Raadsvoorstel Ontwikkelingen huisvestingsopgave Oekraïnse ontheemden in gemeente Zwartewaterland
Tekst van het document
Raadsvoorctel Raadsvergadering: I december 2022 Agendapunt: (nummer)
Portefeuillehouder: 4. Weth. M. Slingerland. Portefeuille: Sociaal Domein/ Intene Dienstverlening Voor informatie: Laura de Jong, telefoonnummer 14038, l.dejong@zwartewaterland.nl
JOIN-nr.:20.574 Bijlage(n): Gewijzigde bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraihe in verband met wijziging van normbedragen (nr. 275L5,14 oKober 2022) Veaamelbrief opvang Oekraïne Ministerie van Justitie en Veiligheid
Onderwerp: ontwikkelingen huisvestingsopgave Oekraiênse ontheemden in gemeente Zwartewaterland
Voorgesteld besluit: Kennis te nemen van de gewijzigde bekostigíngsregeling opvang Oekraihers. In te stemmen om het beschikbaar gestelde werkbudget te verhogen naar € 2.000.000 en dit te
1. 2.
onttrekken uit de Algemene reserve;
j. In te stemmen om stellen met ingang van 1 januari 2023 een Bestemmingsreserue Oekraine in te stellen.
Aan de gemeenteraad' Onderwerp
Ontwikkelingen huisvestingsopgave Oekraiense ontheemden in gemeente Zwa¡tewaterland
Voorstel
1, Kennis te nemen van de gewijzigde bekostigingsregelÍng opvang Oekraihers. Z. In te stemmen om het beschikbaar gestelde werkbudget te verhogen naar € 2.000.000 en dit te onttrekken uit de Algemene reserye; 3. In te stemmen om met ingang van 1 januari 2023 een Bestemmingsreserve Oekraihe in te stellen.
Samenvatting
Via dit voorstefwillen wij u meenemen in de ontwikkeling van de huisvestingsopgave Oekraihe Ontheemden in gemeente Zwartewaterland en de impact van de aangepaste bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine. Daarnaast wordt gevraagd om het werkbudget te verhogen naar € 2.000.000 waarmee we verwachten dat de kosten zijn gedeK tot en met het 1" kwartaal 2023. Deze kosten gaan we vooruitlopend op de vaststelling van de SPUK regeling bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine dekken uit de Algemene Reserue. Dit is dus een wijze van voorfinanciering, waarbij we eruan uitgaan dat deze kosten op termijn weer worden vergoed door het Rijk. De regeling is aan mutaties ondeihevig, waardoor nog niet geheel duidelijk is welke bijdrage we tegemoet kunnen zien.
-1-
Aanleiding De oorlog in Oekraihe heeft eruoor gezorgd dat er inmiddels meer dan 80.000 Oekrai'ense vluchtelingen in Nederland verblijven. De gemeenten hebben de verantwoordelijkheid gekregen om de Oekraihers een tijdelijk onderdak te bieden. In Zwartewaterland zijn bij aanvang in de gemeentelijke opvang locaties voor Oekraìhers (GOO) totaal 178 gerealiseerde bedden. Door het sluiten van één locatie en het uitbreiden en het efficiënter invullen van de bestaande bezetting is dit aantal gewijzigd naar 175 per 1 oKober 2O22. Daarnaast verblijven op dit moment nog een tweetal Oekrainers in een
Particuliere opvang (POO). De Europese Commissie heeft tijdens de raadsvergadering van JBZ aangekondigd dat de Richtlijn Tjdelijke Bescherming voortduurt tot 4 maart 2024. Deze regeling biedt Oekraihers bescherming waarbij ze recht hebben op opvang, medische zorg en het recht om in Nederland te werken. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de 2e kamer op 14 oKober 2022 schriftelijk geihformeerd
dat de financiële regeling van de Oekraiênse ontheemden wordt aangepast en verlengd.
Algumenten
l.l.
De bekostigingsregeling opvang Oekraihers is door het ministerie van Justitie en Veiligheid per 15 oKober gew¡-zigd.
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft ondeaoek gedaan naar de huidige bekostigingsregeling opvang Oekraiênse vluchtelingen. Aan het ondezoek hebben 120 gemeenten mee gewerK. De gemeente Zwartewaterland heeft de enquête niet kunnen invullen. De enquête is vezonden in de zomeruakantie met een zeer korte responsetijd. Uit het landelijk ondezoek is gebleken dat het huidige normbedrag € 100 hoger ligt dan de gemiddelde werkelijke kosten per gemeente ad. € 83. Om de inkomsten beter te laten aansluiten bij de uitgaven heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid per 15 oktober 2022het normbedrag in de Bekostigingsregeling opvanglocaties Oekrainers verlaagd naar € 83 per gerealiseerd plek per dag (voorheen € 100). Op basis van de ingestemde bedden verwachten we van het ministerie voor 2022 een compensatie vergoeding te onWangen die toereikend is ter dekking van de kosten. We financieren op dit moment de bedragen voor en verwachten dat deze compensatie voldoende is voor alle gemeentelijke kosten ontheemden uit Oekraihe 2022. Bekend is dat de bekostigingsregeling voor de opvang van de ontheemden uit Oekraihe na 31-122022bLjft bestaan echter weten we niet in welke vorm en de financiële gevolgen. Het is niet uitgesloten dat de hoogte van het normbedrag compensatieregeling Oekraihers nogmaals wordt verlaagd.
