Bijlage 1 Jaarstukken 2024 A25.001759

1.2 Het URC proces (Uitzondering RaamContracten) is geharmoniseerd en wordt lokaal geïmplementeerd.

1.3 Uitbreiding van de inzet POH-JGGZ met minimaal 8 uur per week bij een nog niet aangesloten huisartsenpraktijk.

1.4 Implementeren van het programma Scheiden zonder Schade.

1.5 Het structureel borgen van casemanagement integrale vroeghulp in 2024

2.1 De doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning (oco) wordt geborgd.

49

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 landschap. Periodiek worden de bekendheid en het vervolg van de onafhankelijke clientondersteuning gemonitord. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de begroting 2025 ingestemd met het verhogen van het structurele budget t.b.v. de algemene OCO. Zuidplas heeft in samenwerking met Alzheimer Nederland en ketenpartners een dementiescan laten uitvoeren aan de hand waarvan het plan van aanpak uit 2020 geëvalueerd kan worden en het vervolg kan worden bepaald. Zie voor meer informatie de ontwikkelingen onder product 2.4 Door regionale capaciteitsproblemen was het traject rondom het formaliseren van de samenwerkingsafspraken in 2024 stilgevallen. De gesprekken zijn inmiddels weer opgestart en we verwachten het in Q2 2025 op te leveren.

2.2 Versterken van de ketensamenwerking binnen het netwerk dementie.

2.3 De samenwerkingsafspraken met de ketenpartners van bemoeizorg zijn in 2024 geformaliseerd.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording – Wat hebben we bereikt?

1. Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021.

In 2024 is in het CEO van jeugdigen2 door 78% van de jeugd en door 75% van de ouders aangegeven dat zij weten waar zij moeten zijn voor ondersteuning. Bij de Wmo is dit door 71% van de respondenten aangegeven.

Effectindicatie Cliënten weten waar ze moeten zijn voor ondersteuning

Realisatie 2021 (nulmeting 75,5%

Realisatie 2023

Begroting 2024 ≥ 80%

Jeugd/ouders 79%/77% Wmo: 67% (t/m Q4 2023)

2

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Realisatie 2024

Jeugd/ouders 79%/77%

Jeugd/ouders 80%/80%

Jeugd/ouders 78%/75%

Wmo: 67% (t/m Q4 2023)

Wmo: 74% (Q1 2024)

Wmo: 71%

betreft jeugdigen 12-21 jaar met een maatwerkvoorziening in het kader van de jeugdwet en ouders van jeugdigen van 0-15 jaar met een maatwerkvoorziening in het kader van de jeugdwet.

50

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.1 Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten.

Op diverse websites zijn initiatieven en activiteiten gemeld zoals 'zovoorelkaar'. Op grotere evenementen zijn verschillende partijen aanwezig waar zij zichzelf op een laagdrempelige wijze presenteren. Zo was er in juni het inspiratiefestival en het evenement “Zuidplas Inclusief”. Op social media brengen partijen activiteiten of mogelijkheden tot ondersteuning onder de aandacht. Een voorbeeld was de bekendmaking voor het aanvragen van leerlingenvervoer. In 2024 heeft Stichting ZO! een locatieplan ingediend dat financieel niet haalbaar is gebleken. In het laatste kwartaal van 2024 heeft de gemeente diverse scenario’s geanalyseerd en geconcludeerd dat een breed onderzoek noodzakelijk is naar de mogelijkheden voor een geschikte, toegankelijke en financieel verantwoorde locatie. Ter uitvoering hiervan is een bestuurlijke opdracht in de maak.

1.2 In 2024 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning.

1.3 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.

In het actieplan 2024-2025 van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) is deze inspanning opgenomen bij verschillende actiepunten. De LIA is opgepakt en wordt uitgevoerd.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en nonformeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep 3. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden.

3

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De doelstelling dat minimaal 20% van de deelnemers aan trajecten basisvaardigheden de NT1 doelgroep moet betreffen is niet behaald. Van de deelnemers aan trajecten basisvaardigheden betrof 18,4% de NT1 doelgroep. De verklaring hiervoor is dat er meer NT2'ers hebben deelgenomen aan de trajecten. Uit het resultaat van de impactmeting 20232024 blijkt dat 56,3% van de deelnemers uit Zuidplas een stijging van de taalvaardigheid ervaart. Van de deelnemers uit onze gemeente ervaart 45,8% een stijging van digitale vaardigheden.

Dit is de groep mensen met Nederlands als eerste taal (moedertaal)

51

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Effectindicator 1. Deelnemers basisvaardigheden NT1 2.1 Stijging taalvaardigheid 2.2 Stijging digitale vaardigheden

Realisatie 2021 n.v.t.

Realisatie 2023 26%

Begroting 2024 ≥ 20%

n.v.t.

50%

≥ 75%

n.v.t.

40,9%

≥ 50%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen.

Middelen

1.2 Medewerkers HR en managers van clusters waar mogelijk laaggeletterdheid speelt volgen een training in het herkennen van laaggeletterdheid, het signaleren en doorverwijzen.

1.3 Een screening laaggeletterdheid wordt onderdeel van de checklist die gebruikt wordt bij huisbezoeken in het kader van Vroegsignalering (Stichting ZO!).

Zomernota 2024 Later dit jaar bekend Later dit jaar bekend Later dit jaar bekend

Najaarsnota 2024 24,1%

Realisatie 2024 18,4%

Begroting 2025 ≥ 20%

Begroting 2026 ≥ 20%

Later dit jaar bekend Later dit jaar bekend

56,3%

≥ 75%

≥ 75%

45,8%

≥ 50%

≥ 50%

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In de week van Lezen en Schrijven, van 8 tot en met 14 september 2024 heeft het Digi-Taalhuis van bibliotheek de Groene Venen deelgenomen aan de "Ik wil leren"-campagne van Stichting Lezen en Schrijven. In deze week is ook een Digi-Taal Festival georganiseerd in de Batavier in Nieuwerkerk aan den IJssel. Team Communicatie heeft in deze week de nieuwe Schrijfwijzer geïntroduceerd bij de verschillende teams binnen de gemeente. GR IJsselgemeenten heeft in juni Doe-mee-dagen georganiseerd om de Taalmeter van Stichting Lezen en Schrijven af te nemen bij uitkeringsgerechtigden en hebben hen doorverwezen naar hulpaanbod. Op 8 oktober 2024 heeft het Digi-Taalhuis samen met een ervaringsdeskundige van Stichting Lezen en Schrijven de training Herkennen en Doorverwijzen verzorgd op het gemeentehuis. De training is opengesteld via de Zuidplas Academie en daaraan hebben medewerkers van de gemeente, waaronder HR en Communicatie aan deelgenomen. Er is besloten dat in 2025 door de clustermanagers gezamenlijk een training Herkennen en Doorverwijzen wordt gevolgd. De budgetmaatjes van Stichting ZO! hebben de training Herkennen en Doorverwijzen gevolgd, zodat zij deze kennis kunnen inzetten tijdens hun werk als budgetmaatje van onze inwoners.

