6. Kaderbrief 2027-2030 Omgevingsdienst NZKG
Tekst van het document
1 Kaderbrief Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2027-2030 Inleiding In deze kaderbrief 2027-2030 schetsen wij ontwikkelingen, waaronder nieuwe basistaken en de ambities uit de coalitieakkoorden van de opdrachtgevers, die van invloed zijn op OD NZKG en op het meerjarig financieel beleid. In de kaderbrief staan de uitgangspunten waarop de meerjarenbegroting wordt gebaseerd. Deze kaderbrief is daarmee ook input voor de kadernotities 2027 van de deelnemers van de Omgevingsdienst. De OD NZKG staat voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving: in het werkgebied spelen voortdurend veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen. In de huidige context van onder meer de klimaatopgave, de stikstofcrisis, permanente druk op de schaarse ruimte en op de milieu gerelateerde gezondheid en de nodige issues op het gebied van externe veiligheid doen vergunningverlening, toezicht, handhaving en - gevraagd en ongevraagd – adviseren op milieu, bodem en bouw er onverminderd toe. Deze VTH-taken voeren we uit binnen de geldende wet- en regelgeving en conform de opdracht die u bij ons heeft belegd. De bestuurlijk vastgestelde regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027 is opgavegericht waarbij de wettelijke taken uit de Omgevingswet als basis dienen.
In de uitvoering van de strategie werkt de omgevingsdienst aan de volgende vier inhoudelijke opgaven die cruciaal zijn voor een gezonde en duurzame leefomgeving: milieu gerelateerde gezondheid, klimaat en duurzaamheid, transformatiegebieden en water en bodem. Financiële ontwikkelingen De begroting voor de uitvoeringsovereenkomsten (UVO) 2026 bedraagt € 88,7 mln. Er is voor 2027 € 3,1 mln. aan loon- prijscompensatie verwerkt in deze kaderbrief voor de UVO-opbrengsten. Voor de uitbreiding van nieuwe wettelijke basistaken en uitbreiding/ daling van bestaande wettelijke basistaken stijgt de begroting met € 1,8 mln. De totale UVO-begroting 2027 stijgt naar (afgerond) € 93,6 mln. Het maximale budgettaire kader van de opdrachtgevers is 90,4 mln., waardoor er een dekkingstekort is van € 3,2 mln. Dit speelt vooral bij Provincie Noord Holland (€ 2,5 mln.). De opdrachtgevers wordt gevraagd de benodigde aanvullende middelen beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van deze basistaken. Dit kan ook in de vorm van projectfinanciering. Hiervoor gaan we graag met u in gesprek in 2026. Als extra financiering niet mogelijk is dan zullen we binnen bestaande middelen moeten her prioriteren. Dit zal worden verwerkt in de UVO 2027. De UVO-begroting 2027 kan hierdoor lager uitvallen tot minimaal €90,4 mln. Naast deze UVO-inkomsten heeft OD NZKG in 2027 voor € 1,2 mln.
aan overige baten waardoor de totale begroting 2027 uitkomt op € 94,8mln. Arbeidsmarkt De vacatureruimte bij OD NKZG is afgelopen jaar verder afgenomen en de uitvoeringscapaciteit ligt steeds beter in lijn met de begroting en de gewenste verhouding tussen vast en flexibel dienstverband. We voorzien ook voor de komende jaren een verdere stabilisering. De arbeidsmarktbenadering richt zich op het behoud van onze kennispositie en op het vervangen van de uitstroom van medewerkers, dat met zo’n 8,5% per jaar net onder het landelijk gemiddelde ligt. 2 Landelijke ontwikkelingen VTH-stelsel De landelijke stuurgroep versterking VTH werkt aan de Meerjarenagenda Versterking VTH-stelsel milieu 2026-2029. De acties uit de samenwerkingsafspraken tussen I&W, OmgevingsdienstNL, de VNG en het IPO krijgen hiermee doorgang. De OD NZKG sluit aan op landelijke ontwikkelingen waar de focus zal liggen op implementatie van de kennisinfrastructuur VTH, verbetering van de samenwerking tussen bestuurs- en strafrecht, verdere implementatie van de regionale beleidscyclus (implementatie U&H strategie) en doorontwikkeling van het digitale VTH-stelsel.
Financieringssystematiek Sinds 2017 wordt OD NZKG gefinancierd aan de hand van de zogenaamde PGF-systematiek (prestatiegerichte financiering), die -mede door de komst van de Omgevingswet- qua opzet en kengetallen niet meer actueel is en in de uitvoering complex is geworden. Het OD NZKG-bestuur heeft daarom besloten met een kleine wijziging de huidige methodiek van begroten en afrekenen voor 2026 en 2027 te continueren en die periode te gebruiken voor een vereenvoudiging en actualisatie van PDC en kengetallen. OD NZKG maakt een programmaplan voor de komende periode, waarbij de huidige Prestatie Gerichte Financiering (PGF) systematiek, Producten- en Dienstencatalogus (PDC), Omgevingswet in combinatie met evaluatie Uniform Uitvoeringsniveau (UUN) en kengetallen centraal staat. Daarbij worden landelijke ontwikkelingen op het gebied van de financiering van omgevingsdiensten meegenomen. Uiteindelijk leidt dit tot een herijking van de financieringsmethodiek van OD NZKG. Om invoering in 2028 mogelijk te maken, is besluitvorming over de nieuwe opzet en omvang nodig per eind 2026. Na besluitvorming kan het resultaat van de herijking landen in de begroting van 2028. Opgaven in 2027 en verder De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) staat voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving.
