20251007 Getekend raadsvoorstel septembercirculaire 2025

{{signer1}} 07/10/2025 16:57:05 CEST

Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) ID: bfaa1337-7947-495a-bb49-fa942c2ff9bd

RAADSVOORSTEL

Auth: Scribble

{{signer2}} 07/10/2025 16:06:24 CEST

Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) ID: bfaa1337-7947-495a-bb49-fa942c2ff9bd Auth: Scribble

Zaaknummer:

Z25-098096

Voorstel van:

college van burgemeester en wethouders

Datum: Portefeuillehouder:

Behandelend ambtenaar:

Inge Harmsen 06-34559876 inge.harmsen@aalsmeer.nl Kernorganisatie

7 oktober 2025 wethouder ing. S.A.S. Spaargaren

Onderwerp

Septembercirculaire 2025 en bijstelling BUIG Raadsbesluit

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:

1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de septembercirculaire 2025. 2. Aan de stelpost areaal een structureel bedrag van € 0,8 miljoen toe te voegen ten behoeve van budgetbijstellingen die het gevolg zijn van wijzigingen in het gemeentelijk areaal. 3. De taakmutaties met samenhangende uitgaven in de begroting te verwerken. 4. Het restant structureel voordeel zoals opgenomen in de tabel onder Financiën van dit voorstel vanaf 2026 toe te voegen aan het begrotingsresultaat 2026-2029. 5. Het financieel effect van de bijstelling van de BUIG gelden te verwerken in de programmabegroting 2025. Samenvatting

Dit raadsvoorstel gaat over de uitkomsten van de septembercirculaire 2025 over de uitkering gemeentefonds. Gemeenten ontvangen van het Rijk een algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het Rijk informeert gemeenten over mutaties in de algemene uitkering via circulaires gemeentefonds. Deze septembercirculaire is de tweede circulaire van het jaar. Per saldo heeft de septembercirculaire 2025 een positief effect op de gemeentefinanciën van Aalsmeer in de meerjarenbegroting. In dit raadsvoorstel doen wij u een voorstel over de verwerking daarvan. Doel

De ontwikkelingen van de septembercirculaire 2025 worden vertaald naar hun betekenis voor de programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 - 2029 van Aalsmeer. Prestatie

De raad informeren over de financiële mutaties in de algemene uitkering uit het gemeentefonds naar aanleiding van de septembercirculaire 2025 en de wijzigingen daarvan op de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2029 en dit voorstel als eerste begrotingswijziging toe te voegen aan de programmabegroting 2026 (raadsvergadering 6 november 2025). De gevolgen van de septembercirculaire 2025 op de programmabegroting 2025 zijn onderdeel van de 2e bestuursrapportage 2025 (raadsvergadering 11 december 2025). Voorgeschiedenis en context

Op 16 september is de septembercirculaire 2025 gepubliceerd. Deze circulaire geeft een actualisatie van de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds ten opzichte van de meicirculaire 2025 en is gebaseerd op de Miljoenennota van het Rijk. [.docx] 101/F105a/ICT

Pagina

2 van 7

Door het moment van publicatie kon de uitkomst van deze circulaire niet meer in de programmabegroting 2026 worden verwerkt. Dit aanvullende raadsvoorstel is daarom in de aanbiedingsbrief van de programmabegroting 2026 al aangekondigd. Een link naar de septembercirculaire 2025 vindt u hier: Septembercirculaire gemeentefonds 2025 | Circulaire | Rijksoverheid.nl Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit

Beslispunt 1 en 2 Onderstaand overzicht geeft een recapitulatie van de uitkomsten van de septembercirculaire 2025. Na dit overzicht volgt per post een toelichting en de overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit. Uitkomsten septembercirculaire 2025

bedrag x 1.000 euro 2028 2029

2025

2026

2027

1.714 1.714

0

0

0

0

1.628

1.613 -800 -137 676

1.699 -800 -229 670

1.699 -800 -229 670

1.699 -800 -229 670

647 647

0

0

0

0

2a. Toegekende taakmutaties 2b. Aanpassing bijbehorende uitgavenbudgetten

1.043 -1.043

1.085 -1.085

77 -77

44 -44

44 -44

A. Effect septembercirculaire WAARVAN: C1. Structureel C2. Incidenteel-> ten gunste van algemene reserve TOTAAL

3.989

676

670

670

670

0 3.989 3.989

670 6 676

670 0 670

670 0 670

670 0 670

A. Uitkomsten septembercirculaire A.1. budgettatir 2025 e.v. 1a. Incidenteel: - mutaties oude jaren 1b . Accres: - bijstelling areaal (aantallen) - reservering areaal/nominaal - Volume/LPO/uitkeringsfactor 1c. Overig: - Incidenteel BTW-compensatiefonds

