Document · PDF

PR21.031 Kadernota 2022 RDWI

Raad 16 februari 2021, gemeente ZeistBij agendapunt: Post derden8.317 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Niet gevonden in dit document.

Ontv. Griffie 13-01-2021/PR21.031 458723

Aan de bij de RDWI aangesloten gemeenten

ONS KENMERK :

DATUM

: 6 januari 2021

UW KENMERK

BEHANDELD DOOR

: C. van der Eem

BIJLAGEN

AFDELING/TEAM

: Unit FIF

ONDERWERP

: Kadernota 2022 v0.5

TELEFOONNUMMER

: (030) 69 29 500

Geacht college van B&W en gemeenteraad, Hierbij bied ik u, namens het Dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Regionale Dienst Werk en Inkomen (GR RDWI), de Kadernota 2022 aan. De Kadernota gaat in op de ontwikkelingen voor de komende jaren, wat dit betekent voor de organisatie en hoe we dit vertalen naar financiële kaders. De Kadernota bevat alleen nieuwe ontwikkelingen en nieuw beleid; de uitwerking vindt plaats in de Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025. Wij vragen u om de zienswijzen op deze kadernota voor 11 maart 2021 in bij de GR RDWI te dienen. Het Algemeen Bestuur zal de kadernota inclusief de zienswijzen op 25 maart 2021 vaststellen. Inhoudelijk zullen de zienswijzen verwerkt worden in de Begroting 2022 Meerjarenraming 2023-2025. Ook deze wordt te zijner tijd voor zienswijze aan u aangeboden. Met vriendelijke groet,

R. Geerling Directeur a.i.

De RSD is onderdeel van de Regionale Dienst Werk en Inkomen (RDWI)

KADERNOTA RDWI 2022 Versie 0.5

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 1

Inleiding De RDWI begeleidt klanten naar werk of een andere manier van participatie, in nauwe samenwerking met regionale en lokale netwerkpartners. Via deze Kadernota 2022 geven we weer wat we de komende jaren daarin willen bereiken en met welke middelen we dat gaan doen. Deze Kadernota 2022 bevat nieuwe ontwikkelingen en nieuw beleid; de uitwerking vindt plaats in de Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025, nadat gemeenten de gelegenheid hebben gehad om hun zienswijze in te dienen op deze Kadernota. Er ligt na afronding en borging van het verbeterplan ‘De RSD maakt stappen’ een stevig fundament voor de toekomst. De RDWI voert zijn taken uit binnen de gestelde begroting, de voorspelbaarheid van de resultaten is vergroot en de dienstverlening is efficiënt georganiseerd. Daardoor hebben wij in de Begroting 2021, die in juli 2020 is vastgesteld, al een aantal efficiencyslagen kunnen doorvoeren. Voor deze Kadernota 2022 bouwen wij hierop verder. Dat is nodig, want op het moment van schrijven gaan de ontwikkelingen rondom het COVID-19 virus en de Rijksmaatregelen erg snel en zijn zaken soms snel achterhaald. De organisatie voert vanwege de crisis al extra taken uit binnen de lopende begroting. Ook voor de nabije toekomst is er veel onzekerheid over de omvang van de taken en de effecten van de maatregelen.

Met de kennis van nu is de organisatie binnen de kaders die in deze nota geformuleerd worden in staat om nieuwe ontwikkelingen en de na-ijleffecten van de coronacrisis op te vangen. Wij denken hierbij aan de verwachte geleidelijke stijging van het klantenbestand, nieuwe instroom vanuit (voormalig) ondernemers, de nieuwe taken op het terrein van inburgering en de verwachte toename van schuldenproblematiek. In deze roerige tijden is het geen tijd voor grote veranderingen; we kiezen daarom voor een consistente lijn in de dienstverlening. Financiën Vanwege de COVID-19 is het niet duidelijk hoe de economie zich de komende jaren zal ontwikkelen. Hierdoor zijn alle ramingen in deze Kadernota 2022 redelijk onzeker, ook al is zo goed mogelijk rekening gehouden met de scenario’s die onder andere het CPB de afgelopen maanden heeft opgesteld. Als het economisch herstel na de crisis langer duurt, of het dal minder diep is dan verwacht, heeft dit gevolgen voor de dienstverlening van RWDI en zal dit ook een financieel effect hebben op de begroting. De Kadernota gaat per thema (hoofdstuk 2) in op de ontwikkelingen die we voor de komende jaren zien, wat dit betekent voor de organisatie en hoe we dit vertalen naar de financiën. De belangrijkste financiële ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2022 zijn: 1. De sociaal domein lasten zullen stijgen door de stijging van het klantenbestand.

