Raadsvoorstel Vaststelling 'Oplegnotitie welstandscriteria duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt'

Raadsvoomtel Raadsvergadering: 9 maat 2023 Agendapunt:

Portefeuillehouder: PoÉefeuille:

Voor informatie: JOIN-nr Bijlagen

Weth. H. Rietman RO/ vrijetijdseconomie en vitaal platteland Carla Mol, telefoonnummer 14038, c.mol@zwartewaterland. Bereikbaar: maandag, dinsdag en donderdagochtend 20.601

1. Oplegnotitie welstandscriteria energiebesparende maatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

2. PDF geanonimiseerde zíenswijzen 3. Nota beantwoording van zienswijzen concept oplegnotitie b'tj de welstandsnota Onderwerp

Vaststelling'Oplegnotitie welstandscriteria duuzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt'

Voorstel:

1. Bijgevoegde'Oplegnotitie welstandscriteria duuzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt' vast te stellen;

Z. In te stemmen met bijgevoegde reactienota en deze aan de indieners te doen toekomen. Aan de gemeenteraad, Onderwerp Vaststelling 'Oplegnotitie welstandscriteria duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht

Hassell

Voorctel

1. Bijgevoegde'Oplegnotitie welstandscriteria duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt' vast te stellen;

Z. In te stemmen met bijgevoegde reactienota en deze aan de indieners te doen toekomen. Samenvatting

Een verruíming is gewenst van het toetsingskader voor de welstandsadvisering bij

vergunningaañvragen voor energiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgezicht van Haslek, om op korte termijn te kunnen inspelen op ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie en de huidige energiecrisis. Om die reden is de oplegnotitie opgesteld, vooruitlopend op de actualisatie van de gehele welstandsnota'slimmer Bekeken'(2016). Na vaststelling door uw raad, vormt de oplegnotitie het toetsingskader voor de welstandsadvisering bij aanvragen voor vergunningplichtþeãnergiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgezicht van Hasselt. De mogel¡kheden z¡n hiermee vergroot ten opzichte van het huidige beleid, waardoor meer inwoners energie kunnen besparen wat tevens zal bijdragen aan het behalen van de gemeentelijke beleidsdoelstellingen op het gebied van de energietransitie'

7

Aanleiding In de huidige welstandsnota'slimmer Bekeken'(2016) zijn geen specifieke welstandscriteria opgenomen voor energiebesparende maatregelen op en bij panden in het beschermd stadsgezicht Hasselt binnen de Veste. Vanwege actuele ontwikkelíngen op het gebied van de energietransitie, zijn in de oplegnotitie de meest urgente onderwerpen van welstandscriteria voozien. Zie bijlage 1. Het is daarbij de insteek dat de welstandscriteria zo weinig mogelijk beperkend zijn voor het nemen van energiebesparende maatregelen. Dit betreft een gevoelige afoveging tussen de uitstraling van de maatregelen en de unieke cultuurhistorische waarden van het beschermd stadsgezicht. Concept opleqnotitie ter inzaoe oeleqd De hieruoor genoemde afoveging heeft in eerste instantie plaatsgevonden in een nauwe samenwerking tussen team Vergunningen, team RO/ Duuzaamheid, de Stadsbouwmeester (Het Oversticht) en het burgerraadslid van de monumentenraad. Dit heeft geresulteerd in een concept oplegnotitie. Hierbij is gekozen voor een voozichtíge verruiming van de welstandscriteria ten opzichte van het huidige beleid (de welstandsnota). De concept oplegnotitie heeft van 13 oKober tot en met 24 november 2022ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn van 6 weken zijn inwoners in de gelegenheid gesteld om schriftelijk of mondeling een zienswijze in te dienen.