De screening aan de kant van de doelgroep is daarmee komen te vervallen, omdat dit niet haalbaar is gebleken voor de doelgroep. Dit is reeds aangepast in de programmabegroting 2025.

Verbonden partijen 52

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! is een organisatie die zich richt op het voorliggende veld (welzijn) en op het bieden van (de toegang tot meer specialistische) ondersteuning en maatwerkvoorzieningen. Dit doen zij voor alle inwoners in Zuidplas, van 0 tot 100+ jaar en in alle vier de dorpskernen, Moerkapelle, Moordrecht, Nieuwerkerk a/d IJssel en Zevenhuizen. Stichting ZO! heeft een team professionals met verschillende expertisegebieden. Stichting ZO! zet in op zoveel mogelijk inzet in het voorveld. ZO! is ook betrokken bij programma's zoals IZA/GALA. Hecht Hecht levert diensten op het gebied van jeugdgezondheidszorg, preventieve gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare gezondheidszorg, zorg- en veiligheid en psychosociale hulpverlening. In de regio Hollands Midden werkt de gemeente Zuidplas nauw samen met de partijen die vallen onder Hecht. Voor onze doelstellingen zijn onder andere van toepassing; het Zorg- en Veiligheidshuis, Wijk-GGD (Hollands Midden), Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam (JPT), Centrum Jeugd en Gezin, Crisis Interventie team, Bureau Kwetsbare Kinderen en het Meldpunt Zorg en Overlast.

Op casuïstiek waar zorg- en veiligheid een rol spelen zijn deze partijen onder andere betrokken vanuit hun eigen taakstelling(en) om een rol te spelen in het beheersen en beperken van risico's bij individuen, (gezin)systemen of groepen personen (bijvoorbeeld jeugd). Hecht is in deze zin een samenwerkingspartner op het gebied van openbare orde en veiligheid. Hecht draagt middels verschillende rollen zoals advisering, coördinering en voorlichting bij aan gezondheid, veiligheid en welzijn van onze inwoners.

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel product Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen De doelgroep binnen de participatiewet wijzigt. De Sociale Wet (SW) is gestopt, hierdoor neemt aantal sociale eenheden (SE) af, terwijl er meer begeleiding nodig is op de PW (participatiewet). In het tweede halfjaar 2024 is de opdracht geformuleerd voor de toekomstverkenning van Promen in verband met de wijzigende doelgroep en nieuwe wetgeving. De aanbesteding voor de opdracht is uitgezet. In januari 2025 wordt een partij gegund. Er is een nieuwe wet in aantocht "Participatiewet in balans”, deze wet is in de zomer 2024 naar de tweede kamer gestuurd. Het is nog onduidelijk wanneer de nieuwe wet van kracht is. De Gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Promen is vastgesteld in Q4 2024. Eerder heeft de raad de mogelijkheid gekregen om haar visie kenbaar te maken. Deze visie is verwerkt in de nieuwe regeling. Er is een start gemaakt met het actief benaderen van de groep inwoners met "alleenverdienersproblematiek". Het rijk heeft een overbruggingsregeling gemaakt voor de periode tot 2027, vooruitlopend op een structurele oplossing (met nieuwe wetgeving).

53

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Er is een pilot gestart voor een kennismakingsperiode. Inwoners met een bestandsuitkering kunnen voor een periode van maximaal 6 maanden op proef samenwonen met behoud van uitkering. De pilot loopt tot en met 31 december 2025. Het contract voor de collectieve zorgverzekering loopt af per 31 december 2025. In 2024 is door het college besloten om de collectieve zorgverzekering te continueren in gezamenlijkheid met GR IJsselgemeenten. In 2025 zal daarvoor een aanbesteding plaatsvinden. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden daalt van 6% in 2020 naar 5,6% in 2025.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het percentage huishoudens met problematische schulden in Zuidplas over 2024 is nog niet bekend. Het meest recente percentage van het CBS dateert van eind 2023: 7,3%. Landelijk ligt dit percentage eind 2023 hoger op 8,8%. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de ontwikkelingen rondom de energiecrisis en de sterk gestegen inflatie. Met behulp van het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden (aanvalsplan) is ingezet op de verlaging van dit percentage. Zo zijn de beleidsregels schuldhulpverlening aangepast en is in 2024 het gebruik van saneringskredieten mogelijk gemaakt.

Effectindicator

Zomernota 2024

Problematische schulden

Realisatie 2020 (nulmeting) 6%

Realisatie 2023

Begroting 2024

7,3%

nvt

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek.

Middelen

54

7,3% (Peildatum eind 2023)

Najaarsnota 2024

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

7,3% (Peildatum eind 2023)

7,3% (Peildatum eind 2023)

5,6.%

nvt

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Inwoners in Zuidplas met een betaalachterstand van meer dan twee maanden op huur, zorgverzekering, energie en/of water hebben een hulpaanbod ontvangen via brief, telefoon of huisbezoek. In 2024 zijn er 243 brieven/e-mails verstuurd, 1055 telefoongesprekken gevoerd en 380 huisbezoeken afgelegd. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 1.2 Uitvoering geven aan het aanvalsplan armoede en schulden 2023.

In 2024 is het gelukt om aan alle inspanningen in het aanvalsplan armoede en schulden uitvoering te geven. Een ervaringsdeskundige van het testpanel van Stichting Lezen en Schrijven heeft op de bijeenkomst Taal en Schulden schriftelijke communicatie van de schuldhulpverlening (GR IJsselgemeenten en Stichting ZO!) gescreend op begrijpelijkheid. In de begroting is voorgesteld om de financiële middelen beschikbaar te stellen om de aanpak Vroegsignalering door Stichting ZO! te continueren vanaf 2025 en hierover is conform besloten. Het college heeft een incidentele startsubsidie van € 80.000 voor de Voedselbank vastgesteld en heeft besloten om een subsidierelatie aan te gaan met Stichting Voedselbank Zuidplas en voor 2025 een subsidie te verstrekken van € 42.930. De gemeente heeft zich aangesloten bij het Volwassensportfonds en deze is open om aanvragen te ontvangen. Het Digi-Taalhuis heeft zowel medewerkers van de gemeente Zuidplas als budgetmaatjes van Stichting ZO! getraind om laaggeletterdheid te herkennen en door te kunnen verwijzen naar hulpaanbod. De beleidsregels schuldhulpverlening zijn vernieuwd. Het is mogelijk gemaakt om als instrument in de schuldhulpverlening saneringskredieten in te zetten. De collega's van gemeentebelastingen wijzen inwoners op de hulp van Stichting ZO! bij gemeentelijke betalingsachterstanden.

