RV26.043 Bijlage 13 - Plan van aanpak gewone dwergvleermuis
Tekst van het document
In
Plan van Aanpak gewone dwergvleermuis Lindenhorst Zeist
`
Projectnummer: Datum: 18 november 2019
Plan van Aanpak gewone dwergvleermuis Lindenhorst Zeist
Opdrachtgever: VanWonen Willemsvaart 21 8019 AB Zwolle Status:
Definitief
Datum:
31 maart 2023
Uitvoering:
Foreest Groen Consult BV Van Pallandtlaan 10 6998 AW Laag-Keppel T 0314 642221 E info@foreestgroenconsult.nl W www.foreestgroenconsult.nl
INHOUD
Pagina
1
INLEIDING .............................................................................................................................. 5
2
Algemene informatie ............................................................................................................ 6 2.1 Ligging plangebied.................................................................................................... 6 2.2 Locatie ...................................................................................................................... 7 2.3 Naam aanvrager ....................................................................................................... 7
3
Werkzaamheden en planning ............................................................................................... 8 3.1 Beschrijving en werkwijze van de werkzaamheden................................................. 8 3.2 Planning van de werkzaamheden ............................................................................ 9
4
Verbodsbepalingen ............................................................................................................. 10 4.1 Gewone dwergvleermuis ....................................................................................... 10
5
Ecologische inventarisatie, achtergrond ............................................................................. 11 5.1 Locatie van onderzoek ......................................................................................... 11
6
Ecologische inventarisatie, resultaten ................................................................................ 12 6.1 Vleermuizen ........................................................................................................... 12 6.1.1 Voorjaar onderzoek:............................................................................................... 12 6.1.2 Najaar onderzoek: .................................................................................................. 13 6.1.3 Overige waarnemingen: ......................................................................................... 14 6.1.4 Vliegroute: .............................................................................................................. 15 6.1.5 Conclusie ................................................................................................................ 15 6.2 Waarnemingen overige soorten ............................................................................ 15 6.3 Samengevat ............................................................................................................ 15
7
Effecten ............................................................................................................................... 16 7.1 Effect werkzaamheden: kwaliteit en kwantiteit .................................................... 16 7.1.1 Gewone dwergvleermuis ....................................................................................... 16 7.2 Effect werkzaamheden: monitoren ....................................................................... 16
8
Maatregelen ........................................................................................................................ 17 8.1 Gewone dwergvleermuis: vaste rust- en verblijfplaatsen ..................................... 17 8.1.1 Preventieve maatregelen ....................................................................................... 17 8.1.2 Tijdelijke locaties .................................................................................................... 17 8.1.3 Tijdelijke verblijven ................................................................................................ 19 8.1.4 Permanente verblijven ........................................................................................... 20 8.2 Locatie maatregel ................................................................................................... 22 8.3 Effectiviteit ............................................................................................................. 22 8.3.1 Gewone dwergvleermuis ....................................................................................... 22 8.4 Uitvoering maatregelen: monitoren ...................................................................... 22
9
Alternatieven ....................................................................................................................... 23 9.1 Alternatieve locatie ................................................................................................ 23 -3-
9.2 9.3
Alternatieve inrichting en werkwijze ..................................................................... 23 Alternatieve planning ............................................................................................. 23
10
Gunstige staat van instandhouding........................................................................ 24 10.1 Gewone dwergvleermuis ....................................................................................... 24 10.1.1 Staat van instandhouding....................................................................................... 24 10.1.2 Afbreuk gunstige staat van instandhouding .......................................................... 27 10.2 Zorgvuldig handelen ............................................................................................... 27
11
Literatuur................................................................................................................ 28
12 12.1 12.2 12.2.1 12.2.2 12.3 12.4
Plan van aanpak in het kort.................................................................................... 29 Voor de start van de werkzaamheden ................................................................... 29 Tijdens de werkzaamheden ................................................................................... 29 Ongeschikt maken huidige complex ...................................................................... 29 Aanbrengen permanente verblijven ...................................................................... 29 Na uitvoering nieuwbouw ...................................................................................... 29 Algemeen ............................................................................................................... 29
13.1 13.2 13.2.1 13.3 13.3.1 13.4 13.5
Werk protocol ........................................................................................................ 30 Preventief, voor 15 februari 2023 .......................................................................... 30 Na ontvangen van de ontheffing............................................................................ 30 15 augustus – 15 oktober 2023 .............................................................................. 30 Vanaf 15 oktober 2023 – najaar 2026 .................................................................... 30 Tijdens uitvoering werkzaamheden ....................................................................... 30 Vanaf najaar 2026: na uitvoering van de sloop en nieuwbouw............................. 30 Maatregelen algemeen .......................................................................................... 30
14.1
Begeleiding en communicatie ................................................................................ 31 Naam aanvrager ..................................................................................................... 31
15.1 15.2 15.3
Advies ..................................................................................................................... 32 Intrinsieke waarde.................................................................................................. 32 Invloed weer........................................................................................................... 32 Behoud tijdelijke kasten ......................................................................................... 32
13
14
15
Bijlage 1 artikel 3.69 bouwbesluit ............................................................................................... 33 Bijlage 2: Quickscan natuuronderzoek........................................................................................ 34 Bijlage 3: Nader onderzoek ......................................................................................................... 35
-4-
1
INLEIDING In opdracht van ‘’Van Wonen’’ is een plan van aanpak opgesteld voor het waarborgen van de verblijfsmogelijkheden van de gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) in het plangebied bij het complex Lindenhorst in Zeist. Het huidige complex wordt verhuurd en is momenteel in gebruik voor de behandeling van complexe jeugdproblematiek. Het complex wordt gesloopt en zal plaats maken voor nieuwe woningen. De basis van dit plan van aanpak wordt gevormd door het nader onderzoek: Nader onderzoek soortgroep vleermuizen de Verlengde Slotlaan 69-71 Complex Lindenhorst Zeist, J. Heida, 22 november 2022. De quickscan is uitgevoerd door een derde partij: ‘’Ecologische quickscan met bomen advies, Koenders & Partners adviseurs en procesmanagers bv, 1 maart 2019’’ De herontwikkeling van De Lindenhorst is een project vanuit de zogenoemde 'versnellingsopgave', die bedoeld is om sneller meer woningen te creëren in de gemeente Zeist. De herontwikkeling heeft als gevolg dat de gebouwen gesloopt worden. De realisatie staat gepland voor de periode najaar 2023 – najaar 2026. In het najaar van 2026 moet hier een nieuwbouw woonwijk gerealiseerd zijn. Dit plan van aanpak is opgesteld door J. Heida MSc werkzaam als ecoloog bij Foreest Groen Consult BV.
-5-
2
Algemene informatie
2.1
Ligging plangebied
Afbeelding 1: de ligging van het plangebied. Het complex is met een rood kader aangegeven.
Het plangebied betreft jeugdinstelling de Lindenhorst en omvat een terrein van circa 2,6 hectare, gelegen tussen de Verlengde Slotlaan en de Finspronglaan. Het betreft een omheind terrein in de bosrijke bebouwde kom van Zeist. Binnen een tweede hekwerk staan drie woongebouwen en een kantoor- en onderwijsgebouw in een boomrijk terrein. Tussen beide hekken ligt parkeergelegenheid en een bosgebied. Natura 2000 en NNN Het plangebied maakt geen onderdeel uit van een Natura 2000-gebied, het NNN (voorheen EHS) of een ecologische verbindingszone binnen het NNN. Door de uitspraak van de Raad van State over de bouwvrijstelling is het gevolg dat er desondanks wel een stikstof berekening vereist is. Een tool die hiervoor gebruikt kan worden is de AERIUS Calculator. Deze calculator berekent de emissie van stikstof als gevolg van economische activiteiten en bedrijvigheid en de depositie op Natura 2000-gebieden.
