Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 2b.Commissie Maatschappij en Bestuur oordeelsvormend van 16 mei 2024 0.1 1 2 3 4 5
6
7
8
Afsprakenlijst oordeelsvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 16 mei 2024 AFSPRAKENLIJST Oordeelsvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 16-05-2024 Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststellen van de agenda Agenda Oordeelsvormende commissie M&B 16-05-2024 Actieve informatie uit het college Mededelingen vanuit de fracties Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het overnemen van de aanbevelingen van de reken-kamer zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024. RV rekenkameronderzoek klachtbehandeling RB rekenkameronderzoek klachtbehandeling Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad Rekenkamerbrief klachtbehandeling Aalsmeer Gedragscode integriteit burgemeester en gedragscode integriteit wethouders Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester.
Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024. 20240319 Getekend raadsvoorstel gedragscode integiteit B&W 20240307 Raadsbesluit gedragscode integriteit B&W 20240509 Gedragscode Aalsmeer wethouder 03052024 (004) 20240509 Gedragscode burgemeester gemeente Aalsmeer 06052024 info memo raad BM 07 mei 2024 Concept Voortgangsnota 2023 Metropoolregio Amsterdam (MRA) Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is voor de raad inzichtelijk te maken welke activiteiten er in 2023 zijn uitgevoerd door de MRA en met welk resultaat. Vergaderorde: Dit onderwerp is later aangeleverd waardoor het in deze commissie zowel beeld- als oordeelsvormende wordt behandeld. Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel en welke wensen en bedenkingen ze indienen bij de MRA. 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel. Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024.
20240423 Getekend raadsvoorstel concept Voortgangsnta 2023 Metropoolregio Amsterdam (MRA) (1) Raadsbesluit Voortgangsnota MRA 2023 Bijlage Voortgangsnota2023 MRA MRA Agenda 2025-2028 80% versie
9 10 11
Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is de raad gelegenheid te geven feedback te geven door middel van een traject van wensen en opvattingen waarbij het verzoek aan de raad is de gezamenlijke reactie namens de Amstelland Meerlanden (AM) gemeenten te onderschrijven. De gemeente Aalsmeer zal zelfstandig, aanvullend aan de gezamenlijke reactie namens de AM gemeenten, ook een reactie aan de MRA sturen waarin het belang wordt geduid ten aanzien van voor Aalsmeer belangrijke onderwerpen. Vergaderorde: Dit onderwerp is later aangeleverd waardoor het in deze commissie zowel beeld- als oordeelsvormende wordt behandeld. Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel en welke wensen en bedenkingen ze indienen bij de MRA. 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel. Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024.
20240424 Getekend raadsvoorstel MRA Agenda 2025-2028 80- versie raadsbesluit 80% versie MRA agenda 2025-2028 Bijlage 1 Aanbiedingsbrief 80% versie MRA Agenda Bijlage 2 MRA Agenda 2025-2028 80% versie Bijlage 3 notavanBeantwoordingPropositiesMRAAgenda bijlage 4 voorbeeld Werklocaties bij 80% versie MRA agenda Bijlage 5 voorbeeld Bouwen & Wonen bij 80% vesrie MRA agenda Bijlage 6 AM reactie op 80% versie MRA agenda 2025-2028 Regionale samenwerking Vragenkwartier vragen vragenkwartier PvdA inzake overlast afgemeerde boten Sluiting
AFSPRAKENLIJST OORDEELSVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 16 MEI 2024 Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: de heer O.F. Matheijsen CDA: VVD: Absoluut Aalsmeer: D66: GroenLinks: PvdA: FlorAalsmeer:
de dames M. van Diemen, T. van der Meer en de heren M.P. Buskermolen, P.F. van den Nouland, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema de dames E.S.I. Mijwaart, M. Vleghaar en C.A.M. Simon-van Oosterhout en de heren D.G. van der Zwaag en E.P. Abbenhuës mevrouw D.M. Prent Bouten en de heer W.T.J.M. Koster mevrouw M.J. Geisler en de heer S.J.R. de Vries mevrouw J.I. Koopmann-Trawinski en de heer R.P. Fransen de heren J.H. Buisma en F.A. Nisters mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel
Portefeuillehouders: de heren G.E. Oude Kotte, L.B. Kabout en S.A.S. Spaargaren Agenda punt 1.
Onderwerp
Afspraak
Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: O.F. Matheijsen
2.
Vaststelling van de agenda
Conform vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
Er zijn geen mededelingen vanuit de fracties
5.
Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als akkoordstuk
Toezeggingen: 1.Vooralsnog voor een periode van een jaar gaat er geëvalueerd worden en zal dit opgenomen worden in een paragraaf in het jaarverslag; 2.het jaarverslag klachtenbehandeling zal geagendeerd worden als bespreekstuk in de commissie Maatschappij en Bestuur; 3.de verordening klachtenbehandeling 2017 zal geactualiseerd worden; 4.het raadsvoorstel/-besluit zal worden aangepast aan hetgeen besproken is.
6.
Gedragscode integriteit burgemeester en gedragscode integriteit wethouders Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als akkoordstuk
Toezeggingen: De technische vragen inzake raadsvoorstel en gedragscode worden nog schriftelijk beantwoord.
7.
Concept Voortgangsnota 2023 Metropoolregio Amsterdam (MRA) Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als akkoordstuk
Toezeggingen: -
8.
MRA Agenda 2025-2028 80% versie Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Toezeggingen: 1. Vanuit de gemeenteraad zal een zienswijze worden ingediend waarin voor Aalsmeer aandacht wordt gevraagd voor:
Door naar de raadsvergadering van 3005-2024 als behandelstuk
1. Doortrekken Uithoornlijn; 2. Verbreding N231; 3. Overlast Schiphol. 2. Begin september a.s. zal er een woordvoerdersoverleg verbonden partijen worden ingepland om de uitvoeringsagenda’s MRA te bespreken. 9.
Regionale samenwerking
De heer Koster verwijst naar twee bijeenkomsten welke gisteren zijn gehouden in het Raadhuis te Amstelveen: 1.Vervoerregio Amsterdam over deelmobiliteit en 2.Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland met betrekking tot beleidsdocumenten welke eind 2024 moeten worden vastgesteld.
10.
Vragenkwartier Er zijn vragen ingediend door de PvdA-fractie inzake overlast door Aangemeerde Boten: 1. Is het college op de hoogte van deze overlast? 2. Zo ja, beschikt het college over voldoende vertrouwen en middelen om deze problemen aan te pakken en de overlast te verminderen?
De vragen zijn mondeling door de portefeuillehouder beantwoord.
11.
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 21.10 uur
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 16 mei 2024, 20.00 uur OORDEELSVORMEND Doel van oordeelsvormende bespreking is dat de raadsfracties de voor- en nadelen van het voorgestelde raadsbesluit hebben verkend en afgewogen en dat het inzichtelijk is voor de commissie aan welke voorwaarden het besluit moet voldoen voor een fractie om hier mee in te kunnen stemmen.
Tijd 20.00
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: O.F. Matheijsen
20.02
2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen uit de fracties
5.
Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het overnemen van de aanbevelingen van de rekenkamer zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt.
20.05
Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024. 20.35
6.
Gedragscode integriteit wethouders en gedragscode integriteit burgemeester Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit onderwerp is het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Vergaderorde: 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024.
21.05
7.