Het Minima Congres Zuidplas was met circa 100 deelnemers een succes en heeft op 17 oktober 2024 plaatsgevonden. Ook is er het afgelopen jaar weer aandacht geweest voor onze lokale minimaregelingen in de krant en op sociale media.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 55

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is 2,6% (december 2024 bron bestuursrapportage Q4). Er was een dalende trend van het aantal uitkeringsdossiers, maar sinds 2023 stijgt het aantal (2020: 497; 2021: 484; 2022: 467; 2023: 471 en 2024: 503). Mogelijke oorzaken van Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 de stijging zijn toename aantal inwoners en een relatief grote groep statushouders die in Zuidplas is komen wonen. Statushouders starten zo spoedig mogelijk met inburgering. Vaak is het tijdens de inburgering/het eerste gedeelte van de inburgering nog niet mogelijk om te werken en zijn zij aangewezen op een bijstandsuitkering om in hun onderhoud te voorzien. Daarnaast spelen wijzigingen in wet- en regelgeving zoals de participatiewet in Balans mee. Deze wijzigingen verlagen voor bepaalde doelgroepen de de instroomdrempel. Toename van het aantal bijstandsgerechtigden is een landelijke trend. Het meest recente klanttevredenheidsonderzoek stamt uit Q2 2023. Daarin scoort IJsselgemeenten een 7,8 voor de dienstverlening. Voor specifiek schuldhulpverlening scoort IJsselgemeenten een 7,9. In 2024 is gestart met een proef om de klanttevredenheid tussentijds (per kwartaal) te meten. Het aantal respondenten is te laag om representatieve conclusies te trekken. In 2025 zal er weer een uitgebreide meting plaatsvinden.

2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen.

Effectindicator

Realisatie 2023

Begroting 2024

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

2,8% (peildatum 31-082023)

≤ 2,9%

2,7%

2,6 % (peildatum 30-7-2024)

2,6% (peildatum 31-12-2024)

≤ 2,9%

≤ 2,9%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk. 1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer

Middelen

Huishoudens met een bijstandsuitkering

Realisatie 2021 (nulmeting) ≤ 2,9%

Bron: bestuursrapportage

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 zijn 88 inwoners uitgestroomd naar betaald werk.

Er zijn 53 inwoners jonger dan 27 jaar in de bijstand (stand op 31-122024). Dit is 10,5% van het totale bijstandsbestand van Zuidplas. Dit percentage is wat lager dan in Krimpen a/d IJssel en wat hoger dan in 56

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger.

Capelle a/d IJssel. komt overeen met de percentages in de regio. 25 inwoners ontvangen < 1 jaar een bijstandsuitkering; 22 inwoners 1-3 jaar; 6 inwoners 3-5 jaar en 1 > 5 jaar. 128 inwoners hebben een stap op de participatieladder gezet. Bron: bestuursrapportage Q4. Niet alle klanten kunnen direct grote stappen zetten richting werk of participatie. Voor sommige klanten zijn tussenstappen noodzakelijk om vooruitgang te boeken. Dit kunnen bijvoorbeeld stappen zijn zoals het volgen van therapie, het aanpakken van verslavingsproblematiek of het opbouwen van contact met zorgverleners. Daarnaast worden er ook terugvallen geregistreerd. Dit resulteer niet altijd in een lagere trede op de participatieladder, maar hebben wel invloed op de voortgang van een traject. Qua tussenstappen zijn in 2024 22 verbeterstappen en 21 verminderingsstappen geregistreerd. In Q4 2024 is nog geen start gemaakt worden met het opstellen van een nieuw beleidskader/actieplan op weg naar werk. Dit zal in samenspraak gaan met de GR IJsselgemeenten. Het is de verwachting dat dit beleidskader in 2025 wordt vastgesteld.

1.3 Uitvoeren van het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIP-methodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder.

1.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen. 2. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.

In Q2 2023 is laatste klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. In 2025 wordt als pilot gestart met een doorlopend klanttevredenheidsonderzoek.

Verbonden partijen GR IJsselgemeenten IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten ondersteunt ook bij tijdelijke regelingen. Dit jaar hebben zij opnieuw het leefgeld aan Oekraïense ontheemden uitbetaald, de energietoeslag hebben zijn namens Zuidplas uitgekeerd aan rechthebbende inwoners. De energietoeslag is afgerond in 2024. IJsselgemeenten gaat vanaf 2025 de eigen bijdrage innen voor de Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang, hiervoor zijn in 2024 de voorbereidingen getroffen. Er worden voorbereidingen getroffen voor de implementatie van nieuwe wetgevingen o.a. participatiewet in balans en de wet van school naar duurzaam werk. Ook wordt er reeds gedeeltelijk gewerkt in de geest van deze toekomstige wetgeving. Denk hierbij aan het evenredigheidsbeginsel en de menselijke maat. De pilot samenwonen in de bijstand is gestart en loopt in 2025 door. GR IJsselgemeenten heeft een nauwe samenwerking met de arbeidsmarktregio Rotterdam Rijnmond. Zuidplas valt onder deze arbeidsmarktregio . GR Promen 57

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving. Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Promen levert een belangrijke bijdrage aan het participeren naar vermogen. Promen stimuleert ontwikkeling. Promen zet in op passend werk voor iedereen, of dat nu bij Promen is of bij een reguliere werkgever. Ook organiseert Promen groepsdetacheringen. De begeleiding wordt afgestemd op wat nodig is voor de inwoner. Ook levert Promen een bijdrage aan taalontwikkeling. In 2024 heeft Promen de formatie aangepast. Zij hebben de capaciteit verminderd met 10 FTE. De medewerkers worden voldoende ondersteund bij een hun werkzaamheden en talentontwikkeling. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol als toegangsloket voor inwoners met geldvragen en financiële problematiek.

De consulenten Vroegsignalering signaleren schulden bij onze inwoners in een vroeg stadium en bieden hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek. Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of binnen een gezin. De Stichting kan bij de inventarisatie van de problematiek breder kijken naar welke ondersteuning de inwoner nodig heeft. Daar waar mogelijk wordt verergering van de problematiek voorkomen en wordt duurzame ondersteuning ingezet.

Product 2.3

Jeugd

Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 In Q3 2024 is gestart met het opstellen van een Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025. In dit uitvoeringsplan komen landelijke, regionale en lokale opgaven en ontwikkelingen rondom jeugd samen. Het gaat om de opgaven uit het collegeprogramma, de Hervormingsagenda Jeugd, Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, GALA: Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht en mentale gezondheid, Samen Veilig Opgroeien. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd richt zich op 2 actielijnen: 1. het behoud en versterken van de sociale basis voor jeugd 2. duurzaam oplossen door brede uitvraag en versterken van de samenwerking. In oktober 2024 heeft een bijeenkomst plaatsgevonden met ketenpartners uit het maatschappelijke voorveld. Hier zijn de bevindingen uit de jeugdmonitor (gepubliceerd mei 2024) gepresenteerd en is duiding gegeven aan de uitkomsten. In november 2024 ging de gemeente in gesprek met verwijzers (professionals) over het thema normaliseren. De input uit beide bijeenkomsten wordt vertaald in acties in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025. Het Integraal Uitvoeringsplan komt tot stand in samenwerking met Stichting ZO!, HECHT, wij coördinatoren van de huisartsen en de POH Jeugd.

