Raadsstuk Programmabegroting 2024-2028

Raadsstuk

Onderwerp Programmabegroting 2024-2028 Nummer 2023/1577054 Portefeuillehouder Bluijs, G.J. Programma/beleidsveld 7.2. Algemene dekkingsmiddelen Afdeling CC Auteur Poel, G.J. van der Telefoonnummer 023-5114432 Email gvanderpoel@haarlem.nl Kernboodschap Het college biedt de raad de Programmabegroting 2024-2028 aan om te bespreken en vast te stellen. Door de Programmabegroting vast te stellen, bepaalt de raad wat de gemeente Zandvoort in 2024 wil bereiken, wat daarvoor gedaan gaat worden en wat dat mag kosten. Behandelvoorstel voor De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel commissie van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Relevante eerdere Voorjaarsnota 2023 (2023/625809 d.d. 30 mei 2023) besluiten Besluit College 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. d.d. 26 september 2023 de secretaris, de burgemeester,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. de Programmabegroting 2024 vast te stellen, inclusief de daarin genoemde lasten en baten per programma, investeringen en onttrekkingen en toevoegingen aan reserves; 2. de gewijzigde programma-indeling met ingang van begrotingsjaar 2024 vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2023/1577054

1/7

1. Inleiding In de Voorjaarsnota heeft de gemeenteraad op hoofdlijn de inhoudelijke en financiële kaders voor het jaar 2024 en verder vastgesteld. Aan de hand daarvan heeft het college van B&W de Programmabegroting 2024-2028 opgesteld. Deze heeft het college ter bespreking en vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. de Programmabegroting 2024 vast te stellen, inclusief de daarin genoemde lasten en baten per programma, investeringen en onttrekkingen en toevoegingen aan reserves; 2. de gewijzigde programma-indeling met ingang van begrotingsjaar 2024 vast te stellen.

3. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de begroting 2024 autoriseert de gemeenteraad het college om de bedragen die bij de programma's zijn opgenomen, uit te geven in lijn met het vastgestelde beleid. Met het vaststellen van het investeringsplan geeft de raad ook toestemming om de investeringen uit te gaan voeren met behulp van de vastgestelde kredieten. Kortom: met het vaststellen van de Programmabegroting geeft de raad het college de ruimte om het vastgestelde beleid uit te voeren en daarvoor de afgesproken programmabudgetten en investeringskredieten uit te geven.

4. Argumenten In deze begroting vindt u de balans: het evenwicht tussen inkomsten en uitgaven van onze gemeente. U vindt er echter ook nog andere balansen. Zandvoort is een bijzondere gemeente. Alles wat wij - net als andere gemeenten - voor onze inwoners en ondernemers doen, moeten wij ook in evenwicht brengen met het toerisme in onze badplaats. Op een zomerse dag ontvangen 17.000 inwoners 100.000 bezoekers. Ook dit moet in balans zijn. Zandvoort verwelkomt met open armen de vele bezoekers, maar dit mag niet ten koste gaan van de inwoners.

Miljoenen mensen hebben eind augustus een geweldige derde editie van onze nieuwe Zandvoortse Grand Prix gezien. Zandvoort staat wereldwijd op de kaart. Dat zien we ook terug in het dorp. Er zijn meer (inter)nationale toeristen en ook onze horeca geeft aan dat mensen voor Zandvoort kiezen na het zien van de prachtige beelden tijdens de races. Dit betekent dat we nu het moment moeten pakken. Nu zijn die bezoekers hier, maar zoals iedere ondernemer weet is het makkelijker om een klant te krijgen dan hem vast te houden. De mensen die

Kenmerk: 2023/1577054

2/7

Zandvoort nu bezoeken moeten ook terugkomen. Daarvoor moeten we aantrekkelijk zijn en blijven. In het coalitieprogramma hebben we grote ambities uitgesproken en daar geven we nu uitvoering aan. Dat doen we ook voor onze inwoners. Voor de zomer is unaniem met een hamerslag 23 miljoen beschikbaar gesteld voor de herinrichting van Zandvoort Nieuw Noord. Daar wordt nu al hard aan gewerkt. Eind september vindt de eerste bijeenkomst plaats waar kinderen en volwassenen concreet kunnen meedenken over de inrichting van hun speelplaatsen en openbare ruimte. Net als de rest van Zandvoort zal Noord een positieve verandering ondergaan. Want Zandvoort gaat veranderen. De vernieuwde Boulevard Paulus Loot is prachtig geworden en deze trekken we verder door naar het noorden. Tijdens de commissievergadering van 5 september 2023 hebben we onze ideeën voor de Midden-Boulevard met u besproken. Ook hier moet een balans gevonden worden; bereikbaarheid van de paviljoens tegenover de kwaliteit van een autovrije wandelpromenade. Hetzelfde geldt voor de lopende projecten zoals Badhuisplein, Entree en de ontwikkeling van onze Noord-Boulevard en het achterliggende circuitgebied. Ook hier spelen allemaal belangen van omwonenden, ondernemers en gebruikers die we met elkaar in evenwicht moeten brengen. Een toekomstgerichte toeristische en economische visie is daarbij onontbeerlijk.