Ook is het mogelijk dat een ander macro budget model compensatieregeling wordt gehanteerd. Daarnaast zijn er onzekerheden rondom de duur van de oorlog in Oekraihe en de instroom van het aantal vluchtelingen. Voor gemeenten met hogere meerkosten vanwege het huren van duurdere accommodaties zoals hotels, vakantieparken en schepen, wordt de mogelijkheid geboden om de werkelijke meerkosten in te dienen. Dit is voor Zwartewaterland niet van toepassing. De gelabelde middelen voor de Oekralênse crisis zijn in de Rijksbegroting opgenomen tot en met de eerste helft van 2023. De geoormerkte middelen zullen aan de gemeenten worden uitgekeerd via de SPUK bekostigingsregeling opvanglocaties Oekraiênse vluchtelingen. Voor 2022 hebben we reeds een voorschot aangevraagd. Dit voorschot op de rijKbijdrage verwachten we nog voor het einde van het boekjaar te onWangen. De gerealiseerde kosten nemen we op in de exploitatÍe jaarrekening 2022 en zal worden verantwoord in de SiSa-bíjlage. De financiële añruikkeling over 2022 zal in de loop van
2023 plaatsvinden.
1.2. De uitvoeringskosten voor de opvang van Oekraihers in een Particuliere Opvang (POO) is bekend gemaakt.
-2-
De gemeenten onwangen voor de uitgevoerde werkzaamheden van Oekraïense vluchteling in de part]culiere opvanglocaties nog een b¡drage van € 210 per maand per geregistreerde persoon (€ 7 per bed ær dag).-De regeling gaat met terugwerkende kracht in vanaf 1 maaft. Op dit moment zitten in onze gemeeñte nog eên paar Oekraiiners in de Particuliere opvang. We verwachten hiervoor een aanvulle-nd r¡ksb¡dræe van maximaal€ 10.000 te onWangen. Deze middelen onWangen we na de vaststelling vãn dê SPUK regeling opvang ontheemden uit Oekraihe in de loop van 2023. We verantwoorden deze kosten via de SiSa bijlage van de jaarrekening 2022.
I.j.
De kosten opvanglocaties Oekraiênse ontheemden liggen in gemeente Zwartewaterland onder het landelijk gemiddelde van € 83 per beschikbare bed per dag.
Dankzij de inzet van de vrijwilligers en initiatieven van bedrijven en instanties zijn de gemiddelde kostei¡n onze gemeente lãger?an het landelijk gemiddelde van € 83 per beschikbare bed per dag. We verwachten dat de gerealiseerde uitgaven zullen uitkomen op € 2.000.000. Dit is o<clusief de transitiekosten. De kosten zijn onverdeeid in 6 categorieën en opgenomen in onderstaand tabel.
Transitiekosten Voor de realisatie van de opvanglocaties zijn we bezig met het afronden van het aanvragen voor de compensatie regeling transit¡ekosten opvanglocaties. Deze kosten worden op basis van werkelijke tosten vergoedl De uitkering vindt plaats op basis van de vastgestelde afschr'tjvingsduur goedgekeúde GOO opvanglocaties. Deze uitkering komt naast het vasþestelde normbedrag.
2.1. Het beschikfuar gesteld werkbudget te verhogen naar € 2.000.000 (was € 200.000) en te onttrekken uit de Algemene reserue. Voor het opzetten ván de huisvestingsopgave en het bemensen van de opvanglocaties Oekraiense vluchteling'en hebben we kosten gemaakt. In juni 2022 heeft de raad, vooruitlopend op de vastgesteide SPUK regeling opvañg ontheemden uit Oekraihe, ingestemd om eel werkbudget van vooñopg € 2OO.OOO beschìkbaar te stellen en de uitgaven te onttrekken uit de Algemene Reserye. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid kan de specifieke uitkering (SPUK) huisvestingsopgave Oekraiênse vluchtelingen2121vaststellen na het onWangen van de SiSa bijlage die onderdeel uitmaaK van de Jaarrekenïng2022 (na 15 juli 2023). Wanneer we deze bedragen onwangen zullen deze weer terugvloeien naar de Algemene Reserye of naar de Bestemmingsreserve OekraÏne.
3,1. Door het instellen van een bestemmingsreserue Oekraihe kunnen we æn soort gesloten systæm creëren waardoor de lasten niet op het resultaat uan onze gemænte drukken.