Het cluster Beleid Samenleving en Bestuursadvies werkt aan een visie op sociaal en maatschappelijk domein. Er is daarom in 2024 en er wordt Q1 2025 gewerkt aan het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025. Op basis van de Integrale visie op sociaal en maatschappelijk domein wordt een meerjaren uitvoeringsplan jeugd opgesteld voor 2026-2029. 58

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Regionale Werk Organisatie (vanaf 01 januari 2025 bekend als GR JW) In 2024 is de regionale werkgroep Hervormingsagenda Jeugd van start gegaan. Regionaal werden, voordat de Hervormingsagenda werd vastgesteld, al stappen gezet gericht met het programma ‘Gewoon thuis jeugd’, op het terugdringen van het aantal residentiele plaatsingen in de jeugdzorg. Daarnaast is ingezet op ambulante hulp in de thuissituatie en de gezamenlijke inkoop. In de regionale werkgroep worden gezamenlijke actiepunten opgepakt, zoals een regionale visie op complexe scheidingen. Ook worden lokale initiatieven gedeeld om elkaar te inspireren en van elkaar te leren. Daarnaast was er regionaal aandacht voor kindermishandeling en seksueel misbruik. Huisvesting CJG te Zevenhuizen Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in Zevenhuizen is momenteel nog gevestigd aan de Dorpsstraat 75. De huidige verhuurder heeft aangegeven het huurcontract niet te verlengen na de afloopdatum in 2026. Daarnaast heeft de huidige locatie volgens het CJG tekortkomingen. Het voldoet al enige jaren niet aan het handboek CJG. Het is onder andere verouderd, slecht geïsoleerd en inmiddels veel te klein. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van het CJG. Na evaluatie van diverse opties in afstemming met het CJG, is in 2024 een nieuwe locatie gevonden aan de Koning Willem-Alexanderlaan (nummer 117).

Deze nieuwe locatie biedt niet alleen meer ruimte, maar voldoet ook beter aan de functionele eisen van het CJG. De structurele kosten blijven op de beoogde nieuwe locatie vrijwel gelijk. Bij de Programmabegroting 2025-2028 is een krediet € 60.000,- beschikbaar gesteld voor de benodigde verbouwing van het pand. De omgevingsvergunning door de ODMH is december 2024 verleend. De verbouwing van het pand staat gepland voor medio 2025. De planning is dat het CJG in oktober 2025 start op de nieuwe locatie. Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft een beeld van de situatie van het sociaal domein in elke gemeente en worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. Uit cijfers blijkt dat Zuidplas vergeleken met referentiegemeenten (25.000-50.000 inwoners) een hoger percentage jeugdigen heeft. Respectievelijk 24,4% (Zuidplas) en 20,8% (referentiegemeenten en landelijk). Uit de voorlopige cijfers van de eerste helft 2024 en de vastgestelde cijfers van de tweede helft van 2023 blijkt dat 11% van de jongeren tot 18 jaar in Zuidplas jeugdhulp ontving, ten opzichte van 11,5% in gemeenten van dezelfde grootte en 11,5% in Nederland. In de eerste helft van 2024 ligt het percentage jeugdigen zonder verblijf hoger dan het landelijk gemiddelde (18,8 % in Zuidplas, landelijk 16,1% en 17% referentiegemeenten).

Het aantal jeugdigen met jeugdhulp met verblijf is gelijk aan het landelijk percentage namelijk 1,5% en iets lager dan de referentiegemeenten (1,6%). De voorlopige cijfers van de eerste helft 2024 laten zien dat het percentage jongeren met jeugdbescherming in Zuidplas (0,6%) lager is dan de referentiegemeenten (0,9%) en Nederland (0,9%). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer inzetten op aandacht voor de eerste 1000 dagen, inclusief periode voor geboorte.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. In de najaarsnota 2024 is aangegeven waarom de cijfers, afkomstig uit de landelijke database van Perined, ten aanzien van vroeggeboorte niet beschikbaar/actueel zijn. Dit is onveranderd. 59

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In verband met het achterblijven van de gegevens van Perined worden de 3 doelstellingen met bijbehorende effectindicatoren die betrekking hebben op kansrijke start/zwangerschap uit de zomernota 2025 gehaald. In de zomernota worden nieuwe doelstellingen voor jeugd opgenomen, gebaseerd op het vastgestelde integraal uitvoeringsplan jeugd 2025. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1.000 zwangerschappen. 2. Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde. 3. Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven.

Effectindicator

Zomernota 2024 137,3 (Peiljaar 2021) 4,5 (Peiljaar 2021) 74,5 (Peiljaar 2021)

Najaarsnota 2024 Niet beschikbaar

Realisatie 2024 ≤ …,. Niet beschikbaar

Begroting 2025 ≤ 138,4

Begroting 2026 ≤ 138,4

Niet beschikbaar

≤ .,. Niet beschikbaar

≤ 5,2

≤ 5,2

Niet beschikbaar

≥ .. Niet beschikbaar

≥ 73

≥ 73

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De actiepunten uit het in 2022 vastgestelde plan van aanpak Kansrijke Start Zuidplas zijn in Q3 en Q4 2024 geëvalueerd. De bevindingen uit de evaluatie zijn meegenomen in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd waarbij ook nieuwe actiepunten voor 2025 zijn meegenomen.

Vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht (per 1.000 geboorten) Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten) Aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten)

Realisatie 2020 138,4

Begroting 2024 ≤ 138,4

5,2

≤ 5,2

73

≥ 73

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de acties genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas.

De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven. De meest recente cijfers dateren van 2021. Zie de toelichting hierboven.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt!

60

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning voor jeugdigen. Hulp en ondersteuning wordt op locatie of thuis geboden. Ook zijn de jongerenwerkers regelmatig in de diverse dorpskernen te vinden. Daarnaast adviseert Stichting ZO! de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. De ondersteuning is onder andere gericht op (talent)ontwikkeling, eigen regie en participatie. Daar waar mogelijk wordt lichte en kortdurende ondersteuning ingezet. Stichting ZO! levert een bijdrage bij de uitvoering van kansrijke start. Stichting ZO! levert jeugdhulpondersteuning op school (waar schoolmaatschappelijk werk onder valt) waardoor zij een brug slaan tussen jeugd en onderwijs en hiermee de keten van zorg voor de inwoner verstevigd wordt. Stichting Zo! Werkt samen met de gemeente aan de invulling van de doelstellingen en actielijnen uit het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. Zij leveren input en geven uiteindelijk uitvoering aan dit integrale plan. HECHT In 2024 heeft Hecht sterk ingezet op de voorbereidingen voor het ravijnjaar 2026, met de zogenoemde takendialoog.