De verwachte toename van de instroom als gevolg van de coronacrisis leidt ook tot een grotere inzet op de ondersteuning van klanten. 2. De toename van het klantenbestand leidt tot een stijging op de kosten op de uitkeringen BUIG. De verwachting is dat de toename in onze regio gelijke tred houdt met landelijke ontwikkeling. Zolang dit het geval is, zal de stijging van de lasten worden gecompenseerd door de stijging van het macrobudget. Het kabinet heeft voor de komende jaren dit budget verhoogd. Daarom gaan we er vanuit dat het resultaat op de BUIG voor gemeenten neutraal zal zijn.

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 2

3. 4.

Ook bij de inkomensvoorzieningen, zoals de individuele inkomenstoeslagen, is rekening gehouden met een lichte stijging. Hoewel onlangs besloten is dat de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering in 2022 start, is het financieel effect hiervan niet verwerkt. Doordat het besluit recent genomen is, is het nog niet duidelijk wat het effect is voor de financiering. Omdat de voortzetting van de intensieve aanpak van nieuwkomers samenhangt met de invoering van de nieuwe wet is voor deze dienstverlening ook geen mutatie doorgevoerd. De verwachte stijging van het klantenbestand blijft binnen de afgesproken bandbreedte, waardoor de formatie ongewijzigd blijft. Voor de apparaatskosten is daarom alleen rekening gehouden met de gebruikelijke indexaties.

Deze Kadernota wordt via de gebruikelijke wijze aangeboden aan de gemeenteraad. Zienswijzen op de Kadernota worden meegenomen in de ontwerp Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025 die na 31 maart 2021 aan de gemeenten wordt aangeboden.

Zeist, 6 januari 2021

S. Jansen Voorzitter bestuur RDWI

Kadernota 2022 – versie 0.5

R. Geerling Directeur a.i. RDWI

pag. 3

Inhoudsopgave INLEIDING ................................................................................................................................... 2 1 UITGANGSPUNTEN VOOR DE KADERNOTA ..................................................................... 5 1.1. ONTWIKKELINGEN IN VOGELVLUCHT .............................................................................. 5 1.2. RELATIE MET DE STRATEGISCHE KADERS ........................................................................ 6 1.3. WAAR HOUDEN WE FINANCIEEL GEZIEN REKENING MEE............................................... 6 2 THEMA’S 2022 ................................................................................................................. 8 2.1. ONTWIKKELING VAN HET BESTAND BIJSTAND................................................................. 8 2.2. PASSENDE ONDERSTEUNING VOOR ALLE KLANTEN ...................................................... 10 2.3. ACTIVEREND STELSEL VAN INBURGERING ..................................................................... 13 2.4. VROEGTIJDIG OPSPOREN VAN SCHULDEN ..................................................................... 14 2.5. INKOMENSVOORZIENINGEN VOOR WIE DAT NODIG HEEFT.......................................... 14 3 UITVOERING WSW DOOR BIGA GROEP .........................................................................

16 4 BEDRIJFSVOERING ......................................................................................................... 17 4.1. ORGANISATIE EN APPARAATSKOSTEN ........................................................................... 17 4.2. RISICOMANAGEMENT.................................................................................................... 17 BIJLAGE 1 MEERJARENRAMING

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 4

1 Uitgangspunten voor de kadernota De Kadernota 2022 geeft de financiële kaders die nodig zijn om de beleidsdoelen voor 2022 te realiseren. De manier waarop we daar invulling aan geven en de concrete en zo meetbaar mogelijke doelstellingen die we daaraan verbinden, worden verwerkt in de Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025. Daarin worden ook de zienswijzen verwerkt die door gemeenten op deze Kadernota worden meegegeven.