Twee zienswiizen ontvangen Naar aanleiding van de concept oplegnotitie zijn er twee zienswijzen íngediend. Zie bijlage 2: Reclamant 1: wonende aan het Eiland in Hasselt, mede namens bewoners op 17 adressen aan het Eiland in Hasselt, bríef per e.mail van 7 november 2022 en mondeling toegelicht op 21 november 2022; Reclamant 2: wonende aan de RidderstraaÇ bij e-mail van 22 november 2022. Deze zienswijzen betreffen panden die zich aan het Zwarte Water bevinden, waar zonnepanelen op daken volgens de concept oplegnotitie niet zichtbaar mogen zijn.

1

2

Gesprek poÊefeuillehouder en reclamant 1 Op 21 november 2022 heeft reclamant 1 de zienswíjze toegelicht en vragen gesteld. Tevens heeft reclamant aangegeven te gaan inspreken tijdens de besluitvormende raadwergadering. Verder was er bij reclamant onduidelijkheid over het vooroverleg, waarna de betrokken ambtenaar van team Vergunningen telefonisch contact heeft opgenomen en een en ander heeft verduidelijK. Ook hebben de portefeuillehouder en betrokken beleidsambtenaar tijdens het gesprek een en ander verduidelÜK en vragen beantwoord; zie de reactienota in bijlage 3. Beeldvormende raad 12 ianuari 2023 Tijdens deze vergadering is uw raad nader geihformeerd over de concept oplegnotitie en de voorgestelde welstandstoets, zowel procedureel als inhoudelijk. Tevens is uw raad bevraagd over het nog verder verruimen van het toetsingskader uit de concept oplegnotitie. Hierbij zijn de twee zienswijzen ter overweging meegegeven, evenals welstandsbeleid in een aantal andere gemeenten. De algemene stemming in de beeldvormende raad was dat de insteek van een gefaseerde en voozichtige verruiming van het beleid ondersteund wordt. Er was nog geen eenduídigheid over de mate van verdere verruiming van de concept oplegnotitie.

Wel werd de intentie breed gedeeld dat er in principe bij ieder pand panelen moeten kunnen worden aangebrachÇ als er voldaan wordt aan voorwaarden en aan de hand van maatwerk. Tegelijkertijd werd er waarde gehecht aan het behouden van de mogelijkheid, dat expefts bij de toetsing hiervan kunnen añruijken en dat er in specifieke situaties geen panelen maar andere duurzaamheídsmaatregelen toegepast kunnen worden.

Nota beantwoordino van zienswiizen Twee reclamanten hebben zienswijzen ingediend op de concept oplegnotitie. In de reactienota is per zienswijze aangegeven of er aanleiding is tot aanpassing van de concept oplegnotitie. Eén zienswijze heeft direct geleid tot een geactualiseerde tekst. Dit betreft paragraaf 1.4 over het alternatief voor panelen op het eigen pand; zie de oplegnotitie in bijlage 1. De andere punten gaven niet direct aanleiding tot aanpassing; zie de reactienota in bijlage 3. De zienswijzen hebben wel indirect aanleiding gegeven tot aanpassing van de oplegnotitie, omdat ze hebben bijgedragen aan het verscherpte bewustzijn b'rj bestuurders, ambtenaren en plantoetsers dat

-2-

er behoefte is aan nog verdere verruiming van de concept oplegnotitie. In de beeldvormende raad van 12 januari 20æ ia deze urgentie ook gevoeld. Dit is meegewogen bij de aanpassing van de concept oplegnotitie en heeft geleid tot verdere verruiming van de mogelijkheden voor energiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgezicht. Aanqepaste, vast te stellen opleonotitie

@zenendepeilingt.ljdensdebeeldvormenderaadisdeconcept RO/ oplegnotitie aangepast. Dit is gedaan in afstemming met team Vergunningen, team Duuzaamheid en de Stadsbouwmeester (Het Oversticht). Het toetsingskader uit de concept oplegnotitie is in de aangepaste oplegnotitie nog verder verruimd.