Er waren interne uitdagingen als gevolg van dreigende budgetoverschrijdingen, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende vraag naar dienstverlening van Hecht. De GHOR is overgebracht naar de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Dit is gerealiseerd per 1 januari 2025. De DPG blijft wel inhoudelijk leidinggeven aan de GHOR. Hecht is in november 2024 bezocht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De Inspectie geeft een positief oordeel en heeft aanbevelingen: behouden van de basistaken en toegankelijkheid van de jeugdgezondheidszorg, bovenregionaal blijven samenwerken ten behoeve van kwaliteitsverbetering en blijven investeren in goed werkgeverschap.

Product 2.4

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel product Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving. Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. OntwikkelingenGemeentelijke Monitor Sociaal Domein De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft een beeld van de situatie van het sociaal domein in elke gemeente en worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. In juli 2024 zijn er nieuwe cijfers bekend gemaakt. Uit deze cijfers blijkt dat Zuidplas (51) in vergelijking met gemeenten van dezelfde grootte 25.000-50.000 inwoners (64) op alle Wmo zorg- en maatwerkvoorzieningen per 1.000 inwoners minder unieke cliënten heeft. Daarnaast zijn de gemiddelde uitgaven per inwoner lager, € 146 in Zuidplas ten opzichte van € 227 bij de referentiegemeenten en € 308 in Nederland. En dat terwijl Zuidplas per 1.000 inwoners meer zelfstandig wonende 70-plussers (963) heeft dan de referentiegemeenten (953) en Nederland (952). Dementie In maart 2024 is er een factsheet van Alzheimer Nederland verschenen met cijfers over het aantal dementerende per gemeente. Op basis van voorspellingen van de toekomstige bevolkingsopbouw, is er ook een prognose gemaakt van het aantal mensen met dementie t/m 2050. De prognose voor Zuidplas is dat wij geconfronteerd gaan worden met een sterke toename van mensen met dementie, 700 in 2023, 910 in 2030, 1300 in 2040 en 1700 in 2050.

De zorg en ondersteuning voor de groeiende groep mensen met dementie én mantelzorgers is en wordt een steeds grotere uitdaging. Om te weten te komen hoe 61

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 dementievriendelijk Zuidplas op dit moment is, hebben wij in samenwerking met Alzheimer Nederland en ketenpartners in juni 2024 een dementiescan laten uitvoeren. Aan de hand van acht thema's is er gemeten waar we staan, wat er al gebeurt, wat goed gaat en waar we nog stappen kunnen zetten. Op de thema’s kennis omvang dementie, beleids- en planvorming, dagactiviteiten/respijtzorg en ondersteuning mantelzorgers scoort Zuidplas goed en verglijkbaar met alle gemeenten in Nederland die een dementiescan hebben laten uitvoeren. Om dementievriendelijker te worden kunnen we nog stappen zetten op de thema's ontwikkeling dementievriendelijke gemeenschap, deskundigheidsbevordering en wonen met dementie. Om te anticiperen op deze groeiende doelgroep gaan we begin 2025 onderzoeken hoe Zuidplas dementievriendelijker kan worden. Gesteund door een aangenomen motie (M84-Dementie gaat ons allen aan) wordt er in 2025 een plan van aanpak ontwikkeld. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.

In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage.

2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. 3. Het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers blijft minstens gehandhaafd.

Effectindicator 2. Bekendheid toegang mantelzorgondersteuning

Realisatie 2022 62%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Realisatie 2023 70%

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De gemeente Zuidplas waardeert en erkent mantelzorgers voor de zorg die zij geven aan hun naaste. Daarom biedt het college, via Stichting ZO! Steunpunt Mantelzorg, elk jaar twee waarderingsmomenten aan. Ook vrijwilligers worden erkend voor hun waardevolle bijdrage. Via Stichting ZO! Vrijwilligers Informatie Punt (VIP) worden regelmatig waarderingsactiviteiten georganiseerd. Er is een stijging te zien van 62% in 2021 naar 84% in (heel) 2024. Hiermee kunnen we concluderen dat we op koers liggen om de doelstelling in 2026 te behalen. Naast de doorlopende voorzieningen zoals SaaM (Steun aan Mantelzorgers) en HHT (Huishoudelijke Hulp Toelage) waren de themabijeenkomsten, het lotgenotencontact en activiteiten voor (jonge) mantelzorgers beschikbaar gedurende diverse momenten in het jaar.

Begroting 2024 ≥ 65%

Zomernota 2024 70%

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan?

62

Najaarsnota 2024 85%

Realisatie 2024 84 %

Begroting 2025 ≥ 65%

Begroting 2026 ≥ 65%

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 1.1 Tijdens landelijke- of lokale activiteiten t.b.v. mantelzorgers en/of vrijwilligers worden zij via diverse kanalen erkend voor hun belangrijke bijdrage.

Jaarlijks organiseert het Steunpunt Mantelzorg twee waarderingsmomenten voor mantelzorgers. Het eerste moment is in het voorjaar en het tweede moment valt altijd rond de Dag van de Mantelzorg op 10 november. Voor jonge mantelzorgers zijn er aparte activiteiten georganiseerd. Ook vanuit he Vrijwillige Informatie Punt (VIP) zijn er waarderingsactiviteiten georganiseerd. Tijdens het keukentafelgesprek wordt een brede uitvraag gedaan en is er niet alleen oog voor de inwoner met hulpvraag, maar ook voor diens omgeving. Mantelzorgers zijn actief gewezen op het bestaan van het Steunpunt Mantelzorg en de ondersteuningsmogelijkheden die zij bieden. Uit het cliëntervaringsonderzoek blijkt dat steeds meer mantelzorgers hun weg naar het Steunpunt kunnen vinden. Tijdens de keukentafelgesprekken zijn mantelzorgers geïnformeerd en geadviseerd over de mogelijkheden tot ondersteuning.

2.1 Tijdens keukentafelgesprekken is er aandacht voor mantelzorger(s) en worden zij gestimuleerd om zich aan te melden bij het mantelzorgsteunpunt.

3.1 Mantelzorgers worden actief gewezen op de ondersteuningsmogelijkheden om hen in de zorg te ontlasten.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een Mantelzorgloket en een vrijwilligers informatiepunt (VIP). Er zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuners, ouderenadviseurs en sociaal makelaars. ZO! zet zich in voor mantelzorgers en ondersteunt bij (dreigende) overbelasting.

