Raadsstuk Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023

Raadsstuk

Onderwerp Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 15 november 2022

2022/1469898 Carree, L. 1.1 Onderwijs en sport JOS Boots, G. 023-5115695 gboots@haarlem.nl De gemeente heeft de wettelijke plicht een regeling vast te stellen voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. De huidige verordening leerlingenvervoer is vastgesteld in 2015. Echter, sinds 2015 zijn er veel ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend onderwijs geweest. Hierdoor dient de verordening voor bekostiging van het leerlingenvervoer geactualiseerd te worden. Het uitgangspunt van de geactualiseerde verordening is ongewijzigd. De verordening bekostiging leerlingenvervoer is bedoeld om ouders/verzorgers financieel te ondersteunen in de kosten die zij moeten maken wanneer hun kind gebruik moet maken van een vorm van leerlingenvervoer. De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Verordening leerlingenvervoer 2015 Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2022/1469898

de burgemeester,

1/6

Besluit Raad d.d. ………

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023 vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De gemeente heeft de wettelijke plicht een regeling vast te stellen voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. Bijvoorbeeld voor leerlingen die vanwege een structurele handicap niet zelfstandig naar het speciaal (basis) onderwijs kunnen reizen. Maar ook wanneer passend onderwijs niet in de nabije omgeving van de leerling wordt aangeboden. De huidige verordening leerlingenvervoer is vastgesteld in 2015. Vanuit de wetgeving is er geen aanleiding om de verordening leerlingenvervoer aan te passen. Echter, sinds 2015 zijn er veel ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend onderwijs geweest. Hierdoor dient de verordening voor bekostiging van het leerlingenvervoer geactualiseerd te worden. De nieuwe modelverordening van de VNG (dd. 02 december 2020) heeft als uitgangspunt gediend voor “Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023”. De gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Heemskerk, Velsen en Zandvoort hebben het doelgroepenvervoer, waaronder het leerlingenvervoer valt, gezamenlijk ingekocht. De nieuwe verordening leerlingenvervoer is regionaal afgestemd. Elke gemeente stelt haar eigen verordening bekostiging leerlingenvervoer vast. Het uitgangspunt van de geactualiseerde verordening is ongewijzigd.

De regeling is bedoeld om ouders/verzorgers financieel te ondersteunen in de kosten die zij moeten maken wanneer hun kind gebruik moet maken van een vorm van leerlingenvervoer. Daarbij moet het voor de ouders zo eenvoudig en overzichtelijk mogelijk zijn om deze ondersteuning aan te vragen. Het leerlingenvervoer kent verschillende vormen: fietskilometervergoeding voor de leerling en al dan niet een begeleider; vergoeding voor het gebruik van het openbaar vervoer en al dan niet een begeleider; vergoeding voor het aangepast vervoer (RegioRijder); vergoeding voor de inzet van eigen vervoer (auto) van ouder/verzorger.

Kenmerk: 2022/1469898

2/6

Wat passend vervoer is, is niet bij de wet gedefinieerd en dient per leerling onderzocht te worden. Dit is maatwerk waarbij onder andere rekening wordt gehouden met de beperking en mogelijkheden, de leeftijd, de route en de behoeften van de leerling. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023 vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de ‘Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023’ worden de beleidsmatige keuzes ten aanzien van het leerlingenvervoer geactualiseerd en opnieuw vastgelegd, zodat aanvragen voor leerlingenvervoer adequaat kunnen worden afgehandeld. Het primaire doel is om de toegankelijkheid van het onderwijs te waarborgen door ouders/verzorgers tegemoet te komen in de kosten die zij moeten maken wanneer zij zijn aangewezen tot een vorm van leerlingenvervoer. 4. Argumenten 1. De gemeenteraad dient een regeling vast te stellen voor bekostiging van leerlingenvervoer. De wettelijke grondslag voor het verstrekken van een bekostiging leerlingenvervoer is neergelegd in artikel 4, eerste lid, van de Wet op het primair onderwijs (hierna: WPO), artikel 4, eerste lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs (hierna: WVO) en artikel 4, eerste lid, van de Wet op de expertisecentra (hierna: WEC).