1.628

A.2. taakmutaties

Het budgettair effect is te onderscheiden in incidentele en structurele effecten. Beide effecten worden toegevoegd aan het begrotingsresultaat. 1a incidenteel - afrekeningen oude jaren (2023/2024) De circulaire bevat bijstellingen over 2023 en 2024. Dit betreft in de septembercirculaire alleen een verlaging van de uitkeringsfactor 2024 met 1 punten (€ 45.000 nadelig). Voor Aalsmeer heeft actualisatie van de maatstaf huishoudens met laag inkomen met drempel (HHLI) geleid tot een positieve incidentele bijstelling vanaf 2024 met ruim € 1,4 miljoen. Naast actualisatie van andere maatstaven in de afgelopen maanden verklaart dit grotendeels het verschil van voorgaande jaren én de regel “bijstelling areaal (aantallen)”. 1b Accres: algemene mutaties accres, uitkeringsfactor, areaal/nominaal, c.a. “Accres” is de gemeentefondsterm voor groei. Dit accres kan ook negatief zijn. De bijstellingen op accres en maatstaven/uitkeringsfactor vinden plaats op twee niveaus: • Voor het lopende jaar 2025 en het eerstvolgende begrotingsjaar 2026 vindt een “harde” en gedetailleerde uitwerking plaats; • Voor het meerjarig perspectief, de jaren 2027 tot en met 2029 is de uitwerking trendmatig. Deze benadering doet recht aan de “zachtheid” van toekomstige accresramingen. Voor loon- en prijsontwikkelingen is de meerjarige trend van de meicirculaire gehandhaafd.

Pagina

3 van 7

Voor Aalsmeer heeft actualisatie van de maatstaf huishoudens met laag inkomen met drempel (HHLI) geleid tot een positieve structurele bijstelling vanaf 2024 met ruim € 1,1 miljoen. Naast actualisatie van andere maatstaven in de afgelopen maanden verklaart dit grotendeels het verschil van voorgaande jaren én de regel “bijstelling areaal (aantallen)”. Reservering areaal/nominaal De stelpost areaal is voor de komende jaren ontoereikend, zodat van de structureel hogere areaalinkomsten vanaf 2024 een deel wordt ingezet om deze stelpost aan te vullen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met een reservering voor de maatstaf huishoudens met laag inkomen die negatief uit kan vallen door de afronding op honderdtallen Dit heeft dan direct een financiële uitwerking van € 0,5 miljoen lagere algemene uitkering. Volume en loon/prijs (LPO) effect Voor LPO is vanaf 2026 sprake van een structurele daling van € 137.000. In de septembercirculaire is het volumeacces vanaf 2027 negatief bijgesteld. Voor Aalsmeer betekent dit een structureel nadeel van € 46.000. Door structurele aanpassing van landelijke aantallen vanaf 2026 daalt de algemene uitkering van Aalsmeer (ook) met € 46.000. In de jaarschijf 2026 staat hier een incidenteel afrondingsverschil van de algemene uitkering tegenover van € 46.000 positief. 1c overig Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond.

Als de gezamenlijke BCF-declaraties van gemeenten onder dit plafond blijven van ongeveer € 4,5 miljard wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding werkt het andersom en wordt een uitname uit het gemeentefonds gedaan. In de septembercirculaire wordt jaarlijks een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar (2025). In de meicirculaire na afloop van dat jaar wordt definitief afgerekend. Verwacht wordt dat de onderschrijding over 2025 € 428 miljoen bedraagt. Voor Aalsmeer bedraagt dit € 647.000. Beslispunt 3 Deze paragraaf behandelt nieuwe toevoegingen aan de algemene uitkering vanwege specifieke maatregelen (taakmutaties). De algemene beleidslijn is, dat het in deze gevallen gaat om wijzigingen in taken/ werkzaamheden en dat er een directe relatie is met samenhangende uitgavenbudgetten waarmee verrekening plaatsvindt. Afhankelijk van de aard en omvang van de maatregel kan nadere besluitvorming plaatsvinden aan de hand van aparte advisering. Uitgangspunt is dat taakmutaties onder de € 10.000 ten gunste/laste komen van het begrotingsresultaat, tenzij het ontvangen bedrag doorbetaald moet worden aan derden. Tevens worden bedragen die nog worden ontvangen voor 2025 alleen in hoge uitzondering nog gereserveerd. Voor deze circulaire betreft dit de hervormingsagenda jeugd 2023/2024.