Product 2.5

Volksgezondheid

Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Lokaal en regionaal aan de slag met Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA) Lokale uitvoering GALA: in navolging op het eerder vastgestelde integrale plan van aanpak (Lekker fit Zuidplas!) is een uitvoeringsprogramma GALASportakkoord 2024 opgesteld. Sportstichting Zuidplas en Stichting ZO! hebben een belangrijke rol gekregen in de uitvoering van dit uitvoeringsprogramma. In samenwerking met andere partners is op lokaal niveau onder andere in 2024 gewerkt aan het aanbieden van verbeterde verenigingsondersteuning (zie ook toelichting bij 3.1 Sport), initiatieven voor eenzaamheidsbestrijding (zoals aanstellen eenzaamheidscoördinatoren en het project ‘muziek maken voor iedereen’) en verbeteren samenwerking huisartsen-sociaal domein-ggz op wijkniveau. 63

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Lokaal Sportakkoord: een specifiek onderdeel in de uitvoering van het GALA is het Lokaal Sportakkoord 2.0. Een aantal maatschappelijke organisaties en vertegenwoordigers van diverse doelgroepen hebben zich in Zuidplas voor de uitvoering verenigd in een lokale stuurgroep. In 2024 is voor het sportakkoord van Zuidplas een nieuwe website gelanceerd. De focus in 2024 van deze stuurgroep lag grotendeels bij het beoordelen van ingediende aanvragen voor sporten/of beweeginitiatieven van inwoners of organisaties, op het werven van nieuwe leden en het lanceren van de nieuwe website. Naast het verbeteren van de website is er ook gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van het Sportakkoord. Voor het beoordelen van lokale initiatieven en ideeën vanuit inwoners en bewoners, zijn in 2024 criteria en werkafspraken gemaakt om te beoordelen of aanvragen passend zijn binnen de ambities van het Sportakkoord 2.0. In 2024 (peildatum: september 2024) zijn er 12 aanvragen binnengekomen en door de stuurgroep van samenwerkende organisaties beoordeeld. In totaal is tot en met het derde kwartaal van 2024 voor € 5.205 uitbetaald. Regionale ketenaanpakkenin 2024 is gestart met implementatie van de regionale ketenaanpakken. Het gaat om valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) en Kind naar Gezond Gewicht.

De twee andere regionale ketenaanpakken, Welzijn op recept en Kansrijke start zijn al eerder gestart. In april 2024 zijn door de RWO twee regiocoördinatoren aangesteld die zorgdragen voor de implementatie van regionale afspraken, met regionale ketenpartners. We nemen deel aan de regionale werkgroepen en er is een start gemaakt met de lokale implementatie. In Q3 is gestart met een lokale werkgroep Kind naar Gezonder Gewicht. Aan deze werkgroep nemen Stichting ZO!, de Sportstichting en de Jeugdgezondheidszorg deel. Zoals beschreven bij jeugd, is de ketenaanpak Kansrijke Start in 2024 geëvalueerd. De bevindingen uit deze evaluatie worden meegenomen in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Basis voor doelstellingen is de Gezondheidsmonitor Voor de volledigheid merken we op dat onderstaande cijfers grotendeels gebaseerd zijn op de Gezondheidsmonitor die iedere vier jaar door de GGD wordt uitgevoerd. De laatste reguliere Gezondheidsmonitor betreft de Gezondheidsmonitor 2020.

Daarnaast is in 2022 een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd door de GGD om de impact van de corona-periode in beeld te brengen. De volgende reguliere Gezondheidsmonitor is gestart op 16 september 2024. De resultaten worden in juni 2025 verwacht en gepubliceerd. Na publicatie van de Gezondheidsmonitor 2024 kunnen per onderdeel weer actuele cijfers gegeven worden. De jeugdmonitor is afgenomen in 2023 (vragenlijst die wordt afgenomen onder leerlingen in klas 2 en 4 VO (voortgezet onderwijs). De jeugdmonitor is in mei 2024 gepubliceerd. Tijdens een bijeenkomst in oktober 2024 heeft de GGD de bevindingen uit de jeugdmonitor gepresenteerd tijdens een bijeenkomst met het maatschappelijk voorveld. De Jeugdmonitor wordt eens per vier jaar afgenomen, waardoor de volgende resultaten pas in 2028 verwacht worden. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 35% in 2026. 64

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In de meest recente beschikbare data van de GGD (2022), ligt het percentage inwoners (18+) uit Zuidplas dat voldoet aan de beweegrichtlijn op 38%. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026.

3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2024. 5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026.

De informatie uit de jeugdmonitor van 2023 is het meest recent. 75% van de jongeren geeft aan zich meestal (zeer) gelukkig te voelen. In Hollands-Midden is dit 78%. Iets meer jongens dan meisjes geven aan zich meestal zeer gelukkig te voelen (79% versus 72%). Daarnaast scoren leerlingen in klas 4 hoger dan leerlingen in klas 2 (78% versus 71). De laatste meting is van 2022. Toen ervaarde 20% van de volwassenen tussen 18 en 64 jaar stress, tegenover 24% in Hollands-Midden en 25% in Nederland.

6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart blijft gehandhaafd op 20% in 2026.

Effectindicator 1. Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad) 2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar) 3. Overgewicht doelgroep 18+ 4. Sociale cohesie doelgroep 18+ 5. Meestal (zeer) gelukkige jongeren

Realisatie 2020 42%

Realisatie 2021

Realisatie 2022 38%

11,9%

10,4%

52%

52%

6,6

-

76%

Begroting 2024

7

-

65

Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2024 blijkt dat 11,6% van de 2-14 jarigen overgewicht heeft. Hiermee moeten we concluderen dat het percentage kinderen met overgewicht gestegen is ten opzichte van 2023 (10,5%). Uit de Gezondheidsmonitor 2022 blijkt dat 50% van 18-64 jarigen overgewicht heeft en 57% van de 65-plussers. Er is (nog) geen recentere data beschikbaar. Voor dit onderwerp (sociale cohesie 18+) komt de meest recente data uit de Gezondheidsmonitor 2020 (6,6).

Zomernota 2024 38% (peiljaar 2022)

Najaarsnota 2024 38% (peiljaar 2022)

Realisatie 2024 nnb

Begroting 2026 ≥ 35%

10,5% (peiljaar 2023) 52% (peiljaar 2022)

10,5% (2023)

11,6%

≤ 11,9%

52% (peiljaar 2022)

nnb

≤ 52%

6,6 (peiljaar 2020)

6,6 (peiljaar 2020)

nnb

7

76% (peiljaar 2021)

75% (2023)

75% (2023)

≥ 77%

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 6. Inwoners (18-64 jaar) met veel stress

22%

20%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren.