Deze drie wetten formuleren de wettelijke plicht van de gemeente als: ‘de bekostiging van de door het college noodzakelijk te achten vervoerskosten ten behoeve van het schoolbezoek’1. Wat passend vervoer is, is niet bij de wet gedefinieerd en dient per leerling onderzocht te worden. Dit is maatwerk waarbij onder andere rekening wordt gehouden met de beperking en mogelijkheden, de leeftijd, de route en de behoeften van de leerling. De kaders van de verordening zijn zodanig opgebouwd dat de meest zelfstandige en onafhankelijke vorm van leerlingenvervoer wordt toegekend. 2. Belanghebbenden en experts hebben ingestemd met de modelverordening. Bij het opstellen van de nieuwe modelverordening is er overleg geweest met de klankbordgroep leerlingenvervoer van het VNG. Tevens is er een raadpleging gehouden onder alle gemeenten en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs in Nederland. Bij het opstellen van de nieuwe Verordening bekostiging leerlingenvervoer zijn de aanbevelingen voor het uit twee rapporten meegenomen: het rapport ‘Met andere ogen’ van Rene Peeters (2018) en het rapport ‘Als de weg naar passend onderwijs niet passend is’ van de Kinderombudsman (2019). 3. Er zijn tekstuele wijzigingen en er is een nieuwe opzet voor de verordening

1

Het gaat hierbij zowel om scholen voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en regulier voortgezet onderwijs, die zijn aangesloten bij samenwerkingsverbanden primair of voortgezet onderwijs, als ook om instellingen voor cluster 1 en cluster 2.

Kenmerk: 2022/1469898

3/6

In de citeertitel van de nieuwe verordening is het woord “bekostiging” opgenomen. Dit past bij de basisgedachte dat het bij het leerlingenvervoer in beginsel om een bekostiging gaat. De huidige citeertitel “Verordening leerlingenvervoer 2015” zou ten onrechte kunnen doen vermoeden, dat de verordening het vervoer van leerlingen regelt. Naast de titel is ook de paragraafindeling en volgorde van de artikelen gewijzigd, ter bevordering van de leesbaarheid. 4. De verordening heeft een nieuwe opzet Allereerst wordt het recht op een vergoeding beoordeeld in de beoordelingsfase. Hierna wordt onderzocht welke vergoeding wordt verstrekt in de onderzoeksfase. Deze onderzoeksfase treedt pas in werking als uit de beoordelingsfase een positief besluit voor vergoeding volgt. 5. Er zijn een aantal nieuwe en aangepaste bepalingen De volgende bepalingen zijn nieuw of aangepast in de nieuwe verordening (zie ook bijlage 2): Artikel 2. Doelstelling: het doel van het leerlingenvervoer is om een financiële ondersteuning te verstrekken ten behoeve van passend vervoer van de woning dan wel de opstapplaats naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school aan de ouders van kinderen wie of van wie de school verder dan de, door de gemeente bepaalde, afstandsgrens gelegen is, of voor wie het medisch niet mogelijk is om de school zelfstandig te bereiken. Artikel 4.

Gesprek over zelfstandigheid en zelfredzaamheid bij de aanvraag: in de nieuwe verordening is meer aandacht voor zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerling. Dit sluit aan op de basisgedachte van “eigen kracht”. Artikel 5. OOGO met het samenwerkingsverband: in de nieuwe verordening staan kaders opgenomen inzake de afstemming tussen gemeente(n) en het regionale Samenwerkingsverband, door in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) expliciet aandacht te besteden aan het leerlingenvervoer. Met de Wet passend onderwijs is geregeld dat alle leerlingen, dus ook leerlingen die extra ondersteuning in de klas nodig hebben, een passende onderwijsplek krijgen die eveneens aansluit op de levensovertuiging van de ouder(s) en/of de leerling. Het Samenwerkingsverband verwijst leerlingen naar de best passende school. De praktijk leert dat er tegenstrijdigheid kan ontstaan tussen de verwijzing van het Samenwerkingsverband en de regels vanuit de verordening, waarbij wordt uitgegaan van tegemoetkoming naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. Door het leerlingenvervoer structureel te agenderen voor het OOGO wordt een efficiëntere samenwerking beoogd. Artikel 6. Vanuit het oogpunt van lastenverlichting voor de burger is het wenselijk dat het aantal aanvragen zo veel mogelijk wordt beperkt.

In dat kader verdient het aanbeveling om als gemeente te bezien of het mogelijk is om voor een langere periode dan één schooljaar de vervoersvoorziening toe te kennen. Wanneer te verwachten valt dat er geen verandering zal optreden in de lichamelijk of geestelijke toestand van de leerling en deze dus aan de geldende criteria blijft voldoen, is het mogelijk te kiezen voor een periode van enkele jaren, of zelfs voor de hele schoolperiode.