-6-
2.2 Locatie Het plangebied bestaat uit een omheind groen perceel binnen de bebouwde kom van Zeist. Straat: Verlengde Slotlaan 69-71 Postcode 3707CC Plaats: Zeist Gemeente: Gemeente Zeist Provincie: Utrecht Coördinaten: 52.09706, 5.25859 Kadastraal bekend: ZEI00-H 4708, H 1977 en H 1978
Afbeelding 2: de ligging van de kadastrale percelen. De perceelnummers zijn in het geel aangegeven.
2.3
Naam aanvrager Van Wonen Willemsvaart 21 8019 AB Zwolle Projectleider: de heer B. de Vor
-7-
3
Werkzaamheden en planning
3.1
Beschrijving en werkwijze van de werkzaamheden Op het perceel zal een nieuwe woonwijk komen. Dit betekent dat er eerst gesloopt gaat worden. Omdat hierdoor verblijfplaatsen verloren gaan is mitigatie via tijdelijke vleermuis voorzieningen onontkoombaar. Doordat het complete complex gesloopt wordt, zijn er geen muren beschikbaar om tijdelijke vleermuiskasten op te hangen. Een alternatief is om de tijdelijke vleermuiskasten aan bomen te hangen. Het terrein heeft namelijk meer dan 300 bomen. Na een gewenningsperiode van 6 maanden kan het complex ongeschikt worden gemaakt. Ongeschikt maken van het complex voor de gewone dwergvleermuis gebeurt na ontvangst van de ontheffing.
Tijdelijke vervangende voorzieningen Ter compensatie van de 10 verblijfplaatsen die verloren gaan, moeten er 40 vervangende verblijfplaatsen voor vleermuizen geplaatst worden. Nadat deze vervangende verblijfplaatsen geplaatst zijn, moet er gewacht worden met ongeschikt maken omdat de vleermuizen een gewenningsperiode nodig hebben. Gewenningsperiode Vleermuizen kunnen niet meteen wisselen van verblijf. Daarom wordt een gewenningsperiode gehanteerd. De gewenningsperiode verschilt per type verblijf, maar omdat er tijdens het nader onderzoek een paarverblijf is aangetroffen, moet een gewenningsperiode van 6 maanden binnen de actieve periode (begin april – eind oktober) in acht worden genomen. Ongeschikt maken Het te slopen complex dient minimaal 5 dagen vóór de werkzaamheden ongeschikt gemaakt te worden. Dit dient te gebeuren buiten het actieve seizoen van vleermuizen, tussen 15 augustus en 15 oktober of tussen 15 april en 15 mei. Op het moment van ongeschikt maken en de 5 daaropvolgende dagen moet de minimale temperatuur bij zonsondergang 10°C zijn. Een deskundige op het gebied van vleermuizen dient het juiste moment van ongeschikt maken te bepalen. Het ongeschikt maken gebeurt door het verwijderen van boeiboorden, daktrim en kozijnen. Hiernaast worden hoeken van het complex worden verwijderd kunnen er gaten van minimaal 0,75 bij 0,75 m om de 4 m in de spouw gemaakt worden.
Zo ontstaat er tocht in de spouw en verliezen vleermuizen interesse in het gebouw. Controle Na het ongeschikt maken dient een controle uitgevoerd te worden of de vleermuizen echt vertrokken zijn. Deze controle wordt uitgevoerd door middel van een vleermuisonderzoek in de avond. De controle dient uiterlijk 3 dagen voorafgaand aan de werkzaamheden in de actieve periode van vleermuizen uitgevoerd te worden en als de minimale temperatuur bij zonsondergang minimaal 10°C is geweest.
-8-
Sloop Er zal een complete herbestemming plaatsvinden van het terrein. Het huidige complex waarin Jeugdzorg plaatsvindt wordt gesloopt. Gesloopt wordt vanaf een zijde. Nieuwbouw Na de sloop wordt de ruimte gebruikt voor woningen. Uiteindelijk wordt dus een nieuwe woonwijk gerealiseerd.
3.2
Planning van de werkzaamheden In het vierde kwartaal van 2023 wordt verwacht dat het wooncomplex gesloopt zal worden. Alle werkzaamheden die van invloed zijn op vleermuizen worden pas gestart nadat een ontheffing van de Wet natuurbescherming is verkregen. Dit betekent dat tijdelijke vleermuis voorzieningen ruim voor de sloop worden aangebracht. Volgens het kennisdocument BIJ12 gewone dwergvleermuis moet er gewenningsperiode van 6 maanden in acht worden genomen. Het ongeschikt maken voor de gewone dwergvleermuis is daarom voorzien in de periode 15 augustus – 15 oktober 2023. Na een geslaagde controle kan er groen licht worden gegeven voor de sloop. Volgens de planning zal eind 2026 een nieuwbouw woonwijk gerealiseerd zijn. Zie onderstaande tabel voor een globale overzicht. Tabel 1: overzicht werkzaamheden ontheffingsplicht
Werkzaamheden Aanbrengen tijdelijke voorzieningen Ongeschikt maken oude woning Controle effectiviteit Slopen bestaande complex Start bouw nieuwe woning Permanente voorzieningen nieuwe woning
Kan starten zonder ontheffing Ja Nee Nee Nee Nee Nee
-9-
4
Verbodsbepalingen De onderstaande tabel geeft de soort en verbodsbepalingen weer die mogelijk worden overtreden en waarvoor een ontheffing wordt aangevraagd. Tabel 2: overzicht verbodsbepalingen en wettelijke grondslag.
Soort
4.1
Verboden
Belang
Gewone dwergvleermuis
(Pipistrellus pipistrellus)
3.5 lid 2
Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren;
Gewone dwergvleermuis
(Pipistrellus pipistrellus)
3.5 lid 4
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen.
3.8 5b 3°in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; 3.8 5b 3°in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten.
Gewone dwergvleermuis
3.5 lid 2 Het slopen van het complex heeft nooit tot doel vleermuizen te verontrusten. De vleermuizen worden met zachte hand en zorgvuldig uit het complex verwijderd. Tijdens het ongeschikt maken zijn de alternatieve verblijven minimaal 6 maanden aanwezig. In de nieuwbouw worden permanente verblijven aangebracht. Zo beschikken de vleermuizen voor, tijdens, en na de werkzaamheden over voldoende verblijfsmogelijkheden.
3.5 lid 4 Van het aantasten of vernietigen van één of meer voortplantingsplaatsen is sprake indien het gebouw niet meer toegankelijk is. De sloop heeft als gevolg dat de huidige verblijfplaatsen definitief verloren gaan. Hierdoor ontstaat een overtreding van verbodsartikel 3.5 lid 4. Er worden tijdelijke alternatieven voorzien voor de vleermuizen. Vervolgens worden er nieuwe permanente verblijven aangebracht in de nieuwe woningen. Wettelijke grondslag 3.8 5b 3° Nieuwe woningen zijn van belang om de woningnood in te perken. Daarnaast is het bouwen van energiezuinige woningen van groot belang voor de energietransitie om de temperatuur op aarde binnen aanvaardbare grenzen te houden. Hiervoor is in Nederland de klimaatwet aangenomen en dit is vertaald in het klimaat akkoord. Gasloze woningen en goed geïsoleerde woningen zijn onderdeel van dit akkoord om de doelen van Parijs te realiseren. Het nieuwe woningaanbod draagt ook bij om meer mensen te huisvesten op een gezonde manier. Goede woningen die droog en warm zijn dragen bij aan een gezond leefklimaat door een verminderd risico op luchtweg aandoeningen. - 10 -
5
Ecologische inventarisatie, achtergrond Concluderend uit de quickscan: ‘’Ecologische quickscan met bomen advies, Koenders & Partners adviseurs en procesmanagers bv, 1 maart 2019’’ is gebleken dat de gebouwen potentieel geschikt zijn voor gebouw bewonende vleermuizen. Daarom is in 2022 een nader onderzoek uitgevoerd naar de soortgroep vleermuizen. In het nader onderzoek zijn alle bevindingen gerapporteerd. De onderzoeksinspanning is in overeenstemming met: Vleermuisprotocol 2021. De resultaten van het nader onderzoek zijn gerapporteerd in de rapportage: “Nader onderzoek soortgroep vleermuizen de Verlengde Slotlaan 69-71 Complex Lindenhorst Zeist, Foreest Groen Consult, 22 november 2022”.
