kaders weer aansluiten bij afspraken in de praktijk, diverse gevraagde adviezen en actuele thema’s. De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om voor zichzelf en de bestuurders een gedragscode vast te stellen. Middels het toevoegen van voorbeelden zijn er concretere handvatten om met integriteitskwesties om te gaan zodat politieke ambtsdragers beter ondersteund en beschermd worden in hun handelen. Binnen het convenant omgangsvormen wordt extra de nadruk gelegd op respectvolle omgang met elkaar en de waarheid. Dit maakt het beter mogelijk met elkaar tot een werkelijke beraadslaging te komen op basis van feiten en (eerlijke) overwegingen. Dat is essentieel voor zorgvuldige besluitvorming. Bovendien is de manier waarop de raad en college onderling en met elkaar omgaan van invloed op de geloofwaardigheid van de politiek. De gedragscode is uitgebreid met nieuwe hoofdstukken, is verduidelijkt en geactualiseerd. De indeling is zo leesbaar mogelijk vormgegeven. In juridische vorm staan er artikelen in de hoofdstukken.
Het wettelijke kader, de toelichting daarop en praktijkvoorbeelden staan geclusterd weergeven. Zo is getracht de gedragscode een meer algemeen bruikbare handleiding te laten zijn. Tevens is de voorliggende gedragscode op 4 punten een verrijking ten aanzien van de wet. Zo verplichten de gedragscodes de wethouders en de burgemeester ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan. Daarnaast dragen de gedragscodes de wethouders en de burgemeester ertoe op hun financiële belangen op te geven, wordt er een nee tenzij-beleid gehanteerd ten aanzien van het aannemen van geschenken en wordt binnen de code het belang van onderlinge omgangsvormen onderstreept. De wethouders en de burgemeester kunnen op deze manier beter beschermd worden tegen mogelijke misstappen waarbij de integriteit in het geding komt. Dit gebeurt mede met het oog op de kwaliteit van en het vertrouwen in het lokaal bestuur. Keuzemogelijkheden/alternatieven
Niet van toepassing Participatie
Aangezien het een interne aangelegenheid betreft heeft er geen participatie plaatsgevonden Kanttekeningen en risico’s
Iedere situatie rondom de gedragscode is uniek. Afspraken over de omgang in dit soort kwesties zijn daarom een hulpmiddel, geen wondermiddel. In de praktijk zal blijken dat de afspraken niet alle situaties ondervangen. De wethouders en de burgemeester dienen de afspraken te onderschrijven en hiernaar te handelen. Belangrijk is ook dat het handelen van leden van het lokaal bestuur regelmatig onderwerp van gesprek is en dat integriteit niet vervalt in integrisme: de angst om (politiek) beschuldigd te worden van niet-integer handelen. Daarnaast is ook het elkaar aanspreken op gedrag en belangrijke voorwaarde om het beleid uiteindelijk te laten werken. Financiën
Pagina
3 van 3
Kosten vallen binnen regulier budget Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Na vaststelling van de regelgeving zal deze onderdeel uitmaken van het formele kader dat van toepassing voor de wethouders en de burgemeester. De nieuwe gedragscode zal na vaststelling op de gebruikelijke wijze worden gepubliceerd. Tevens zal na vaststelling aan de slag worden gegaan met vernieuwing van het uitvoeringsprotocol. Hierin wordt beschreven hoe om te gaan met vermoedens van een integriteitschending. Evaluatie
Minimaal één keer per bestuursperiode evalueert het college van B&W de gedragscode van de wethouders op actualiteit, functioneren en de mate waarin de regels naar behoren worden nageleefd. Hierbij worden onder andere het aantal incidenten en de strekking en afdoening daarvan op hoofdlijnen geëvalueerd. Duurzaamheidsaspecten
Niet van toepassing Bijlagen
-
Gedragscode integriteit wethouders Gedragscode integriteit burgemeester
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
{{signer1}}
{{signer2}}
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 19 maart 2024; gelet op artikel 15 lid 3 van de Gemeentewet;
Besluit
1. 2.