OD NZKG verleent vergunningen, houdt toezicht, treedt handhavend op en geeft advies (VTH&A). In de uitvoering van deze taken draagt OD NZKG bij aan wettelijke en maatschappelijke opgaven en ambities uit de college- en coalitieakkoorden zoals de energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. De werkgebieden waar we actief zijn, zijn complex en vereisen innovatieve oplossingen en dialoog. Het gebruik van data en slimme technologieën stelt ons in staat risico’s beter te voorspellen en onze impact te vergroten. De nadruk ligt op vier inhoudelijke opgaven die cruciaal zijn voor het realiseren van een gezonde en duurzame leefomgeving. 1. Milieu-gerelateerde gezondheid: We richten ons op het verbeteren van de lucht-, water- en bodemkwaliteit en het verminderen van schadelijke emissies die de volksgezondheid bedreigen. 2. Klimaat en duurzaamheid: We spelen een actieve rol in de versnelling van de energietransitie en bevorderen de circulaire economie, met nadruk op CO₂-reductie en duurzame energieprojecten. 3. Transformatiegebieden: De herontwikkeling van verouderde industrieterreinen naar duurzame woon- en werkgebieden vraagt om een zorgvuldige afweging van milieukwaliteit en ruimtelijke ordening, waarbij we duurzame innovaties zoals circulair bouwen stimuleren. 4.
Water en Bodem: We werken aan de bescherming van water- en bodemkwaliteit, met speciale aandacht voor lozingen van zorgwekkende stoffen en klimaatadaptatie in ruimtelijke plannen. 3 Onze aanpak: VTH&A-instrumentarium Om de genoemde opgaven effectief aan te pakken, zetten we drie speerpunten centraal bij het versterken van ons VTH&A-instrumentarium. Hierin werken we nauw samen met andere omgevingsdiensten en de landelijke initiatieven gericht op verder versterken VTH-stelsel (vervolg Interbestuurlijk Programma Versterking VTH). Onze speerpunten voor deze periode zijn: 1. Opgavegerichte benadering: De komende drie jaar zetten we in op opgavegericht werken om maatschappelijke vraagstukken zoals klimaat, gezondheid en duurzaamheid samen met interne en externe partners aan te pakken, met focus op risicogestuurd toezicht en inhoudelijke advisering. We stemmen onze VTH&A-processen af op milieudoelen, zoals CO₂-reductie en energie-efficiëntie, en werken programmatisch voor meer samenhang en flexibiliteit in het behalen van deze doelen. 2. Datagedreven werkwijze: We versterken onze datagestuurde werkwijze door slimme technologieën en data-analyse te benutten. Dit stelt ons in staat om risico’s vroegtijdig te identificeren en ons toezicht effectief te prioriteren. 3.
Innovatie in VTH&A-processen: We zetten in op innovatieve technologieën, zoals AI, drones en automatisering, om onze processen te versnellen, effectiever te maken en beter in te spelen op veranderingen in de omgeving. Deze aanpak vraagt van de opdrachtgevers geen extra financiering. 4 Ontwikkelingen per 2027 De ontwikkelingen die de OD NZKG per 2027 in het vooruitzicht heeft hebben betrekking op wetswijzigingen, maatschappelijke ontwikkelingen, ambities uit coalitieakkoorden, maar ook op interne bedrijfsvoering. Eveneens zijn er veranderingen van subsidiegelden aanstaande. Wat deze veranderingen betekenen voor de deelnemersbijdrage staat toegelicht onder hoofdstuk ‘deelnemersbijdrage 2027’. Veranderingen van subsidiegelden Energiebesparingsakkoord De subsidie uit het Energiebesparingsakkoord (EBA, voorheen PEA) komt per 1 januari 2027 te vervallen. Het budget uit het EBA wordt ingezet voor de zogenaamde Versnellingsfase: alle energierelevante bedrijven worden in kaart gebracht, minstens één keer bezocht en er worden zoveel mogelijk energiebesparende maatregelen doorgevoerd. Om de versnellingsfase te kunnen afronden is in 2027 een gelijkblijvend budget nodig als in eerdere jaren. Uitgangspunt in het Bestuurlijk energiebesparingsberaad is dat de opdrachtgevers en de provincie voor de jaren 2027 en 2028 samen het budget opbrengen dat tot eind 2026 uit het EBA komt.
Hoe dit wordt gefinancierd is aan deze partners. Deze financieringsbehoefte is besproken in het Bestuurlijk energiebesparingsberaad van 3 december 2025 waar de Provincie Noord-Holland en alle gemeenten in het werkgebied van de OD NZKG aanwezig waren. De meeste gemeenten zijn voornemens zich in te zetten voor de hierboven beschreven variant. Aangezien op dit moment nog onduidelijk is hoe hoog de bijdrage zal zijn is een PM post opgenomen in deze kaderbrief. Daarnaast verloopt eind 2026 de Specifieke uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparing (SPUK THE). De verwachting is dat het Rijk zal besluiten vanaf 1 januari 2027 in een SPUK THE II te voorzien. Op dit moment zijn de randvoorwaarden voor deze SPUK nog niet bekend. Hierdoor is de SPUK THE II niet opgenomen in deze Kaderbrief. Deze SPUK-middelen zijn wel benodigd om de taakuitvoering om voldoende niveau te borgen. Bedrijfsvoering Menselijk kapitaal In de achterliggende jaren heeft de OD NZKG succesvol ingezet op het werven van nieuw talent. In 2025 is de steile groei van de organisatie echter, volgens verwachting, afgevlakt en ook de komende jaren richten we op stabilisatie. De OD NZKG zet in op het ontwikkelen en systematisch borgen van (noodzakelijke en vaak verplichte) kennis, vaardigheden en competenties van medewerkers.
We zorgen voor het onderhoud van vakdeskundigheid en investeren in data- en AI-geletterdheid, kwaliteitsmanagement en veiligheidsbewustzijn. Ook in onze samenwerking binnen de regio en in SEVESO-verband richten we op kennisdeling. Onze vacatureruimte is verder afgenomen en de uitvoeringscapaciteit komt steeds beter in lijn komt met de begroting. We voorzien de komende jaren een verdere stabilisering. Zo was de traineepool die in september 2025 startte, met 13 trainees al bewust kleiner dan in 2024. Onze arbeidsmarktbenadering richt zich onder meer op het aanmoedigen van zzp-ers op medio- en seniorniveau om een vast dienstverband aan te gaan en op het vervangen van de uitstroom van medewerkers, dat met zo’n 8,5% per jaar net onder het landelijk gemiddelde ligt. Op deze 5 manier werken we aan het behoud van onze informatie- en kennispositie, een diverse personeelssamenstelling en het verder ontwikkelen van een inclusieve organisatie. Legesproces De OD NZKG werkt in 2025 en 2026 aan het verbeteren van het proces rondom leges. We nemen alle thema’s mee: bouw, milieu en bodem. Het huidige proces is complex door verschillen in verordeningen en werkafspraken en kent daardoor risico’s. Daarom harmoniseren we waar mogelijk de afspraken met opdrachtgevers. Ons doel is een robuust en toekomstbestendig proces met een uniforme systematiek en een verbetering in dienstverlening.
