20240103 Presentatie Beeldvormende Commissie 09-01-24 v2

Drechtdoorsteek Stand van zaken

Beeldvormende Commissie 9 januari 2024

Presentatie 1. Inleiding 2. Drechtdoorsteek: verbinding Westeinderscheg – Groene Hart en wat eraan vooraf ging 3. Opgave herijken langs 3 pijlers 4. Proces en vervolg 5. Vragen en afronding

i.s.m.

Drechtdoorsteek: verbinding Westeinderscheg - Groene Hart

MRA

Schiphol

Schiphol

Holland Rijnland

Groene Hart Hollandse Plassen

Verstedelijkingsstrategie MRA Toenemende verstedelijking Schiphol en leefbaarheid Verrommeld glas problematiek Opgave: Zuidflank MRA: verbeteren leefomgevingskwaliteit rondom Schiphol

Gebiedsconvenant Westeinderscheg Doelen: • Vergroten leefbaarheid rond Schiphol • Opvangen recreatieve druk stedelijk gebied • Verbeteren biodiversiteit en waterkwaliteit • Oplossingen bieden voor verrommeld glasgebied

Van handelingsperspectief naar Werkprogramma Westeinderscheg • Korte termijn uitvoeringsregeling Westeinderscheg • Definiëren projecten die bijdragen aan groenblauw raamwerk • Vervolg langjarig Werkprogramma Westeinderscheg

Drechtdoorsteek: wat ging er vooraf?

Ambitie en wil, nog onvoldoende investeringsbereidheid Kansenonderzoek Tracés en voorkeursvariant

Marktverkenning Kansrijke marktsegmenten en gebiedsconcepten

Nationale programma’s, NOVEX opgaven Werksessies opgaven Werkprogramma Westeinderscheg RIA Holland Rijnland

Bestuurlijk draagvlak

2015 - 2016

2017

2018

2019 - 2020

2022 - 2023

Opgave herijken Groene Hart

Rijk

Provincie

(div. ministeries)

(NOVEX)

NoordHolland

MRA

(NOVEX)

Provincie

Schiphol

Zuid-Holland

Vitale en gezonde leefomgeving

Toekomstbestendig watersysteem

(NOVEX)

Herstructurering landelijk gebied

Waterschap

Holland Rijnland

HRR

Waterschap AGV

Gemeente Kaag en Braassem

Gemeente Aalsmeer

Gemeente Uithoorn

Gemeente Nieuwkoop

1. Vitale en gezonde leefomgeving Aantrekkelijk landschap creëren voor varen, fietsen, wandelen Ontbrekende schakel Hollandse Plassengebied, verbinding westelijk en oostelijk plassengebied • Meer aantrekkelijke vaarroutes • Tijdsbesparingen bestaande rondjes

Verbeteren routenetwerken • Varen • Fietsen • Wandelen

1. Vitale en gezonde leefomgeving Versterken recreatiemogelijkheden oevers en Zuiderlegmeerpolder Koppeling water en land en beleving van het water • Aanleggen vooroevers, strandjes en zwemplekken waar natuur en recreatie ruimte krijgen.

Versterken ruimtelijke kwaliteit cultuurhistorisch erfgoed • Beleven cultuurhistorisch landschap

Kansen voor ondernemers

2. Toekomstbestendig watersysteem Hoogte, waterkeringen Risico kwel en opbarsting onderzoeken In diepe polder toename druk op grondwater, waardoor (soms brakke) grondwater naar boven kan komen.

Ruimte nodig om dijken te blijven versterken

Waterniveau Drecht → Drechtdoorsteek → Westeinderplassen: - 0,64 NAP

Waterkering 5 m.

Vriesekoopsepolder en Zuiderlegmeerpolder: - 6 NAP

Bestaande droge dijk + 2 m. Geen sluis nodig

2. Toekomstbestendig watersysteem Lange termijn interne en externe verzilting Dit zal effect gaan hebben op de huidige agrarische bedrijfsvoering

Beter vasthouden gebiedseigen water maakt gebied minder kwetsbaar voor verzilting

Interne verzilting: Zout vanuit de bodem in oppervlaktewater

Externe verzilting: In droge perioden kan het zout water rivieropwaarts trekken .