5.1
Locatie van onderzoek Het omheinde complex ligt aan de Verlengde Slotlaan 69-71. Omdat je niet de gehele planlocatie voor 75% alleen kan overzien, is het complex ingedeeld in zeven clusters van onderzoek. In onderstaande afbeelding is de clustering te vinden.
Afbeelding 3: Ligging plangebied. De onderzoek clusters zijn blauw omlijnd en genummerd.
- 11 -
6
Ecologische inventarisatie, resultaten
6.1 Vleermuizen 6.1.1 Voorjaar onderzoek: Bij het onderzoek in het voorjaar zijn 7 zomerverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis aangetroffen. Een overzicht van de locaties is te vinden in onderstaande tabel. De locaties van waargenomen zomerverblijven staan weergegeven in afbeelding 4. Tabel 3: overzicht verblijfplaatsen SOORT GEWONE DWERGVLEERMUIS
CLUSTER 22
AANTAL INDIVIDUEN 1
L OCATIE( S ) Stootvoeg onder de metalen dakrand
23
1
Links van nokvorst onder de dakrand
24
1
Onder de dakrand van het hogere westelijke gebouw
24
1
Uitgevlogen vanuit dakrand
25
3
Onder dakrand, binnenplaats
25
1
Onder dakrand, binnenplaats
23
1
onder de gevelbetimmering
Afbeelding 4: Visualisatie van de aangetroffen zomerverblijven van de gewone dwergvleermuis (gele ster). De onderzoeksgebieden zijn blauw omlijnd.
- 12 -
6.1.2 Najaar onderzoek: In totaal zijn er drie baltsterritoria en twee paarverblijven gelokaliseerd. Van één paarverblijf is geconcludeerd dat het samenvalt met het eerder aangetroffen zomerverblijf. Aan dit verblijf dient dus een dubbel doel toegekend te worden. Naast twee bekende paarverblijven, zijn er nog twee toegekend aan de planlocatie. Een overzicht van de bevindingen is te vinden in onderstaande tabel en afbeelding 5. Tabel 4: overzicht verblijfplaatsen SOORT
CLUSTER
T YPE WAARNEMING
AANTAL
L OCATIE( S )
INDIVIDUEN
Gewone dwergvleermuis
20/22
1
Noordwestzijde, woongebouwtje
23
Baltsterrirorium met bekende dubbeldoel verblijf (paar-zomer) baltsterritorium
1
24 24
paarverblijf baltsterritorium
1 1
Noordelijke zijde hoofdgebouw Zuidelijke zijde hoofdgebouw Hoek, dakrand
Overzicht resultaten najaar onderzoek: Afbeelding 5, overzicht resultaten najaar onderzoek. Geel gearceerd vlak = baltsterritorium, geel hartje = paarverblijfplaats.
- 13 -
Massa winterverblijf Geen van de onderzochte gebouwen is geschikt gebleken als massa winterverblijf. Binnen het plangebied zijn er geen massa winterverblijven aangetroffen of grote groepen zwermende vleermuizen. 6.1.3 Overige waarnemingen: Tijdens de onderzoeken zijn op het terrein veel bomen te vinden waar gewone- en ruige dwergvleermuizen foerageren en langs de boomkronen. De gewone dwergvleermuis was met 3-4 individuen op het terrein aan het foerageren. Daarnaast is er ook 1 foeragerende laatvlieger aanwezig binnen het plangebied. Gewone grootoorvleermuis en rosse vleermuis passeren het plangebied sporadisch, maar hebben geen binding met de projectwoningen. Een overzicht van alle overige waarnemingen is te vinden in onderstaande afbeelding.
Afbeelding 6, visualisatie van de aangetroffen foeragerende en overvliegende vleermuizen. Geel: gewone dwergvleermuis; Groen: laatvlieger; Maroon rood: rosse vleermuis; Donker blauw: ruige dwergvleermuis; Paars: gewone grootoorvleermuis.
Het terrein is onderdeel van het foerageergebied voor de vleermuizen. In het gebied foerageren gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger. Voor deze drie soorten is het plangebied onderdeel van een groter foerageergebied. Het gebied is zeker niet als essentieel aan te merken. De dieren foerageren namelijk onder veel verschillende omstandigheden en in een veel grotere omgeving. Sloop en herbouw heeft op het foerageergedrag van deze soorten geen invloed.
- 14 -
6.1.4 Vliegroute: Tijdens het onderzoek zijn geen vliegrouten waargenomen. 6.1.5 Conclusie Bij het onderzoek zijn 10 unieke verblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis aangetroffen in het wooncomplex. Dit betreft 7 zomerverblijven, waarvan één met dubbel doel als paarverblijf, en drie unieke paarverblijven. Er zijn geen essentiële foerageergebieden en/of vliegrouten aangetroffen. Bij de werkzaamheden gaan 10 verblijven van de gewone dwergvleermuis verloren, hiervoor dient een ontheffing van de Wet natuurbescherming te worden aangevraagd. 6.2
Waarnemingen overige soorten Meervleermuis In de quickscan was de meervleermuis vermeld als een mogelijke soort die aanwezig kon zijn. Bij de uitgevoerde onderzoeken in het voorjaar zijn geen meervleermuizen waargenomen door de zeven onderzoekers die gelijktijdig op de locatie aanwezig waren. Dit geldt ook voor de onderzoeken in het najaar. Ook in het najaar is deze soort niet aangetroffen. Bosuil De bosuil is soms gehoord tijdens de vleermuisonderzoeken.. Het plangebied is niet van belang voor deze uil. Deze waarneming heeft geen gevolgen voor de werkzaamheden.
6.3
Samengevat In de onderstaande tabel zijn de resultaten van het onderzoek samengevat weergegeven. Tabel 5: samenvatting bevindingen Soort Unieke Verblijfplaatsen Gewone dwergvleermuis
10
Kraamverblijf en winterverblijf 0
Tabel 2: samenvatting resultaten nader onderzoek.