Dit kan gevolgen hebben voor de benodigde capaciteit en gemaakte afspraken. Bij meer duidelijkheid gaan we in 2026 in gesprek met onze opdrachtgevers. Intensivering meetfunctionaliteit (provinciaal) In 2026 zal de OD NZKG ervaring op doen met het intensiveren van de meetfunctionaliteit. In het eerste deel van 2026 staan de werkzaamheden in het teken van leren en meten ten behoeve van verdere accreditatie. De verwachting is dat de OD NZKG vanaf Q3 2026 geaccrediteerde metingen uit kan voeren die direct bijdragen als inzicht voor VTH-werkzaamheden. De verdere ontwikkeling van de meetfunctionaliteit zal eind 2026 worden besproken met de betreffende opdrachtgevers in voorbereiding op de Kaderbrief 2028. Wetswijzigingen Wet Kwaliteitsborging Bouw De eerste fase van de WKB, de nieuwbouw vallend onder gevolgklasse 1, is ingegaan op 1-1-2024. Het vervallen van deze bouwwerken heeft niet geleid tot afname van de werkzaamheden. Deze eerste fase is vanuit het rijk geëvalueerd en heeft nog niet geleid tot een uitbreiding naar een andere gevolgklasse. De tweede fase is verbouw vallend onder de gevolgklasse 1. De verwachting is dat deze tweede fase niet spoedig wordt ingevoerd waardoor in 2026 geen consequentie voor het werkaanbod is te verwachten. Eventuele consequenties bij ingang in 2027 kunnen binnen de flexibele schil worden opgevangen.
Landelijk vuurwerkverbod Met het in werking treden van de Wet veilige jaarwisseling is er een landelijk verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten. Conform de APV kunnen vuurwerkverkooppunten bij de OD NZKG een vergunning aanvragen. Dit kader is ongewijzigd. De OD NZKG verwacht op korte termijn geen vermindering van vraag op dit gebied. Door het landelijk verbod wordt een toename van het aantal ‘vuurwerkshows’ verwacht wat VTH inzet van de OD NZKG zal vragen. Deze ontwikkeling monitoren we samen met de opdrachtgevers in het reguliere UVO-proces. Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt dat EU-landen voor 2027 doelen moeten halen voor de chemische en ecologische waterkwaliteit van hun oppervlakte- en grondwater. Het doel: een aanzienlijke verbetering van de waterkwaliteit in heel Europa, essentieel voor zowel de natuur als de mens. De KRW zal vanaf 2027 en verder een complexe opgave voor het Noordzeekanaalgebied zijn. Vanaf 2027 zullen onderwerpen als een mogelijk drinkwatertekort een steeds prominenter vraagstuk vormen. Daarnaast ziet de OD NZKG in de toekomst eveneens haar adviesrol groeien richting opdrachtgevers. Deze vraag wordt in 2026 met opdrachtgevers verder verkend. Een actuele ontwikkeling is de toename van het aantal grondwateronttrekkingen door drinkwaterbedrijven om aan de vraag naar drinkwater te voldoen.
Dit betekent voor de OD NZKG een toename van het aantal aanvragen. Dit betreffen vaak meerjarige trajecten die op dit moment in de vooroverlegfase zitten waar we zien dat Waternet en 6 PWN actiever worden. De verwachting is dat de inzet op deze trajecten vanaf 2027 zal intensiveren. Deze inzet zullen we, in gesprek met opdrachtgevers, in het reguliere UVO-proces bespreken. Nieuw Wetboek van Strafvordering Op 1 januari 2029 zal het nieuwe Wetboek van Strafvordering (WvSv) in werking treden. In dit Wetboek worden regels voor opsporing en vervolging gemoderniseerd, met de bedoeling dat het strafrechtelijk handhaven op (vaak) complexe (milieu)overtredingen op basis van de Omgevingswet verbeterd en makkelijker wordt. Onderdeel hiervan zijn onder andere digitalisering van het strafrechtproces, verbetering van processen en duidelijkere regels voor de samenwerking met OM en Politie. Te verwachten valt dat, zoals ook voor de ketenpartners dat geldt, de wetwijziging impact heeft op de capaciteit van de organisatie. Dit zal niet alleen merkbaar zijn per 1 januari 2029, maar ook in de jaren voorafgaand vanwege voorbereidende werkzaamheden. Tot 2024 was de capaciteit op Strafrecht beperkt inzetbaar door de invulling van dubbele functies op bestuurs- en strafrechtelijke handhaving.
Met het aannemen en opleiden van fulltime strafrechtelijke onderzoekers (buitengewoon opsporingsambtenaren) in 2024 en 2025 is een basis gelegd voor het beter oppakken van handhavingsprocedures in het kader van Strafrecht. De doelstelling is om op basis van een meer uniforme toepassing van de landelijke handhavingsstrategie meer overtredingen op bouw, bodem en milieu strafrechtelijk te handhaven (punitief karakter). Dit is complementair aan de bestuursrechtelijke handhavingstrajecten (gericht op het ongedaan maken van de overtreding). Door beide vormen van handhaven te gebruiken, kan er een efficiënte instrumentenmix worden toegepast om het naleefgedrag van bedrijven te vergroten. De OD NZKG zal de ontwikkelingen op dit gebied in 2026 monitoren en de effecten op de benodigde capaciteit uitwerken voor de Kaderbrief 2028-2031. Maatschappelijke ontwikkelingen Toename meldingsbereidheid De afgelopen jaren is een sterke toename van overlastmeldingen zichtbaar. We zien een verbeterde meldinfrastructuur: digitale tools zijn gebruiksvriendelijker geworden, waardoor het melden laagdrempeliger is. Daarnaast weten bewoners elkaar beter te vinden en organiseren zij zich vaker rondom gedeelde zorgen, wat leidt tot een grotere meldingsbereidheid. Het verwachtingen patroon van burgers rondom meldingen is eveneens in beweging. Burgers zijn mondiger en verwachten sneller respons op signalen.