2. Toekomstbestendig watersysteem Gebieden waar watertekorten worden verwacht DDS bevindt zich in gebied waar tekort oppervlaktewater kan optreden in extreem droge perioden, waardoor water zouter wordt. • Extreme droogte veroorzaakt ‘zouttong’, inlaten (bijv. Gouda) niet meer in gebruik. • De KWA voorziet het gebied dan van water vanuit ARK en de Lek. • Deze capaciteit is op den duur niet toereikend. • In 2026 Herijking watersysteem door Deltacommissaris. Kan de DDS als extra watergang bijdragen aan het KWA?

2. Toekomstbestendig watersysteem 10% laagste gebieden

• Verplaatst laagste punt als dijken worden geplaatst? • Kans: kwelwater en regenwateropvang combineren met achteroever.

Laagste gebieden polder rondom DDS

3. Herstructurering landelijk gebied Groen-blauwe dooradering De DDS creëert ecologische verbindingen • biodiverse oevers (3 - 7 m.) • achteroevers

Transitiemogelijkheden landbouw, kansen ondernemers

Aan beide kanten van de DDS liggen NNN natuurgebieden

Belang Drechtdoorsteek 1. Vitale en gezonde

2. Toekomstbestendig

3. Herstructurering

leefomgeving

watersysteem

landelijk gebied

• Versterken vaar-, fiets, wandelnetwerk • Creëren recreatiemogelijkheden • Versterken cultuurhistorisch erfgoed

• Zoet houden in droge periodes door extra verbinding

• Ecologische verbindingszone,

• Kwel en opvang regenwater

verbeteren biodiversiteit

combineren in achteroevers • Extra waterberging

Nader uitwerken: • Ruimtebeslag waterkeringen en versterken hiervan en van ecologische oevers • Risico toename kwel, opbarsting en verplaatsen laagste punt • Actuele kosten • Gebiedstafel/gebiedsproces

• Groen-blauwe dooradering

• Transitiemogelijkheden (landbouw) ondernemers

Vitale en gezonde samenleving

Maatschappelijk rendement op verschillende schaalniveaus Rijk

Leefbare steden en regio’s

Provincie Noord-Holland

Toerisme en recreatie en cultureel erfgoed

Groene Hart

Door ontwikkelen waardevolle gebiedskenmerken

Schiphol

Verbeteren leefomgevingskwaliteit

MRA

(Vaar)recreatie uitbreiden, groen en gezond tegenwicht

Holland Rijnland

Vaarnetwerk versterken

Greenport

Brede welvaart: leefbaarheid, omgevingskwaliteit

Westeinderscheg

Recreatieve netwerken en cultureel erfgoed

Drechtdoorsteek

Recreatieve netwerken en cultureel erfgoed

Werken aan maatschappelijk rendement op verschillende schaalniveaus RICHTEN EN REALISEREN

BELEID /KADERS

Provincie NH • Ruimtelijke puzzel • Omgevingsvisie • Sectoraal beleid

Rijk

Agenda PNH, i.s.m. agenda’s van gemeenten en waterschappen

Westeinderscheg Overkoepelende gebiedsopgave

Drechtdoorsteek Deelopgave

Project X Deelopgave

Project X Deelopgave

NOVEX-traject

Ontwikkelperspectief • Groene Hart • Schiphol • MRA Agenda’s van rijk, provincie(s), gemeenten en waterschappen samen

Project X Deelopgave

Project X Deelopgave

Project X Deelopgave

Werken aan maatschappelijk rendement op verschillende schaalniveau’s Groene Hart

Schiphol

Werkt aan een duurzame, bereikbare, leefbare en innovatieve provincie (een greep )

Toekomstbestendig GH met oog voor kwaliteit

Toekomstbestendig GH met oog voor kwaliteit

• Cultuur en erfgoed behouden en versterken • Energie en Klimaat 2050 klimaatneutraal circulair • Land- en tuinbouw Clusters versterken

• Het stabiliseren van veenbodems (remmen bodemdaling, reduceren CO2 uitstoot, verzilting voorkomen)

• Verbetering leefomgevingskwaliteit samenhang met andere programma’s en geografische mogelijkheden Schiphol

• Het robuust inrichten van het watersysteem (zodat dit de veenbodems optimaal kan bedienen)

• Ruimtelijke ontwikkeling, leefbaarheid en woningbouw Onderzoek mogelijkheden en aandacht bredere leefomgevingskwaliteit

• Het door ontwikkelen van waardevolle gebiedskenmerken (zodat het karakter van het Groene Hart herkenbaar blijft)