- 15 -
Zomerverblijf
Paarverblijf
Combiverblijf paar-zomer
6
4 (waarvan 2 bekend en 2 toegekend)
1
7
Effecten
7.1
Effect werkzaamheden: kwaliteit en kwantiteit
7.1.1
Gewone dwergvleermuis
Door de sloop van het complex gaan 6 zomerverblijven, 3 paarverblijven en 1 gecombineerd zomer-paarverblijf verloren. Door het realiseren van nieuwe, tijdelijke en permanente verblijfplaatsen conform het kennisdocument gewone dwergvleermuis van BIJ12 heeft de gewone dwergvleermuis, voor, tijdens, en na de isolatie beschikking over voldoende plaatsen waar de soort kan verblijven. Voor de 10 unieke verblijfplaatsen wordt met een factor 4 gecompenseerd. Dit betekent dat er 40 tijdelijke vleermuiskasten worden opgehangen. Deze kasten worden aan de bomen opgehangen omdat het complete complex gesloopt wordt. Deze tijdelijke kasten zijn geplaatst op 20 februari 2023. De oude verblijfplaatsen worden van 15 augustus – 15 oktober 2023 ongeschikt gemaakt. Hiernaast wordt in de nieuwbouw vaste verblijfplaatsen gevormd door delen van de spouw toegankelijk te maken. In totaal moeten er 40 toegangen gemaakt worden. Op deze manier zijn voor, tijdens en na de sloop genoeg alternatieve verblijfplaatsen beschikbaar. 7.2
Effect werkzaamheden: monitoren Van de werkzaamheden wordt een logboek bijgehouden door een ecologisch deskundige op het gebied van de gewone dwergvleermuis. Als deskundige zal optreden: Foreest Groen Consult BV Namens opdrachtnemer: ir. M.W.P. Ariëns Telefoonnummer: 0650227053 of 0314642221 E-mail: info@foreestgroenconsult.nl
- 16 -
8
Maatregelen Tabel 6: overzicht maatregelen en effecten.
Soort
Vermijden gevoelige perioden
Tijdelijke mitigatie
Ongeschikt maken
Permanente mitigatie
Gewone dwergvleermuis
Niet van toepassing
Plaatsen van 40 tijdelijke vleermuiskasten aan bomen in het plangebied
Periode 15 augustus – 15 oktober
Toegankelijk maken spouwmuren nieuwbouw woningen met in totaal 40 toegangen
8.1
Gewone dwergvleermuis: vaste rust- en verblijfplaatsen
8.1.1
Preventieve maatregelen Voor de 10 verblijven worden 40 vleermuiskasten aan bomen rondom het wooncomplex opgehangen; Na ontvangst van de ontheffing worden de huidige verblijven in de periode 15 augustus tot 15 oktober ongeschikt gemaakt voor de gewone dwergvleermuis door het verwijderen van de hoeken van de muren en het verwijderen van kozijnen.
8.1.2
Tijdelijke locaties
Voor de tijdelijke locaties wordt voor een aanpak gekozen waarbij de tijdelijke vervangende verblijfplaatsen worden opgehangen aan de bomen rondom het complex. In dit geval wordt er voor twee types gekozen, beide platte ophangbare kasten. Idealiter worden vleermuiskasten gemonteerd aan muren, maar omdat het complex in zijn geheel gesloopt wordt, zijn er geen muren binnen 100 meter beschikbaar. De helft (20 stuks) van de 40 kasten zal bestaan uit het type: “Grote vleermuiskast 2FS”. Dit type kast is geschikt als zomer- paar- en kraamverblijf. De overige 20 kasten zijn van het type: “Grote platte vleermuiskast 3FF”. Deze kast heeft als voordeel dat deze ook geschikt zijn als kraamverblijf. Op deze manier is voor de vleermuizen een ruimschoots aanbod aan vervangende verblijfplaatsen. De details van de kasten wordt hieronder beschreven. Grote vleermuiskast 2FS Grote kraamkamerkasten 2FS voor kleine vleermuizen. Deze grote vleermuiskasten zijn een aanvulling op de vleermuiskast 1FD met tweevoudige voorwand en worden gebruikt, zodra er steeds meer vleermuizen in een gebied zijn gekomen. Elk uitgerust met een, van het kasttype afhankelijk, beproefd smal, anatomisch gevormd invlieggat, verhinderen ze het binnendringen van grotere vleermuizen, vogels, relmuizen en muizen. De kleinere soorten zoals bijv. franjestaart, baard-, water-, dwerg- en ruige dwergvleermuis enz.
kunnen ongestoord hun kroost in een grotere gemeenschap opvoeden. De binnenruimte van de kasten is precies daarvoor ingericht. Ophanging: Door het vernauwde invlieggat is het risico van bezetting door vogels in verregaande mate verkleind. Geschikt voor bomen en bossen door aluminium spijkers en ophangblokjes. Leveringsomvang 2FS incl. ophangbeugel met bevestigingsblokjes en aluminium spijkers. - 17 -
Buitenafmetingen RD 28 cm. Hoogte 44 cm. Gewicht Ca. 10,2 kg. Voor een voorbeeld zie afbeelding 7.
Afbeelding 7, voorbeeld van de 2FS vleermuiskast. Grote platte vleermuiskast 3FF De 3FF is een uitstekend universeel verblijf voor een groot aantal soorten. Dit verblijf speelt in op de veranderende behoefte van vleermuizen in de loop van het jaar (met uitzondering van winterslaap). De 3FF is zelfreinigend, d.w.z. de uitwerpselen van de vleermuizen kunnen er aan de onderkant vrij uitvallen zonder bij een sterke bezetting het invlieggat te blokkeren. Het speciale ontwerp van de invlieggleuf vermijdt enerzijds overmatige lichtinval en trek, maar maakt anderzijds ook voor zwangere dieren een veilige toegang mogelijk. Tevens is een interne wissel tussen de hangzones mogelijk, om bijv. door het weer veroorzaakte veranderingen te compenseren. Afhankelijk van temperatuur variëren de dieren de hanghoogte of gaan in het verblijf bij koud weer dichter op elkaar hangen. Op hete dagen hebben de vleermuizen voldoende ruimte door een dienovereenkomstige verdeling of het uit elkaar gaan hangen in de 3FF om zo een voor hen gunstig binnenklimaat te bereiken. De 3FF biedt ook voldoende plaats voor grotere groepen vrouwtjes die in de zogenoemde kraamkamers bijeenkomen. In de nazomer is de grotere inhoud aan de binnenkant vooral gunstig als overgangs- en baltsverblijf. Aanbrenging: Vanaf 3 m en hoger aan bomen, palen, hoogzitten en muren. Levering incl. ophangbeugel en aluminium spijker.
Materiaal SCHWEGLER houtbeton. Afmetingen D 20 x B 27 x H 43 cm. Gewicht ca. 9,5 kg.
- 18 -
Afbeelding 8, schematische voorbeeld van de 3FF vleermuiskast.
Noot De vleermuiskasten worden op minimaal 3 meter hoogte worden geplaatst met een vrije, onbelemmerde invliegmogelijkheid. 8.1.3
Tijdelijke verblijven Plaatsen tijdelijke vleermuiskasten geplaatst op 20 februari 2023.
Rode stip kasten op boom Gele ster kasten op paal
- 19 -
8.1.4
Permanente verblijven Nieuwe permanente verblijfplaatsen integreren in de spouw In totaal 40 toegangen tot de spouw Richten op verschillende windrichtingen
Om te compenseren voor de 10 unieke verblijfplaatsen die verloren gaan, moeten er 40 permanente verblijven worden gerealiseerd. Een oplossing kan zijn om deze verblijven te integreren in de spouwmuur van de nieuwe woning en vervolgens 40 toegangen te maken via brede stootvoegen. Deze toegangen kunnen verspreid worden geplaatst in de woningen in bijvoorbeeld de kopgevels. De luchtspouw tussen de isolatielaag en de buitenmuur wordt 4,1 cm dik. Tussen de buitenmuur en de isolatielaag wordt, strak op de isolatielaag, een fijn kunststof gaas aangebracht. Dit gaas fungeert als griplaag. Op 3 verschillende plaatsen (windrichtingen: Zuid, Zuid-West en West) aan de woning (nader te bepalen) worden delen (2 x 2 meter) van de spouw geschikt gemaakt. Hier worden vervolgens 4 openingen aangebracht met behulp van open stootvoegen. De openstootvoegen zijn 2 cm breed en 5 cm hoog. De openingen kunnen worden aangebracht langs kopgevels, dakkappelen of schoorstenen. Voorwaarde is wel dat de openingen zich op 3 meter hoogte bevinden.