De gedragscode integriteit wethouders Aalsmeer 2024 vast te stellen; De gedragscode integriteit burgemeester Aalsmeer 2024 vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 mei 2024. De plv. griffier,
De voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
Gedragscode burgemeester gemeente Aalsmeer
1
Inhoudsopgave Inleiding Doel gedragscode Leeswijzer
3 4 4
1. Regels binnen de gedragscode 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Regels rond (de schijn van) corruptie Regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Regels rond informatie Regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Regels rond de vaststelling en handhaving van de code
5 7 9 10 11 12
2. Toelichtingen en praktijkvoorbeelden 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond (de schijn van) corruptie Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond informatie Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond de vaststelling en de handhaving van de code
13 19 23 24 27 29
3. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Bijlage 1: Verwijzingen naar de wet per artikel uit de gedragscode Bijlage 2: uitgesloten combinaties van onverenigbare functies Bijlage 3: Specifiek verboden overeenkomsten / handelingen Bijlage 4: Enkele formele sancties Bijlage 5: Relevante regelgeving binnen gemeente Aalsmeer
31 33 34 35 36
2
Inleiding Om een gemeente te kunnen besturen, moeten de lokale volksvertegenwoordigers vertrouwen en gezag hebben. Ze dienen altijd het algemeen belang (wat het beste is voor alle inwoners samen) vooropstellen en hun werk – het openbaar bestuur – zo goed mogelijk doen. De integriteit van politieke ambtsdragers en van het openbaar bestuur als geheel is daarbij een belangrijke voorwaarde. Hiervoor is het belangrijk dat ze integer (eerlijk, oprecht en betrouwbaar) zijn. Integriteit van politieke ambtsdragers houdt daarbij in dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt wordt aanvaard en dat er de bereidheid is om daarover verantwoording af te leggen. De gedragscode speelt hierin een onmiskenbaar belangrijke rol. Vanwege het belang dat het college van B&W Aalsmeer hecht aan de integriteit van haar leden, is naar aanleiding de raadsvergadering van 18 juli 2023 waarin besloten is, om onder leiding van de burgemeester een stuurgroep integriteit in te stellen, ook het college van B&W aan de slag gegaan om haar gedragscode integriteit voor zowel de wethouders als voor de burgemeester op te stellen in lijn met de gedragscode zoals die geldt voor de raadsleden van Aalsmeer. Belangrijk om te vermelden, is dat deze gedragscode op 4 punten een verrijking is ten aanzien van de wet.
Zo verplicht deze code de burgemeester ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan. Daarnaast draagt de code burgemeester ertoe op hun financiële belangen op te geven, wordt er een nee tenzij-beleid gehanteerd ten aanzien van het aannemen van geschenken, en wordt binnen de code het belang van onderlinge omgangsvormen onderstreept. De burgemeester kan op deze manier beter beschermd worden tegen mogelijke misstappen, waarbij de integriteit in het geding komt. Tot besluit nog een inleidende opmerking over de macht die aan de politiek wordt toevertrouwd. De politiek is verplicht om de macht die zij heeft in te zetten ter bescherming van individuele rechten en ter bevordering van algemene belangen. De basis van de democratie is dat de overheid bij het inzetten van haar macht geen onderscheid maakt, alle burgers gelijk, als gelijkwaardig behandelt en geen enkele groep of gemeenschap achterstelt. Artikel 1 van de Grondwet vraagt dit van iedere volksvertegenwoordiger.