1.1. Ontwikkelingen in vogelvlucht Op het moment van schrijven is de gezondheidscrisis als gevolg van de uitbraak van het COVID-19 virus nog in volle gang. Het kabinet heeft maatregelen getroffen om de negatieve economische effecten zoveel mogelijk te beperken. We zien dit terug in onze dienstverlening. De stijging van het aantal klanten met een bijstandsuitkering was in 2020 nog te overzien. Tegelijkertijd kwam er een hele nieuwe taak af op de organisatie, namelijk de uitvoering van de Tijdelijke ondersteuningsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), die tot medio 2021 doorloopt. Voor 2022 verwachten we een na-ijleffect van de crisis. Nadat de steunmaatregelen van het Rijk worden afgebouwd, zal er mogelijk meer toestroom naar de Participatiewet komen. Voor een deel gaat het om inwoners die eerst een WW-uitkering hadden of gebruik maakten van de Tozo-regeling. De instroom in ons bestand zal dan ook geleidelijk toenemen. In onze berekeningen sluiten we aan bij de ramingen die door het CPB worden gedaan. Wanneer de crisis voorbij is, is het nog de vraag hoe snel de economie zich zal herstellen. Het is denkbaar dat vooral kortdurend werklozen, een deel van de zelfstandigen en jongeren als eerste weer werk kunnen vinden, afhankelijk van de snelheid waarmee de economie zich herstelt.

Langdurige effecten zijn mogelijk te zien bij kwetsbare groepen zoals inwoners met een arbeidsbeperking, nieuwkomers en kwetsbare jongeren. Zij zijn vaak werkzaam in een tijdelijk dienstverband en in een kwetsbare sector1. Daar komt bij dat het jaar 2022 het eerste jaar wordt van de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. Ook zullen we dan de effecten zien van de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (2021), waarbij door vroegsignalering een groter beroep wordt gedaan op schulddienstverlening. Een deel van de groep zelfstandigen zal ook langere tijd ondersteuning nodig hebben, waar dat in het verleden een veel kleinere groep was voor de RSD. De kern van de dienstverlening van de RSD is niet veranderd. We werken aan een inclusieve samenleving waarin voor iedereen plek is. Daarom begeleiden we binnen het brede netwerk van het sociaal domein inwoners naar werk of een andere manier van participatie, zodat ze vanuit hun eigen kracht een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij. Dat doen we door de dienstverlening dicht bij de inwoner te organiseren, door een nauwe samenwerking met de lokale netwerkpartners, door een innovatieve werkgeversbenadering, door meer focus te leggen op preventie bij schulden en door de dienstverlening toegankelijker te maken voor de klant 2. Daarbinnen zijn er wel accentverschuivingen die we in 2022 nodig achten.

Na de afronding en borging van het verbeterplan ‘De RSD maakt stappen’ staat er een stevige basis. Daardoor waren we in staat om de dienstverlening aan de inwoner ook in het crisisjaar 2020 te waarborgen, zowel de reguliere dienstverlening als de ondersteuning voor zelfstandigen. Die basis is nodig om ook in 2022 de effecten van de crisis op te 1 2

Bron: SCP, rapport ‘Maatschappelijke gevolgen van Corona’, juli 2020 Bron: verbeterplan ‘de RSD maakt stappen’