Concept Voortgangsnota 2023 Metropoolregio Amsterdam (MRA) Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is voor de raad inzichtelijk te maken welke activiteiten er in 2023 zijn uitgevoerd door de MRA en met welk resultaat. De raad kan de voortgangsnota aangrijpen om op onderdelen in gesprek te gaan met het college of wensen en bedenkingen indienen bij de MRA. Vergaderorde: Dit onderwerp is later aangeleverd waardoor het in deze commissie zowel beeld- als oordeelsvormende wordt behandeld. 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel en welke wensen en bedenkingen ze indienen bij de MRA. 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024.
21.30
8.
Metropoolregio Amsterdam (MRA) agenda 2025-2028 80% versie Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Het doel van dit voorstel is de raad gelegenheid te geven feedback te geven door middel van een traject van wensen en opvattingen waarbij het verzoek aan de raad is de gezamenlijke reactie namens de Amstelland Meerlanden (AM) gemeenten te onderschrijven. De gemeente Aalsmeer zal zelfstandig, aanvullend aan de gezamenlijke reactie namens de AM gemeenten, ook een reactie aan de MRA sturen waarin het belang wordt geduid ten aanzien van voor Aalsmeer belangrijke onderwerpen. Vergaderorde: Dit onderwerp is later aangeleverd waardoor het in deze commissie zowel beeld- als oordeelsvormende wordt behandeld. 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 1e termijn: fracties geven voorlopige mening over het voorstel 2e termijn: fracties gaan met elkaar in gesprek over wat van belang is om in te kunnen stemmen met het voorstel Voorgesteld wordt dit onderwerp te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei 2024.
22.00
9.
Regionale samenwerking
22.10
10.
Vragenkwartier
22.25
11.
Sluiting
RAADSVOORSTEL
Zaaknummer:
Z24-039554
Voorstel van:
De rekenkamercommissie
Behandelend ambtenaar:
drs. O.F. Matheijsen 0297-387584 onno.matheijsen@aalsmeer.nl griffie Datum: Portefeuillehouder:
19 maart 2024 Burgemeester mr. G.E. Oude Kotte
Onderwerp
Aanbevelingen rekenkameronderzoek klachtbehandeling gemeente Aalsmeer Raadsbesluit
De volgende aanbevelingen van de rekenkamer inzake het rekenkameronderzoek naar de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer vast te stellen: 1. Evalueer periodiek klachten; 2. Onderzoek of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft; 3. Informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten; 4. Maak afspraken met verbonden partijen om zicht te krijgen op de klachten. Samenvatting
De rekenkamer heeft een onderzoek gedaan naar de klachtbehandeling in de gemeente Aalsmeer. Op basis van het onderzoek heeft de rekenkamer aanbevelingen gedaan. Het is aan de raad om de aanbevelingen van de rekenkamer vast te stellen. Doel
De aanbevelingen van de rekenkamer overnemen zodat het proces van de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer verbeterd wordt. Prestatie
De aanbevelingen van de rekenkamer overnemen. Voorgeschiedenis en context
De rekenkamer Aalsmeer heeft meegedaan aan het landelijke onderzoek van TwynstraGudde naar de afhandeling van klachten door decentrale overheden. Doel van het onderzoek was na te gaan hoe de klachtafhandeling tussen 2019 en 2023 in Aalsmeer is georganiseerd en hoe de gemeenteraad daarbij is betrokken. Het gaat hier alleen om afhandeling van klachten van inwoners uit Aalsmeer zoals in de Algemene wet bestuursrecht staat over de gedragingen van bestuurders of medewerkers. Bijvoorbeeld een klacht over de wijze van behandeling bij een uitkeringsaanvraag valt hier wel onder maar een melding aan de gemeente over losse stoeptegels valt in een andere categorie die niet is onderzocht. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
De conclusies en aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer dienen door de raad vastgesteld te worden zodat daarmee het college de opdracht gegeven kan worden om de aanbevelingen over te nemen.
Pagina
2 van 2
Keuzemogelijkheden/alternatieven
De raad kan ervoor kiezen de aanbevelingen niet over te nemen. Participatie
Aangezien dit een interne raadsaangelegenheid betreft, heeft er geen participatie plaatsgevonden. Kantekeningen en risico’s
Het college heeft aangegeven dat het niet van plan is om de eerste aanbeveling, om de klachten periodiek te evalueren, over te nemen. Het college zet vraagtekens bij de objectiviteit van de informatie die wordt verkregen. Het college zal de ontwikkeling wel blijven volgen en in overleg met de klachtfunctionarissen naar de toekomst kijken of het proces van klachtafhandeling aangepast dient te worden. Wat betreft de tweede aanbeveling, vindt het college het onwenselijk de ambtenaren van de Kernorganisatie (KOA) onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Het college zal dit in 2024 wel nader onderzoeken. De rekenkamer vindt de doelmatige en doeltreffende werkwijze van de AA-organisatie geschikt voor de KOA. Financiën
Als de aanbevelingen worden overgenomen, kan dat leiden tot extra werkzaamheden. Echter zouden deze binnen de reguliere uren kunnen worden ingevuld. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Het college gaat met de aanbevelingen aan de slag en zal zich inzetten om de afhandeling van klachten te verbeteren.
Evaluatie
Het college gaat in 2024 onderzoek doen om de ambtenaren van de KOA onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Tevens gaat het college de ontwikkeling volgen om de klachten periodiek te evalueren en in de toekomst bekijken of het proces van klachtafhandeling aangepast dient te worden. Dit impliceert dat het college t.z.t. zal evalueren en hiervan terugkoppeling zal geven aan de raad.
Duurzaamheidsaspecten
Er zijn geen duurzaamheidsaspecten. Bijlagen
Rekenkamerbrief over klachtafhandeling in Aalsmeer.
De griffier,
De voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van de rekenkamer, d.d. 4 april 2024, zaaknummer Z24-039554; gelet op artikel 81 van de Gemeentewet;
Besluit
de volgende aanbevelingen van de rekenkamer inzake het rekenkameronderzoek naar de klachtenbehandeling in de gemeente Aalsmeer vast te stellen: 1. 2. 3. 4.