Het gaas dat gebruik gaat worden als griplaag is: TOP7EVEN PP5230 kunststof gaas (25m/1m) of TOP7EVEN PE5016 kunststof gaas (25m/0.5m) https://www.topzeven.com/product/pp-gaas-5230-rol-25-x-1m/ https://www.topzeven.com/product/pe-gaas-5016-rol-25-x-0-5m/ Dit type is vermeld in de: “MITIGATIECATALOGUS GEBOUWBEWONENDE SOORTEN Leidraad natuurinclusief versterken, bouwen, renoveren en verduurzamen Centrum Veilig Wonen” Zie onderstaande afbeelding voor een schematisch voorbeeld van een spouw die geschikt is voor vleermuizen.
- 20 -
Afbeelding 9: schematische weergave muur
- 21 -
8.2
Locatie maatregel Voor de locatie is één adres gebruikt. Straat: Verlengde Slotlaan 69-71 Postcode 3707CC Plaats: Zeist Gemeente; Gemeente Zeist Provincie: Utrecht Coördinaten: 52.09706, 5.25859 Kadastraal bekend: ZEI00-H 4708, H 1977 en H 1978
8.3
Effectiviteit
8.3.1
Gewone dwergvleermuis
Zowel de tijdelijke kasten als permanente voorzieningen worden door gewone dwergvleermuizen gebruikt. Door de kasten in verschillende richtingen aan te brengen wordt ingespeeld op klimatologische omstandigheden. De dieren zullen deze tijdelijke vleermuiskasten en nieuwe permanente voorzieningen snel vinden en gaan gebruiken. Hierdoor beschikt de plaatselijke populatie van de gewone dwergvleermuis over voldoende en diverse mogelijkheden om een verblijfplaats te vinden. 8.4
Uitvoering maatregelen: monitoren De gekozen oplossing, brede spouw met gripgaas, behoort tot de standaard uitvoering van een gebouw waardoor de duurzaamheid gelijk gesteld kan worden op de levensduur van de toegepaste materialen.
- 22 -
9
Alternatieven
9.1
Alternatieve locatie Het huidige complex is niet te verplaatsen. Er is geen alternatieve locatie van de gebouwen mogelijk. Ook bij grootschalige renovatie gaan deze verblijfplaatsen verloren. De nu aanwezige gebouwen zijn niet meer het te bestemmen.
9.2
Alternatieve inrichting en werkwijze Het huidige wooncomplex is gedateerd en is niet geschikt als regulier wonen. De sloop is een voorwaarde om ruimte te maken voor nieuwe woningen die beter voldoen aan de laatste energie eisen en bijdragen aan het woningtekort. In de nieuwe woningen worden delen van de spouw toegankelijk gemaakt met gripgaas voor vleermuizen. Zo ontstaan er tal (minimaal 40) van nieuwe verblijfplaatsen. De randen van het gebied blijven onaangetast. Bij deze werkwijze ontstaat er voor de vleermuizen een gunstige situatie met zo weinig mogelijk verstoring tijdens het project. Dit is gezien het doel van het project de beste werkwijze.
9.3
Alternatieve planning De planning is gericht op het voorkomen van verstoring van de gewone dwergvleermuis. De planning houdt in acht dat er een gewenningsperiode van 6 maanden geldt voor vervangende paarverblijven. Door de tijdelijke kasten van de gewone dwergvleermuis te plaatsen voorop 20 februari 2023 kan in het najaar van 2023 al worden begonnen met de sloop- en bouwwerkzaamheden. Deze planning is geoptimaliseerd voor populatiebehoud van de vleermuizen. De kwetsbare kraamperiode wordt ontzien.
- 23 -
10 Gunstige staat van instandhouding 10.1 Gewone dwergvleermuis 10.1.1 Staat van instandhouding Landelijk De gewone dwergvleermuis is de meest algemene soort van Nederland. De aantallen worden geschat op 300.000 – 600.000 dieren. Het NEM VTT (Het project Meetnet Vleermuis Transect Tellingen) monitort de populatieontwikkeling en concludeert dat er sprake is van een lichte toename de afgelopen jaren. (CBS, Zoogdiervereniging, 2020). Landelijk is de staat van instandhouding als gunstig aangegeven. Het soortenmanagement plan van de gemeente Zeist geeft ook informatie over de lokale situatie.
Afbeelding 10: trend van de gewone dwergvleermuis in Nederland (bron: CBS, Zoogdiervereniging)
- 24 -
Gemeente Zeist De gewone dwergvleermuis is verreweg de meest algemeen voorkomende soort in de Zeist. Aantallen worden geschat op 1500 – 2000 dieren. Er is geen aanleiding om de staat van instandhouding anders te beoordelen dan de landelijke situatie, namelijk gunstig. Het doel is om deze staat van instandhouding met 10% te verbeteren en behoud van verspreiding. (Bron: Soortenmanagementplan Gemeente Zeist, 19-086, 10 maart 2020) Een schatting van de populatieaantallen is gegeven in onderstaande tabel: Tabel 7: overzicht vleermuis kolonies Zeist
Hiernaast is er ook een overzicht in afbeelding 11 met de locaties van vaste- rust en verblijfplaatsen binnen de gemeente Zeist.
- 25 -
Afbeelding 11: verspreiding van de gewone dwergvleermuis in de gemeente Zeist.
- 26 -
10.1.2 Afbreuk gunstige staat van instandhouding Door het aanbieden van voldoende tijdelijke alternatieven wordt niet verwacht dat de plaatselijke populatie van de gewone dwergvleermuis zal afnemen. Vleermuizen kunnen in de omgeving blijven foerageren omdat de groene buitenruimte zoveel mogelijk gespaard wordt. Na de sloop zullen er nieuwe woningen met toegankelijke spouwmuren beschikbaar zijn. Hierdoor wordt geen afbreuk gedaan aan de doelstellingen van de Gemeente Zeist om de verspreiding te behouden. Ook zal de nieuwe situatie kunnen bijdragen aan een lichte populatie toename door het vergrote aanbod aan vaste- rust en verblijfplaatsen. De gunstige staat van instandhouding van de gewone dwergvleermuis in dit gebied is hierdoor gewaarborgd. 10.2 Zorgvuldig handelen De werkzaamheden zijn afgestemd om de vleermuis populatie zo stabiel mogelijk te houden. Er wordt uitvoerig gecontroleerd of de preventieve maatregelen en het ongeschikt maken geslaagd is. Mochten er onverhoopt beschermde soorten worden aangetroffen bij de sloop, wordt gestopt met de werkzaamheden waardoor schade wordt voorkomen.