De wijzigingen ten opzichte van de concept oplegnotitie zijn opgesomd in paragraaf 1.3 van de reactiênótal zie bijlage 3. De aangepaste oplegnotitie is als vast te stellen oplegnotitie toegevoegd aan

dit collegevoorstel; zie bülage 1. Gehele actualisatie welstandsnota

@ebtandsnotageactualiseerdzijninhet3ekwartaalvan2023.Ditis periode vaststelling van de

tussen mede afhankel'rjlivan de invoering van de Omgevingswet. De oplegnotitie en vaststelling van de geactualiseerde welstandsnota wordt benut om te evalueren' In die periode wordt ook bepaald of er een'verwachtingenkaart'opgesteld wordt, die vooraf meer duidelijkheid kan geven over de mogelijkheden voor het plaatsen van panelen. Na evaluatie, kan de'voozichtige verruiming van het toetsingskader'uit de oplegnotitie opnieuw afgewogen worden bij de actualisatie van de welstandsnota. Op deze wijze vindt er een zorgvuldige afuieging plaats tussen de uitstraling van de maatregelen en de unieke cultuurhistorische waarden van het beschermd stadsgezicht.

Argumenten l.l- Uet ae uaststelling van de oplegnotitie zullen er meer omgeuingsvergunníngen worden verleend voor het treffen van energiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgeicht uan Hasselt

Het toetsingskader van de oplegnotitie biedt meer ruimte dan het huidige beleid (de welstandsnota) voor het reãl¡seren van energiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgezicht van Hasselt. Uitgangspunt is dat er bij of op ieder pand in het beschermd stadsgezicht energiebesparende maãtregelen toegepast kunnen worden, onder de voorwaarde dat de cultuurhistorische waarden niet oneveniedig aangetast worden. Dit wordt per aanvraag beoordeeld, waarbíj er altijd sprake is van een trapsgewijie benãdering en maatwerk. Maatregelen zijn in het algemeen mogelijk wanneer er voldaan wor¿[aari de in hoofds[uk 4 genoemde criteria. In specifieke gevallen kan de stadsbouwmeester/ gemeentelijke commissie ruimtelijke kwaliteit gemotiveerd afovijken van deze criteria.

2.1 Er uindt een zorgvuldige belangenafwegíng plaats

Er is bij het toetsingskader van de oplegnotitie op een zorgvuldige wijze een balans gevonden tussen de energiebespareñde maatregelen en de cultuurhistorische waarden; de zienswijzen {waaronder het gesprelimet reclamant 1), de afstemming met internê en externe expefts, de vergelijking met welstandsbeleid in andere gemeenten en de beeldvormende raad hebben hier aan bijgedragen. Mocht na evaluatie blijken dat de balans uit evenwicht raaK, dan kan er bijgestuurd worden bij de actualisatie van de gehele welstandsnota.

Kanttekeningen 1.1 Alternatieven voor zwafte zonnepanelen ziin mogelijk minder gunstig

Het kan voorkomen dat de plantoetsers van mening zijn dat zwafte zonnepanelen of plaatcollectoren niet passend zijn. In dat geval zullen zij in overleg met de initiatiefnemer zoeken naar een zo optimaal mogelijke inpaising van een alternatieve duuaaamheidsmaatregel. Deze is vrijwel altijd te vinden, maãr het kan z'rjn dat deze alternatieve maatregel duurder is, minder rendement oplevert, of bij voorbeeld een lãngere levertijd heeft dan zwarte zonnepanelen of plaatcollectoren' Mogelijk is dit het geval bij oranje/ rood/ bruine zonnepanelen, zonnecel-dakpannen/ -leien en zonthermische daken (zonnec-ottectór met bijbehorende installaties onder de dakbedekking). Het advies van de plantoetsers is dan leidend bij de vergunningverlening. De ontwikkelingen gaan echter snel. Het is aan de initiatiefnemer om goed marktonderzoek te doen en te bepalen of de maatregel loont of niet.