evalueer periodiek klachten; onderzoek of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft; informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten; maak afspraken met verbonden partijen om zicht te krijgen op de klachten;
Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 mei 2024;
De griffier,
De voorzitter,
O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
[.docx] 101/F105/ICT
Gemeenteraad Aalsmeer per mail via de griffie
Betreft: Rekenkamerbrief klachtbehandeling Sneek, 11 maart 2024
Geachte leden van de gemeenteraad van de gemeente Aalsmeer, Bij deze brief krijgt u onze brief over het onderzoek naar klachtafhandeling in Aalsmeer. De reactie van het college op de brief is in het stuk opgenomen. Wij bedanken de griffie voor de ondersteuning en ook de onderzoekers van Twynstra en Gudde voor hun werk. Verder is speciale dank verschuldigd aan de AA-ambtenaren die de klachten in portefeuille hebben voor hun collegiale en constructieve inbreng bij dit onderzoek. We kijken uit naar de bespreking van dit rapport met jullie. Met een vriendelijke groet, Esther Fogl - 06 3092 6965 Frans Haven - 06 4245 5040 Rekenkamer Aalsmeer
Sneek, 11 maart 2024
Rekenkamerbrief over klachtbehandeling in Aalsmeer Geachte gemeenteraad van Aalsmeer, De rekenkamer heeft onderzoek gedaan en daarover gaat deze brief. Aanleiding en doel van het onderzoek De rekenkamer Aalsmeer deed mee aan het landelijke onderzoek door TwynstraGudde naar de afhandeling van klachten door decentrale overheden. Doel van het onderzoek was na te gaan hoe de klachtafhandeling tussen 2019 en 2023 in Aalsmeer is georganiseerd en hoe de gemeenteraad daarbij is betrokken. Het gaat hier alleen om afhandeling van klachten van inwoners uit Aalsmeer zoals in de Algemene wet bestuursrecht staat over gedragingen van bestuurders of medewerkers. Bijvoorbeeld een klacht over de wijze van behandeling bij een uitkeringsaanvraag valt hier wel onder maar een melding aan de gemeente over losse stoeptegels valt in een andere categorie die niet is onderzocht. In deze brief leest u de resultaten van het onderzoek en de prestaties van Aalsmeer vergeleken met de andere deelnemers aan hetzelfde onderzoek. Doelstellingen en beleid Aalsmeer wil klachten van inwoners transparant, zorgvuldig en klantvriendelijk oplossen. Deze doelen zijn niet door de raad vastgesteld maar staan wel in de jaarverslagen die de raad krijgt. Aalsmeer heeft de richtlijnen voor het indienen van een klacht op de website gezet.
Door naar de inwoners te luisteren en met ze mee te denken wil Aalsmeer een goede dienstverlening aan de inwoners geven. Aalsmeer heeft doelen, richtlijnen en servicenormen voor klachten, net als veel andere gemeenten.
Aalsmeer
Landelijk
1. Er zijn doelstellingen vastgelegd
Ja
Ja (51%) Nee (49%)
2. Er zijn richtlijnen opgesteld
Ja
Ja (87%) Nee (13%)
3. De richtlijnen zijn vastgelegd in beleid
Ja
Ja (70%) Nee (30%)
4. Er zijn servicenormen opgesteld voor de afdoening van klachten
Ja
Ja (48%) Nee (52%)
Tabel 1 - Doelstellingen en richtlijnen
Bron: Landelijk onderzoek NVRR - klachtbehandeling
Organisatie van klachtbehandeling Klachtbehandeling begint met centrale registratie met ontvangstbevestiging naar de indiener, gevolgd door analyse van de klacht. Daarna wordt de klacht door de vakafdeling informeel met de indiener behandeld of formeel door de klachtenfunctionaris naar de indiener afgehandeld. Tot slot kijkt de gemeente of van de klacht kan worden geleerd. Deze manier van werken blijkt overeen te komen met 95% van de gemeenten die aan dit onderzoek meedoen. Aalsmeer had in alle onderzochte jaren een klachtenfunctionaris (hierna de coördinator) met een eigen taakomschrijving die in en voor de AA-organisatie voor beide gemeenten op dezelfde manier werkt. Behalve voor klachten over de afhandeling van een eerdere klacht, ‘klachten in de 2e lijn’ in
1
jargon. In Aalsmeer gaan die naar de Nationale ombudsman en in Amstelveen naar de ombudsman van de Metropoolregio Amsterdam. De klachtenregeling van Aalsmeer komt uit 2017 en Amstelveen actualiseerde de regeling in 2021. Klachten over ambtenaren en bestuurders van de Kernorganisatie Aalsmeer (KOA) worden behandeld door een externe commissie in Aalsmeer. Er zijn bij die commissie geen klachten binnengekomen in de afgelopen 2 jaar. De coördinator houdt met de gegevens de afhandeling van de klacht in de gaten. Hierbij let de coördinator op tijdigheid en juistheid. Ook kan de coördinator de klager doorverwijzen naar een andere instelling als blijkt dat de klacht niet voor de gemeente is. Uit het onderzoek blijkt dat 84% van de gemeenten vast heeft gelegd dat een persoonlijk gesprek met de klager over het besluit wordt aangeboden. In Aalsmeer bekijkt de coördinator per geval of een gesprek, mail of brief het beste is. Uitgangspunt is snel en persoonlijk contact. Als dat nodig is dan volgt een klachtgesprek maar bij eenvoudige klachten kan dat soms sneller op een andere manier. Landelijk heeft 55% van de gemeenten een vast toetsingskader. Een besluit over een klacht neemt de gemeente Aalsmeer zonder een zelf vooraf vastgesteld toetsingskader. Per besluit toetst de coördinator wel de behoorlijkheid en rechtmatigheid.
De wet schrijft voor dat een klacht wordt behandeld volgens de beginselen van behoorlijk bestuur maar dit is niet verder uitgewerkt. De Nationale Ombudsman heeft het wel verder uitgewerkt in 22 behoorlijkheidsvereisten, verdeeld over vier kernwaarden: 'open en duidelijk', 'respectvol', 'betrokken en oplossingsgericht' en 'eerlijk en betrouwbaar'. Deze kernwaarden vormen de essentie van behoorlijk overheidsoptreden en zijn vastgelegd in een 'behoorlijkheidswijzer'.1 Net als bijna alle gemeenten probeert Aalsmeer klachten zoveel als mogelijk informeel af te handelen. Rond de 80% van de klachten wordt informeel afgehandeld en dat is vrijwel gelijk aan de inschatting van andere gemeenten in dit onderzoek. Bij informele klachten wordt de klager gevraagd of die tevreden is. Als dat niet zo is dan wordt de klacht alsnog formeel door de coördinator afgehandeld.
1
2
Lees hier de behoorlijkheidswijzer.
Nadat de klager formeel is geïnformeerd en de klacht is afgehandeld, evalueert de gemeente niet met de klager over diens ervaringen met de gemeente. Dat doet overigens maar 8% van de ondervraagde gemeenten. Intern evalueert de gemeente wel de klachten om er van te leren en past de procedure aan als dat nuttig blijkt. De resultaten van de klachtafhandeling worden met de raad gedeeld.
Tabel 2 - Afhandeling en reflectie
Aalsmeer
Landelijk
1.
Er zijn procedures voor informatievoorziening richting de indiener van de klacht
Ja
Ja (84%) Nee (15%)
2.
De organisatie zet in op het informeel afhandelen van klachten
Ja
Ja (96%) Nee (4%)
3.
De organisatie schat in dat het volgende percentage van het totaal klachten aan informatie informeel wordt afgehandeld
80%
81.5%
4.
Er is vastgelegd dat de klachtbehandeling wordt teruggekoppeld aan de indiener van de klacht
Ja
Ja (91%) Nee (9%)
5.
Er is vastgelegd op welke manier er wordt teruggekoppeld indien de klacht meer tijd kost
Ja
Ja (68%) Nee (32%)
6.
Na de afronding van de procedure wordt een evaluatie uitgezet over de ervaring van de indiener met de klachtprocedure
Nee
Ja (8%) Nee (92%)
Bron: Landelijk onderzoek NVRR - klachtbehandeling
Klachtbehandeling in de tweede lijn Gemeenten hebben verplicht een ombudsvoorziening. Inwoners kunnen hier terecht als zij het niet eens zijn hoe de gemeente hun klacht heeft behandeld. In Aalsmeer is dat de Nationale ombudsman, net als 80% van de deelnemers in dit onderzoek. Wanneer de ombudsman een aanbeveling doet aan een bestuursorgaan dient de organisatie binnen een redelijke termijn te reageren op de aanbeveling bij de ombudsman. Aalsmeer heeft, net als 57% van de ondervraagde gemeenten, geborgd dat er expliciet wordt afgewogen of conclusies en aanbevelingen van de ombudsman worden opgevolgd. De directie rapporteert hierover aan het college. Het aantal ombudsklachten was in 2019 11 stuks en daalt aanzienlijk naar nog maar 5 in 2022. De reden hiervan is onbekend.