20%

Middelen

1.2 Uitvoering geven aan het Sportakkoord Gemeente Zuidplas 2.0 (onderdeel lokale aanpak IZA-GALA)

2.1 Met JOGG werken we eraan om de leefomgeving waar kinderen en jongeren zich bewegen duurzaam gezonder te maken.

66

20% (peiljaar 2022)

20% (peiljaar 2022)

nnb

≤ 20%

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Sportstichting Zuidplas heeft in 2024 het sportaanbod verbreed en toegankelijker gemaakt voor diverse doelgroepen in de gemeente. Op wekelijkse basis worden er diverse activiteiten uitgevoerd. Voor kinderen van 6-12 jaar is er Sams Sportclub, een gevarieerd sportaanbod dat dit jaar is uitgebreid naar Moordrecht, Moerkapelle en Nieuwerkerk aan den IJssel. Onder professionele begeleiding kunnen mensen miet dementie, eventueel samen met een begeleider of mantelzorger, zwemmen. Voor werkenden wordt er aquafitness, een activiteit met aquabootcamp, trimzwemmen en aquarobics, georganiseerd. Voor ouderen (60+) is er Beweegmasters met laagdrempelige beweeglessen, afgesloten met koffie/thee voor sociale interactie. In 2024 zijn er twee nieuwe leden toegetreden tot de stuurgroep van het Sportakkoord. De stuurgroep beoordeelt ingediende aanvragen. Er was behoefte aan vertegenwoordigers uit verschillende dorpen, het onderwijs, commerciële partijen en diverse doelgroepen. Nog niet alle vacatures zijn ingevuld. In het voorjaar heeft het Sportakkoord Zuidplas inwoners en organisaties aangemoedigd om ideeën in te dienen die bijdragen aan meer beweging onder de bevolking. Er is een aanjaagbudget beschikbaar gesteld om deze initiatieven te ondersteunen.

Deze initiatieven sluiten aan bij de ambities van het Sportakkoord Zuidplas om inclusie en diversiteit te bevorderen, de beweegvriendelijke omgeving te versterken en vitale sportaanbieders te ondersteunen. De financiële dekking voor het lokale sportakkoord verloopt via de Brede SPUK (onderdeel van GALA). Om de doelstellingen te bereiken heeft de JOGG-regisseur regelmatig gesprekken met scholen en sportverenigingen over gezondheidsbeleid. Zij heeft ondersteuning aangeboden bij het opstellen en realiseren hiervan. Ook stuurt de JOGG-regisseur

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 nieuwsbrieven om het belang van een gezonde leefomgeving en tips hoe dit te bereiken blijvend onder de aandacht te brengen. Ook is samenwerking gezocht met commerciële partners, zoals de Plus in Nieuwerkerk aan den IJssel. In de regio is begin 2024 een start gemaakt met de implementatie van de ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas. In 2024 is toegewerkt naar een pilotbeschrijving voor de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. In september 2024 is de lokale werkgroep Kind naar Gezonder Gewicht van start gegaan. De doelstellingen van Kind naar Gezond Gewicht ten aanzien van het doen van een brede analyse en samenwerking tussen verschillende ketenpartners is onderdeel van het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. Eén van de opdrachten van Stichting ZO! is het stimuleren/aanjagen van buurtparticipatie en stimuleren van buurtinitiatieven. Bewoners kunnen een klein budget aanvragen om samen een activiteit te organiseren. Bewoners worden gestimuleerd via onder andere “Bruiscafés”, die regelmatig georganiseerd worden in alle dorpen om mensen met elkaar te verbinden en te inventariseren welke behoefte er is en “Erop uit met de ZO! keet op de lokale markten”. Het opstellen van nieuw beleid voor het bevorderen van mentale gezondheid kan plaatsvinden na de visie sociaal en maatschappelijk domein.

Vooruitlopend is in 2024 wel al gestart met een aantal acties op dit vlak: De ‘Join Us’-aanpak: Join Us richt zich op het bevorderen van de mentale gezondheid van jongeren met eenzaamheidsgevoelens en wordt door het ministerie van VWS en de VNG uitgedragen als bestpractice. In Q4 2024 heeft een bijeenkomst plaatsgevonden met ketenpartners uit het voorveld waarin de bevindingen uit de jeugdmonitor 2023 over onder andere mentale gezondheid zijn besproken. Prestatiedruk en gevoel van onveiligheid spelen een rol bij mentale gezondheid.

2.2 en 3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas vanuit (onderdeel regionale IZA-samenwerking)

4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties

5.1 en 6.1 Nieuw beleid formuleren over bevorderen mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! 67

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Zoals bij ‘ontwikkelingen’ is benoemd, is Stichting ZO! één van de voornaamste organisaties die uitvoering geeft aan het lokale uitvoeringsplan voor IZAGALA in Zuidplas. Die rol heeft bij product 2.5 vooral betrekking op inspanning 4.1 (zie toelichting hierboven) en product 5.1-6.1 waar Stichting ZO! een rol speelt bij de Join Us aanpak (eenzaamheidsbestrijding bij jongeren). Hecht (GGD HM) Bij product 2.5 Volksgezondheid speelt Hecht een belangrijke rol als partner die periodiek rapportages oplevert over volksgezondheidsthema’s. Eén van deze rapportages is de Gezondheidsmonitor, die iedere vier jaar wordt uitgevoerd in de regio Hollands Midden. Daarnaast worden ook monitoringsrapportages voor specifieke doelgroepen opgesteld, zoals de monitor jeugd, de monitor volwassenen en ouderen en de monitor jongvolwassenen. Op het gebied van specifieke thema’s brengt Hecht cijfers in kaart die onder andere betrekking hebben op de vaccinatiegraad, het alcoholgebruik van jongeren en de mentale en fysieke gezondheid van jongeren. Data en resultaten uit deze rapportages en onderzoeken zijn beschikbaar op https://eengezonderhollandsmidden.nl/https://eengezonderhollandsmidden.nl.

68

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Beleidsindicatoren programma 2 Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator

Eenheid

Werkelijk Bron*

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

CBS

% 16 t/m 22 jarigen

CBS

Werkloze jongeren

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar

2021

2022

2023

2024

Zuidplas:

1%

1%

1%%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

1%

1%

1%

n.n.b.

Zuidplas:

4,0%

3,0%

3,0%

n.n.b.

CBS

CBS Referentiegemeenten:

4,0%

4,0%

4,0%

n.n.b.

Zuidplas:

73,8%

75,0%

76,4%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

71,0%

72,5%

73,4%

n.n.b.

Zuidplas:

1,0%

1,0%

1,0%%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

1,0%

1,0%

1,0%

n.n.b.

Zuidplas:

165,2

184,7

n.n.b.

n.n.b.

Referentiegemeenten:

n.b.

192,0

n.n.b.

n.n.b.

CBS

* Via www.waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator

Eenheid

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdreclassering

Banen

Werkelijk Bron*

2021

2022

2023

2024

Zuidplas:

12,6%

12,2%

13,4%

11,0%

Referentiegemeenten:

13,4%

13,2%

13,9%

11,5%

CBS

Zuidplas:

1,50%

1,40%

1,00%

0,60%

Referentiegemeenten:

1,30%

1,20%

1,10%

0,90%

Zuidplas:

0,2%

0,2%

0,2%

0,2%%

CBS

% van alle jongeren van 12 tot 23 CBS jaar

Aantal banen per 1.000 inwoners CBS van 15-64 jaar

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

CBS

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

Referentiegemeenten:

0,3%

0,3%

0,3%

0,3%

Zuidplas:

672,5

690,5

688,9

n.n.b.