Onderstaand overzicht bevat de mutaties, waarna een toelichting per post volgt. Specificatie taakmutaties 2025 a) Wet integrale suïcidepreventie b) Hervormingsagenda jeugd 2023 en 2024 * c) Implementatie participatiewet in balans d) CDOKE uitkering e1) Participatie - in relatie tot AM-Match e2) Participatie - beschut werk e3) Participatie - sociale infrastructuur f) Overheidsbrede dienstverlening Totaal toekenning taakmutaties

1.043 0

0

1.043

bedrag x 1.000 euro 2028 2029

2026

2027

15

15

15

15

12 1.001

3

1

1

29 -1 29 1.085

31 -1 29 77

-1 29 44

-1 29 44

Pagina

4 van 7

Ad. a) Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidespreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Hiertoe wordt vanaf 2026 jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar gesteld. Voor Aalsmeer betekent dit een jaarlijks bedrag van € 15.000. Ad. b) Hervormingsagenda jeugd 2023 en 2024 Het demissionair kabinet heeft besloten tot compensatie van de incidentele tekorten op jeugdzorg in 2023 en 2024. Het gaat om een bedrag van € 728 miljoen in 2025 voor de ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp. Voor de aanbesteding van jeugdhulp wordt gekeken naar een gezamenlijk inkooptraject met andere gemeenten vanaf 1 januari 2028. In het raadsvoorstel programmabegroting 2026 hebben wij al aangegeven deze middelen te willen reserveren om de benodigd capaciteit die met de transformatie en aanbesteding samenhangt te kunnen bekostigen. Door de AA-organisatie wordt voordat deze middelen beschikbaar worden gesteld daarvoor eerst een plan opgesteld. Zodra over de omvang van de capaciteit en de hiervoor benodigde middelen meer bekend is komen wij hierop bij u terug. Ad. d) Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE.

In 2026 wordt een bedrag van ruim € 666 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Van dit bedrag wordt € 30,5 miljoen in een volgende circulaire verdeeld op basis van een in overleg met de VNG nog vast te stellen verdeelsleutel. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030 maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering voor de vergroting van hun capaciteit. Voor Aalsmeer betekent dit in 2026 een bedrag van afgerond € 1 miljoen. Ad e1/e2/e3) Participatie (WSW, Beschut werk & Sociale infrastructuur) De bedragen die Aalsmeer ontvangt via de Decentralisatie uitkering Werk zijn geactualiseerd. Meerjarig wordt het WSW-budget afgebouwd en groeit het budget beschut werk. Dit laatste vanwege de te verwachten groei van deze doelgroep door afbouw c.q. inperking van de WSW en de Wajong. Het WSW-budget heeft als direct samenhangende post de gemeentelijke bijdrage aan AM-Match. In de periode 2025-2027 wordt in totaal ruim € 110 miljoen beschikbaar gesteld om de werking van loonkostensubsidie (LKS) bij beschut werk te verbeteren.

Uit onderzoek blijkt dat de loonwaardesystematiek die hier nu voor wordt gebruikt, veelal leidt tot een overschatting van de loonwaarde en daarmee tot een te lage vaststelling van de LKS. Voor Aalsmeer is dit voor deze periode ongeveer € 30.000 per jaar. Voor de sociale infrastructuur is sprake van een minimale negatieve correctie van € 1.000.

