08-Algemene beschouwingen Begroting 2022 SP

Bijdrage SP aan Debat Begroting 2022, 26 oktober 2021 Voorzitter, Toen in mei dit jaar de Kadernota werd gepresenteerd, stond dat voor een belangrijk deel in het teken van de voorstellen die de IAC had gedaan voor het orde brengen van de gemeentelijke uitgaven. Van de 62 voorstellen zouden 24 voorstellen direct worden uitgevoerd, 6 niet en van de rest moest toen nog bekeken worden of de voorstellen uitvoerbaar waren. Inmiddels, met de Begroting voor 2022, heeft het College na onderzoek alsnog 18 extra voorstellen van de IAC overgenomen om uit te voeren. Dat betekent dat uiteindelijk 42 voorstellen van de 62 door de IAC gedaan in de begroting voor komend jaar een plek krijgen, dus 2/3 deel van het totaal. Ik denk een mooi resultaat, en voor het behaalde resultaat zou ik aan de IAC en alle betrokkenen vanuit de gemeentelijke organisatie die aan de totstandkoming van deze voorstellen hebben bijgedragen nogmaals dank willen uitspreken. De aanleiding voor het instellen van de IAC was minder mooi: een oplopend tekort in de gemeentelijke begroting, waarvan een groot deel door de miljoenen die onze gemeente de laatste jaren extra kwijt is geweest aan de jeugdzorg. Een structureel probleem, waar het Rijk onlangs fors geld voor heeft moeten bijleggen: voor Zeist een bedrag van 4,8 miljoen. Het kon minder. En misschien wordt het de komende jaren ook wel minder.

Want het grote uitgangspunt achter die decentralisaties van jeugdzorg en wmo is nog onverminderd overeind gebleven. Gemeenten zouden deze zorg efficiënter moeten kunnen organiseren, voor minder geld. Dat was de gedachte tenminste. De praktijk is weerbarstiger gebleken. Het is in ieder geval goed dat het college heeft besloten om voor het Sociaal domein met een voorstel te komen met daarin een meerjarenprognose en, naar als ik het goed begrijp, sturingsinformatie aan de hand van data te ontwikkelen om zo beter de effecten en de doelmatigheid van de inzet van middelen in kaart te brengen. Overigens ook in lijn met het voorstel "Grip op cijfers" dat het IAC hierover heeft gedaan. Mij dunkt dat het serieus uitvoeren van deze opdracht wel eens zo groot zou kunnen zijn, dat de gemeente hier extra mensen (dataanalisten?) voor zou moeten aannemen. De vraag die ik dan ook het aan het college zou willen stellen is dan ook of het college al een beeld heeft bij de omvang van deze opdracht, en of daarbij serieus de optie op tafel ligt om voor deze data-analyses extra mensen te werven. Als daar extra geld voor moet worden vrijgemaakt, dan zou ik zeggen: dat verdient zich uiteindelijk dubbel en dwars terug.

En bovendien, had het Rijk ons niet 4,8 miljoen extra gegeven voor de jeugdzorgverlening? En was dit geld niet vrij besteedbaar? Inderdaad: het college heeft dit geld aangewend om de ook in voorgaande jaren extra gedane uitgaven aan jeugdzorg en wmo, weer te kunnen compenseren. Maar daarnaast om toch te besluiten de hondenbelasting, tegen het advies in van de IAC, niet her in te voeren. De redenering: het invoeren van deze belasting zou alleen nodig zijn geweest om daarmee een deel van het

door de extra uitgaven aan jeugdzorg ontstane tekort mee te compenseren. Doordat het Rijk nu met extra geld over de brug is gekomen, kan de gemeente dus afzien van deze belasting. Maar op ander vlak moet de gemeente wel overstag: de ozb gaat met ingang van volgend jaar met 3 procent omhoog. Natuurlijk, het college kon niet anders, want onze gemeente kende al een jaren een van de laagste ozbbelastingen van Nederland. Zonder verhoging zou de gemeente hoogstwaarschijnlijk gekort worden op de uitkering uit het Gemeentefonds van het Rijk. Waardoor Zeist alsnog extra zou moeten bezuinigingen, waar onze inwoners vervolgens de prijs van moeten betalen. Uiteindelijk maakt het voor de inwoners in onze gemeente dus niet uit, of ze nu door de (belastingvrije) hond of door de kat gebeten worden (het is aan u om te bedenken wie daarbij de hond en wie de kat is). Laat ik overgaan op enkele andere onderwerpen, waar de SP nog vragen dan wel opmerkingen over wil maken. Allereerst, op pag. 25 van het eerste deel van de begrotingswijzer is te lezen dat in de L-flat van Vollenhove een deel van de woningen anders wordt toegewezen. Dit zou moeten plaatsvinden door een deel van de woningen toe te wijzen aan woningzoekenden die bereid zijn een maatschappelijke tegenprestatie te leveren.