- 27 -
11 Literatuur
BIJ12-2017-004-Kennisdocument-Gewone-dwergvleermuis-1.0; CBS & Zoogdiervereniging (2020). “Vervijfvoudiging vleermuizen sinds 1986”. Geraadpleegd via: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2020/53/vervijfvoudigingvleermuizen-sinds-1986; H. Limpens, K. Mostert & W. Bongers (1997). “Atlas van de Nederlandse Vleermuizen”, KNNV; Mitigatiecatalogus_gebouwbewonende_soorten_Centrum_Veilig_Wonen; Soortmanagementplan Gemeente Zeist; www.zoogdiervereniging.nl www.sovon.nl www.vleermuizenindestad.nl www.vleermuiskasten.nl www.vleermuizenindepolder.nl www.waveka.nl
- 28 -
12 Plan van aanpak in het kort 12.1 Voor de start van de werkzaamheden 40 tijdelijke vervangende verblijven: Aanbrengen 20 tijdelijke vleermuiskasten aan bomen: type 2FS; Aanbrengen 20 tijdelijke vleermuiskasten aan bomen: type 3FF. Geplaatst op 20 februari 2022. 12.2 Tijdens de werkzaamheden 12.2.1 Ongeschikt maken huidige complex Ongeschikt maken van verblijven gewone dwergvleermuis na ontvangst ontheffing: Tijdig ongeschikt maken van verblijven, minimaal 5 dagen voorafgaande aan de werkzaamheden; Het ongeschikt maken spouwmuren door openbreken hoeken en verwijderen kozijnen Controle op effectiviteit, minimaal 5 dagen na het ongeschikt maken; Geen verlichting bij tijdelijke verblijven; Bescherming tijdelijke verblijven. Periode ongeschikt maken: Gewone dwergvleermuis: 15 augustus 2023 – 15 oktober 2023; Nacht temperatuur boven 10 graden Celsius. 12.2.2 Aanbrengen permanente verblijven Aanbrengen permanente verblijven: Delen van de spouw voorzien van gripgaas op verschillende plaatsen in de woningen met in totaal 40 toegangen. Geen verlichting bij permanente verblijven. 12.3 Na uitvoering nieuwbouw Eventueel verwijderen tijdelijke kasten. Deze mogen ook behouden blijven. Let op! Ook hier weer de periode van uitvoering aanhouden en de kasten tijdig ongeschikt maken.
Dit betekent 6 maanden nadat het laatste permanente verblijf is aangebracht ofwel in de periode 15 april – 15 mei ofwel 15 augustus - 15 oktober. 12.4 Algemeen De werkzaamheden moeten worden begeleid door een deskundige op het gebied van vleermuizen.
- 29 -
13 Werk protocol In dit hoofdstuk zijn de werkzaamheden per periode weergegeven. Alle werkzaamheden worden vastgelegd in een logboek. 13.1 Preventief, februari 2023 Plaatsen 20 tijdelijke kasten type 2FS gewone dwergvleermuis is gereed; Plaatsen 20 tijdelijke kasten type 3FF gewone dwergvleermuis is gereed; Vastleggen in logboek. 13.2 Na ontvangen van de ontheffing 13.2.1 15 augustus – 15 oktober 2023 Ongeschikt maken gebouw: Verwijderen daktrim, kozijnen en boeiboorden. Hoeken muren verwijderen en gaten maken in de muur. Nacht temperatuur boven 10 graden Celsius. Controle effect na 5 dagen door ecoloog; Vastleggen in logboek. 13.3 Vanaf 15 oktober 2023 – najaar 2026 13.3.1 Tijdens uitvoering werkzaamheden Voltooien sloop gebouw Nieuwbouw: Delen van de spouwmuren geschikt maken met gripgaas. Voorzien in ten minste 40 toegangen (invliegopeningen) via brede stootvoegen tot de spouw. Aanbrengen van 40 plaatsen met gripgaas 2x2 meter 13.4 Vanaf najaar 2026: na uitvoering van de sloop en nieuwbouw Eventueel (deze mogen behouden blijven) verwijderen tijdelijke kasten voor de gewone dwergvleermuis : o Ongeschikt maken 6 maanden na aanbrengen laatste permanente verblijf in periode 15 april – 15 mei ofwel 15 augustus – 15 oktober; o Controle effect na 5 dagen door ecoloog; o Vastleggen in logboek.
13.5 Maatregelen algemeen Geen werkzaamheden uitvoeren die van invloed zijn op vleermuizen zolang er geen ontheffing is; Realiseren compensatie vleermuis(kasten); geen verlichting op deze verblijven Natuur vrijverklaring vleermuis door ecoloog; Beperken veiligheidsverlichting; Vastleggen in logboek.
- 30 -
14 Begeleiding en communicatie 14.1 Naam aanvrager Opdrachtgever Namens opdrachtgever: Van Wonen Telefoonnummer: +31 (0)38 303 3600 E-mail: info@vanwonen.com Projectmanager: Bavon de Vor Telefoonnummer: +31 (0)6 22 35 22 57 E-mail: bavon@vanwonen.com
Opdrachtnemer Opdrachtnemer: Namens opdrachtnemer: Tel. E-mail: Uitvoerder: Telefoonnummer: E-mail: Deskundige flora en fauna en natuurwetgeving Opdrachtnemer: Foreest Groen Consult Namens opdrachtnemer: ir. M.W.P. Ariëns Telefoonnummer: 0650227053 of 0314642221 E-mail: info@foreestgroenconsult.nl Aandachtspunten voor de realisatie zijn: 1. Afstemmen en registratie van dit plan van aanpak en/of nieuw gevonden soorten, vaste rust- en verblijfplaatsen met toezichthouder 2. Verzorgen werkinstructie door de uitvoerder aannemer en deskundige flora-fauna; uitleg plan van aanpak aan betrokkenen, voordat de werkzaamheden starten; 3. Wekelijks agendapunt soortbescherming op de agenda van de bouwvergadering. a. Wordt conform het plan van aanpak gewerkt; b. Welke verbeterpunten gelden op basis van nieuwe inzichten en/of nieuwe verblijfplaatsen van soorten? c. Afstemmen aanpassing tussen deskundige, opdrachtgever en opdrachtnemer; d. Verwerken aanpassingen en nieuwe warnemingen in plan van aanpak, projectdossier. 4. Evaluatie zorgvuldig handelen na afronding van het project: wat ging goed en wat kan de volgende keer beter?
- 31 -
15 Advies 15.1 Intrinsieke waarde Alle levende dieren hebben een intrinsieke waarde. Worden dieren bij de renovatie aangetroffen dan moeten deze dieren in veiligheid worden gebracht. Het moedwillig doden van dieren is niet toegestaan. Ontstaan er onverwachte situaties met beschermde of strikt beschermde soorten dan zal direct contact gezocht worden met een ter zake deskundige om naar een oplossing te zoeken. 15.2 Invloed weer Afhankelijk van de benodigde tijd om de nieuwbouw te realiseren, kunnen tijdelijke maatregelen meer dan 1 jaar aanwezig zijn. De overlap die in desbetreffende paragrafen wordt aangehouden moet in acht worden genomen. Afhankelijk van het temperatuurverloop in het voorjaar kunnen de veilige perioden vervroegen of vertragen. Hierdoor kunnen projecten mogelijk eerder of later starten. De nachttemperatuur aan het begin van de avond dient rond de 10 ºC te liggen. De vleermuizen moeten actief zijn om te kunnen reageren op veranderingen in de verblijven. 15.3 Behoud tijdelijke kasten Voor de werkzaamheden zijn 40 tijdelijke kasten voor de gewone dwergvleermuis geplaatst. Tijdens de werkzaamheden worden in totaal 40 invliegopeningen in de muren aangebracht. Er kan gekozen worden voor het verwijderen van de tijdelijke kasten na de werkzaamheden. Er geld wel eerst een gewenningsperiode van 6 maanden voor de nieuwe kasten voordat dit uitgevoerd mag worden.
Er kan echter ook gekozen worden voor behoud van de tijdelijke kasten. Op deze manier blijven extra verblijfplaatsen voor vleermuizen aanwezig. De vleermuizen geven geen enkele vorm van overlast en dragen bij aan een gezond leefmilieu doordat zij zeer veel insecten wegvangen. Behoud van de tijdelijke verblijfplaatsen draagt wezenlijk bij aan de instandhouding van deze bijzondere dieren.