3
Aantallen klachten in Aalsmeer In de onderzochte periode kreeg Aalsmeer 90 klachten per jaar en in gemeenten van vergelijkbare omvang lag dat aantal op 40.
Het aantal klachten in Aalsmeer is in de jaren tot 2021 gemiddeld 2 keer zo hoog als in vergelijkbare gemeenten. In 2022 stijgt het aantal klachten in Aalsmeer nog verder van 78 naar 130 en is het 3 keer zo hoog als in andere gemeenten. De stijging in 2022 komt doordat dan voor het eerst Meerlanden mee wordt geteld, en dat zijn in totaal 43 klachten in 2022. Zonder die 43 klachten blijft het 2 keer zo hoog. Zonder de circa 43 klachten over Meerlanden kreeg Aalsmeer dus 87 klachten. Aalsmeer probeert een klacht zo mogelijk informeel af te handelen met bijvoorbeeld een telefoontje en als dat niet gaat dan wordt de klacht formeel afgehandeld. De raad krijgt een rapport met de telling van beide soorten zodat er geleerd wordt van alle klachten. Uit het landelijk onderzoek bleek echter dat een aantal gemeenten alleen de formele klachten telt en rapporteert. Voor het registreren van informele klachten is geen wettelijke grondslag. Het vergelijken van aantallen klachten heeft hierdoor geen zin meer. Informatie naar de gemeenteraad De raad van Aalsmeer krijgt jaarlijks een overzicht van het aantal klachten ‘complimenten & klachten: signalen van inwoners!’ van het Klachtenteam van de gemeente. Hieruit blijkt dat Aalsmeer naast 130 klachten in 2022 ook nog 124 complimenten kreeg. In het verslag staat een analyse van de klachten en de lessen die eruit worden getrokken.
Met deze rapportage lijkt Aalsmeer op andere gemeenten. De rapportage staat bij de ingekomen stukken op de raadsagenda en wordt niet besproken. Aalsmeer vraagt de indieners van klachten niet achteraf te evalueren wat ze van de klachtbehandeling vonden, net als 85% van de andere onderzochte gemeenten. Klachtbehandeling door verbonden partijen en zorgaanbieders In het onderzoek is ook nagegaan hoe de verbonden partijen en zorgaanbieders klachten van inwoners van Aalsmeer afhandelen. Hiervoor droeg de gemeente 2 gemeenschappelijke regelingen aan de GGD en de Omgevingsdienst. Aalsmeer heeft geen algemene afspraken met deze partijen
4
over een klachtenregeling. De ambtenaren die met de verbonden partijen en zorgaanbieders overleggen hebben wel zicht op wat er met klachten gebeurt en dat is ook zo als klachten rechtstreeks bij de gemeente binnenkomen. Via het jaarverslag van het Klachtenteam blijft de gemeenteraad op de hoogte van de klachten van zorgaanbieders, maar klachten over de verbonden partijen zijn daarin niet opgenomen. GGD Hollands Midden Aalsmeer heeft in de gemeenschappelijke regeling afgesproken hoe de GGD klachten behandelt. Het algemeen bestuur van de GGD krijgt hier rapportages van maar die komen niet bij de gemeenteraad terecht. De gemeente weet ook niet hoeveel klachten de GGD vanuit de gemeente Aalsmeer kreeg. OD Noordzeekanaalgebied Aalsmeer weet hoe klachten door de omgevingsdienst worden behandeld, maar heeft daarover geen afspraken gemaakt. Het algemeen bestuur van de OD krijgt hier rapportages van maar die komen niet bij de gemeenteraad terecht. Het aantal klachten vanuit de gemeente Aalsmeer weet de gemeente niet. Zorgaanbieders Aalsmeer weet hoe zorgaanbieders klachten behandelen doordat afspraken zijn gemaakt bij de aanbesteding over de behandeling en rapportage van klachten. De gemeenteraad krijgt hierover jaarlijks een rapportage met het aantal klachten.
De daling van de klachten in 2020 heeft voornamelijk te maken met Corona.
5
Conclusies Over het algemeen komt Aalsmeer in grote mate overeen met het landelijke beeld. Een aantal aspecten valt op en hierover heeft de rekenkamer de volgende conclusies opgesteld: 1. De gemeente Aalsmeer heeft doelstellingen en servicenormen vastgelegd ten aanzien van klachtenbehandeling. Ook de organisatie rondom klachtenbehandeling is goed ingericht. 2. De klachtenregeling gemeente Aalsmeer dateert uit 2017. De werkwijze voor Aalsmeer is vrijwel hetzelfde als van de gemeente Amstelveen, maar die is in 2021 geactualiseerd. 3. Aalsmeer heeft een eigen klachtenregeling voor de KOA-organisatie. 4. Aalsmeer registreert formele en informele klachten, niet alle gemeenten registreren alle klachten. Aalsmeer wil met het registreren van klachten het lerend effect vergroten. 5. Aalsmeer vraagt geen evaluatie na de afronding van een procedure bij de indiener van de klacht. 6. De raad hoort wel over de interne klachten maar wordt niet volledig geïnformeerd over de klachten van de verbonden partijen GGD en Omgevingsdienst. De gemeente heeft hierover geen afspraken gemaakt en wordt ook het college niet geïnformeerd. Dit is wel geregeld voor klachten over de zorgaanbieders Aanbevelingen 1- Evalueer periodiek klachten Evalueer periodiek bij klachtindieners hoe zij de procedure hebben ervaren. Dit kan om een bepaalde periode of jaarlijks steekproefsgewijs.
Deze ervaringen brengt de gemeente nu niet in kaart. Hiermee kan de gemeente lessen trekken om de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren. 2 - Klachtenregeling Aalsmeer Onderzoek op of de klachtenregeling van Aalsmeer uit 2017 een update behoeft en neem daarin mee of het doelmatig en doeltreffend is om ook de KOA-organisatie onder de klachtenregeling met de AA-organisatie op te nemen. Informeer de raad over de uitkomsten en pas de regeling zo nodig aan. 3- Informeer de raad over de ervaring van indieners van klachten Op het moment wordt de raad jaarlijks geïnformeerd via het jaarverslag. Neem hierin ook de periodieke ervaring van indieners van klachten op en de eventuele lessen die getrokken worden uit de wijze waarop de klachten worden behandeld. Zo heeft de raad goed zicht op hoe de klachtindiener het proces ervaart. 4 - Maak afspraken met verbonden partijen Maak afspraken met verbonden partijen die een publieke taak uitvoeren om zo zicht te krijgen op het aantal klachten dat binnenkomt en hoe deze worden behandeld. Informeer hier de raad over in het jaarverslag van het klachtenteam.