Het kernteam, met daarbij een lobbyist, en de verbetering van ons projectmanagement zorgt er voor dat we een stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol pakken. Dit moet er ook toe leiden dat investeerders en andere derde partijen investeren in Zandvoort als badplaats waar het allemaal gebeurt. De kwaliteit van de openbare ruimte moeten we verbeteren. We investeren daarom meer in groen in de wijken, maar dit moet ook goed worden onderhouden. Hiervoor maken we beheersplannen en duidelijke afspraken. Ook komen er wijkbudgetten. Het nieuwe gemeentelijke rioleringsplan (GRP) en de actualisatie van het ‘Meer jaren investering- en onderhoudsplan’ geven richting aan de invulling en het beheer van onze openbare ruimte. Ons perspectief Net als in andere gemeenten zijn de maatschappelijke opgaven voor de gemeente Zandvoort omvangrijk en complex. Daarbij krijgen we vanuit de rijksoverheid ook meer taken, maar minder geld. Het is een uitdaging om ook dit met elkaar in balans te brengen. De komende landelijke verkiezingen laten ons zien hoe de samenleving verandert. Er is een gebrek aan vertrouwen in de overheid en partijen die dit agenderen kunnen op grote steun rekenen. Ook wij zullen moeten laten zien hoe en waarom we beslissingen nemen. In de moderne informatiesamenleving is de openheid en transparantie van ons handelen onontbeerlijk.

Met de Wet Open Overheid worden de eerste stappen gezet, maar het begint bij ons als gemeentebestuur;

Kenmerk: 2023/1577054

3/7

college en gemeenteraad in ons dagelijks handelen als bestuurders van Zandvoort. De manier waarop wij invulling geven aan openheid en transparantie is de basis waarop wij de lokale politieke integriteit waarborgen. Betere interventies in sociaal domein Er is een toenemende groep mensen die hun bestaanszekerheid ziet wankelen. Armoede en kansenongelijkheid neemt toe. Als gemeente staan wij dicht bij de inwoners. We hebben veel mogelijkheden om hun problemen op te lossen en te investeren in onze sociale basis. We maken nieuwe afspraken met alle partijen die zich inzetten voor het welzijn en de zorg van onze inwoners. Daarnaast moet het nog nader in te vullen Integraal zorgakkoord (IZA) bijdragen aan het goed, toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg. Met het Zandvoorts preventiemodel worden er inmiddels al stappen gezet richting betere Jeugdpreventie en hulp. Het actieplan ‘Geldzaken en Geldzorgen’ wordt ook in 2024 uitgevoerd. Om meer mensen aan het werk te krijgen is in onze arbeidsmarktregio de nieuwe strategische arbeidsmarktagenda 2023-2027 opgesteld. Ook komt er een Regionaal Werkcentrum (RWC) om hieraan betere invulling te geven. Woningbouw en volkshuisvesting We zijn omringd door natuur en zee. Enerzijds draagt dit bij aan het woongenot van ons dorp, anderzijds stelt het ons niet in staat om aan de randen van ons dorp woningen te bouwen.

Ook hier moeten we de balans vinden door te kijken waar we binnen onze gemeentegrenzen nog kunnen bouwen. De behoefte aan woningen is groot, maar de ruimte om te bouwen beperkt. De verdichtingsstudie, in relatie met omgevingsvisie, zal duidelijkheid geven over het aantal nog te bouwen locaties waar mogelijk extra woningen kunnen worden gerealiseerd. Dit zal leiden tot een geactualiseerd ‘Uitvoeringsprogramma Wonen’ met vooruitblik tot 2030. Hierin worden ook de afspraken en volkshuisvestelijke uitgangspunten en kaders vastgesteld. Dit is wel mede afhankelijk van het uit te voeren rijksbeleid. Aspecten als schaarste op woningenmarkt, energietransitie, stikstofregels, verduurzaming en de druk op de zorg moeten daarin nader worden ingevuld Dienstverlening en participatie Waar we keuzes maken moeten we dit is samenspraak met elkaar te doen. Uitgangspunt is dat onze dienstverlening, maar ook participatiebeleid moet hierop inspelen. Onze inwoners en de samenleving moet op ons kunnen rekenen. Nieuw participatiebeleid, een meer buurtgerichte aanpak en een daarbij behorend budget zal de eerste aanzet hiertoe zijn. Woonlasten De OZB opbrengsten zijn vermeerderd met het reguliere inflatiepercentage van 3,9%. De tarieven worden bepaald op basis van de WOZ capaciteit.

Kenmerk: 2023/1577054

4/7

Voor riool- en afvalstoffenheffingen worden kostendekkende tarieven gehanteerd. De rioolheffing stijgt met 8,6% en de afvalstoffenheffing met 12,5%. Dit komt onder andere door het vastgestelde gemeentelijk rioleringsplan en het hoger gehanteerde inflatiecijfer van de kosten. Continuïteit en financieel perspectief Onze financiële positie is stabiel en op de korte termijn voldoende om invulling te geven aan onze wensen en ambities. Voor de jaren 2024-2026 nog sprake van een begrotingsoverschot (begroting na bestemming). Dit komt onder meer door de invulling van de oplossingsrichtingen die in de Voorjaarsnota beschreven werden, zoals de positieve effecten vanuit de meicirculaire, het temporiseren van investeringen en hogere inkomsten uit parkeren en toeristenbelasting.