3
Doel gedragscode Deze gedragscode heeft als doel de politieke ambtsdragers weerbaarder te maken in de huidige politieke context. Dit doet de code in eerste instantie door in heldere taal duidelijkheid te geven over wat de wet van hen verlangt, zodat raadsleden, wethouders en burgemeester beschermd zijn tegen onnodige misstappen en ongelukjes. De code biedt daarmee ook de basis voor het onderlinge gesprek over integriteit. Integriteit krijgt uiteindelijk pas betekenis in het handelen en de beschouwing daarvan. De gedragscode biedt bovendien een basis om op zorgvuldige wijze op te kunnen treden tegen (mogelijke) schendingen. Het stelt namelijk de voorwaarden vast waaraan het handelen van politieke ambtsdragers minimaal moet voldoen. Een schending van de gedragscode is daarmee een schending van de zuiverheid van de politieke en bestuurlijke besluitvorming. Kortom, de voorliggende gedragscode heeft een aantal kenmerken: • Biedt individuen handvaten en kaders ter bewaking van de morele juistheid van
handelingen en beslissingen; • legt de basis voor een zinvol gesprek over het handelen conform wet- en regelgeving; • stelt de norm; • definieert specifieke handelingen als schendingen; • maakt zorgvuldig optreden tegen schendingen mogelijk.
Afspraken over hoe te handelen in geval van een vermoeden van een schending van de regels uit deze gedragscode, is apart vastgelegd in een protocol procesafspraken over de handhaving van de integriteit in de politiek.
Leeswijzer Zoals in de inleiding beschreven, is deze gedragscode op een aantal punten een verrijking van de wet. De reden dat er is gekozen voor deze verrijking, komt doordat de praktijk laat zien dat dit wenselijker is. Zodoende zijn er accenten gelegd op verschillende thema’s. Welke thema’s dit zijn, is te lezen in de volgende opsomming:
-
deze code verplicht de burgemeester ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan;
-
deze code draagt de burgemeester ertoe op hun mogelijke potentiële financiële belangen op te geven in geval er sprake is van ondernemingen waar de gemeente zaken mee doet ;
-
deze code hanteert een ‘nee, tenzij’-beleid ten aanzien van het aannemen van geschenken;
-
deze code onderstreept het belang van onderlinge omgangsvormen, mede met het oog op de kwaliteit van en het vertrouwen in het lokaal bestuur.
In de bijlagen vindt u specifieke verwijzingen naar relevante wetgeving en wetsartikelen. 4
De voorliggende gedragscode is bestemd voor de burgemeester.
1. Regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom (de schijn van) belangenverstrengeling, klikt u hier. Artikel 1 De burgemeester gebruikt zijn|haar hun invloed en stem niet om een persoonlijk belang of het belang van een ander of van een organisatie waarbij een raadslid een persoonlijke betrokkenheid heeft veilig te stellen. Artikel 1.1 De burgemeester dient actief en uit zichzelf de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan daar waar dit mogelijk is. Artikel 1.2 De burgemeester onthoudt zich van deelname aan de beraadslaging en stemming als er sprake is van een beslissing waarbij belangenverstrengeling kan optreden. Het kan dan gaan om de volgende situaties: • het betreft een kwestie waarbij de burgemeester zelf een persoonlijk belang heeft; • het betreft een kwestie waarbij het gaat om een belang van een individu of organisatie
waarbij de burgemeester een substantiële betrokkenheid heeft. De burgemeester houdt zich in dergelijke gevallen ook anderszins afzijdig van beïnvloeding gedurende het gehele besluitvormingsproces. Bij vragen of - en in hoeverre - er sprake is van een substantiële betrokkenheid of persoonlijk belang, kan hierover contact worden opgenomen met de gemeentesecretaris.
Artikel 1.3 De burgemeester mag bepaalde in de Gemeentewet opgesomde functies niet uitoefenen (bijlage 2). Artikel 1.4 De burgemeester mag bepaalde handelingen niet aangaan. Deze overeenkomsten en handelingen vindt u terug in bijlage 3.