6
Bestuurlijke reactie
7
8
9
Nawoord van de rekenkamer In zijn reactie op de aanbevelingen van de rekenkamer schrijft het college dat het niet van plan is de eerste aanbeveling over te nemen maar dit in de toekomst te volgen. Hiermee laat het college een kans voor open doel liggen. Wie kunnen beter dan inwoners met een klacht feedback over hun ervaringen na volledige afhandeling geven? En elke keer kan die feedback een potentieel, verstrekkend leermoment geven. Bij de 2e aanbeveling vindt het college het niet wenselijk de ambtenaren van de KOA onder de regeling van de AA-organisatie en directie te brengen. Wel zal in 2024 het college dit nader onderzoeken. De rekenkamer vindt de doelmatige en doeltreffende werkwijze van de AA-organisatie geschikt voor de KOA. We zijn blij dat de 3e aanbeveling over wordt genomen en bij de 4e aanbeveling dat met de verbonden partijen die publieksdiensten uitvoeren afspraken zullen worden gemaakt.<<
10
{{signer1}} 19/03/2024 18:03:03 CET
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl ID: c968fe68-e798-40de-9a76-a2542b337cf5
RAADSVOORSTEL
Auth: Scribble
{{signer2}} 19/03/2024 16:58:36 CET
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> ID: c968fe68-e798-40de-9a76-a2542b337cf5 Auth: Scribble
Zaaknummer: Voorstel van:
Datum: Portefeuillehouder:
college van burgemeester en wethouders
Behandelend ambtenaar:
Sj. Vellenga 0297-387575 info@aalsmeer.nl Directie
19 maart 2024 Burgemeester mr. G.E. Oude Kotte
Onderwerp
Gedragscode integriteit wethouders en gedragscode integriteit burgemeester Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
1. 2.
De gedragscode integriteit wethouders Aalsmeer 2024 vast te stellen De gedragscode integriteit burgemeester Aalsmeer 2024 vast te stellen
Samenvatting
Onder leiding van de stuurgroep integriteit zijn er werksessies met de gemeenteraad en college georganiseerd. De stuurgroep heeft als resultaat van deze werksessies een hernieuwde gedragscode en een convenant omgangsvormen voor de gemeenteraad opgesteld. In aanvulling daarop is ook een nieuwe gedragscode integriteit wethouders en een gedragscode integriteit burgemeester opgesteld. Doel
Het vaststellen van de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Prestatie
De gemeente acht het belangrijk dat het lokaal bestuur ook een integer bestuur is. Om het begrip integriteit verder te laden en voorbeelden te geven is voor zowel de wethouders als voor de burgemeester een gedragscode opgesteld die invulling geeft aan het begrip integriteit. Voorgeschiedenis en context
Het politiek bestuur, of dat nu lokaal of landelijk is, ligt steeds meer onder een vergrootglas. Ook in de landelijke pers zien we steeds meer aandacht voor integriteit van bestuur. In Aalsmeer zijn tijdens de raad van 18 juli 2023 verschillende procesafspraken vastgesteld rondom het thema integriteit. Zo is er onder leiding van de burgemeester een stuurgroep ingesteld. Ook is afgesproken om de stuurgroep verschillende stukken te laten voorbereiden. Onderdeel hiervan vormen de gedragscode integriteit wethouders en de gedragscode integriteit burgemeester. Deze worden nu ter vaststelling aan u worden voorgelegd. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Een goed functionerend lokaal bestuur vraagt om vertrouwenwekkende en gezaghebbende bestuurders. Daarmee vraagt het tevens om personen die in al hun handelen de kwaliteit van het openbaar bestuur en het dienen van het algemeen belang vooropstellen. Integriteit van het openbaar bestuur is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Integriteit van politieke [.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 3
ambtsdragers houdt in dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt wordt aanvaard en dat er de bereidheid is om daarover verantwoording af te leggen. Daarnaast zijn er de volgende argumenten: Aalsmeer beschikt nu niet over een gedragscode voor wethouders en de burgemeester maar slechts een uitvoeringsprotocol. Vaststellen van deze gedragscode zorgt dat kaders weer aansluiten bij afspraken in de praktijk, diverse gevraagde adviezen en actuele thema’s. De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om voor zichzelf en de bestuurders een gedragscode vast te stellen. Middels het toevoegen van voorbeelden zijn er concretere handvatten om met integriteitskwesties om te gaan zodat politieke ambtsdragers beter ondersteund en beschermd worden in hun handelen. Binnen het convenant omgangsvormen wordt extra de nadruk gelegd op respectvolle omgang met elkaar en de waarheid. Dit maakt het beter mogelijk met elkaar tot een werkelijke beraadslaging te komen op basis van feiten en (eerlijke) overwegingen. Dat is essentieel voor zorgvuldige besluitvorming. Bovendien is de manier waarop de raad en college onderling en met elkaar omgaan van invloed op de geloofwaardigheid van de politiek. De gedragscode is uitgebreid met nieuwe hoofdstukken, is verduidelijkt en geactualiseerd. De indeling is zo leesbaar mogelijk vormgegeven. In juridische vorm staan er artikelen in de hoofdstukken.
Het wettelijke kader, de toelichting daarop en praktijkvoorbeelden staan geclusterd weergeven. Zo is getracht de gedragscode een meer algemeen bruikbare handleiding te laten zijn. Tevens is de voorliggende gedragscode op 4 punten een verrijking ten aanzien van de wet. Zo verplichten de gedragscodes de wethouders en de burgemeester ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan. Daarnaast dragen de gedragscodes de wethouders en de burgemeester ertoe op hun financiële belangen op te geven, wordt er een nee tenzij-beleid gehanteerd ten aanzien van het aannemen van geschenken en wordt binnen de code het belang van onderlinge omgangsvormen onderstreept. De wethouders en de burgemeester kunnen op deze manier beter beschermd worden tegen mogelijke misstappen waarbij de integriteit in het geding komt. Dit gebeurt mede met het oog op de kwaliteit van en het vertrouwen in het lokaal bestuur. Keuzemogelijkheden/alternatieven
Niet van toepassing Participatie
Aangezien het een interne aangelegenheid betreft heeft er geen participatie plaatsgevonden Kanttekeningen en risico’s
Iedere situatie rondom de gedragscode is uniek. Afspraken over de omgang in dit soort kwesties zijn daarom een hulpmiddel, geen wondermiddel. In de praktijk zal blijken dat de afspraken niet alle situaties ondervangen. De wethouders en de burgemeester dienen de afspraken te onderschrijven en hiernaar te handelen. Belangrijk is ook dat het handelen van leden van het lokaal bestuur regelmatig onderwerp van gesprek is en dat integriteit niet vervalt in integrisme: de angst om (politiek) beschuldigd te worden van niet-integer handelen. Daarnaast is ook het elkaar aanspreken op gedrag en belangrijke voorwaarde om het beleid uiteindelijk te laten werken. Financiën
Pagina
3 van 3
Kosten vallen binnen regulier budget Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Na vaststelling van de regelgeving zal deze onderdeel uitmaken van het formele kader dat van toepassing voor de wethouders en de burgemeester. De nieuwe gedragscode zal na vaststelling op de gebruikelijke wijze worden gepubliceerd. Tevens zal na vaststelling aan de slag worden gegaan met vernieuwing van het uitvoeringsprotocol. Hierin wordt beschreven hoe om te gaan met vermoedens van een integriteitschending. Evaluatie
Minimaal één keer per bestuursperiode evalueert het college van B&W de gedragscode van de wethouders op actualiteit, functioneren en de mate waarin de regels naar behoren worden nageleefd. Hierbij worden onder andere het aantal incidenten en de strekking en afdoening daarvan op hoofdlijnen geëvalueerd. Duurzaamheidsaspecten
Niet van toepassing Bijlagen
-
Gedragscode integriteit wethouders Gedragscode integriteit burgemeester
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
{{signer1}}
{{signer2}}
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 19 maart 2024; gelet op artikel 15 lid 3 van de Gemeentewet;
Besluit
1. 2.