-3-

Daarnaast is er nog de mogelijkheid om te ¡nvesteren in het opwekken van duuaame energie om jaarlijks rendement te ontvangen. Zie paragraaf 1.4 in de oplegnotitie en de volgende kanttekening.

1.2 Mogelrjk ß er op korte termijn geen collectief alternatief voor zonnepanelen/ -collectoren op eigen dak Het kan in enkele gevallen voorkomen dat een eigenaar van een pand geen zonnepanelen of plaatcollectoren kan, wil of mag installeren in het beschermde stadsgezicht. Het alternatief, zoals genoemd in paragraaf 1.4, is momenteel helaas niet beschikbaar in Zwaftewaterland. Voor zover bekend, starten de energiecoöperaties op korte termijn geen nieuwe projecten op, waarbij gebruik gemaaK kan worden van de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). De gewijzigde SCE biedt wel nieuwe mogelijkheden en een betere businesscase, waardoor het aantrekkel'rjker is om nieuwe projecten te starten. In dat geval kunnen eigenaren alsnog jaarlijks rendement ontvangen door te investering in het opwekken van duuaame energie.

Middclcninæt Er zijn geen gemeentelijke kosten aan dit voorstel verbonden.

Communicatic cn participatie Na vaststelling door uw raad zal de reactienota toegezonden worden aan de indieners van de zienswijzen en zal het besluit worden gepubliceerd dat de'Oplegnotitie welstandscriteria duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt'door uw raad is vastgesteld.

Het nieuwe beleid treedt I dagen na publicatie in werking.

In de publicatie worden inwoners tevens geïnformeerd over de mogelijkheid om een nieuwe vergunningaanvraag in te dienen in het geval een aanvraag eerder is afgewezen op basis van het nog niet geactualiseerde welstandsbeleid. Mogelijk dat er met het nieuwe beleid wel tot een passende oplossing kan worden gekomen. De vastgestelde oplegnotitie zal vervolgens digitaal op de website van de gemeente raadpleegbaar

zijn.

Planning Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van de secretaris,

de

drs. D.S. Ruddijs

tn9.

-4-

Raadsbesluit De raad van de gemeente Zwaftewaterland; Overwegende, dat een verruimlng gewenst is van het toetsingskader voor de welstandsadvisering bij vergunningaanvragãn voor energiebesparende maatregelen in het beschermd stadsgezicht van Has-selt, oñr op korte term'rjn te kunnen inspelen op ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie en de huidige energiecrísis;

dat hierdoor meer inwoners energie kunnen besparen wat tevens zal bijdragen aan het behalen van de gemeentel'rjke beleidsdoelstellingen op het gebied van de energietransitie; dat de'Oplegnotitie welstandscriteria energiebesparende maatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt'ter inzage heeft gelegen en belanghebbenden in de gelegenheid zijn gesteld hun reactie hierop kenbaar te maken;

dat er in dat kader 2 ziensw'tjzen zijn ingediend; dat er een zorgvuldige belangenafuveging heeft plaatsgevonden tussen de energiebesparende maatregelen en de cultuurhistorische waarden van het unieke en beschermde stadsgezicht van Hasselt;

dat de optegnotitie geëvalueerd wordt en desgewenst hezien wordt bij de actualisatie van de Welstandsnota'slimmer Bekeken' (2016); Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 februari 2023; Gezien de voorliggende'Oplegnotitie welstandscriteria energiebesparende maatregelen beschermd

stadsgezicht Hasselt'; Besluit:

1. Bijgevoegde'Oplegnotitie welstandscriteria duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt' vast te stellen;

2. In te stemmen met bijgevoegde reactienota en deze aan de indieners te doen toekomen' Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van 9 maart 2023. de griffier,

de voozitter,

ing, H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

JOIN-nr.: 20.601

5