• Toekomstbestendig maken landelijk gebied (NPLG) • Verduurzaming industrie • Versnellen versterken electriciteitsnet • Aanpak geluidsbelasting, luchtkwaliteit en ultrafijn stof

Rijk/NOVEX

Provincie NH

NL klaar voor de toekomstige generaties • Perspectief voor landbouw en natuur • Ordenende netwerken voor energie en (circulaire) economie • Leefbare steden en regio’s Met daarbij: Water en bodem sturend Behoud en versterken ruimtelijke kwaliteit

• Water en bodem veiligheid, kwaliteit, kwantiteit • Toerisme en recreatie versterken, groei en kwaliteit stimuleren • Natuur verbinden, beschermen, creëren, toegankelijk

Werken aan maatschappelijk rendement op verschillende schaalniveau’s MRA Sterke steden hebben sterke landschappen

(deelregio AmstellandMeerlanden)

Groen en gezond tegenwicht Schiphol en Greenport Aalsmeer (Vaar)recreatie: verbindingen uitbreiden Noodzakelijke uitloopgebieden inwoners Passen en meten rond Schiphol met functies Stelling van Amsterdam

Groene Hart

Westeinderscheg

Drechtdoorsteek

Toekomstbestendig GH met oog voor kwaliteit

Vitale leefomgeving

Vitale leefomgeving

• Recreatieve netwerken: Toegankelijkheid landschap aan de stedelijke randen (fiets, wandel en vaarroutes)

• Recreatieve netwerken: Vaarverbinding voor betere verbinding Hollandse Plassen en fiets- en wandelpaden

• Cultureel erfgoed: Versterken culturele identiteit (Stelling van Amsterdam, sierbloementeelt).

• Cultureel erfgoed: Historisch landschap beleefbaar maken.

• Het stabiliseren van veenbodems (remmen bodemdaling, reduceren CO2 uitstoot, verzilting voorkomen) • Het robuust inrichten van het watersysteem (zodat dit de veenbodems optimaal kan bedienen) • Het door ontwikkelen van waardevolle gebiedskenmerken (zodat het karakter van het Groene Hart herkenbaar blijft)

• Water: KRW opgaven, klimaatadaptatie, kwel en opwaardering Ringvaart. • Natuur: Afmaken Natuurnetwerk Nederland (NNN), versterken ecologische verbindingen.

• Water: vergroten waterkwaniteit voor waterafvoer en – berging. • Natuur: ecologische verbindingen (afmaken NNN), natuurlijke oevers, biodiversiteit, groenblauwe dooradering.

Partners Groene Hart

Rijk

Provincie

(div. ministeries)

(NOVEX)

NoordHolland

MRA

(NOVEX)

Provincie

Schiphol

Zuid-Holland

Vitale en gezonde leefomgeving

Toekomstbestendig watersysteem

(NOVEX)

Herstructurering landelijk gebied

Waterschap

Holland Rijnland

HRR

Waterschap AGV

Gemeente Kaag en Braassem

Gemeente Aalsmeer

Gemeente Uithoorn

Gemeente Nieuwkoop

Conclusie

DDS draagt bij aan

Lange termijn

Vitale en gezonde Leefomgeving

Geen substantiële bijdrage in huidige watersysteem (na 2026 kan belang gewogen worden)

&

Groen-blauwe dooradering Ecologische verbindingen Biodiversiteit

Herstructurering landelijk gebied nog geen prioriteit (geen veenweide gebied)

Proces en vervolg Besluit Stuurgroep Westeinderscheg 17 oktober 2023 Trekkerschap door provincie Noord-Holland Verkenningsgesprekken partijen die grenzen aan WES en DDS • • • • •

Nieuwkoop Kaag en Braassem Provincie Zuid-Holland AGV en Hoogheemraadschap van Rijnland Holland Rijnland

Vitale bestuurlijke coalitie voor de kansen en transitiemogelijkheden in dit deel van de WES

Mogelijke uitwerking en vervolgonderzoek: • Ruimtebeslag en schetsontwerp • Actuele kosten (incl. beheer en onderhoud) en risico’s (kwel, opbarsting, dijk, impact polder) • Gebiedstafel Pijler 1 en volgen ontwikkelingen Vriesekoopsepolder • Volgen ontwikkelingen Herijking Deltaprogramma • Europese subsidiemogelijkheden

Afronding en vragen

i.s.m.