De gedragscode integriteit wethouders Aalsmeer 2024 vast te stellen; De gedragscode integriteit burgemeester Aalsmeer 2024 vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 mei 2024. De plv. griffier,
De voorzitter,
drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
Gedragscode wethouders gemeente Aalsmeer
Inhoudsopgave Inleiding Doel gedragscode Leeswijzer
3 4 4
1. Regels binnen de gedragscode
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Regels rond (de schijn van) corruptie Regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Regels rond informatie Regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Regels rond de vaststelling en handhaving van de code
5 7 9 10 11 12
2. Toelichtingen en praktijkvoorbeelden 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond (de schijn van) corruptie Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond informatie Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Toelichting en praktijkvoorbeelden regels rond de vaststelling en de handhaving van de code
13 16 20 21 23 25
3. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Bijlage 1: Verwijzingen naar de wet per artikel uit de gedragscode Bijlage 2: uitgesloten combinaties van onverenigbare functies Bijlage 3: Specifiek verboden overeenkomsten / handelingen Bijlage 4: Enkele formele sancties Bijlage 5: Relevante regelgeving binnen gemeente Aalsmeer
27 29 30 31 32
2
Inleiding Om een gemeente te kunnen besturen, moeten de lokale volksvertegenwoordigers vertrouwen en gezag hebben. Ze dienen altijd het algemeen belang (wat het beste is voor alle inwoners samen) voorop te stellen en hun werk – het openbaar bestuur – zo goed mogelijk te doen. De integriteit van politieke ambtsdragers en van het openbaar bestuur als geheel is daarbij een belangrijke voorwaarde. Hiervoor is het belangrijk dat ze integer (eerlijk, oprecht en betrouwbaar) zijn. Integriteit van politieke ambtsdragers houdt daarbij in dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt wordt aanvaard en dat er de bereidheid is om daarover verantwoording af te leggen. De gedragscode speelt hierin een onmiskenbaar belangrijke rol. Vanwege het belang dat het college van B&W Aalsmeer hecht aan de integriteit van haar leden, is naar aanleiding van de raadsvergadering van 18 juli 2023, waarin besloten is om onder leiding van de burgemeester een stuurgroep integriteit in te stellen, ook het college van B&W aan de slag gegaan om haar gedragscode integriteit voor zowel de wethouders als voor de burgemeester op te stellen in lijn met de gedragscode zoals die geldt voor de raadsleden van Aalsmeer. Belangrijk om te vermelden is dat deze gedragscode op 4 punten een verrijking is ten opzichte van de wet.
Zo verplicht deze code wethouders ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan. Daarnaast draagt de code wethouders ertoe op hun financiële belangen op te geven, wordt er een nee tenzij-beleid gehanteerd ten aanzien van het aannemen van geschenken, en wordt binnen de code het belang van onderlinge omgangsvormen onderstreept. Wethouders kunnen op deze manier beter beschermd worden tegen mogelijke misstappen, waarbij de integriteit in het geding komt. Tot besluit nog een inleidende opmerking over de macht die aan de politiek wordt toevertrouwd. De politiek is verplicht om de macht die zij heeft in te zetten ter bescherming van individuele rechten en ter bevordering van algemene belangen. De basis van de democratie is dat de overheid bij het inzetten van haar macht geen onderscheid maakt, alle burgers gelijk, als gelijkwaardig, behandelt en geen enkele groep of gemeenschap achterstelt. Artikel 1 van de Grondwet vraagt dit van iedere politieke ambtsdrager.
3
Doel gedragscode Deze gedragscode heeft als doel de wethouders van Aalsmeer weerbaarder te maken in de huidige politieke context. Dit doet de code in eerste instantie door in heldere taal duidelijkheid te geven over wat de wet van hen verlangt, zodat de wethouders beschermd zijn tegen onnodige misstappen en ongelukjes. De code biedt daarmee ook de basis voor het onderlinge gesprek over integriteit. Integriteit krijgt uiteindelijk pas betekenis in het handelen en de beschouwing daarvan. De gedragscode biedt bovendien een basis om op zorgvuldige wijze op te kunnen treden tegen (mogelijke) schendingen. Het stelt namelijk de voorwaarden vast waaraan het handelen van de wethouders minimaal moet voldoen. Een schending van de gedragscode is daarmee een schending van de zuiverheid van de politieke en bestuurlijke besluitvorming. Kortom, de voorliggende gedragscode heeft een aantal kenmerken: • biedt wethouders handvaten en kaders ter bewaking van de morele juistheid van handelingen
en beslissingen; • legt de basis voor een zinvol gesprek over het handelen conform wet- en regelgeving; • stelt de norm; • definieert specifieke handelingen als schendingen; • maakt zorgvuldig optreden tegen schendingen mogelijk.
Afspraken over hoe te handelen in geval van een vermoeden van een schending van de regels uit deze gedragscode, is apart vastgelegd in een protocol procesafspraken over de handhaving van de integriteit in de politiek.
Leeswijzer Zoals in de inleiding beschreven, is deze gedragscode op een aantal punten een verrijking ten opzichte van de wet. De reden dat er is gekozen voor deze verrijking, komt doordat de praktijk laat zien dat dit wenselijk is. Zodoende zijn er accenten gelegd op verschillende thema’s. Welke thema’s dit zijn, is te lezen in de volgende opsomming: -
deze code verplicht wethouders ertoe niet alleen belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen, maar ook de schijn daarvan tegen te gaan waar dat kan;
-
deze code draagt wethouders ertoe op hun mogelijke financiële belangen op te geven van ondernemingen waar de gemeente zaken mee doet ;
-
deze code hanteert een ‘nee, tenzij’-beleid ten aanzien van het aannemen van geschenken;
-
deze code onderstreept het belang van onderlinge omgangsvormen, mede met het oog op de kwaliteit van en het vertrouwen in het lokaal bestuur.
In de bijlagen vindt u specifieke verwijzingen naar relevante wetgeving en wetsartikelen (bijlagen). De voorliggende gedragscode is bestemd voor wethouders.
4
1. Regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom (de schijn van) belangenverstrengeling, klikt u hier. Artikel 1 Wethouders gebruiken hun invloed en stem niet om een persoonlijk belang of het belang van een ander of van een organisatie waarbij een wethouder een persoonlijke betrokkenheid heeft veilig te stellen.