Referentiegemeenten:

707,1

726,1

n.n.b.

n.n.b.

Zuidplas:

228,6

201,7

183,4

188,0

Referentiegemeenten:

277,7

239,4

230,3

121,1

Zuidplas:

550

520

540

510

Referentiegemeenten:

687

690

685

637

2023

2024

Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Naam indicator Eenheid Bron* Demografische druk

%

CBS

Werkelijk 2021

2022

Zuidplas:

75,9%

76,6%

76,4%

76,9%

Referentiegemeenten:

78,5%

79,0%

79,1%

79,5%

* Via www.waarstaatjegemeente.nl

69

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Wat heeft het programma sociaal domein gekost? Sociaal domein Analyse t.b.v. bestuurlijke verantwoording en rechtmatigheid Omschrijving Algemeen sociaal domein Noodopvang Kavel 13 Regeling Hulp Gedupeerden Toeslagenproblematiek Toegang Sociaal Domein Transformatiebudget sociaal domein Overig Werk en inkomen Bijstand uitkeringen (BUIG) Inburgering Bijzondere Bijstand Energietoeslag lage inkomens Kwijtscheldingen Overig Jeugd Jeugd - Maatwerkvoorzieningen Jeugd - Geescaleerde zorg PGB Jeugd Overig Maatschappelijke ondersteuning WMO - Zorgvoorzieningen WMO - Maatwerkvoorzieningen Beschermd / Beschut wonen Eigen bijdrage maatwerkvoorz WMO WMO - zorgvoorzieningen PGB Overig Volksgezondheid GALA Overig Toelichting op de mutatie in het programma

bedragen x € 1.000

lasten

baten

Saldo

-4.071 -2.001 -1.931 -194 -100 114 42 -554 -1.112 590 -276 244

4.096 1.860 1.899 230 66 41 298 910 -568 14 -

26 -141 -32 36 -34 114 83 -255 -202 22 -262 244

118 -118 -1.092 -1.397 627 -246 -76 -680 -654 -165 68 50 21 -96 -70 -26

-120 63 104 83 21 172 66 58 49 118 92 26

-2 -55 -988 -1.314 627 -246 -55 -507 -654 -165 134 58 50 69 22 22 -1.703

I/S

I I I S I S I S S I I S I/S I/S I/S S S I I S S S I S

De vergelijkende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming door de raad. 70

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

71

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen Op 4 juli 2024 vond het Sportgala Zuidplas plaats in sportcentrum De Zuidplas. Tijdens dit evenement werden sporters, teams en vrijwilligers uit de gemeente geëerd voor hun prestaties en inzet. Er werden zes sportprijzen uitgereikt, waaronder die van 'Sportvrijwilliger van het Jaar'. In 2024 verzorgde de gemeente Zuidplas, in aanwezigheid van familie, clubgenoten en vertegenwoordigers van de gemeente, twee sporthuldigingen. Op 19 juni 2024 is het korfbalteam D1 van CKV Nieuwerkerk in het zonnetje gezet vanwege hun uitmuntende prestatie: zij werden Nederlands Kampioen. Op 27 september 2024 is Elise Mutsaers gehuldigd voor het behalen van het Nederlands kampioenschap in de Olympische discipline 10 meter luchtgeweer. Deze huldigingen passen binnen de gemeentelijke ambitie om sportieve prestaties te waarderen en te stimuleren, en zijn een voorbeeld van hoe topsport en breedtesport elkaar versterken. Hiermee onderstrepen we de kracht van sport en de belangrijke rol die het speelt binnen onze gemeenschap. Hockeyclub De IJssel heeft in september 2024 twee nieuwe watervelden in gebruik genomen. De realisatie van deze watervelden was een belangrijke stap voor de club, die hiermee haar faciliteiten aanzienlijk heeft verbeterd.

Voorafgaand aan de aanleg van de velden heeft de club diverse inzamelingsacties georganiseerd om de financiering te ondersteunen. Zo werd in maart 2024 een bootcamp-evenement gehouden om geld in te zamelen voor de nieuwe watervelden. Dankzij deze investering beschikken de leden nu over moderne en hoogwaardige velden, die bijdragen aan een betere sportbeleving en optimale trainingsmogelijkheden. Bovendien stimuleert de verbeterde infrastructuur nieuwe leden om zich aan te sluiten, wat de toekomst van de club versterkt. In 2024 heeft voetbalvereniging v.v. Moerkapelle een nieuw kunstgrasveld in gebruik genomen. Dit derde veld werd aangelegd ter compensatie voor een eerder ingeleverd natuurgrasveld, dat plaats moest maken voor de bouw van een nieuwe school in het dorp. De aanleg van het nieuwe veld was noodzakelijk om te voldoen aan de groeiende capaciteitsbehoefte van de club en het medegebruik door omliggende scholen. Met dit extra veld kunnen meer sporters, jong en oud, blijven voetballen in hun eigen dorp, wat bijdraagt aan een gezonde en actieve levensstijl. Daarnaast biedt het veld nieuwe mogelijkheden voor de samenwerking tussen de club en het onderwijs, waardoor sporten en leren op een natuurlijke manier samenkomen. In Moerkapelle is medio 2024 een nieuwe buitenrolschaatsbaan gerealiseerd vlak naast dorpshuis Op Moer.

Met de komst van de buitenrolschaatsbaan heeft Rolling '90 een langgekoesterde wens in vervulling zien gaan. Dit draagt bij aan de promotie van de rolschaatssport in Moerkapelle en omgeving. Door de gladde toplaag is dit veld ook voor andere spel- en sportactiviteiten geschikt. 72

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In 2024 heeft de gemeente Zuidplas een nieuw beheerplan voor sportaccommodaties vastgesteld. Dit plan zorgt ervoor dat de sportvelden veilig en van goede kwaliteit blijven binnen het beschikbare budget. Het beheerplan omvat de sportvelden zoals deze medio 2023 aangelegd waren, het omliggende groen, hekken, paden en materialen. Gebouwen, speeltoestellen en eigendommen van verenigingen vallen er niet onder. Het plan bestaat uit vier onderdelen: Een inventarisatie van de huidige situatie; Een plan voor buitensportaccommodaties; Een meerjaren investeringsplan (MIP); Een dagelijks onderhoudsplan (DOP In 2024 heeft Sportstichting Zuidplas belangrijke stappen gezet om sport en bewegen in de gemeente te bevorderen. Vanaf september 2024 is er een verenigingsadviseur aangesteld die sportverenigingen ondersteunt bij diverse vraagstukken. Daarnaast zijn er buurtsportcoaches actief binnen de gemeente. Zij organiseren sportieve activiteiten en evenementen om inwoners te stimuleren meer te bewegen. Zo is er aandacht voor een veilig sportklimaat en worden er initiatieven genomen op het gebied van schoolsport en het JOGG-programma (Jongeren Op Gezond Gewicht).

Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen.