20251202 Getekend raadsvoorstel mandatering raadsbevoegdheid intrekking voorkeursrecht

Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) 02/12/2025 15:50:34 CET ID: 20ff95c9-215f-4714-b378-601628cf3526 Auth: Scribble

RAADSVOORSTEL

Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) 02/12/2025 16:42:00 CET ID: 20ff95c9-215f-4714-b378-601628cf3526 Auth: Scribble

Zaaknummer:

Z25-138081-D25-415031

Voorstel van:

college van burgemeester en wethouders

Datum: Portefeuillehouder:

Behandelend ambtenaar:

Fred den Boef 06 2762 1758 f.den.boef@amstelveen.nl Stedelijke Ontwikkeling

9 december 2025 wethouder mr. L.B. Kabout

Onderwerp

Mandatering raadsbevoegdheid intrekking voorkeursrecht Raadsbesluit

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:

zijn bevoegdheid als bedoeld in artikel 9.5 van de Omgevingswet te mandateren aan het college van burgemeester en wethouders. Samenvatting

Onder de Omgevingswet (hierna: Ow) is de bevoegdheid tot het intrekken van gemeentelijke voorkeursrechten overgegaan van het college naar de gemeenteraad. Als uw raad deze bevoegdheid mandateert aan het college kunnen gemeentelijke voorkeursrechten in voorkomende gevallen aanzienlijk sneller worden ingetrokken. De mandatering die hier wordt voorgesteld beperkt zich tot intrekkingsbesluiten die geen politiek-bestuurlijke afweging vereisen. Doel

Met dit voorstel wordt een substantiële versnelling beoogd van de uitoefening van de bevoegdheid tot intrekking van een gemeentelijk voorkeursrecht. Prestatie

Het voorstellen aan uw raad om de intrekking van voorkeursrechten te mandateren aan het college. Voorgeschiedenis en context

De Wet voorkeursrecht gemeenten is met de inwerkingtreding van de Ow op 1 januari 2024 ingetrokken. Het gemeentelijk voorkeursrecht wordt thans geheel geregeld in hoofdstuk 9 van de Ow. Hierdoor zijn wijzigingen opgetreden in de bevoegdhedenverdeling tussen de gemeenteraad en het college. De bevoegdheid tot het intrekken van een gemeentelijk voorkeursrecht is door inwerkingtreding van de Ow overgegaan van het college naar de gemeenteraad. De achterliggende gedachte is dat de bevoegdheid tot intrekking hoort te liggen bij het orgaan dat het voorkeursrecht heeft gevestigd. De wetgever heeft daarmee gekozen voor een zuiver legalistische benadering in plaats van een meer op de praktijk gerichte regeling. De Ow schrijft voor dat de raad voortaan voor elke intrekking van een gemeentelijk voorkeursrecht een besluit dient te nemen. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit

Gemeenten die momenteel actief gebruik maken van het instrument van het voorkeursrecht kiezen om pragmatische redenen voor mandatering van de intrekkingsbevoegdheid aan het college. Zonder mandatering van de intrekkingsbevoegdheid aan het college zal voor ieder individueel intrekkingsbesluit een raadsbesluit moeten worden genomen. Dit is niet praktisch, omdat

[.docx] 101/F105a/ICT

Pagina

2 van 3

voorkeursrechten die op gronden in een plangebied zijn gevestigd vaak geleidelijk worden ingetrokken en de raad dus veelvuldig intrekkingsbesluiten zal moeten nemen. Het nemen van een raadsbesluit vergt niet alleen veel tijd, maar is ook administratief belastend voor zowel de raad als het college en de ambtelijke organisatie. Door mandatering van uw intrekkingsbevoegdheid aan het college kunnen gemeentelijke voorkeursrechten niet alleen veel sneller, maar ook met minder ambtelijke inzet worden ingetrokken. Een ongelimiteerde mandatering van de bevoegdheid tot het intrekken van voorkeursrechten zou er toe kunnen leiden dat het college op grond van politiek-bestuurlijke redenen een door de raad gevestigd voorkeursrecht intrekt. Dit is om politieke redenen niet wenselijk. Daarom wordt in dit voorstel gekozen voor een geclausuleerde mandatering, die recht doet aan de bevoegdheden van de raad. De verlening van mandaat beoogt uitsluitend een vereenvoudiging en versnelling van door de bestuursorganen van de gemeente te nemen intrekkingsbesluiten. De bevoegdheid tot het intrekken van voorkeursrechten op basis van beleidsinhoudelijke afwegingen blijft dus geheel voorbehouden aan uw raad.

De geclausuleerde mandatering maakt het mogelijk dat het college voorkeursrechten kan intrekken in de volgende gevallen: (1) zodra het doel waartoe het voorkeursrecht door de raad gevestigd is, daadwerkelijk is bereikt, (2) indien het in stand houden van het voorkeursrecht geen redelijk doel meer dient, (3) als de inschrijving van een besluit tot vestiging van een nieuw voorkeursrecht niet binnen 4 dagen na bekendmaking plaatsvindt en (4) de geldigheidsduur van een voorkeursrechtbesluit is verstreken en niet tijdig een opvolgnde vestigingsbesluit door de raad is genomen. Het doel van het voorkeursrecht is bereikt wanneer met voorkeursrecht belaste grond door de gemeente is aangekocht. Het in stand houden van het voorkeursrecht op het betrokken perceel dient dan geen redelijk doel meer. De Omgevingswet schrijft voor dat het voorkeursrecht dan dient te worden ingetrokken. Dat is ook het geval wanneer voorkeursrecht is gevestigd ten behoeve van een ontwikkelaar waarmee de gemeente en anterieure overeenkomst heeft gesloten en deze ontwikkelaar de betreffende gronden met medewerking van de gemeente heeft kunnen aankopen en deze heeft omgevormd tot bouwrijpe kavels die doorverkocht kunnen worden als bouwrijpe kavels. Keuzemogelijkheden/alternatieven

Het enige alternatief is het niet mandateren van de intrekkingsbevoegdheid. Het exclusief voorbehouden van deze bevoegdheid aan uw raad dient, zoals hierboven uiteen is gezet, geen redelijk doel. De hier voorgestelde geclausuleerde mandatering van de intrekkingsbevoegdheid doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Participatie

N.v.t. Kanttekeningen en risico’s

Geen Financiën

N.v.t. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning

Dit besluit zal worden gepubliceerd in het Gemeenteblad.

Pagina

3 van 3

Evaluatie

N.v.t.

Duurzaamheidsaspecten

N.v.t. Bijlagen

N.v.t.

De secretaris,

De voorzitter,

drs. Sj. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.