Artikel 1.5 De burgemeester maakt openbaar welke betaalde en onbetaalde nevenfuncties zij vervullen. Dit doen zij direct na het aanvaarden dan wel de benoeming van een nieuwe nevenfunctie. De gemeentesecretaris draagt zorg voor een geactualiseerde lijst met functies van de burgemeester en maakt de lijst op elektronische wijze en op een fysieke locatie openbaar. Tevens wordt vermeld of de werkzaamheden al dan niet bezoldigd zijn. De gemeentesecretaris houdt de lijst doorlopend bij.
5
Artikel 1.6 De burgemeester vervult geen nevenfuncties waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van het burgemeesterschap of op de handhaving van zijn onpartijdigheid en onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin. Een voornemen tot aanvaarding van een betaalde of onbetaalde nevenfunctie maakt de burgemeester kenbaar aan de raad. Bij aanvaarding van de nevenfunctie maakt de burgemeester deze openbaar. Artikel 1.7 De burgemeester draagt er zorg voor dat een volledige en up-to-date lijst van al zijn nevenfuncties bekend is. De gemeentesecretaris draagt zorg voor een geactualiseerde openbare lijst met functies van de burgemeester. Op deze lijst wordt tevens vermeld of de werkzaamheden al dan niet bezoldigd zijn en de hoogte van de eventuele bezoldiging. Deze lijst wordt tenminste een keer per jaar geactualiseerd. Artikel 1.8 De burgemeester doet opgaaf van zijn substantiële financiële belangen – bijvoorbeeld in de vorm van aandelen, opties en derivaten – in ondernemingen waarmee de gemeente zaken doe of waarin de gemeente een belang heeft. Deze financiële belangen zijn openbaar en worden ter inzage gelegd. Ook een tussentijds ontstaan substantieel financieel belang dient opgegeven te worden. Artikel 1.9 De gemeentesecretaris draagt zorg voor een geactualiseerde openbare lijst met gemelde financiële belangen van de burgemeester.
Artikel 1.10 Oud-burgemeesters worden gedurende een jaar na het eind van het burgemeesterschap niet als externe partij betaalde werkzaamheden verrichten voor de gemeente, met uitzondering van het raadslidmaatschap.
6
2. Regels rond (de schijn van) corruptie Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond (de schijn) van corruptie, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom (de schijn van) corruptie, klikt u hier. Artikel 2 De burgemeester laat zijn|haar invloed en stem niet kopen of beïnvloeden door geld, goederen of diensten die aan hen zijn gegeven of in het vooruitzicht zijn gesteld. Artikel 2.1. Voorkomen schijn De burgemeester dient actief en uit zichzelf de schijn van corruptie tegen te gaan. Artikel 2.2 Aannemen van geschenken De burgemeester neemt geen geschenken aan die hen uit hoofde van of vanwege hun functie worden aangeboden, tenzij wordt voldaan aan één van de volgende drie voorwaarden: a) Het weigeren, teruggeven of terugsturen indruist tegen de gangbare fatsoensnormen, de gever ernstig zou kwetsen of deze bijzonder in verlegenheid zou brengen; b) Het weigeren, teruggeven of terugsturen om praktische redenen onwerkbaar is; c) Het gaat om een incidentele, kleine attentie (zoals een bloemetje of fles wijn) waarbij de schijn van beïnvloeding minimaal is.
Als geschenken om één van de redenen zoals genoemd onder sub a of sub b niet zijn geweigerd, teruggegeven of teruggestuurd, of om andere redenen toch in het bezit zijn van de burgemeester, wordt dit gemeld aan de gemeentesecretaris. De geschenken worden dan alsnog teruggestuurd of ze worden eigendom van de gemeente. De gemeentesecretaris zorgt voor de registratie van giften en hun gemeentelijke bestemming. Artikel 2.3 Aanbieden geschenken De gemeente biedt geen geschenken aan, tenzij er goede redenen zijn om hiervan af te wijken. Afwijkingen worden besproken met het college van B&W en, met redenen omkleed, vastgelegd door de gemeentesecretaris Indien een bestuurder uit eigener beweging een geschenk wil aanbieden komen de kosten daarvan ten laste van de vaste onkostenvergoeding (voor de leden van het college van B&W). Artikel 2.4 Accepteren van faciliteiten en diensten De burgemeester accepteert geen faciliteiten en diensten van anderen die uit hoofde van of vanwege de functie worden aangeboden, tenzij: a) Het weigeren ervan het bestuurlijk werk onmogelijk of onwerkbaar zou maken en b) Tegelijkertijd de schijn van omkoping of beïnvloeding minimaal is. Bij twijfel over bovenstaande, kan er contact op worden genomen met de gemeentesecretaris.