Artikel 1.1 Wethouders dienen actief en uit zichzelf de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan daar waar dit mogelijk is. Artikel 1.2 Wethouders onthouden zich van deelname aan de beraadslaging en stemming als er sprake is van een beslissing waarbij belangenverstrengeling kan optreden. Het kan dan gaan om de volgende situaties: • het betreft een kwestie waarbij de wethouder zelf een persoonlijk belang heeft; • het betreft een kwestie waarbij het gaat om een belang van een individu of organisatie
waarbij de wethouder een substantiële betrokkenheid heeft. Wethouders houden zich in dergelijke gevallen ook anderszins afzijdig van beïnvloeding gedurende het gehele besluitvormingsproces. Bij vragen of - en in hoeverre - er sprake is van een substantiële betrokkenheid of persoonlijk belang, kan hierover contact worden opgenomen met de burgemeester en de gemeentesecretaris. Artikel 1.3 Wethouders mogen bepaalde in de Gemeentewet opgesomde functies niet uitoefenen (bijlage 2). Artikel 1.4 Wethouders mogen bepaalde handelingen niet aangaan. Deze overeenkomsten en handelingen vindt u terug in bijlage 3. Artikel 1.5 Wethouders maken openbaar welke betaalde en onbetaalde nevenfuncties zij vervullen. Dit doen zij direct na het aanvaarden dan wel de benoeming van een nieuwe nevenfunctie. De gemeentesecretaris draagt zorg voor een geactualiseerde lijst met functies van alle wethouders en maakt de lijst op elektronische wijze en op een fysieke locatie openbaar. Tevens wordt vermeld of de werkzaamheden al dan niet bezoldigd zijn. De gemeentesecretaris houdt de lijst doorlopend bij. Artikel 1.6 Wethouders doen opgaaf van hun substantiële financiële belangen – bijvoorbeeld in de vorm van
5
aandelen, opties en derivaten – in ondernemingen waarmee de gemeente zakendoet of waarin de gemeente een belang heeft. Ook een tussentijds ontstaan substantieel financieel belang dient direct opgegeven te worden.
Artikel 1.7 Oud-wethouders worden gedurende twee jaar na het eind van de zittingstermijn uitgesloten van het buiten dienstbetrekking tegen beloning verrichten van werkzaamheden bij de gemeente, met uitzondering van het raadslidmaatschap.
6
2. Regels rond (de schijn van) corruptie Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond (de schijn) van corruptie, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom (de schijn van) corruptie, klikt u hier. Artikel 2 Wethouders laten hun invloed en stem niet kopen of beïnvloeden door geld, goederen of diensten die aan hen zijn gegeven of in het vooruitzicht zijn gesteld. Artikel 2.1. Voorkomen schijn Wethouders dienen actief en uit zichzelf de schijn van corruptie tegen te gaan. Artikel 2.2 Aannemen van geschenken Wethouders nemen geen geschenken aan die hen uit hoofde van of vanwege hun functie worden aangeboden, tenzij wordt voldaan aan één van de volgende drie voorwaarden: a) het weigeren, teruggeven of terugsturen indruist tegen de gangbare fatsoensnormen, de gever ernstig zou kwetsen of deze bijzonder in verlegenheid zou brengen; b) het weigeren, teruggeven of terugsturen om praktische redenen onwerkbaar is; c) het gaat om een incidentele, kleine attentie (zoals een bloemetje of fles wijn) waarbij de schijn van beïnvloeding minimaal is. Als geschenken om één van de redenen zoals genoemd onder sub a of sub b niet zijn geweigerd, teruggegeven of teruggestuurd, of om andere redenen toch in het bezit zijn van een wethouder, wordt dit gemeld aan de gemeentesecretaris.
De geschenken worden dan alsnog teruggestuurd of ze worden eigendom van de gemeente. De gemeentesecretaris zorgt voor de registratie van giften en hun gemeentelijke bestemming. Artikel 2.3 Aanbieden geschenken De gemeente biedt geen geschenken aan, tenzij er goede redenen zijn om hiervan af te wijken. Afwijkingen worden besproken met de burgemeester dan wel met het college van b&w en, met redenen omkleed, vastgelegd door de gemeentesecretaris. Indien een bestuurder uit eigener beweging een geschenk wil aanbieden komen de kosten daarvan ten laste van de vaste onkostenvergoeding (voor de leden van het college).
Artikel 2.4 Accepteren van faciliteiten en diensten Wethouders accepteren geen faciliteiten en diensten van anderen die uit hoofde van of vanwege de functie worden aangeboden, tenzij: a) het weigeren ervan het bestuurlijk werk onmogelijk of onwerkbaar zou maken en b) tegelijkertijd de schijn van omkoping of beïnvloeding minimaal is. Bij twijfel over bovenstaande, kan er contact op worden genomen met de burgemeester en de gemeentesecretaris.
7
Artikel 2.5 Privégebruik faciliteiten Wethouders gebruiken faciliteiten of diensten van anderen die uit hoofde of vanwege de wethouders functie worden aangeboden, niet voor privédoeleinden.
Artikel 2.6 Accepteren van uitnodigingen voor werkbezoeken, lunches, diners en recepties Wethouders accepteren uitnodigingen voor werkbezoeken, netwerkbijeenkomsten, lunches, diners en recepties die niet door de gemeente zijn georganiseerd en/of betaald alleen als: a) dat behoort tot de uitoefening van het werk door B&W en b) de aanwezigheid beschouwd kan worden als functioneel (protocollaire taken, formele vertegenwoordiging van de gemeente, uitnodiging met beschreven doel omtrent de wenselijkheid van de aanwezigheid) en c) tegelijkertijd de schijn van omkoping of beïnvloeding minimaal is. Bij twijfel over bovenstaande, kan er contact worden opgenomen met de burgemeester en de gemeentesecretaris. Artikel 2.7 Accepteren van reizen en verblijven Wethouders accepteren nooit werkbezoeken waarbij reis- en verblijfkosten door anderen worden betaald. Een uitzondering geldt voor uitnodigingen door organisaties waar de gemeente deel van uitmaakt of waarmee de gemeente samenwerkt, zoals de VNG, en regionale samenwerkingen. Een uitnodiging voor een dergelijk werkbezoek wordt altijd eerst besproken in het college van B&W, en mag worden geaccepteerd als het bezoek aantoonbaar van groot belang is voor de gemeente. Van een dergelijk werkbezoek wordt verslag gedaan in het college van B&W.
8
3. Regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Voor een toelichting met achtergrondinformatie met betrekking tot regels rond gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom het gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen, klikt u hier. Artikel 3 Wethouders houden zich aan het vastgestelde beleid voor het gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen. Artikel 3.1 Gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen Wethouders houden zich aan de verordeningen met betrekking tot onkostenvergoedingen en declaraties. Tevens zijn bij interne gemeentelijke faciliteiten, zoals printers en vergaderruimtes, gebruik voor privé- of partijdoeleinden niet toegestaan. Artikel 3.2 Gemeentelijke ICT-apparatuur Wethouders krijgen voor hun werk de beschikking over ICT-apparatuur van de gemeente. Gepast gebruik hiervan voor privé- of partijdoeleinden is toegestaan. Hierbij dient te worden voldaan aan de voorwaarden uit de bruikleenovereenkomst.
9
4. Regels rond informatie Voor een toelichting met achtergrondinformatie over tot regels rond informatie,
klikt u hier.