Dit versterkt het aantal meldingen, zeker wanneer handhavingscapaciteit beperkt is of toezicht als onvoldoende zichtbaar wordt ervaren. In dergelijke gevallen kunnen meldingen zich herhalen of escaleren. Daarbij zijn er enkele actuele dossiers die een forse toename van het aantal meldingen veroorzaken en kunnen er altijd nieuwe situaties ontstaan die voor overlast zorgen. 7 Financiële ontwikkelingen 2027 De uitvoeringsovereenkomsten (UVO’s) 2026 zijn met de ambtelijk opdrachtgevers besproken en worden in concept vastgesteld. Voor de financiering van de UVO 2026 is uitgegaan van de Meerjarenbegroting 2025-2028. De totale begroting voor de uitvoeringsovereenkomst 2026 is € 88,7 mln. Dit bedrag is in gesprek tussen OD NZKG en onze opdrachtgevers tot stand gekomen. In voorgaande jaren was er sprake van enorme ambities c.q. groeiopgave. Deze groeiopgave is afgelopen jaren grotendeels gerealiseerd. In het kader van realistisch begroten is nu een bedrag opgenomen in de UVO voor 2026 dat in lijn ligt met 2025. De overige baten in 2026 zijn € 2,2 mln. waarmee de totale omzet voor 2026 uitkomt op € 90,9 mln. Op basis van de huidige beschikbare capaciteit verwacht OD NZKG deze omzet in 2026 te kunnen realiseren. De totale omzet stijgt in 2027 naar € 94,8 mln. een stijging van € 3,9 mln. t.o.v. 2026. Hiervan heeft € 3,2 mln. betrekking op indexatie en € 0,7 mln. op volumestijging.
De volumestijging betreft € 1,8 mln. UVO baten en een daling van de overige baten met € 1,1 mln. Qua ureninzet neemt de begroting in 2027 toe. Financieringssystematiek Sinds 2017 wordt OD NZKG gefinancierd aan de hand van de zogenaamde PGF-systematiek (prestatiegerichte financiering), die -mede door de komst van de Omgevingswet- qua opzet en kengetallen echter niet meer actueel is en in de uitvoering complex is geworden. Er is behoefte aan vereenvoudiging en actualisatie maar de recente data 2024 en 2025 rondom de uitvoering van de Omgevingswet zijn onvoldoende representatief om nu te komen tot herijking van kengetallen o.b.v. de bestaande PDC (producten-diensten-catalogus). Het OD NZKG-bestuur heeft daarom besloten met een kleine wijziging de huidige methodiek van begroten en afrekenen voor 2026 en 2027 te continueren en die periode te gebruiken voor een vereenvoudiging en actualisatie van PDC en kengetallen. Verder speelt dat er vanuit OD NZKG en haar deelnemers behoefte is aan een evaluatie van het uniforme uitvoeringsniveau (UUN) en er is behoefte aan het krijgen van een meer realistische begroting. Hierbij moet ook gekeken worden naar een goede toerekening van de leges en zijn er actualisatie-wensen van deelnemers rondom de managementrapportages van de dienst.
OD NZKG maakt een programmaplan voor de komende periode, waarbij de huidige PGF-systematiek, PDC Omgevingswet in combinatie met evaluatie UUN en kengetallen centraal staat. Daarbij worden landelijke ontwikkelingen op het gebied van de financiering van omgevingsdiensten meegenomen. Uiteindelijk leidt dit tot een herijking van de financieringsmethodiek van OD NZKG. Om invoering in 2028 mogelijk te maken, is besluitvorming over de nieuwe opzet en omvang nodig per eind 2026. Na besluitvorming kan het resultaat van de herijking landen in de begroting van 2028. Omgevingswet Met ingang van 2024 is de Omgevingswet ingevoerd en is er hard gewerkt aan het operationeel krijgen en verbeteren van het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Voor procesoptimalisatie en het verder verbeteren van het DSO was in 2024 een bedrag van € 1.900k opgenomen in onze begroting met een afbouw van € 475k per jaar. Voor het laatste jaar 2027 is een bedrag van € 475k verwerkt in deze kaderbrief voor het uitvoeren van deze werkzaamheden. 8 Indexatie 2027-2030 In deze kaderbrief zijn de al bekende mutaties opgenomen voor 2027 ten opzichte van de vorige bestuurlijk vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029.
De mutaties zijn het gevolg van: • Nog vast te stellen (concept) uitvoeringsovereenkomsten voor 2026; • Prijscompensatie in overeenstemming met de consumentenprijsindex CPI van het CPB (tabel 1); • Cumulatieve loonkostencompensatie (tabel 2). Wijziging CAO en loon- en prijscompensatie Voor 2027 wordt rekening gehouden met kostenstijgingen voor prijzen en voor lonen. De prijscompensatie is gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product van het Centraal Planbureau (CPB), dit is in overeenstemming met het bestendig beleid. De prijsstijging voor 2027 is naar verwachting 2,3% (€ 389k). Over 2024 is de werkelijke kostenstijging voor prijzen 0,7% hoger dan waarmee de prijzen in de begroting zijn doorgerekend. De nacalculatie 2024 komt hiermee op € 118k. Het prijseffect voor 2027 is hiermee totaal € 507k. De huidige cao eindigt op 30 juni 2026. Waarmee de nacalculatie van 2024 uitkomt op +2.8% (€ 1.978k) en voor 2025 op -2.5% (-/- € 1.766k). Op dit moment zijn er nog geen gegevens voor de nieuwe provinciale cao ná 30 juni 2026 waaronder de OD NZKG valt. De premie ABP-werkgeversdeel blijft ongewijzigd. De meerjarig macro economische verkenning van februari 2025 komt voor 2027 uit op 5,1%. De looncompensatie voor 2027 is gezet op 3,5%, omdat de CAO verhogingen meestal gedurende het jaar worden ingevoerd, waardoor de effectieve compensatie lager uitvalt over heel 2027.
