Raadsvoorstel Actualisatie verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 4 december 2025 Agendapunt:

Portefeuillehouder: 4. Weth. M. Slingerland. Portefeuille: Onderwijs Voor informatie: Sabine Veluwenkamp en Jelle Romkes, telefoonnummer 14038. JOIN-nr.: 20.812 Bijlage(n): 1. Verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland; 2. Afweging gemaakte keuzes; 3. Advies van de adviesraad sociaal domein. 4. Reactie op advies Adviesraad Sociaal Domein Onderwerp: Actualisatie verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland

Voorstel: 1. De bestaande verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland in te trekken per 1 januari 2026.

2. De bijgevoegde verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland vast te stellen en in werking te laten treden op 1 januari 2026.

Aan de gemeenteraad,

Onderwerp Actualisatie verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland Voorstel 1. De bestaande verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland in te trekken per 1 januari 2026. 2. De bijgevoegde verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland vast te stellen en in werking te laten treden op 1 januari 2026. Samenvatting Met dit raadsbesluit wordt een geactualiseerde verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland vastgesteld. Hierin zijn de criteria vastgelegd op basis waarvan een aanvraag voor leerlingenvervoer wordt beoordeeld naar de hedendaagse praktijk. Aanleiding De huidige verordening leerlingenvervoer van de gemeente Zwartewaterland dateert uit 2014. Hoewel de verordening tot op heden nog voldoet, zijn er verschillende ontwikkelingen die vragen om actualisatie. In 2024 heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten een nieuwe modelverordening leerlingenvervoer gepubliceerd. Op basis van deze nieuwe modelverordening leggen wij u nu een voorstel voor tot het vaststellen van een nieuwe verordening leerlingenvervoer voor de gemeente Zwartewaterland. Argumenten 1.1 De huidige verordening leerlingenvervoer is gedateerd

-1-

Onze huidige verordening leerlingenvervoer dateert uit 2014. Er zijn sindsdien veel ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend onderwijs geweest, waardoor er behoefte is aan een herziening van de verordening leerlingenvervoer. Bovendien is de leesbaarheid van de huidige verordening niet optimaal. Op 1 augustus 2022 trad de Wet voortgezet onderwijs 2020 in werking. Deze wet vervangt de Wet op het voortgezet onderwijs, die mede de grondslag vormde voor de modelverordening leerlingenvervoer. Met deze wetswijziging zijn geen beleidsinhoudelijke wijzigingen voor het leerlingenvervoer tot stand gebracht, maar de wetswijziging maakt wel een aanpassing in de grondslag van de gemeentelijke verordening noodzakelijk. Hierin voorziet de geactualiseerde verordening leerlingenvervoer. 2.1 De verordening is gebaseerd op de actuele modelverordening van de VNG In de nieuwe modelverordening is een duidelijker onderscheid gemaakt tussen de verschillende soorten bepalingen: 1. Bepalingen die rechtstreeks uit de wet zijn afgeleid en die de gemeente moet opnemen. Gemeenten hebben weinig tot geen beleidsvrijheid. Bijvoorbeeld het regelen van een aanvraagprocedure (artikelen 2 t/m 7) of het regelen van vervoer voor weekeinde en vakantie bij verblijf in een pleeggezin of internaat (artikel 15). 2.

In de wet genoemde "kan" bepalingen die de gemeente kan, maar niet hoeft te regelen. Zoals een eigen bijdrage of een drempelbedrag (artikel 24). 3. Facultatieve bepalingen die voortvloeien uit de uitvoeringspraktijk van gemeenten en die in jurisprudentie zijn bevestigd zoals het aanwijzen van een opstapplaats (artikel 11). 4. Facultatieve bepalingen die vallen onder de beleidsvrijheid van de gemeente en die in de uitvoeringspraktijk hun waarde bewezen hebben, bijvoorbeeld het gesprek over een vervoersontwikkelingsplan (artikel 3) of het bieden van een vervoerstraining (artikel 18). De keuzes ten aanzien van de categorieën 2 t/m 4 zijn door ons zorgvuldig afgewogen. Daarbij hebben wij gekeken welke bepalingen passend zijn bij de praktijksituatie in Zwartewaterland of een meerwaarde bieden bij de realisatie van onze beleidsdoelen. In bijlage 2 leest u welke keuzes we hierbij hebben gemaakt en wat het eventuele alternatief was. 2.2 Verlaging van het drempelbedrag voor speciaal basisonderwijs (SBO) Ouders van kinderen die recht hebben op leerlingenvervoer en die een school voor regulier basisonderwijs (op basis van specifieke levensbeschouwelijke of godsdienstige richting) of speciaal basisonderwijs (SBO) bezoeken, moeten op grond van de verordening een eigen bijdrage in de kosten van het vervoer betalen (in de verordening drempelbedrag genoemd, zie artikel 24).