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 5

vangen en de dienstverlening te waarborgen en verder verbeteren. Daarbij gaat het onder andere om: • Ondersteuning van kwetsbare groepen – te denken valt aan de verwachte toename van het aantal jongeren en aan de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening aan inwoners met een indicatie banenafspraak en aan inwoners voor wie betaald werk niet haalbaar is • Verdere professionalisering van dienstverlening aan zelfstandigen via het nieuwe ondernemersteam – vóór de crisis betrof dit een relatief kleine taak van de RSD; we verwachten dat dit voorlopig een substantieel onderdeel blijft van de dienstverlening. Daarnaast zal er aandacht zijn voor de afronding van de Tozoregeling die in 2021 eindigt. • Regionale werkgeversdienstverlening – mede vanwege wijzigingen in de SUWIwetgeving en de inrichting van regionale mobiliteitsteams werken we steeds meer samen op bovenregionaal niveau. • Doorontwikkeling van taken op het terrein van inburgering – 2022 is het eerste volledige jaar binnen de nieuwe Wet inburgering • Vroegtijdige aanpak van schulden – partijen zoals de NVVK waarschuwen voor een grotere schuldenproblematiek in de komende periode, die tijdens de coronacrisis nog deels verborgen blijft. • Digitalisering – het proces van verdere digitalisering wordt voortgezet.

Mede door de coronacrisis gaan we in de toekomst meer gebruik maken van digitale middelen voor contact met de klant. Het belang van een goed werkend sociaal domein als vangnet voor de kwetsbare inwoners van onze regio is ook in deze crisis groot. Het aankomende wetsvoorstel ‘Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein’ kan daarbij behulpzaam zijn, doordat (onder voorwaarden) gegevensuitwisseling mogelijk wordt om casussen integraal op te pakken. We staan in het sociaal domein voor een aantal uitdagingen, die we als RDWI graag samen met de gemeenten oppakken. De taken die door de gemeenten bij de RDWI belegd zijn, komen in hoofdstuk 2 van deze Kadernota aan de orde.

1.2. Relatie met de strategische kaders De Strategische Kaders Participatiewet 2020-2023 zijn in 2019 vastgesteld door de gemeenteraden. De uitwerking van de strategische kaders is mogelijk van invloed op de Kadernota en Begroting 2022. Op het moment van schrijven is nog geen besluit genomen over de verdere uitwerking. Dit betreft de ontschottingsafspraken en de begeleiding van de groep activeringsklanten. Het loslaten van de afspraken over BUIGbudget heeft geen effect op de RDWI als geheel, wel op de gemeenten afzonderlijk. Het loslaten van de afspraken over ontschotting van de re-integratiebudgetten heeft consequenties voor de uitvoering door de RSD. Vooralsnog wordt in deze Kadernota uitgegaan van de huidige kaders; mocht er tussen het opstellen van deze Kadernota en het opstellen van de Begroting 2022 nadere besluitvorming plaatsvinden, worden de consequenties daarvan vertaald naar de Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025. Dit kan tot gevolg hebben dat er financiële wijzigingen worden doorgevoerd ten opzichte van deze Kadernota.

1.3. Waar houden we financieel gezien rekening mee De COVID-19 crisis en de onzekerheid van de economische ontwikkeling daarna heeft het opstellen van de ramingen voor de financiële kaders voor 2022 en de Meerjarenraming

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 6

2023-2025 bemoeilijkt. Voor de raming is gebruik gemaakt van de doorkijk van het CPB in de macro-economische verkenning 2021. Deze verkenning gaat uit van een krimp of slechts beperkt economisch herstel in 2021. De werkloosheid kan oplopen tot 10%. De crisis raakt jongeren, flexwerkers en kwetsbare groepen. Zij zullen eerder instromen in de bijstand. De raming BUIG in deze Kadernota weerspiegelt dit sombere beeld. Voor de andere taken wordt, zoals gebruikelijk, de realisatie in het lopend jaar als vertrekpunt genomen. Door de ondersteunde maatregelen van het kabinet zien we bij de meeste taken (nog) geen kostenstijging. Hierdoor is het moeilijk om een aanpassing van het budget goed te onderbouwen. Daarom is ervoor gekozen om stijgingen in de budgetten alleen door te voeren als er sprake is van een meerjarige trend. De werkelijke uitkomst is onzeker en hangt af van de duur van de crisis en de mate waarin de economie zich de komende jaren weet te herstellen. Voor het doorrekenen van de financiële effecten in deze Kadernota wordt daarnaast rekening gehouden met de volgende financiële kaders: Algemene uitgangspunten - Er is rekening gehouden met een reële begroting 2021 en meerjarenkader; - Structurele lasten zijn gedekt door structurele baten; - In hoofdstuk 2 worden alleen de programmakosten opgenomen; - In hoofdstuk 3 zijn alle uitvoeringskosten opgenomen.

