Presentatie 16 april 2026

Planning & Control - cyclus 16 april 2026

1

Agenda

Agenda Planning & Control

Agenda

Agenda Planning & Control

• Kadernota • Begroting • Zomernota en Najaarsnota • Jaarverslag en Jaarrekening

• Baten / Kengetallen / Rechtmatigheid • Provinciaal toezicht

Planning & Control

Agenda Raad

College

Wat is de P&C cyclus? Het is het jaarlijkse proces waarin de raad bepaalt:

Wat er moet gebeuren - bijv. nieuwe speeltuinen, wegen, of zorg voor kwetsbare inwoners. Hoeveel geld er is - en of er genoeg is voor al die plannen. Of de gemeente ook daadwerkelijk doet wat beloofd is.

→ Kaders stellen → Controleren

Pieter Goedhart

P&C cyclus tijdens introductiebijeenkomst

5

Regelgeving

Agenda

Planning & Control-documenten

Regelgeving

Begroting

Gemeentewet 186, 189 - 193 / BBV

Jaarverslag / Jaarrekening

Gemeentewet 197 – 201 / BBV

Toezicht Provincie

Gemeentewet 203 – 206

Kadernota / Zomernota / Najaarsnota

Financiële verordening

Rechtmatigheidsverantwoording

BBV / Financiële verordening

De cyclus Coalitieakkoord

Agenda Kadernota Begroting en meerjarenraming

Begrotingswijzigingen Jaarverslag en Jaarrekening

Zomernota Najaarsnota

De cyclus

Agenda

𝗪𝗮𝗮𝗿𝗼𝗺 𝗶𝘀 𝗱𝗲𝘇𝗲 𝗰𝘆𝗰𝗹𝘂𝘀 𝘇𝗼 𝗯𝗲𝗹𝗮𝗻𝗴𝗿𝗶𝗷𝗸? Met een goede P&C-cyclus:

Weet iedereen waar het geld naartoe gaat. Weten inwoners waarom iets wel of niet gebeurt. Voorkom je verrassingen. “De P&C-cyclus is geen papierwerk, maar gereedschap om jouw gemeente beter te maken. Of je nu raadslid, wethouder of ambtenaar bent: begrijp de cyclus, en je hebt meer invloed.”

De cyclus

Agenda mei

juni juli

Kadernota

aug

sep

okt

nov dec jan

feb

mrt

apr

begrotingsjaar mei juni juli aug

Begroting

sep

okt

Zomernota

nov dec jan

Najaarsnota

feb

mrt

apr

mei

juni juli

Jaarverslag

Cyclus voor het begrotingsjaar 2027

Juni 2026:

Kadernota

November 2026:

Vaststellen begroting 2027 en kennis nemen van de meerjarenbegroting 2028-2030

Voor 15 november:

Inzenden naar de provincie

Januari 2027:

Start begrotingsjaar

2027:

Begrotingswijzigingen bij raadsvoorstellen (specifieke onderwerpen)

Juni 2027:

Zomernota (en Kadernota 2028)

December 2027:

Najaarsnota

Juni 2028:

Jaarrekening en jaarverslag 2027

De P&C-documenten

Agenda

Waarom en wat de gemeente gaat doen voor inwoners en bedrijven Wat het kost Hoe daarover verantwoording wordt afgelegd in prestaties en geld

De P&C-documenten

Agenda

Kadernota → hoofdlijnen van beleid en financiële kaders voor de komende jaren

Begroting → beleidsvoornemen en een financieel plan met de verwachte inkomsten en uitgaven

Zomernota→ stand van zaken in het lopende jaar en rapportage over financiële afwijkingen

Najaarsnota→ rapportage over financiële afwijkingen Jaarverslag →verantwoording over de uitvoering van het beleid Jaarrekening → financiële verantwoording en rechtmatigheidsverantwoording

Kadernota

De Kadernota is het beleidsdocument waarin de hoofdlijnen en financiële kaders voor de komende jaren worden vastgesteld. Dit vormt de basis voor de begroting. In deze nota doet het college een voorstel voor het beleid en voor de financiële kaders van de begroting voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De raad geeft zijn algemene beschouwingen over het voorgestelde beleid (kan amenderen) en stelt de (financiële) uitgangspunten voor de meerjarenbegroting vast.

Kadernota

Begroting In de begroting staan de beleidsvoornemens en het financiële plan met de verwachte inkomsten en uitgaven voor het komende jaar.

wat willen we bereiken? wat gaan/moeten we er voor doen? wat mag/gaat het kosten?

Begroting en meerjarenraming

Begroting Programma's Beleidsbegroting Paragrafen Begroting Baten & Lasten Financiële begroting Financiële positie

Begroting en meerjarenraming

Begroting De raad geeft met het vaststellen van de begroting goedkeuring aan: de beleidsvoornemens de baten en de lasten per programma; de nieuwe en investeringskredieten en wijzigingen van eerder goedgekeurde kredieten

Begroting en meerjarenraming

Programma’s • Een samenhangend geheel van activiteiten

Begroting en meerjarenraming

Stand van de opgaven

Inventarisatie van belangrijke onderwerpen in de komende jaren met een focus op de raadsperiode 2026 – 2030

• Bijvoorbeeld (zie overdrachtsdossier):

(ambtelijk overdrachtsdossier)

Opgaven

o Gezond en samen redzaam in Zwartewaterland (€33 miljoen) o Wonen, werken en recreëren in Zwartewaterland (€19 miljoen) o De leefbaarheid in Zwartewaterland (€16 miljoen) o Dienstverlening in Zwartewaterland (€3 miljoen) o Financiën & Overhead (€13 miljoen)