Presentatie van het structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo baten en lasten

-1.153

-1.884

99

1.063

1.214

-692

-452

-237

-287

-245

-1.844

-2.336

-138

777

969

631

198

-267

-443

-402

-2.475

-2.534

129

1.220

1.371

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

Structureel begrotingssaldo De geprognosticeerde tekorten in 2026 en 2027 (resp. € 0,8 miljoen € 2,3 miljoen in de Voorjaarsnota) konden op deze wijze worden verbeterd naar een structureel tekort van € 0,13 miljoen in 2026 en een structureel tekort van € 1,22 miljoen in 2027. Deze tekorten hebben vooral te maken met minder financiële middelen vanuit de algemene uitkering van de rijksoverheid. Ons nieuwe beleid rond reserves en voorzieningen geeft voldoende ruimte om dit voor de korte termijn op te vangen. De gevolgen van de Septembercirculaire 2023 zijn nog niet in deze begroting verwerkt. Hierover volgt nog een raadsinformatiebrief waarin de consequenties in beeld worden gebracht, inclusief het effect op de gepresenteerde begrotingscijfers, zodat dit betrokken kan worden bij de beraadslaging over de Programmabegroting. Vooralsnog zullen wij de tekorten niet afdekken met bezuinigingen, extra maatregelen of belastingverhogingen. Wij zijn nog steeds in afwachting van toegezegde beleidsmaatregelen vanuit de rijksoverheid om gemeenten in staat te stellen met nieuwe belastingsystematiek dit gat structureel te dekken.

Kenmerk: 2023/1577054

5/7

Investeringsniveau blijft op peil Ondanks het feit dat de gemeentefinanciën als gevolg van stijgende kosten, inflatie, het landelijk beleid rond de gemeentefinanciering en de renteontwikkelingen onder druk staan, blijven we investeren in Zandvoort. Het komend jaar zal naast de investeringen in onze openbare ruimte geïnvesteerd worden in de renovatie van Gebouw De Krocht en de Reddingspost Zuid. Andere indeling van de begroting De opzet van deze begroting is enigszins anders dan voorgaande jaren. Zo is de programma-indeling van het Fysiek Domein aangepast en de Gebiedsopgave Zandvoort is waar mogelijk in deze begroting opgenomen. Ook is de kostenverdeling geactualiseerd. De gemeenteraad is bevoegd om de programma-indeling aan te passen. De wetgeving (besluit begroting en verantwoording, BBV) bepaalt dat de indeling van de begroting en de jaarstukken identiek is. Dat betekent dat de jaarrekening 2023 nog volgens de ‘oude’ indeling zal zijn. Met het oog op de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024) staat er een aantal wijzigingen in de ruimtelijke ordening voor de deur. Met een aanpassing van de begroting kan daarop worden geanticipeerd. Met de Omgevingswet wil de overheid immers de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen.

Concreet betekent de aanpassing dat alle werkzaamheden met betrekking tot de ruimtelijke ordening in deze begroting gebundeld zijn onder programma 4 Ruimtelijke ontwikkeling, Toerisme & Economie. In programma 5 zal de nadruk worden gelegd op duurzaamheid. Met de keuze om de gebiedsopgave te integreren in de begroting, zorgen we er voor dat de begroting integraal vanuit verschillende vakgebieden en disciplines wordt vertaald naar concrete activiteiten. De opzet van de begroting is aangepast aan de ambities zoals die zijn neergelegd in het coalitieprogramma en de omgevingsvisie. 5. Risico’s en kanttekeningen Zandvoort kent een aantal risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn beschreven. Het betreft onder meer de noodzakelijke investering in het Raadhuis, welke nog niet in de begroting is opgenomen. Hiernaar vindt onderzoek plaats en de uitkomsten daarvan worden later dit jaar aan de raad gemeld. Ook de grondexploitaties blijven risicovol. Het weerstandsvermogen van de gemeenten is daarentegen nog altijd zeer goed. Dat betekent dat de gemeente in staat is om de risico’s op te vangen.

Kenmerk: 2023/1577054

6/7

6. Uitvoering Raadsleden ontvangen de digitale versie van de Programmabegroting 2024-2028 op 28 september en in de week daaropvolgend het boekwerk. Op 3 oktober vindt een technische toelichting voor raadsleden plaats. Raadsleden kunnen tot en met 17 oktober 12.00 uur technische vragen indienen voor de schriftelijke vragenronde. Deze worden uiterlijk 24 oktober beantwoord. De behandeling van de Programmabegroting in de commissie is gepland op 31 oktober 2023. De Algemene Beschouwingen worden gehouden op maandag 13 november 2023. De vastgestelde Programmabegroting dient vóór 15 november 2023 bij de provincie te zijn ingediend.

7. Bijlagen 1. Programmabegroting 2024-2028

Kenmerk: 2023/1577054

7/7