Het looneffect voor 2027 is hiermee totaal € 2.684k. Indicatief effect uurtarieven 2027 De uurtarieven 2027 worden in de meerjarenbegroting 2027-2030 vastgesteld door het Algemeen bestuur. De kostenontwikkeling naar aanleiding van de financiële mutaties in deze kaderbrief heeft effect op het uurtarief van de OD NZKG. Door de loon- en prijscompensatie van in totaal € 3.191k zal het tarief stijgen. Tabel 1 bedragen x € 1.000 Prijscompensatie 2027 2028 2029 2030 Nacalculatie prijscompensatie 2024 (0,7%) 118 118 118 118 Prijscompensatie 2027 (2,3%) 389 389 389 389 TOTAAL 507 507 507 507 Tabel 2 bedragen x € 1.000 Looncompensatie 2027 2028 2029 2030 Nacalculatie looncompensatie 2024 (2,8%) 1.978 1.978 1.978 1.978 Nacalculatie looncompensatie 2025 (-2,5%) -1.766 -1.766 -1.766 -1.766 Looncompensatie 2027 (3,5%) 2.472 2.472 2.472 2.472 TOTAAL 2.684 2.684 2.684 2.684 Tabel 3 Tarieven 2024 2025 2026 2027 Per uur voor UVO producten 116,22 121,73 124,91 129,50 Maatwerk door medewerker 116,22 121,73 124,91 129,50 Maatwerk door projectleider 151,08 158,24 162,37 168,33 9 Deelnemersbijdrage 2027 Voor alle opdrachtgevers, met uitzondering van Amsterdam, is voor het maximale budgettair kader het budget uit de Meerjarenbegroting 2026-2029 gehanteerd en dan jaarschijf 2027 plus loon en prijsindexatie voor 2027 minus de bijdrage vanuit de EBA-gelden, voorheen PEA.
De opdrachtgevers Aalsmeer, Diemen, Ouder-Amstel, Uithoorn en Utrecht hebben voor 2026 een hogere UVO afgesloten dan was opgenomen in de Meerjarenbegroting 2026-2029, deze inzet werkt door naar 2027. Dit is door deze opdrachtgevers toegevoegd aan het maximale budgettaire kader. Aanvullend is hierop voor de Provincie Noord Holland rekening gehouden met een besparing van € 1,0 mln . op de vier OD’s, waarvan OD NZKG verwacht 75% reductie te krijgen (€ 750k). Daarnaast is het budget met € 1,0 mln. verhoogd ten behoeve van het programma VTH Tata Steel. Voorgaande was niet volledig verwerkt in de Meerjarenbegroting 2026-2029. Amsterdam heeft het maximaal beschikbare budget bepaald op basis van de UVO 2026 minus de daling voor de inzet op de Omgevingswet, bijdrage vanuit de EBA-gelden en plus de loon-prijs indexatie van 2027. Dit, omdat de UVO 2026 uiteindelijk hoger is uitgevallen dan in de meerjarenbegroting 2026 – 2029 was voorzien. Voor 2026 heeft OD NZKG een bezuiniging doorgevoerd voor de gemeente Amsterdam. In deze kaderbrief zijn verschillende basistaken opgenomen die we vanaf 2027 moeten uitvoeren. Deze waren niet opgenomen of gekwantificeerd in de meerjarenbegroting 2026-2029. In het overzicht op de volgende pagina is het maximale deelnemersbedrag voor 2027 opgenomen (kolom E) ervanuit gaande dat er aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld voor 2027.
De begroting 2027 komt hiermee uit op € 94,8 mln. (kolom E). Het max budgettaire kader is opgenomen in kolom F. Het totale verschil bedraagt € 3,2 mln. In kolom G is dit gespecificeerd per opdrachtgever. De opdrachtgevers wordt gevraagd aanvullende middelen beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van deze wettelijke basistaken. Van de opdrachtgevers waar het niet mogelijk is het budget op te hogen, zal worden gevraagd te voorzien in financiering bijvoorbeeld ten koste van de plustaken (herprioriteren) dan wel financiering op projectbasis. Bij herprioritering binnen bestaande middelen wordt dit verwerkt in de UVO 2027. De deelnemersbijdragen 2027 kunnen hierdoor lager uitvallen een begroting van minimaal €90,4 mln. De overige baten en SPUK dalen met € 2,0 mln., voornamelijk door de overheveling van SPUK Groen Staal naar de UVO 2026 van PNH en het vervallen van SPUK THE per 2027. Het overzicht van de detaillering van de ontwikkelingen 2027 is opgenomen in bijlage 1, met toelichting op de wijzigingen in bijlage 2. 10 Bijlage 1. Deelnemer bijdragen 2027 in detail Wijzigingen deelnemerbijdragen 2027 Deelnemer / Contractpartner (€ k) A. BEGROTING 2026 o.b.v. UVO 2025 B. UVO 2026 volume afspraken en tarief 2026 meerjaren begroting C. Loon- en prijsstijging 2027 D. Ontwikke- lingen 2027 E. Begroting 2027 (Subtotaal A t/m D) F. Max budgettair kader opdrachtgevers G.
Verschil Gemeente Amsterdam 28.284 -1.084 955 -632 27.523 27.235 -288 Provincie Noord-Holland 32.887 6.214 1.373 2.427 42.901 40.428 -2.473 Gemeente Zaanstad 4.620 78 165 -21 4.842 4.756 -86 Gemeente Haarlemmermeer 12.413 173 442 -52 12.976 12.860 -116 Gemeente Aalsmeer 915 14 33 18 981 958 -22 Gemeente Amstelveen 1.224 -42 42 -15 1.209 1.209 - Gemeente Diemen 437 30 16 -1 482 462 -20 Gemeente Ouderamstel 382 35 15 -7 424 411 -14 Gemeente Uithoorn 501 17 18 -17 520 502 -17 Provincie Flevoland 408 45 16 36 505 467 -38 Provincie Utrecht 912 185 39 91 1.226 1.129 -98 Totaal UVO 82.985 5.664 3.112 1.826 93.588 90.417 -3.171 Overige baten 1.090 318 49 -254 1.203 1.203 - SPUK 2.130 -1.297 29 -862 - - - TOTAAL 86.205 4.685 3.191 710 94.791 91.620 -3.171 Toelichting tabel: A. is vastgestelde begroting 2026 bij AB besluit dd 11 jul-2025 B. is de verandering in UVO 2026 per peildatum 05-11-2025 ten opzichte van begroting 2026 (UVO = A+B) C. is de loon- en prijsindex van 2027 D. Ontwikkelingen zoals weergegeven in bijlage 2 E. Totaal kolom A t/m D. Begroting 2027 F. Begroting 2027 tot max. bedrag opdrachtgevers G. Tekort 11 De ontwikkelingen voor 2027 hebben betrekking op de volgende onderwerpen, opgedeeld per opdrachtgever: Voor toelichtingen op onderwerpen 1 t/m 12 zie Bijlage 2 Deelnemer / Contractpartner (€ k) 1. TATA 15% groei 2. Financiële zekerheid 3.