Voor praktijkvoorbeelden over situaties rondom informatie, klikt u hier. Artikel 4 Wethouders gaan zorgvuldig om met de informatie die zij in het kader van de uitvoering van hun taak ter beschikking krijgen. Artikel 4.1 De raad ziet erop toe dat het college van burgemeester en wethouders, en haar afzonderlijke leden, de raad goed informeert. Het college en de burgemeester verstrekken alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft, tenzij dit in strijd is met het openbaar belang. De raad, het college, de burgemeester en (raads)commissies kunnen geheimhouding opleggen overeenkomstig de wet. Artikel 4.2 Wethouders die (mondeling) de beschikking krijgen over informatie waarvan zij het geheime karakter kennen of redelijkerwijs moeten vermoeden, zijn verplicht tot geheimhouding van die informatie, behalve als de wet hen tot mededeling verplicht. Geheimhouding van informatie geldt in ieder geval voor (mondelinge) informatie die wethouders verkrijgen tijdens een besloten vergadering. Artikel 4.3 Een wethouder die in strijd handelt met de geheimhoudingsplicht kan bij besluit van het college van B&W ten hoogste drie maanden worden uitgesloten van het ontvangen van informatie waarop een verplichting tot geheimhouding rust. Artikel 4.4 Wethouders gaan zorgvuldig om met mondelinge en schriftelijke informatie die zij van anderen ontvangen.
Artikel 4.5 Wethouders maken niet ten eigen bate of ten bate van een ander gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen informatie. Artikel 4.6 Wethouders zijn open en transparant over de eigen beslissingen en de beweegredenen daarvoor.
10
5. Regels rond de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond de omgang met elkaar, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over situaties rond de omgang met elkaar, klikt u hier. Artikel 5 Wethouders gaan respectvol met elkaar en met ambtenaren om en zijn open en eerlijk. Passend bij het ambt. Artikel 5.1 Wethouders houden zich tijdens vergaderingen en bijeenkomsten aan het reglement van orde. Aanwijzingen van de voorzitter volgen zij op. Artikel 5.2 Wethouders onthouden zich in het openbaar van negatieve uitlatingen over gemeenteambtenaren. Dus ook in vergaderingen en bijeenkomsten zoals genoemd in het reglement van orde. Ook in de media en op sociale media vallen zij elkaar niet persoonlijk aan.
Artikel 5.3 Tijdens de behandeling van agendapunten wordt niet gecommuniceerd door de deelnemers aan de vergadering via sociale media over het onderwerp dat op dat moment wordt behandeld. Artikel 5.4 Wethouders bejegenen elkaar, de (loco-)gemeentesecretaris, andere ambtenaren en betrokkenen op correcte wijze in woord, gebaar en geschrift. Wethouders vallen elkaar niet persoonlijk aan. Artikel 5.5 Wethouders twijfelen niet in het openbaar – in het college, in de raad, de media of op de sociale media – aan elkaars integriteit of aan de integriteit van een raadslid. Zij erkennen en bevestigen elkaar proactief in het ambt van bestuurder; in het nastreven van het algemeen belang en het beschermen van de rechten van individuen.
Artikel 5.6 Bij onenigheid in de onderlinge omgang of de gang van zaken tijdens vergaderingen gaan wethouders, onder begeleiding van de burgemeester en gemeentesecretaris, onderling het gesprek aan met elkaar.
11
6. Regels rond de vaststelling en de handhaving van de gedragscode Voor een toelichting met achtergrondinformatie over regels rond de vaststelling en handhaving van de gedragscode, klikt u hier. Voor praktijkvoorbeelden over regels rond de vaststelling en handhaving van de gedragscode, klikt u hier. Artikel 6 Wethouders dienen in overeenstemming te handelen met de wet, de code en de overige interne regelgeving (verordeningen en procesafspraken) die op hen van toepassing is. De raad stelt de gedragscode vast voor elk van de bestuursorganen – de raad, het college en de burgemeester – en ziet toe op de naleving ervan. Artikel 6.1 Het naleven van de gedragscode is een individuele verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De raad ziet erop toe dat de gedragscodes van raad, burgemeester en wethouders worden nageleefd. Artikel 6.2 Het college van B&W ziet er in het bijzonder op toe dat de wethouders en de burgemeester, collectief en individueel, de eigen gedragscodes naleven. De gemeentesecretaris ondersteunt de wethouders en de burgemeester hierbij. Artikel 6.3 Minimaal één keer per bestuursperiode evalueert het college van B&W de gedragscode van de wethouders op actualiteit, functioneren en de mate waarin de regels naar behoren worden nageleefd. Hierbij worden onder andere het aantal incidenten en de strekking en afdoening daarvan op hoofdlijnen geëvalueerd.
Artikel 6.4 Indien een wethouder twijfelt aan een eigen handeling of die van een andere politieke ambtsdrager volgt de wethouder de processtappen zoals vastgelegd in een daartoe vastgesteld protocol
12
Toelichting regels rond (de schijn van) belangenverstrengeling Artikel 1 Belangenverstrengeling De wetgever heeft wethouders op vier manieren bescherming geboden tegen de verleiding van belangenverstrengeling en tegen de schijn ervan: 1. in de Algemene Wet Bestuursrecht geeft de wetgever ten eerste aan dat het college van Burgemeester en Wethouders als bestuursorgaan zijn taak zonder vooringenomenheid moet vervullen. De wetgever geeft het college de verantwoordelijkheid ervoor te waken dat persoonlijke belangen van collegeleden de besluitvorming niet beïnvloeden. Het gaat bij een persoonlijk belang niet alleen om – zoals vaak gedacht – van ‘persoonlijk gewin’ of ‘persoonlijk voordeel’ (ook niet-financieel) of ‘persoonlijke financiële inkomsten’. Het kan ook gaan om iets als een belang van een familielid of vriend(in). Collegeleden moeten zelf beoordelen of er sprake is van een persoonlijk belang. 2. de wetgever verbiedt wethouders vervolgens zowel om te stemmen als om mee te doen aan beraadslagingen indien er sprake is van een aangelegenheid waarbij wethouders een persoonlijk belang hebben. De wetgever probeert daarmee uit te sluiten dat wethouders meestemmen als sprake is van belangenverstrengeling. De wettelijke verplichting geldt expliciet gedurende het gehele proces van besluitvorming en dus niet alleen tijdens de stemming. 3.
in een aantal gevallen vindt de wetgever dat de bescherming door het bovenstaande niet ver genoeg gaat. In die gevallen verbiedt de wetgever wethouders expliciet bepaalde welomschreven functies te bekleden (onverenigbare betrekkingen), rollen te vervullen en (rechts)handelingen uit te voeren. 4. de wetgever eist van wethouders dat zij alle functies, terstond, openbaar maken die zij vervullen naast het zijn van wethouder. De beslissing om een nevenfunctie te aanvaarden of aan te houden is primair de verantwoordelijkheid van de wethouder zelf, maar hij/zij moet er wel open over zijn en zich erover verantwoorden. Op die manier wordt het voor raadsleden, collega-bestuurders, fractievoorzitters, partijbestuurders, de griffier en de gemeentesecretaris mogelijk een wethouder te waarschuwen voor kwesties waarin (de schijn van) belangenverstrengeling dreigt. Ook de pers en de burger kunnen zo hun controlerende taak uitoefenen. Daarom is in deze gedragscode ook verordonneerd dat wethouders tevens al hun substantiële financiële belangen bekendmaken bij ondernemingen die zakendoen met de gemeente. Politieke ambtsdragers struikelen soms in gevallen waarin er ‘slechts’ sprake is van de schijn van belangenverstrengeling.