Op dit moment is de verwachting dat de gerealiseerde kosten lager liggen dan het gewijzigde nòrmbedrag ad € 83. Vanwege deze bijzondere oorlogssituatie kunnen we op dit moment niet alle risico's ovezien. De oorlog duurt inmiddels al maanden en het is lastig te voorspellen hoe lang het conflict voortsleept. w¡ stellen u en de raad voor om een bedrag van € 2.000.0O0 te onttrekken uit de Algemene Reserue ombeschikbaar te stellen voor de kosten die de gemeente Zwartewaterland maakt om Ae Oekraiênse vluchtelingen op te vangen. Wanneer de raad daarmee instemt, dan vezoeken wij ook tot het instellen van een bestemmingsreserue Oekraihe. De reden daaruoor is dat de verwachting is dat de inkomsten over 2022 hoger zijn dan de uitgaven. Het resterende bedrag kan dan in 2023 ingezet worden voor deze doelgroep, zôdat de voorfinanciering van onze gemeente beperK wordt. Hiermee creëren we een soort van revolving fund. Bij elke plan- en controlrapportage zullen wij uw raad inzicht geven in de stand van deze reserve, waarbij uw instemming wordt gevraagd bij de
I
mutaties.
-3-
Kanttekeningen
1.1. De kosten zijn nog steeds onduidelijk
De belangrijkste kanttekening bij dit voorstel is dat nog altijd veel onzekerheden zijn met betrekking tot de totale verwachte kosten. Na het onWangen van de definitieve beschikking specífieke uitkering Oekraiþnse ontheemden 2022kan een bedrag worden toegevoegd aan de Bestemmingsreserve Oekraìhe. Op dit moment is het nog onzeker of we alle kosten in beeld hebben. Daarbij gaat het om
o.a. de zorgkosten die ook achteraf kunnen worden gedeclareerd, voorgeschoten bedragen, extra ínzet om leerlingenachterstand te voorkomen en de gevolgen van de energie en inflatie. De regelingen van het rijk zijn tfldelijk en gebaseerd op alleen de korte termijn gevolgen. Hierin zijn niet de effecten op de middellange termijn meegenomen. Hierover gaat de VNG binnenkort in gesprek met het Ministerie JenV. Na beëindiging van de oorlog en de terugkeer van de vluchtelingen kan pas een definitieve opgave van de gerealiseerde uitgaven aan u worden gepresenteerd. De verwachte uitgaven in het begrotingsjaar 2023 zi¿n op dit moment lastig te voorspellen omdat we niet weten hoe lang de oorlog gaat duren. We stellen voor om de ingeschatte financiële impact voor geheel 2023 en de verwachte uitgaven administratief te verwerken in de Zomernota 2023.
3.1. Onduidelfi'k is hoe lang we de bestemmingsreserue Oekraihe in stand wíllen houden. Het begroten is lastig omdat we niet weten hoe lang de Oorlog nog duurt en pas na de vaststelling van deze specifieke uitkering in 2023 weten wat het rijk gaat uitkeren. De insteek is wel dat het ministerie alle gemeentelijke kosten die zijn vermeld in de vasþestelde Bekostigingsregeling Oekraìense ontheemden volledig compenseert.
Planning Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.
Middeleninzet Voorgesteld wordt om het werkbudget te verhogen naar € 2.000.000 en voor te financieren uit de Algemene reserve. Een inschatting voor geheel 2023 is op dit moment lastig. De regelingen en de taken die gemeenten krijgen wijzigen voortdurend en er is nog veel onzekerheid over de duur van de Oekrai'ense oorlog en de regeling terugkeer van de Oekrainers. Zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn zullen wij u via een
separaat voorstel op de hoogte brengen. We stellen hierom voor om met ingang van 1 januari 2023 een Bestemmingsreserue Oekraine in te stellen.
Burgemeester en wethouders van
de secretaris,
drs. D.S. RuddÍjs
de
Bilder
-4-
Raadsbesluit De raad van de gemeente Zwaftewaterland; Overwegende, dat: het voorstel ontwikkelingen huisvestingsopgave Oekraiênse ontheemden in gemeente Zwaftewaterland invloed heeft op de financiële positie van de gemeente Zwaftewaterland Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 8 november 2022;
Voorgesteld besluit: Kennis te nemen van de gewijzigde bekostigingsregeling opvang Oekraihers. In te stemmen om het beschikbaar gestelde werkbudget OekraÏne te verhogen naar € 2.000.000 en dit te onttrekken uit de Algemene reserve; In te stemmen om met ingang van 1 januari 2023 een Bestemmingsreserue OekraÏne in te stellen.
1. 2.
J.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwaftewaterland van december 2022
de griffier,
de voorzitter,
ing. H.W. Schotanus - Schutte
ing. E.J. Bilder
JOIN-nr.: 20.574
-5-
I