Ad. f) Overheidsbrede dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Hiervoor is vanaf 2026 een structurele bijdrage van € 15,4 miljoen beschikbaar. Met deze decentralisatie-uitkering kunnen gemeenten, vanuit hun regiorol, lokaal bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is. De verdeling van de middelen over gemeenten is gebaseerd op het aantal inwoners en het aantal lager

Pagina

5 van 7

opgeleiden in gemeenten. Voor Aalsmeer betekent dit vanaf 2026 een structureel bedrag van € 29.000. Overige taakmutaties De circulaire bevat nog enkele taakmutaties die (meerjarig) kleiner zijn dan € 10.000. Die zijn niet nader toegelicht. De circulaire bevat ook een bijdrage voor de vervroegde 2e Kamerverkiezingen van € 110.000. Hiervoor is echter al in de 2e bestuursrapportage 2025 een aanvullend budget opgenomen. De taakmutatie is daardoor komen te vervallen en toegevoegd aan het begrotingssaldo. Beslispunt 4 De mutaties in het meerjarenperspectief worden als een aparte begrotingswijziging voorgelegd als addendum bij de programmabegroting 2026 (raad 6 november 2025). De mutatie op het financieel saldo 2025 als gevolg van de septembercirculaire 2025 is onderdeel van de 2e bestuursrapportage 2025 (raad 11 december 2025). Het begrotingsresultaat 2026 – 2029 na de septembercirculaire 2025 is opgenomen onder het kopje Financiën verderop in dit voorstel. Beslispunt 5 Bijstandsbudgetten/ BUIG gelden Algemeen Op 30 september 2025 is door het Ministerie van SZW het zogenoemde “voorlopige macrobudget 2026” en “definitieve budget 2025” gepubliceerd: Voorlopige bijstandsbudgetten 2026 en definitieve budgetten 2025 bekend | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl.

Het macrobudget wordt vastgesteld met rekenregels van het CPB voor de prognose van het totale verwachte bijstandsvolume als afgeleide van de economische ontwikkeling en de ontwikkeling van de werkloosheid, rekening houdend met eventuele gevolgen van specifiek Rijksbeleid dat van invloed is op het bijstandsvolume. Jaar 2025 (definitieve vaststelling budget) Het Aalsmeerse BUIG-budget 2025 is definitief vastgesteld op € 6,5 miljoen. Dit is € 0,4 miljoen meer dan het voor de zomer bekend gemaakte nader voorlopige budget ad. € 6,1 miljoen. Dit wordt voor het overgrote deel verklaard door loonindexering. In de 1e bestuursrapportage is de begroting 2025 reeds bijgesteld voor een te verwachten loonprijscompensatie van € 0,4 miljoen. Nu met de definitieve beschikking is nauwelijks sprake van een afwijking. Aan de uitgavenkant leidt de actuele prognose tot een negatieve bijstelling van € 0,1 miljoen en daalt daardoor van € 6,3 miljoen naar € 6,2 miljoen. Deze daling wordt veroorzaakt door een iets lagere stijging van het minimumloon dan in eerste instantie rekening mee was gehouden. Per saldo is ten opzichte van de actuele begroting sprake van een voordeel van afgerond € 107.000 in 2025. Dit voordeel wordt in de 2e bestuursrapportage 2025 verwerkt. Jaar 2026 (voorlopig budget) Voor 2026 is nu een eerste voorlopige opgave verstrekt.

Het macrobudget 2026 stijgt ten opzichte van 2025 met € 166 miljoen. Naast een jaarlijkse groei vanwege instroom in de bijstand door de geleidelijke afbouw c.q. inperking van WSW, Wajong en IOAW is deze groei het gevolg van een stijging van het bijstandsvolume als afgeleide van een door het CPB verwachte oplopende werkloosheid. Aan de inkomstenkant neemt het Aalsmeerse BUIG-budget toe met € 0,1 miljoen van € 6,5 miljoen (zie boven, definitief budget 2025) naar € 6,6 miljoen. Dit wordt vrijwel volledig verklaard door de hiervoor toegelichte groei van het macrobudget. Daarnaast is sprake van

Pagina

6 van 7

geringe mutaties op Loonkostensubsidie, IOAW en herverdeeleffect (dit betreft actualisatie van de gehanteerde grondslagen in het verdeelmodel) die elkaar nagenoeg compenseren. Aan de uitgavenkant wordt het niveau van 2025 aangehouden. De meicirculaire 2026 in samenhang met de nader voorlopige vaststelling van het BUIG-budget 2026 is het aangewezen moment voor een nader gefundeerde vervolgprognose van de uitgaven voor 2026. Per saldo is ten opzichte van de actuele begroting 2026 sprake van een structureel voordeel van afgerond € 73.000. Keuzemogelijkheden/alternatieven