7
Artikel 2.5 Privégebruik faciliteiten De burgemeester gebruikt faciliteiten of diensten van anderen die uit hoofde of vanwege zijn|haar functie wordt aangeboden, niet voor privédoeleinden.
Artikel 2.6 Accepteren van uitnodigingen voor werkbezoeken, lunches, diners en recepties De burgemeester accepteert uitnodigingen voor werkbezoeken, netwerkbijeenkomsten, lunches, diners en recepties die niet door de gemeente zijn georganiseerd en/of betaald alleen als: a) Dat behoort tot de uitoefening van het werk door B&W en b) De aanwezigheid beschouwd kan worden als functioneel (protocollaire taken, formele vertegenwoordiging van de gemeenten, uitnodiging met beschreven doel omtrent de wenselijkheid van de aanwezigheid) en c) Tegelijkertijd de schijn van omkoping of beïnvloeding minimaal is. Bij twijfel over bovenstaande, kan er contact worden opgenomen met het college van B&W en de gemeentesecretaris.
Artikel 2.7 Accepteren van reizen en verblijven De burgemeester accepteert nooit werkbezoeken waarbij reis- en verblijfkosten door anderen worden betaald. Een uitzondering geldt voor uitnodigingen door organisaties waar de gemeente deel van uitmaakt of waarin de gemeente samenwerkt, zoals de VNG, en regionale samenwerkingen. Een uitnodiging voor een dergelijk werkbezoek wordt altijd eerst besproken in het college van B&W, en mag worden geaccepteerd als het bezoek aantoonbaar van groot belang is voor de gemeente. Van een dergelijk werkbezoek wordt verslag gedaan in het college van B&W.
8
3. Regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Voor een toelichting met achtergrondinformatie met betrekking tot regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom het gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen, klikt u hier. Artikel 3 De burgemeester houdt zich aan het vastgestelde beleid voor het gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen. Artikel 3.1 Gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen De burgemeester houdt zich aan de verordeningen met betrekking tot onkostenvergoedingen en declaraties. Tevens zijn bij interne gemeentelijke faciliteiten, zoals printers en vergaderruimtes, gebruik voor privé- of partijdoeleinden niet toegestaan. Artikel 3.2 Gemeentelijke ICT-apparatuur De burgemeester krijgt voor zijn|haar werk de beschikking over ICT-apparatuur van de gemeente. Gepast gebruik hiervan voor privé- of partijdoeleinden is toegestaan. Hierbij dient te worden voldaan aan de voorwaarden uit de bruikleenovereenkomst.
9
4. Regels rond informatie Voor een toelichting met achtergrondinformatie over tot regels rond informatie, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom informatie, klikt u hier. Artikel 4 De burgemeester gaat zorgvuldig om met de informatie die zij in het kader van de uitvoering van hun taak ter beschikking krijgen. Artikel 4.1 De raad ziet erop toe dat het college van burgemeester en wethouders, en haar afzonderlijke leden, de raad goed informeert. Het college en de burgemeester verstrekken alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft, tenzij dit in strijd is met het openbaar belang. De raad, het college, de burgemeester en (raads)commissies kunnen geheimhouding opleggen overeenkomstig de wet.