Paragrafen • Het beleid voor het beheer van gemeentelijke middelen en voorzieningen • Ten minste de paragrafen: o Lokale heffingen o Risicobeheersing en weerstandsvermogen o Onderhoud kapitaalgoederen o Financiering o Bedrijfsvoering o Verbonden partijen o Grondbeleid

Begroting en meerjarenraming

Begroting

Toezicht provincie Overijssel: De provincie ziet erop toe dat gemeenten een sluitende begroting hebben voor het komende jaar. Of een sluitende meerjarenraming uiterlijk in het laatste jaar. Middelen volgen beleid (raming gebaseerd op beleidskeuzes) Structurele uitgaven worden gedekt met structurele middelen Bezuinigingen en taakstellingen moeten concreet zijn ingevuld “We vertrouwen erop dat gemeentebesturen verantwoordelijkheid nemen voor de gemeentelijke financiën, en op de controle van de gemeenteraad. We willen niet op de stoel van de gemeenteraad zitten. Daarom houden we in eerste instantie alleen repressief toezicht”.

Begroting en meerjarenraming

Begroting Toezicht provincie Overijssel:

Financieel toezicht uitgelegd: Financieel toezicht uitgelegd - Provincie Overijssel

Begroting en meerjarenraming

Zomernota / Najaarsnota FV Artikel 6. Tussentijdse rapportages Het college informeert de raad door middel van tussentijdse rapportages over de realisatie van de begroting van het lopende boekjaar.

Zomernota

Er zijn twee rapportages: in de Zomernota ontvangt de raad een verantwoording over de uitvoering en het bijstellen van het beleid over de eerste vier maanden en een voorstel voor aanpassingen van de begrote baten en de lasten per programma en de reservemutaties. in de Najaarsnota ontvangt de raad een voorstel voor aanpassingen van de begrote baten en de lasten per programma en de reservemutaties.

In deze rapportages worden afwijkingen groter dan 25.000 euro op de begrote ramingen van de baten en lasten van taakvelden en investeringskredieten toegelicht.

Najaarsnota

Jaarverslag / Jaarrekening Het college informeert de raad over: - de uitvoering van het beleid en

- de realisatie van de begroting. wat hebben we bereikt? wat hebben we er voor gedaan? wat heeft het gekost?

Jaarverslag en Jaarrekening

Jaarverslag / Jaarrekening Programma's Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken

Rechtmatigheidsverantwoording Baten & Lasten

Jaarrekening Financiële positie

Jaarverslag en Jaarrekening

Jaarverslag / Jaarrekening Rechtmatigheidsverantwoording Accountantsverslag

Het college doet de raad een voorstel over de bestemming van het jaarrekeningresultaat Het college doet de raad voorstellen om niet bestede middelen over te hevelen naar het volgende begrotingsjaar (daarvoor gelden wettelijke voorwaarden)

Jaarverslag en Jaarrekening

Baten

Baten Rijksbijdragen / Gemeentefonds

Circulaire

mei

juni juli

Kadernota

Circulaire

aug

sep

okt

Circulaire

nov dec jan

Begroting

feb

mrt

apr

Circulaire

Circulaire

begrotingsjaar mei juni juli aug

sep

okt

Zomernota

Filmpje gemeentefonds.mp4

Circulaire

nov dec jan

Najaarsnota

Circulaire

feb

mrt

apr

mei

juni juli

Jaarverslag

Baten

Rijksbijdragen

Baten Rijksbijdragen In de volgende grafiek staat de ontwikkeling van de rijksbijdrage op het totaalniveau van het gemeentefonds. Daarin valt op dat via de meicirculaire en ook via de decembercirculaire nog grote(re) bedragen worden toegevoegd aan de uitkering.

Baten Lokale heffingen Belastingen –

geen tegenprestatie / vrij besteedbaar

Heffingen –

dekking specifieke kosten (riool, afval)

Leges -

vergoeding voor de administratieve handelingen (burgerzaken, vergunningen)

Woonlasten

Zwartewaterland Plaats op de ranglijst Woonlasten Landelijk gemiddelde Gemiddelde provincie Overijssel

2025

2024

64

61

€ 933

€ 884

€ 1.053

€ 994

€ 979

€ 934

Kengetallen – inzicht financiële positie

Agenda

47%

34%

8%

1,4%

88%

Rechtmatigheid

Agenda

alle handelingen en beslissingen met financieel effect op jaarrekening voldoen aan wet- en regelgeving

Vanaf 2023 moet het college zelf een verklaring afgeven over het rechtmatige handelen. Verantwoordingsgrens: 2% van de totale lasten. Rapportagegrens: groter dan € 50.000 (paragraaf bedrijfsvoering)

Rechtmatigheid

Agenda Raad

Auditcommissie

College

Rechtmatigheid Voorbeeld Agenda Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma’s 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) Ongeautoriseerde reservemutaties Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld Totaal begrotingsonrechtmatigheden Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid vermelden en verwijzen naar dit vooraf vastgestelde beleid. De niet -acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed. M&O criterium Geen bevindingen. Totaal van onrechtmatigheden Waarvan acceptabel Waarvan niet-acceptabel

1.162 129 -

1.291 1.162

-

537

1.828 1.162 666

Onderzoeken

Agenda Artikel 213a 1. Het college verricht periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur. De raad stelt bij verordening regels hierover. Artikel 81 e.v. / 182 e.v. De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid.

Provinciaal toezicht

Agenda • • • • • •

Geld en begrotingen gemeenten Domein: Ruimtelijk Toezicht (Wro–ruimtelijk beleid / Omgevingsvisie) Domein: Wonen en Leven (Wabo-vergunningverlening) Domein: Archief- en Informatiebeheer Domein: Huisvesting Statushouders Domein: Monumenten (beschermen cultuurhistorische waarden)

Heeft u nog vragen?