De eerste vraag die dan naar boven komt is: hoe gaat de gemeente dit controleren? Bestaat niet het risico dat woningen zo worden toegewezen aan mensen die in hun sollicitatie (want dat zou dan deel van de selectieprocedure worden) vol overtuiging een verhaal houden wat zij zouden kunnen betekenen voor de buurt, maar dan vervolgens misschien hooguit voor een korte periode die tegenprestatie leveren? Is het dan te billijken dat iemand zo'n woning nog zou kunnen betrekken? Maar fundamenteler is wel de vraag of deze manier van "anders toewijzen" van woningen niet een aantasting is op het fundamentele recht op een woning. Hoe kijkt het college hier tegenaan? Dan, iets verderop, op pag. 34 wordt gesproken over het investeren in een comfortabel fietsnetwerk: past hier niet ook bij het verbeteren van de zichtbaarheid van in het donker gelegen delen van fietspaden, met een duidelijke markering of middels verlichting? Ik denk hierbij in het bijzonder aan het stuk fietspad langs de Arnhemse Bovenweg, vanaf de kruising bij Hoogkanje richting centrum. Op pag. 38 gaat het over het inzetten op een hogere slagingskans voor nieuwkomers voor het behalen van de inburgering.

De vraag die hierbij opkomt, is of het college hier dan een concreet meetbaar resultaat voor ogen heeft, en of hierover met de RSD dan ook prestatieafspraken worden gemaakt? Maar in deze ambitie lijkt ook verondersteld te zijn dat de inburgeringscursussen voor veel deelnemers te moeilijk zijn om in een keer te behalen, en dan is de vraag waar schort het aan? Aan inzet van de deelnemers, aan onvoldoende begeleiding of te weinig lessen? In dit verband ook de vraag, of het college dan van mening is dat de 50.000 die in de

begroting voor 2022 wordt gereserveerd voor taalonderwijs aan nieuwkomers voldoende is? Kan het college daarbij uitleg geven waarom voor de begroting na 2022 hier helemaal geen geld voor is gereserveerd? Taalonderwijs is toch bij uitstek iets dat pas na meerdere jaren zijn vruchten begint af te werpen? Eenzelfde vraag, over een concreet meetbaar te behalen resultaat, zou de SP ook willen stellen over de ambitie die in de begroting op pag. 40 van het eerste deel staat geformuleerd om het aantal mensen met problematische schulden te te laten afnemen. Dan, op pagina 47, wordt de ambitie beschreven om een betere afvalscheiding te realiseren, met het argument dat inwoners straks, als met ingang van volgend jaar het laten ophalen van grofvuil 20 euro per keer kost, meer zelf hun afval gaan wegbrengen. Die afvalscheiding zou met het laten ophalen immers niet mogelijk zijn. Echter, voor het zelf wegbrengen van grofvuil ben je al snel aangewezen op een auto, met een fiets kun je hooguit enkele blikken verf wegbrengen, en met je grofvuil een bus instappen is voor jezelf en de medepassagiers ook geen fijne optie. Dus de vraag is of de winst van het extra gesorteerde afval wel opweegt tussen al die extra autoritten die in het meest gunstige geval dan gemaakt zullen worden, of in het meest ongunstige geval: de extra afvaldumpingen die er ongetwijfeld zullen komen.

Nu al klagen inwoners in diverse wijken over koelkasten die gedumpt worden, vervolgens deels gesloopt en dan weken blijven staan, omdat ze dan niet meer opgehaald worden door de RMN. Heeft het college wel zicht op de kosten die de RMN nu al doorberekent voor het verwijderen van gedumpt afval en mogelijk meer worden volgend jaar, en op de mogelijke impact op het milieu van grofvuil met chemische bestanddelen die mogelijk vrij komen als dit langdurig aan de straat staat? Als laatste heb ik nog een vraag over een zinsnede op pag. 48, waarin is beschreven dat "Bestaande bodemvervuilingen worden beheerd en gesaneerd" (...). Wat betekent "beheerd en gesaneerd"? Betekent dit dat ook reeds afgedekte vervuilde bodems, zoals dat bij de sportvelden nabij het Slot, alsnog zullen worden gesaneerd? Of kunnen vervuilde bodems ook in de toekomst nog afgedekt worden, dus zonder sanering van de vervuilde grond? Graag hier een precisering. David Tompot SP Zeist