Kenmerk: 2022/1469898

4/6

Artikel 7. Herziening, opschorting, intrekking of terugvordering van de vervoersvoorziening: als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen of ernstig wangedrag door de leerling kan een besluit als bedoeld in de verordening worden herzien, opgeschort of ingetrokken. Artikel 10. Aanwijzing opstapplaats: het college kan een opstapplaats aanwijzen. In dit artikel wordt beschreven hoe wordt omgegaan met een opstapplaats en wanneer deze wordt gebruikt. Het aanwijzen van een opstapplaats is momenteel nog niet aan de orde, maar kan in de toekomst bijvoorbeeld gebruikt worden bij het vervoer van statushouders van en naar de Internationale Taalklas. Artikel 13. Schooltijden en wachttijden: het college kan een wachttijd instellen wanneer er binnen een school sprake is van verschillende en/of wisselende lesroosters binnen de vaste schooltijden, om zodoende aan te sluiten op het reguliere leerlingenvervoer (uitgevoerd door RegioRijder). Hierdoor kunnen de te rijden routes van het leerlingenvervoer efficiënter worden ingericht, wat leidt tot lagere kosten voor gemeenten. Artikel 14. Tijdelijk verblijf buiten de gemeente: het college kan een tijdelijke vervoersvoorziening toekennen aan de ouders van een leerling, die als gevolg van een crisissituatie tijdelijk buiten de gemeente verblijft, mits is voldaan aan een aantal voorwaarden.

De acht gemeenten die bij RegioRijder zijn aangesloten hebben hier momenteel werkafspraken voor. Voorgesteld wordt om deze afspraken vast te leggen in de verordening. Artikel 15. Vervoersvoorziening naar stageadres: in dit artikel wordt beschreven hoe wordt omgegaan met een aanvraag om een vervoersvoorziening naar het stageadres. Artikel 21. Bekostiging andere passende vervoersvoorziening: de gemeente wordt meer mogelijkheid geboden om bij de verstrekking van vervoersvergoeding individueel maatwerk te leveren, wanneer er een alternatieve vervoersvoorziening is (zoals een handbike of elektrische fiets), welke goedkoper of gelijk is aan de kosten van het openbaar vervoer. Artikel 23. Ouders betalen een eigen bijdrage in de vorm van een drempelbedrag wanneer het gezamenlijk inkomen uitkomt boven € 29.000 per jaar (schooljaar 2022/2023). Dit drempelbedrag wordt jaarlijks op 1 januari geïndexeerd. Hiervoor wordt de indexatie op de regelingslonen van volwassen medewerkers gebruikt. 6. De nieuwe verordening heeft geen kosteneffect. De raad stelt voor het leerlingenvervoer jaarlijks in de begroting budget beschikbaar. De vaststelling van de nieuwe verordening geeft geen aanleiding tot aanpassing van het geraamde budget leerlingenvervoer. 5. Risico’s en kanttekeningen 1. Personeelstekorten zetten de uitvoering van het vervoer onder druk.

Het doelgroepenvervoer wordt uitgevoerd door vervoersysteem RegioRijder. Binnen het systeem wordt zowel het leerlingenvervoer als het Wmo-vervoer uitgevoerd. De vervoerders kampen met chauffeurstekorten en kunnen niet alle benodigde diensten leveren. Er is voornamelijk een tekort

Kenmerk: 2022/1469898

5/6

aan leerlingenvervoerchauffeurs, met als gevolg dat er chauffeurs en bussen uit het Wmo-vervoer worden gebruikt om leerlingen te vervoeren. Als gevolg van een gebrek aan (vaste) chauffeurs staat de stiptheid onder druk. Alternatieve scenario’s voor het leerlingenvervoer worden onderzocht en mogelijke oplossingen zijn te vinden door bijvoorbeeld te werken met bloktijden en het beperken van de instroom in het leerlingenvervoer door nadrukkelijker een beroep te doen op ouders en het vergroten van de zelfredzaamheid van kinderen. 6. Uitvoering - Bekendmaking na vaststelling van de verordening gebeurt conform de daarvoor geldende voorschriften. Betrokkenen bij het leerlingenvervoer en het Samenwerkingsverband worden na vaststelling door de gemeenteraad geïnformeerd over de nieuwe verordening. - Ouders van leerlingen die momenteel gebruik maken van het leerlingenvervoer (en volgend schooljaar waarschijnlijk weer een aanvraag indienen) worden geïnformeerd over de gewijzigde eigen bijdrage. Aanvragen leerlingenvervoer die vanaf 1 januari 2023 worden ingediend zullen volgens de “Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023” worden beoordeeld. De praktische uitvoering van wijzigingen zal voor het grote deel van de gebruikers van het leerlingenvervoer vanaf schooljaar ‘22/’23 gaan gelden.

- Het gevoerde beleid wordt periodiek geëvalueerd en landelijke ontwikkelingen en jurisprudentie op het gebied van (de bekostiging) van het leerlingenvervoer worden gevolgd. 7. Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2:

Verordening bekostiging leerlingenvervoer Zandvoort 2023 Was wordt lijst verordening leerlingenvervoer

Kenmerk: 2022/1469898

6/6