- 32 -
Bijlage 1 artikel 3.69 bouwbesluit
Bouwbesluit Geldend van 03-11-2018 t/m heden
2012
Artikel 3.69. Openingen 1. Een uitwendige scheidingsconstructie heeft geen openingen die breder zijn dan 0,01 m. Dit geldt niet voor een afsluitbare opening en een uitmonding van: a. een afvoervoorziening voor luchtverversing; b. een afvoervoorziening voor rookgas, en c. een ont- en beluchting van een afvoervoorziening voor huishoudelijk afvalwater en hemelwater. 2. In afwijking van het eerste lid is een grotere opening toegestaan voor een nest of een vaste rust- of verblijfplaats voor bij of krachtens hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming beschermde diersoorten. 3. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op een inwendige scheidingsconstructie die de scheiding vormt met een gebruiksfunctie waarop het eerste lid niet van toepassing is.
33
Bijlage 2: Quickscan natuuronderzoek
- 34 -
ECOLOGISCHE QUICKSCAN MET BOMENADVIES Locatie:
Jeugdzorginstelling De Lindenhorst Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist
Opdrachtgever:
Rijksvastgoedbedrijf Directie Transacties & Projecten, Afdeling Verkoop Korte Voorhout 7 2511 CW 'S-GRAVENHAGE
Contactpersoon:
De heer P.N. van Riel
Telefoonnummer:
(0)88 115 80 14
Uitgevoerd door:
Koenders & Partners adviseurs en procesmanagers bv
Telefoonnummer:
(0)348 47 80 50
Projectnummer:
190018
Opgesteld door:
Mevrouw J.I. Andringa, MSc
Paraaf:
Versie:
Definitief
Datum:
1 maart 2019
Bijlagen:
1. 2. 3. 4. 5.
Postbus 59 3410 CB LOPIK
Overzichtstekening Rapportage bomeninventarisatie binnenring Overzichtstekening bomen Bomenlijst Factsheets vervolgtraject
Lekdijk Oost 12 3413 MS JAARSVELD
T +31 348 47 80 50 F +31 348 47 80 51
wij zijn lid van het Netwerk Groene Bureaus
info@koenders-partners.nl www.koenders-partners.nl
SAMENVATTING Op 18 januari 2019 is het locatiebezoek uitgevoerd voor de ecologische quickscan ter plaatse van Jeugdzorginstelling de Lindenhorst aan de Verlengde slotlaan 69/71 te Zeist. In onderstaand overzicht zijn de resultaten en conclusies van het onderzoek samengevat. Soortgroep
Beschermde soorten verwacht?
Regime Wnb
Ontheffing plichtig?
Vervolgonderzoek?
Flora
Nee
-
-
Nee
Zoogdieren
Nee
-
-
Vleermuizen
Ja
HR+B&B
Ja
Nee of met goedgekeurde gedragscode Ja
Jaarrond beschermde vogels Broedvogels*
Nee
-
-
Nee
Ja
Vogels
Niet mogelijk
Broedvogelcontrole*
Reptielen
Nee
-
-
Nee
Amfibieën
Nee
-
-
Nee
Vissen Nee Nee Overige fauna Nee Nee In dit overzicht staan de soortgroepen waarvan vermoed wordt dat ze in het plangebied aanwezig (kunnen) zijn, door welk regime van de Wet natuurbescherming (Wnb) de (verwachte) soorten beschermd worden, of voor deze soorten een ontheffing op de Wnb moet worden aangevraagd als werkzaamheden uitgevoerd gaan worden en of nader onderzoek nodig is om een ontheffing te kunnen krijgen * Het is niet mogelijk om een ontheffing te verkrijgen voor het beschadigen of vernielen van nesten waarop vogels aan het broeden zijn. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient met een broedvogelcontrole vastgesteld te worden dat broedgevallen afwezig zijn, of werkzaamheden dienen buiten het broedseizoen te starten. In gemeentelijke regelgeving kan vastgelegd zijn dat niet gekapt mag worden in het broedseizoen.
Op basis van deze quickscan wordt geconcludeerd dat de beschermde soorten uit de soortgroep vleermuizen mogelijk een vaste verblijfplaats hebben in het plangebied. Ten behoeve van een (eventuele) ontheffing op de Wet natuurbescherming is nader onderzoek benodigd. Aangezien nader onderzoek benodigd is, voldoet deze quickscan niet als onderbouwing van een eventuele aanvraag voor een ontheffing op de Wet natuurbescherming. Tevens is nader onderzoek benodigd ten behoeve van een eventuele goede ruimtelijke onderbouwing, of voor een ontheffing tijdelijke natuur (indien het plangebied minstens een jaar braak komt te liggen). Deze quickscan is wel geschikt om te dienen als basis voor een natuurrapportage in het kader van BREEAM-NL. Dit staat echter los van de noodzaak tot nader onderzoek en/of een ontheffing. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van een Natura 2000-gebied, het NNN (voorheen EHS) of een ecologische verbindingszone binnen het NNN. Gezien de afstand tot deze gebieden en het verschil in biotoop zijn effecten op het dichtstbijzijnde deel van het NNN niet aannemelijk. Het is dus niet nodig een procedure in verband met gebiedsbescherming in het kader van de Wet natuurbescherming of in het kader van provinciale regelingen voor het NNN te starten. In het plangebied zijn circa 320 bomen aanwezig, die in redelijk tot goede conditie verkeren.
Het betreft voornamelijk grove dennen en Amerikaanse eiken. Het bos is circa 80 jaar oud en de grove dennen in het gebied zijn volledig volgroeit. In het plangebied zijn 18 dode bomen aanwezig. Deze bomen vormen geen gevaar, maar het verwijderen van deze bomen zal de conditie van de bomen in de omgeving bevorderen. In het plangebied zijn een Lindelaan en 7
Ecologische quickscan Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist Projectnummer 190018
1 maart 2019 Samenvatting
grote Douglas sparren aanwezig. Deze bomen verkeren in een goede conditie en wij adviseren om deze bomen indien mogelijk te behouden bij een herontwikkeling van de locatie.
Ecologische quickscan Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist Projectnummer 190018
1 maart 2019 Samenvatting
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 1
INLEIDING .......................................................................................................................................................... 1 1.1 1.2 1.3
2
PLANGEBIED EN WERKZAAMHEDEN........................................................................................................... 2 2.1 2.2
3
Aanleiding .............................................................................................................................................. 1 Doelstelling ............................................................................................................................................ 1 Opzet onderzoek ecologische quickscan ......................................................................................... 1 Beschrijving plangebied en voorgenomen werkzaamheden ....................................................... 2 Ligging plangebied ............................................................................................................................. 2
WETGEVING..................................................................................................................................................... 3 3.1 3.2 3.3
Quickscan ............................................................................................................................................... 3 Boombeoordeling ................................................................................................................................. 4 Criteria behoudenswaardige bomen ............................................................................................... 5
4
VOORONDERZOEK ......................................................................................................................................... 6
5
VELDONDERZOEK ............................................................................................................................................ 8 5.1 5.2
6
RESULTATEN QUICKSCAN ............................................................................................................................. 9 6.1 6.2
7
Algemeen ............................................................................................................................................. 13 Vellen .................................................................................................................................................... 13 Behoudenswaardige bomen............................................................................................................. 13
CONCLUSIES ................................................................................................................................................... 15 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5
9
Gebiedsbescherming ........................................................................................................................... 9 Soortbescherming ................................................................................................................................. 9
BOMENADVIES ............................................................................................................................................... 13 7.1 7.2 7.3
8
Omstandigheden .................................................................................................................................. 8 Foto’s plangebied ................................................................................................................................ 8
Gebiedsbescherming ......................................................................................................................... 15 Soortbescherming ............................................................................................................................... 15 Bomen ................................................................................................................................................... 16 Vervolg ................................................................................................................................................. 16 Mitigatie en zorgplicht ...................................................................................................................... 16
VERANTWOORDING EN GELDIGHEID ..................................................................................................... 18 9.1 9.1
Verantwoording .................................................................................................................................. 18 Geldigheidsduur ................................................................................................................................. 18
BIJLAGEN 1. 2. 3. 4. 5.