Keten toezicht (incl Milieu criminaliteit) 4. Circulaire economie 5. Water en Bodem Sturend: deel Bodem 6. MER- evaluaties 7. Meldingen groei 8. Indirecte lozingen 9. Aanpassen vergunningen aan de Ow 10. Omgevings- wet Extra afbouw 11. Energie- besparing akkoord 12. Energie- besparing akkoord D. Ontwikke- lingen 2027 Basistaak Basistaak Basistaak Basistaak Basis/Plustaak Basistaak Basistaak Basistaak Basistaak PM Gemeente Amsterdam - - 67 63 - 5 47 28 78 -173 -747 PM -632 Provincie Noord-Holland 1.208 284 252 66 - 146 437 132 81 -178 - PM 2.427 Gemeente Zaanstad - - 20 10 - 5 12 12 29 -25 -83 PM -21 Gemeente Haarlemmermeer - - 72 28 - - 25 2 43 -72 -151 PM -52 Gemeente Aalsmeer - - 4 3 7 - 2 0 6 -4 - PM 18 Gemeente Amstelveen - - 4 2 11 - 2 1 5 -6 -34 PM -15 Gemeente Diemen - - 4 1 10 - 1 0 4 -3 -18 PM -1 Gemeente Ouderamstel - - 4 1 6 - 1 - 2 -2 -19 PM -7 Gemeente Uithoorn - - 4 1 6 - 1 1 4 -3 -31 PM -17 Provincie Flevoland - 25 4 1 - 7 1 - - -2 - PM 36 Provincie Utrecht - 76 4 3 - 13 2 - - -7 - PM 91 Totaal UVO 1.208 385 440 177 40 177 530 177 250 -475 -1.083 1.826 ( 6,8 fte) ( 2,2 fte) ( 2,5 fte) ( 1 fte) ( 0,2 fte) ( 1 fte) ( 3 fte) ( 1 fte) ( 1,4 fte) ( -2,7 fte) (-6,1 fte) ( 16 fte) 12 Bijlage 2. Financiële ontwikkelingen 1.
VTH Tata Steel (€ 1.208k) (PNH) De Provincie Noord-Holland heeft in 2024 een ambitieus ‘Programma Tata Steel 2020-2050' opgesteld dat op brede steun in Provinciale Staten kon rekenen. Het programma in een notendop: meer en intensiever toezicht, aangescherpte vergunningen, continu onderzoek naar de gezondheid en de leefomgeving door middel van onder meer emissiemetingen, betere communicatie met de omwonenden en samenwerking tussen de verschillende overheden. Deze werkzaamheden worden door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) uitgevoerd. Voor de extra capaciteit die nodig is om deze werkzaamheden uit te voeren hebben PNH en de OD NZKG een meerjarenbegrotingskader voor Tata Steel afgesproken. Voor 2027 houdt dit in dat € 1,2 mln. extra budget beschikbaar komt. Dit bedrag is uitsluitend bedoeld als dekking voor de werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de VTH-taken. Hieronder valt tevens de extra inzet die nodig is i.v.m. groei van overlastmeldingen bij TATA (zie ook punt 7 van de financiële ontwikkelingen) We constateren dat vanwege de veroudering van de installaties op het terrein van Tata Steel, het steeds vaker nodig is om handhavend op te treden. Dit levert veel extra werkzaamheden op voor toezichthouders, juristen en meetexperts.
Omdat de vergroening (en daardoor gedeeltelijke uitschakelijking van verouderde installaties) nog jaren op zich laat wachten, is er geen concreet uitzicht op een verbetering van de situatie. Dit betekent dat de PNH de komende jaren extra budget moet inzetten voor de dekking van kosten van toezicht, vergunningverlening en juridische ondersteuning. 2. Financiële zekerheid (€ 385k) Financiële-zekerheidsstelling (FiZe) is een nieuw instrument onder de Omgevingswet, bedoeld om te voorkomen dat de overheid opdraait voor de kosten van herstel van milieuschade wanneer het verantwoordelijke bedrijf geen verhaal biedt, bijvoorbeeld na faillissement. Het opnemen van FiZe in vergunningen is een basistaak voor de omgevingsdiensten. FiZe is per 1 januari 2026 verplicht voor Seveso- en RIE-4-bedrijven (de “moet-bedrijven”), daarvan zijn er 61 onder bevoegd gezag van de drie provincies. FiZe is optioneel voor een reeks andere bedrijven, voornamelijk afvalverwerkers (de “kan-bedrijven”), daarvan zijn er 233 in het Noordzeekanaalgebied, onder het bevoegd gezag van zowel de gemeenten als de provincie Noord-Holland. FiZe kan grote financiële risico’s van de bevoegde gezagen afdekken en stelt bedrijven voor hoge kosten. De implementatie blijkt complex, op het snijvlak van milieurecht, civiel recht en financiën.