Deze eigen bijdrage is gebaseerd op de kosten van openbaar vervoer over een afstand van 6 kilometer en bedraagt in het huidige schooljaar €617,00. De eigen bijdrage wordt alleen in rekening gebracht bij ouders van wie het verzamelinkomen hoger is dan het drempelbedrag (€31.500, met als peiljaar 2023). Ouders van kinderen die een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs bezoeken, betalen geen eigen bijdrage. Dit is op grond van de landelijke regels, maar dit verschil is in de praktijk vaak lastig uit te leggen aan ouders. Ook omdat in het huidige passend onderwijs er scholen zijn die beide soorten onderwijs aanbieden. In de afgelopen jaren hebben we hier regelmatig vragen over gekregen van ouders. Als gemeente zou je er voor kunnen kiezen om geen eigen bijdrage te vragen voor vervoer naar speciaal basisonderwijs (SBO). Echter, dit heeft dan wel financiële consequenties. We missen dan ongeveer€ 14.000 per jaar aan inkomsten. Omdat de financiën in het sociaal domein momenteel al behoorlijk onder druk staan, achten we het op dit moment niet opportuun om voor te stellen de eigen bijdrage helemaal af te schaffen voor het SBO. We stellen daarom voor om bij wijze van tussenoplossing te kiezen voor een halvering van het drempelbedrag voor ouders van leerlingen die het speciaal basisonderwijs (SBO) bezoeken. Het drempelbedrag voor scholen voor regulier onderwijs blijft ongewijzigd.

2.3 De nieuwe verordening kent een andere indeling De opzet en indeling van de nieuwe verordening leerlingenvervoer is anders dan de huidige verordening. Daarom kiezen we er niet voor om u een wijziging voor te leggen, maar de oude verordening geheel in te trekken en de nieuwe hiervoor in de plaats als geheel vast te stellen. Om die -2-

reden is er dan ook geen tabel toegevoegd waarin de wijzigingen per artikel worden aangegeven.

Kanttekeningen 2.1 Beleidsvrijheid gemeente is beperkt De modelverordening leerlingenvervoer is gebaseerd op wet- en regelgeving en jurisprudentie. Er is daarom slechts beperkte beleidsvrijheid voor gemeenten. Middeleninzet Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor de kosten van het leerlingenvervoer. Wel zullen de inkomsten uit eigen bijdragen, als gevolg van de halvering van de bijdrage voor het SBO, naar verwachting ongeveer€ 7.000 lager uitvallen dan begroot. De huidige begroting gaat uit van ongeveer €14.000 aan inkomsten uit eigen bijdragen. In verhouding tot het totale budget van het leerlingenvervoer (€712.000) is dat een relatief gering bedrag. De gevolgen van deze aanpassing voor het verloop van het budget leerlingenvervoer gaan we monitoren bij de vaste momenten in de planning en control cyclus (bijvoorbeeld bij de zomernota 2026). Communicatie en participatie We hebben de verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland voorgelegd aan de adviesraad sociaal domein. Hun positieve advies en onze reactie hierop treft u aan als bijlage 3 en 4. Zodra u de nieuwe verordening heeft vastgesteld, zullen wij deze publiceren op de voorgeschreven landelijke website. Ook zullen wij de informatie op de gemeentelijke website actualiseren.

Planning Na vaststelling door uw raad zal de geactualiseerde verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland in werking treden op 1 januari 2026. De nieuwe verordening zal worden toegepast op aanvragen die na 1 januari 2026 worden ingediend. De actualisatie heeft dus geen gevolgen voor voorzieningen leerlingenvervoer die op basis van de huidige verordening zijn toegekend. Dat geldt dus ook voor de in het huidige schooljaar (2025-2026) in rekening gebrachte drempelbedragen. De actualisatie heeft dus geen terugwerkende kracht. Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland, de secretaris, de burge ester,

-3-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat: de huidige verordening leerlingenvervoer van de gemeente Zwartewaterland is gedateerd; ontwikkelingen in het sociaal domein en het passend onderwijs het wenselijk maken om de verordening te actualiseren. Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 4 november 2025; Gezien het bijgevoegde advies van de adviesraad sociaal domein; Gelet op het bepaalde in artikel 149 van de Gemeentewet, artikel 4 van de Wet op het primair onderwijs, artikel 4 van de Wet op de expertisecentra en artikel 8.29 van de Wet voortgezet onderwijs 2020; Besluit: 1. De bestaande verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland in te trekken per 1 januari 2026. 2. De bijgevoegde verordening leerlingenvervoer gemeente Zwartewaterland vast te stellen en in werking te laten treden op 1 januari 2026. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van 4 december 2025. de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

drs. J. Compagner

-4-