Overzichtstekening Rapportage bomeninventarisatie binnenring Overzichtstekening bomen Bomenlijst Factsheets vervolgtraject
Ecologische quickscan Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist Projectnummer 190018
1 maart 2019 Inhoudsopgave
1
INLEIDING In opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf is door Koenders & Partners adviseurs en procesmanagers bv een ecologische quickscan met bomeninventarisatie uitgevoerd ter plaatse van het plangebied ‘de Lindenhorst’ aan de Verlengde slotlaan 69/71 te Zeist.
1.1 Aanleiding De aanleiding voor de uitgevoerde ecologische quickscan met bomenadvies is de voorgenomen verkoop van het plangebied. De herontwikkeling van het plangebied bevindt zich nog in de oriëntatiefase. 1.2 Doelstelling De doelstelling van de quickscan is de ecologische aspecten van de voorgenomen werkzaamheden te toetsen aan de vigerende natuurwetgeving. Met behulp van een quickscan wordt een uitspraak gedaan over de aanwezige en de te verwachten natuurwaarden in het plangebied alsmede de te verwachte effecten op deze natuurwaarden, door middel van een beperkte onderzoeksinspanning. Indien de natuurwaarden en/of de effecten niet goed kunnen worden ingeschat met de quickscan, kan het noodzakelijk zijn een (uitgebreid) ecologisch onderzoek uit te (laten) voeren. Het bomenadvies bestaat uit een globaal overzicht van het bomenbestand, waarbij wordt aangeven wat de diameter, de gezondheid is een representatieve steekproef van de aanwezige bomen. Eventuele opvallende bomen of omstandigheden van bomen die specifieke aandacht verdienen worden tevens benoemd. Bij het bomenonderzoek is tevens het beboste gebied dat aan de noordzijde aan het plangebied grenst bekeken. Daarnaast wordt aangegeven welke wet- en regelgeving van toepassing is op eventuele kap van de bomen, waarbij de situatie in het plangebied wordt bezien.
1.3 Opzet onderzoek ecologische quickscan Een quickscan is een eenmalige scan van het plangebied, waarin wordt gekeken naar de te verwachten en de aanwezige (beschermde) soorten flora en fauna. Hiertoe wordt zowel een bronnenonderzoek als een locatiebezoek uitgevoerd. Een quickscan wordt kort en bondig gerapporteerd. Er wordt geen volledig ecologisch onderzoek uitgevoerd, maar een beeld geschetst van de aanwezige en te verwachte natuurwaarden.
Ecologische quickscan Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist Projectnummer 190018
1 maart 2019 pagina 1 van 18
2
PLANGEBIED EN WERKZAAMHEDEN
2.1 Beschrijving plangebied en voorgenomen werkzaamheden Het plangebied (zie bijlage 1) betreft jeugdinstelling de Lindenhorst en omvat een terrein van circa 2,6 hectare, gelegen tussen de Verlengde Slotlaan en de Finspronglaan (kadastrale percelen H 4708, H 4705, H 1977 en H 1978). Het betreft een omheind terrein in de bosrijke bebouwde kom van Zeist. Binnen een tweede hekwerk staan drie woongebouwen en een kantoor- en onderwijsgebouw in een boomrijk terrein. Tussen beide hekken liggen parkeergelegenheid en een bosgebied. 2.2 Ligging plangebied Op de website 1 van de Provincie Utrecht is een kaart beschikbaar met de beschermde natuurgebieden in de provincie, zoals Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen heette dit de EHS). Het plangebied ligt op circa 400 meter van het NNN. Binnen een straal van 10 kilometer van het plangebied is geen Natura 2000-gebied aanwezig. Het plangebied en de natuurgebieden in de omgeving zijn weergegeven in figuur 1.
Figuur 1: kaart met daarop het plangebied (rode lijn) en de beschermde natuurgebieden(groen: het NNN) in de omgeving van het plangebied.
1 https://webkaart.provincie-utrecht.nl/viewer/app/Webkaart
Ecologische quickscan Verlengde Slotlaan 69/71 te Zeist Projectnummer 190018
1 maart 2019 pagina 2 van 18
3
WETGEVING
3.1
Quickscan Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming (hierna: Wnb) van kracht geworden. Deze wet vervangt drie wetten: de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet. De Wnb betreft dus de bescherming van soorten en gebieden, maar ook de instandhouding van bossen. Met het invoeren van de Wnb is de bevoegdheid voor het verlenen van ontheffingen en vrijstellingen bij ruimtelijke ingrepen bij de provincies komen te liggen. Via provinciale regelgeving waren de provincies reeds het bevoegd gezag voor het Natuurnetwerk Nederland (hierna: NNN; voorheen EHS/ Ecologische Hoofdstructuur). Per 1 januari 2017 zijn de provincies dus het bevoegd gezag voor natuurbescherming en zijn zij verantwoordelijk voor: de toetsing van werkzaamheden en activiteiten met effecten op het NNN en de Natura 2000-gebieden (gebiedsbescherming), planten en dieren (soortenbescherming) en bossen. Alleen bij ruimtelijke ingrepen met grote nationale belangen is het Rijk het bevoegd gezag. Alle in het wild levende inheemse plant- en diersoorten zijn via de Wnb beschermd via een algemene zorgplicht. Een groot aantal soorten kent bovendien een extra beschermingsregime. In principe moet alleen een ontheffing worden aangevraagd voor werkzaamheden met negatieve effecten op soorten met een extra beschermingsregime.
Voor enkele soorten is het echter mogelijk om met een door het Rijk (ministerie van EZ) goedgekeurde gedragscode te werken. Tevens gelden extra regelingen die verschillen per provincie, zoals vrijstellingsregelingen voor enkele soorten. Bij de Wnb is de bescherming van soorten 2 verdeeld in drie regimes: Europese bescherming, voortvloeiend uit de Vogelrichtlijn. Dit betreft alle inheemse broedvogels; Europese bescherming, namelijk Habitatrichtlijn-soorten en soorten van de verdragen van Bern & Bonn (hierna: HR+B&B). Dit betreft onder andere alle vleermuizensoorten en de rugstreeppad; Nationaal beschermde soorten, de zogenaamde ‘andere soorten’ in bijlagen A en B bij de Wet natuurbescherming (hierna: Bijlage A+B). Bijlage A betreft in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers. Bijlage B betreft vaatplanten. Voor de nationaal beschermde soorten geldt een minder strenge bescherming dan voor de Europees beschermde soorten. Voor (mogelijke) schade aan broedende vogels kan geen ontheffing worden aangevraagd. Werkzaamheden waarbij broedvogels worden aangetast mogen daarom niet worden uitgevoerd. Het ministerie van EZ hanteert geen vaste grensdata voor het vogelbroedseizoen; van belang is of de werkzaamheden een broedgeval verstoren of vernietigen.
Van een aantal vogelsoorten is (de functionaliteit van) het nest jaarrond beschermd. Het vernietigen van het nest en/of de directe omgeving is daarom het hele jaar verboden. Na een specifiek onderzoek kan echter wel een ontheffing voor het vernietigen van de jaarrond beschermde nestlocatie worden aangevraagd.