Het vereist kennis die de omgevingsdiensten nog niet in huis hebben en die nu tegen hoge kosten wordt ingehuurd. De OD NZKG werkt aan een werkproces met een interne opbouw van de benodigde deskundigheid. Seveso-6 en IPO zijn in gesprek over een landelijk ondersteunend programma als vervolg op de pilots, die in 2024 en 2025 zijn uitgevoerd. De OD NZKG gaat bij de “moet-bedrijven” vanaf 2027 standaard de FiZe-bepalingen opnemen in oprichtingsvergunningen en bij de reguliere actualisaties. In deze kaderbrief zijn de verwachte kosten opgenomen van FiZe voor de “moet-bedrijven” vanaf 2027, maar nog niet de kosten voor de “kan-bedrijven”. De “kan- bedrijven” volgen later als de opdrachtgevers hiermee hebben ingestemd én als voldoende ervaring is opgedaan. Provincie Noord-Holland heeft al in haar beleidsregels vastgelegd dat zij voor alle “kan-bedrijven” FiZe wil laten opnemen in de vergunningen als de FiZe boven €100.000 uitkomt. 3. Milieucriminaliteit en Ketentoezicht (€ 440k) Het thema milieucriminaliteit is in beweging. De effecten ervan zijn niet altijd direct zichtbaar, maar hebben zeer grote en ondermijnende gevolgen voor de leefomgeving, economie en maatschappij. Op 15 april 2025 is de Strategische Milieukamer geformaliseerd.
Hiermee krijgen de samenwerkende partijen waaronder OM, politie, ILT, NVWA, arbeidsinspectie en omgevingsdiensten meer slagkracht voor het vaststellen van een nationale strategie, een dreigingsbeeld milieucriminaliteit, het vaststellen van gezamenlijke prioriteiten en het geven van advies. In Noord-Holland wordt daarbij met de samenwerkingspartners gewerkt aan de regionale strategie milieucriminaliteit Noord-Holland conform de regionale beleidscyclus. 13 Deze ontwikkelingen vragen in 2027 een intensivering van capaciteit om een voldoende niveau van taakuitvoering te kunnen borgen op deze basistaak. De OD NZKG dient zich te versterken met kennis en ervaring op dit thema waarbij een taskforce ketentoezicht voor administratief toezicht en informatieanalyse wordt opgericht. Deze kennis is momenteel beperkt aanwezig. Met deze uitbreiding borgt de OD NZKG het voldoen aan de Kwaliteitscriteria 3.0 op dit thema. Gedurende 2026 zal de OD NZKG de opdrachtnemers meenemen in de ontwikkelingen rondom de taakinvulling. De inzet voor de gemeenten is gericht op de uitvoering van de basistaak. De inzet voor provincie Noord-Holland wordt ook besteed aan pilots op afvalstromen, zoals dit is besloten bij de ontwikkeling van Ketentoezicht 4.
Circulaire Economie (€ 177k) De transitie naar een circulaire economie is een noodzakelijke randvoorwaarde voor het realiseren van duurzame maatschappelijke doelen. Voor de uitvoering van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) betekent dit een fundamentele verbreding van het werkveld. Circulaire economie in VTH vraagt om een proactieve rol in het verminderen van grondstofgebruik, meer afvalpreventie en het stimuleren van hergebruik en (hoogwaardig) recycling. Binnen VTH zullen we meer toetsen op circulaire ontwerpprincipes, hergebruik van materialen en afvalpreventie. Daarnaast controleren we op naleving van bestaande wettelijke verplichtingen, zoals scheiding van afvalstromen en circulair slopen. Door circulaire economie structureel te integreren in VTH-werkzaamheden en hiervoor nieuwe VTH-instrumenten te ontwikkelen, versterken we de maatschappelijke waarde van ons werk en dragen we bij aan een toekomstbestendige leefomgeving. In 2027 & 2028 is een getrapte groei van VTH-capaciteit benodigd om de programmatisch ontwikkelde VTH-instrumenten uit te kunnen voeren. Binnen vergunningverlening borgt dit de inzet om het voorschrift voor afvalpreventie en grondstofbesparing te borgen. Voor toezicht en handhaving borgt dit de inzet om het toezicht op de wettelijke verplichting van afv alscheiding uit te voeren.
Circulaire economie is een focuspunt in de Uitvoerings- en handhavingsstrategie. Daarin is bepaald dat in 2030 het grondstofgebruik met 50% moet zijn verminderd en dat de economie in 2050 volledig circulair is. Om die doelen te bereiken moeten de noodzakelijke stappen worden gezet. Door deze basistaken beter te richten, wordt hieraan bijgedragen. 5. Bodem: Vertaling Water en Bodem sturend en Bodemdoelen vanuit Omgevingswet (€ 40k) De OD NZKG zet in op een robuust en duurzaam bodem- en watersysteem om invulling te geven aan Water en Bodem sturend. Daarnaast vraagt de Omgevingswet een verbrede en integrale invulling van de bodemdoelen. Hierbij wordt ingezet op een systemische benadering van de taakinvulling advisering Bodem binnen het takenpakket van de OD NZKG. In de systemische benadering vormen water, bodem en natuur één samenhangend systeem. De elementen van dat systeem ontwikkelen zich in samenhang en kunnen niet zonder elkaar bestaan. Het systeem wordt beïnvloed door natuurlijke processen en menselijke ingrepen en zal daarop reageren. Bij de inrichting van de ruimte, zoals landbouw, bebouwing en infrastructuur, moeten we rekening houden met deze samenhang om problemen zoals verdroging, verzilting en verlies van biodiversiteit te voorkomen.
Door het systeem als geheel te beheren, ontstaat een robuuste omgeving die beter bestand is tegen klimaatverandering en extreme weersomstandigheden. Dit vraagt voor Amstelveen, Aalsmeer, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn aanvullende financiële middelen. Voor de overige opdrachtgevers zijn hiervoor al middelen opgenomen in de UVO 2026. Daarnaast vragen deze ontwikkelingen ook dat onze bodemwerkzaamheden aansluiten op de afgesproken ZZS - aanpak. Dit maakt scherper vergunnen mogelijk zodat nieuwe bodemverontreiniging wordt voorkomen en een nieuwe bodemsaneringsopgave wordt beperkt voor opkomende stoffen zoals PFAS, ZZS, Gewasbeschermingsmiddelen en Drugsafval. Daarnaast zetten we in op een agenda ‘Vervolg Bodembeleid 2026- 2031’ ter doorontwikkeling van het bodembeleid en bodemregels in het Omgevingsplan/Verordening. Voor de gemeente Amsterdam zet de OD NZKG aanvullend in op het digitaal registreren van meetresultaten in relatie tot het onderwerp ‘Gezonde bodem’ om inzicht te verkrijgen in de bodemgezondheid binnen het stedelijk gebied. Water en bodem sturend is voor 50% basistaak en voor 50% verbonden aan regieposten en daarmee zijn het plustaken. 14 6. Milieueffectrapportage en omgevingseffectrapportage (€ 177k) De Milieueffectrapportage (MER) speelt onder de Omgevingswet een steeds grotere rol.