Budgetten Sociaal Domein De budgetten re-integratie en participatie en sociale werkvoorziening zijn gebaseerd op de uitkeringen sociaal domein zoals opgenomen in de septembercirculaire 2020. Op dit moment is er sprake van één ongedeeld re-integratiebudget voor de vijf gemeenten. In de strategische kaders 2020-2023 hebben de gemeenten afgesproken dat zij deze afspraak (‘ontschotting’) evalueren en dat in de financiële uitwerking wordt vastgelegd of, en zo ja hoe, deze afspraken gehandhaafd worden. Besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden op het moment van schrijven van deze Kadernota. Daarom wordt voor nu voortgebouwd op de huidige systematiek. Omvang formatie Er wordt uitgegaan van een formatie-omvang van 149,4 fte. Eind oktober 2020 heeft het Algemeen bestuur een systematiek vastgesteld, waarbij de omvang van de formatie binnen een bandbreedte afhangt van de omvang van het klantenbestand uitkeringen (volume BUIG) en aanvragen schulddienstverlening. De verwachte ontwikkeling van het klantbestand in 2022 geeft geen aanleiding om formatie aan te passen. Lonen en salarissen Sociale Werkvoorziening De salariskosten Sociale Werkvoorziening zijn gebaseerd op de bedragen zoals opgenomen in de Begroting 2020. Prijsaanpassingen (indexeringspercentages) Een prijsindexatie op de apparaatskosten (exclusief lonen en salarissen) van 1,5% is opgenomen in de Kadernota.

Dit percentage is opgenomen in de septembercirculaire 2020. Dit cijfer is ontleend aan de meest recente publicatie van het CPB. Loonaanpassingen De loonontwikkeling is ook gebaseerd op de verwachte loonontwikkeling (+1,5%) zoals opgenomen in de septembercirculaire 2020. Dit cijfer is ontleend aan de meest recente publicatie van het CPB.

Kadernota 2022 – versie 0.5

pag. 7

2 Thema’s 2022 In dit hoofdstuk schetsen we welke ontwikkelingen wij zien die van invloed kunnen zijn op onze dienstverlening aan de inwoners. Ook worden op hoofdlijnen de doelen geschetst. Deze worden vertaald naar financiële kaders en worden verder uitgewerkt in de Begroting 2022. Om de resultaten van onze aanpak te meten en daarover te verantwoorden, wordt in de Begroting 2022 een beperkte set aan indicatoren vastgesteld die voldoende informatie geven over onze prestaties.

2.1. Ontwikkeling van het bestand bijstand Als gevolg van de coronacrisis en de bijbehorende economische effecten, gaat het CPB uit van een stijging van het bijstandsvolume in 2021 en 2022. Daarna zou het bijstandsbestand weer langzaam dalen3. In onze prognose volgen we de ramingen van het CPB. Daarbij moet aangetekend worden dat de ontwikkeling van het volume normaal gesproken al een onzeker factor is, maar vanwege de coronacrisis is de voorspelbaarheid nog lager. De gegevens vanaf 2021 moeten dan ook gezien worden als een eerste schatting van wat zich kan voordoen. Tabel 2.1

Jaar

Groei/daling Stand t.o.v. het bijstandspartijen vorige jaar ultimo jaar

Bron

2018

-4,1%

3.022

Realisatie

Stand van zaken eind december 2018

2019

-8,8%

2.755

Realisatie

Stand van zaken eind december 2019

2020

+5,3%

2.900

Prognose

Op basis van ontwikkeling tot en met oktober 2020

2021

+5,0%

3.045

Schatting *