Artikel 4.2 De burgemeester die (mondeling) de beschikking krijgen over informatie waarvan zij het geheime karakter kennen of redelijkerwijs moeten vermoeden, zijn verplicht tot geheimhouding van die informatie, behalve als de wet hen tot mededeling verplicht. Geheimhouding van informatie geldt in ieder geval voor (mondelinge) informatie die de burgemeester verkrijgt tijdens een besloten vergadering. Artikel 4.3 De burgemeester gaat zorgvuldig om met mondelinge en schriftelijke informatie die zij van anderen ontvangen. Artikel 4.4 De burgemeester maakt niet ten eigen bate of ten bate van een ander gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen informatie. Artikel 4.5 De burgemeester is open en transparant over de eigen beslissingen en de beweegredenen daarvoor.
10
5. Regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond de omgang met elkaar, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rond de omgang met elkaar, klikt u hier. Artikel 5 De burgemeester gaat respectvol met het college van B&W, de leden van de raad en met ambtenaren om en zijn open en eerlijk. Passend bij het ambt. Artikel 5.1 De burgemeester houdt zich tijdens vergaderingen en bijeenkomsten aan het reglement van orde. Aanwijzingen van de voorzitter volgen zij op. Artikel 5.2 De burgemeester onthoudt zich in het openbaar van negatieve uitlatingen over gemeenteambtenaren. Dus ook in vergaderingen en bijeenkomsten zoals genoemd in het reglement van orde. Ook in de media en op sociale media valt hij|zij niemand persoonlijk aan.
Artikel 5.3 Tijdens de behandeling van agendapunten wordt niet gecommuniceerd door de deelnemers aan de vergadering via sociale media over het onderwerp dat op dat moment wordt behandeld. Artikel 5.4 De burgemeester bejegent het college van B&W, de leden van de raad, de (loco)gemeentesecretaris, andere ambtenaren en betrokkenen op correcte wijze in woord, gebaar en geschrift. De burgemeester valt niemand persoonlijk aan. Artikel 5.5 De burgemeester twijfelt niet in het openbaar – in het college, in de raad, de media of op de sociale media – aan de integriteit van het college van B&W, de leden van de raad of aan de integriteit van een individuele bestuurder. Hij|zij erkent en bevestigt elkaar proactief in hun ambt als volksvertegenwoordiger dan wel bestuurder die in hun handelen het algemeen belang nastreven en de rechten van individuen beschermen. Artikel 5.6 Bij onenigheid in de onderlinge omgang of de gang van zaken tijdens vergaderingen gaat de burgemeester, al dan niet met ondersteuning van de gemeentesecretaris, onderling het gesprek aan met elkaar.
11
6. Regels rond de vaststelling en de handhaving van de gedragscode Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond de vaststelling en handhaving van de gedragscode, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over regels rond de vaststelling en handhaving van de gedragscode, klikt u hier. Artikel 6 De burgemeester dient in overeenstemming te handelen met de wet, de code en de overige interne regelgeving (verordeningen en procesafspraken) die op hen van toepassing is. De raad stelt de gedragscode vast voor elk van de bestuursorganen – de raad, het college en de burgemeester – en ziet toe op de naleving ervan. Artikel 6.1 Het naleven van de gedragscode is een individuele verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De raad ziet erop toe dat de gedragscodes van raad, burgemeester en wethouders worden nageleefd. Artikel 6.2 Het college van B&W ziet er in het bijzonder op toe dat de wethouders en de burgemeester, collectief en individueel, de eigen gedragscode van het college naleven. De gemeentesecretaris ondersteunt het college hierbij. Artikel 6.3 Minimaal één keer per bestuursperiode evalueert het college van B&W de gedragscode van de wethouders op actualiteit, functioneren en de mate waarin de regels naar behoren worden nageleefd. Hierbij worden onder andere het aantal incidenten en de strekking en afdoening daarvan op hoofdlijnen geëvalueerd.