BTW compensatiefonds Hiervoor is onder 1c ingegaan op onderuitputting BCF. De huidige systematiek van de gemeente is dat de onderuitputting BCF wordt verantwoord in het jaar dat deze door het Rijk verrekend wordt. De provinciaal toezichthouder staat gemeenten toe om een meerjarige stelpost op te nemen als inschatting op de jaarlijkse over- of onderschrijding van het plafond. Dit op basis van de laatst bekende afrekening. In de Kadernota 2026 is dit geopperd als één van de mogelijke dekkingsvoorstellen bij een blijvend tekort in het meerjarenperspectief. Participatie

Niet van toepassing Kanttekeningen en risico’s

Maatstaf Huishoudens met een laag inkomen (HHLI) De impact van de maatstaf HHLI is groot. Op een omvang van de algemene uitkering van € 41 miljard wordt bijna € 9 miljard verdeeld via deze maatstaf (ruim 20%). De maatstaf is daarnaast complex qua definitie en berekening, alsmede zeer onzeker door de aantallen lage inkomens die worden afgerond op honderdtallen. Als de afronding negatief uitpakt waardoor het aantal met 100 daalt leidt dit tot afgerond € 0,5 miljoen minder inkomsten voor een gemeente. De fondsbeheerders hebben geconstateerd dat de maatstaf minder instabiel moet worden en vanaf uitkeringsjaar 2026 wordt het een driejaars gemiddelde van de jaren t-4, t-3 en t-2 (2022, 2023 en 2024). Desondanks blijft het een maatstaf met een groot gewicht en volatiel. Hiervoor is toegelicht dat we in de stelpost areaal rekening houden met een terugval van de inkomsten als gevolg van een mutatie in deze maatstaf. Financiën

De belangrijkste uitkomsten van deze circulaire staan hieronder vermeld. Onder overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde beluit zijn nadere details hierover opgenomen. 1. De septembercirculaire levert een incidenteel voordeel van per saldo € 4,0 miljoen. Dit incidentele voordeel betreft vooral de uitkering van onderuitputting BCF 2025 (€ 0,6 miljoen), € 1,4 miljoen door een incidenteel effect huishoudens met een laag inkomen oude jaren en € 1,1 miljoen door een structureel effect huishoudens met een laag inkomen. Het restant komt door een actualisatie van de overige maatstaven. Dit komt ten gunste van het begrotingsresultaat 2025. 2. Structureel bevat de circulaire een positieve bijstelling met € 1,6 miljoen vanwege een bijstelling van de verdeelmaatstaven. De belangrijkste is het eerder genoemde effect van de verdeelmaatstaf huishoudens met een laag inkomen. Van deze bijstelling wordt € 0,9 miljoen (2026) en € 1,0 miljoen (vanaf 2027) gemuteerd op de stelposten areaal en loon/ prijs. 3. De circulaire bevat verder een aantal specifieke taakmutaties. Deze mutaties worden budgettair neutraal verwerkt in relatie met samenhangende uitgaven- en of inkomstenposten. In een aantal gevallen is ook sprake van taakmutaties die geen aanleiding geven om samenhangende posten op te nemen.

Pagina

4.

7 van 7

Na de definitieve vaststelling van het inkomstenbudget 2025 en de correctie van het uitgavenbudget is sprake van een structureel voordeel van € 107.000. Daarbovenop komt vanaf 2026 een structureel voordeel van € 73.000 vanwege aanpassing van het voorlopig budget 2026. In totaliteit is het structureel voordeel vanaf 2026 dan € 180.000. De voorlopige toekenning 2026 is prijspeil 2025. De correctie loonprijsontwikkeling (LPO) 2026 volgt in het najaar 2026.

Samengevat betekent bovenstaande het volgende voor het begrotingsresultaat 2026 – 2029 (bedragen * € 1.000): bedragen * € 1.000

2026

Stand programmabegroting 2026

1.875

Effect septembercirculaire Effect BUIG

2027

2028

2029

397

-1.235

-2.151

676

670

670

670

180

180

180

180

2.731

1.247

-385

-1.301

Mutatie obv raadsvoorstel septembercirculaire 2025

Stand programmabegroting 2026 - 2029 Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning

Na de raadsvergadering van 6 november sturen wij dit voorstel samen met de programmabegroting 2026 ter informatie aan Gedeputeerde Staten. Evaluatie

Niet van toepassing Duurzaamheidsaspecten

Niet van toepassing Bijlagen

Septembercirculaire 2025

De secretaris,

De voorzitter,

drs. Sj. Vellenga

mr. G.E. Oude Kotte

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.