De OD NZKG verwacht de komende jaren een toenemende inzet van gespecialiseerde kennis. Het plan-MER is niet langer een externe toets, maar vormt een inhoudelijke bouwsteen van het omgevingsplan, met directe doorwerking naar activiteitenregels, zonering, beoordelingsregels en maatregelen. Ook de jaarlijkse actualisatieplicht van het omgevingsplan zorgt voor structureel meer inzet: elke wijziging moet worden afgestemd op de milieugebruiksruimte, de cumulatie en de effectprognoses uit eerdere MER-onderzoeken. Voor Buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s) wordt de MER eveneens belangrijker: het gaat niet alleen om milieueffecten, maar om ruimtelijke uitvoerbaarheid, cumulatie, gezondheid, mobiliteit en instructieregels. Wanneer een BOPA impliciet een kader schept voor toekomstige ontwikkelingen of wanneer significante effecten niet kunnen worden uitgesloten, is een MER dikwijls noodzakelijk. De OD NZKG verwacht in 2027 een noodzakelijke groei van capaciteit om deze basistaak uit te voeren. Deze taak is onvermijdelijk, aangezien deze rechtstreeks uit de wetgeving volgt 7. Stijging overlastmeldingen (€ 530k) In 2023 waren er 2.541 meldingen, in 2024 steeg dit aantal naar 6.503 meldingen. De prognose voor 2025 ligt rond de 7.500 meldingen. Momenteel wordt de extra inzet voor meldingen opgevangen binnen de begroting van de OD NZKG.
De OD NZKG streeft ernaar in 2026 te werken aan een efficiëntie slag bij het behandelen van overlastmeldingen en zet daarnaast in op een strategie om de toename van het aantal meldingen af te vlakken met daarbij de ambitie een afname van het aantal meldingen te realiseren. Zet de OD NZKG niet in op deze interventies dan is de verwachting dat het aantal overlastmeldingen op loopt tot circa 10.000 in 2027. De aanvullende middelen in deze Kaderbrief brengen de capaciteit voor deze taak op het niveau van 2025 en houden daarbij rekening met de te realiseren efficiëntieslag in 2026 en de ambitie om de stijging van het aantal overlastmeldingen af te vlakken dan wel het jaarlijkse aantal te verminderen. De afgelopen jaren hebben wij de extra inzet kunnen opvangen binnen de begroting. Aangezien er sprake was van een enorme groeiopgave voor de ODNZKG. Dit is vanaf 2027 niet meer het geval. De toename leidt tot extra ureninzet van 6.820 uur om deze basistaak naar behoren te kunnen blijven uitvoeren. Hierbij dient te worden opgemerkt dat meldingen steeds efficiënter worden afgehandeld. Hiermee is bij de urentoename rekening gehouden. Van deze ureninzet komt naar verwachting 40% voor rekening van Tata Steel en 40% voor ICL. De uren voor Tata Steel (2.728 uur) vangen we op binnen de jaarlijkse groei van 15% (zie punt 1 financiële ontwikkelingen).
De 40% voor ICL rekenen we direct toe aan de Provincie Noord-Holland en de overige 20% wordt verdeeld over alle opdrachtgevers op basis van de aantallen vergunningen per opdrachtgever. 8. Indirecte lozingen (€ 177k) Vanaf 2027 wordt een toename verwacht van inzet van vergunningverlening om nieuwe aanvragen en actualisaties Kaderrichtlijn Water ‘proof’ en Omgevingswet ‘proof’ te maken op het thema water dan wel indirecte lozingen. Om voldoende invulling te kunnen geven aan deze basistaak is extra capaciteit nodig. De OD NZKG heeft voor de uitvoering van deze wettelijke taak voor 2027 1 fte extra nodig en vervolgens in 2028 nogmaals 1 fte. 9. Aanpassingen vergunningen aan de OW (€ 250k) Voor aanpassing van vergunningen aan de Omgevingswet is aanvullende capaciteit nodig. In totaal betreft de opgave de actualisatie van circa 700 vergunningen. Tot en met de helft van 2027 zal de OD NZKG de intensivering op dit thema financieren vanuit een beschikbare reserve. Daarna vraagt deze inzet tot en met 2032 aanvullende financiering vanuit opdrachtgevers. Dit betreft €250k in 2027 en €500k van 2028 tot en met 2032. De verwachting is dat deze aanvullende financiën het mogelijk maken, in samenwerking met reguliere aanvragen en procedures op natuurlijke momenten die ook actuele vergunningen realiseren, de opgave het hoofd te bieden. 10.
Omgevingswet extra werkzaamheden In de meerjarenbegroting 2024-2027 zijn extra middelen opgenomen voor implementatie van de omgevingswet. Voor 2024 was de bijdrage € 1,9 mln. aflopend tot € 475K in 2027 OD NZKG heeft steeds meer ervaring met werken onder de omgevingswet waardoor de bijdrage wordt verlaagd van € 950K in 2026 naar € 475K in 2027. 15 11. Energiebesparingsakkoord De subsidie uit het Energiebesparingsakkoord (EBA, voorheen PEA) komt per 1 januari 2027 te vervallen. Dit bedrag is daarom voor 2027 uit de begroting gehaald. 12. Energiebesparingsakkoord Uitgangspunt in het Bestuurlijk energiebesparingsberaad is dat de opdrachtgevers en de provincie voor de jaren 2027 en 2028 samen het budget opbrengen dat tot eind 2026 uit het EBA komt. Hoe dit wordt gefinancierd is aan deze partners. Aangezien op dit moment nog onduidelijk is hoe hoog de bijdrage zal zijn is een PM post opgenomen in deze kaderbrief.