Raadsstuk- Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland-IJmond Zandvoort 2022

Raadsstuk

Onderwerp Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2022 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

2021/590926 Bluijs, G.J. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling ECDW Tichelaar, T. 023-5114840 ttichelaar@haarlem.nl In de gemeente Zandvoort en de regio is sprake van een tekort aan betaalbare woonruimte. In de Huisvestingsverordening legt de gemeenteraad regels vast voor de verdeling van de sociale huurwoningen en de samenstelling van de bestaande woningvoorraad. De huidige verordening loopt af en daarom is een nieuwe verordening opgesteld. De regels van de huidige Huisvestingsverordening worden grotendeels overgenomen, met een aantal aanscherpingen en een andere indeling. Aanscherpingen zijn: · Bij lokale voorrang de toevoeging lokale voorrang bij nieuwbouw sociale huurwoningen en de mogelijkheid om lokaal voorrang te verlenen aan mensen uit cruciale beroepsgroepen. · Twee nieuwe voorrangscategorieën: één voor Wmo-kandidaten met een verhuisadvies voor gelijkvloerse woningen en één voor de doorstroomregeling voor senioren en gezinnen (Regeling Passend Wonen van Pré Wonen bezit Zandvoort). · Een urgentiecategorie voor kwetsbare Zandvoorters die begeleiding bij het zelfstandig wonen nodig hebben (urgentieplus). · Regels voor woningvormen en omzetten. · Aanpassing van de huidige regels toeristische verhuur van woonruimte aan de nieuwe wetgeving met registratieplicht, nachtencriterium en meldplicht. De raad wordt voorgesteld de Huisvestingsverordening vast te stellen.

De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022 (Gemeenteraad 22 juni 2021). Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2021 (Gemeenteraad 22 juni 2021). Toezegging ‘Woningsplitsing en -vorming in nieuwe huisvestingsverordening’

Kenmerk: 2021/590926

1/8

Besluit College d.d. 16 november 2021

(Raadsnet toezeggingen 22 juni 2021). Raadsinformatiebrief ‘Beantwoording vragen n.a.v. commissiebehandeling raadsstuk ‘Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022’ (Raadsnet Mededelingen aan de Raad 18 juni 2021). Raadsinformatiebrief ‘Wet Toeristische verhuur van woonruimte’ kenmerk 2021/141042 (Raadsnet Mededelingen aan de Raad 13 april 2021). Versterking handhavingsinstrumenten toeristische verhuur van woningen (Gemeenteraad 29 januari 2019). Motie ‘Voorrang statushouders’ (Raadsnet Moties en amendementen 30 oktober 2018). Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2022 vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De Huisvestingswet geeft de gemeenteraad instrumenten om in te grijpen in de verdeling van woonruimte met de huisvestingsvergunning en een vergunningstelsel voor grip op de samenstelling van de woningvoorraad. De gemeenteraad kan uitsluitend van deze bevoegdheden gebruik maken als dat noodzakelijk is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan goedkope woonruimte. De wet bepaalt verder dat een Huisvestingsverordening maximaal vier jaar geldig is. De huidige Huisvestingsverordening vervalt op 1 juli 2022. Vaststelling van de nieuwe verordening vóór 1 januari 2022 is noodzakelijk om regels voor toeristische verhuur van woonruimte te behouden. Na 1 januari vervalt het overgangsrecht en komen de huidige regels voor toeristische verhuur van woonruimte in de verordening automatisch te vervallen.

Kenmerk: 2021/590926

2/8

De regels in de huisvestingsverordening 2022 zijn voor een belangrijk deel een voortzetting van de regels uit de huidige huisvestingsverordening, omdat deze in de basis voldeden. Op onderdelen zijn regels aangescherpt. De indeling van de huisvestingsverordening is aangepast en regionaal gelijkgetrokken. Met deze verordening zijn er verdere stappen gezet om het voorrangs- en urgentiebeleid zoveel als mogelijk regionaal gelijk te trekken. De uitstroomregeling (Pact voor uitstroom) is in de hele regio Zuid-Kennemerland en IJmond gelijkluidend. De belangrijkste regionale verschillen betreffen de toepassing van lokale voorrang (hoofdstuk 2: woonruimteverdeling) en de regels met betrekking tot de samenstelling van de woningvoorraad (hoofdstuk 3: voorraadbeheer). De nieuwe verordening is opgesteld in overeenstemming met de vastgestelde uitgangspunten, zoals besproken in de raadsvergadering van 22 juni 2021. De belangrijkste aanscherpingen in de Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/ IJmond: Zandvoort 2022 zijn: Hoofdstuk woonruimteverdeling: - Bij lokale voorrang de toevoeging voorrang bij nieuwbouw sociale huurwoningen en de mogelijkheid om lokaal voorrang te verlenen aan mensen uit cruciale beroepsgroepen (onderwijs en zorg).

- Twee nieuwe voorrangscategorieën: één voor Wmo-kandidaten met een verhuisadvies voor gelijkvloerse woningen en één voor de doorstroomregeling voor senioren en gezinnen (Regeling Passend Wonen van Pré Wonen bezit Zandvoort). - Een nieuwe urgentiecategorie voor kwetsbare woningzoekenden die begeleiding nodig hebben bij zelfstandig wonen (urgentieplus). Hoofdstuk voorraadbeheer: - De hele Zandvoortse woningvoorraad wordt naast onttrekking en kadastraal splitsen nu ook aangewezen als vergunningplichtig bij woningvormen en omzetten. - De regels rondom toeristische verhuur van woonruimte zijn afgestemd op de nieuwe landelijke regelgeving. Vanaf 1 januari 2022 geldt een registratieplicht (de eerder ingestelde eenmalige registratieplicht bij de gemeente en de reeds gedane meldingen komen te vervallen), een nachtencriterium en op een nog te bepalen datum meldplicht. In de nieuwe verordening worden de huidige regels voor de maatwerkregeling (25%), geen voorrang verlenen aan statushouders (motie ‘Voorrang statushouders 30 oktober 2018) en een vergunningplicht voor onttrekken en kadastraal splitsen gecontinueerd. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2022 vast te stellen.

Kenmerk: 2021/590926

3/8

3. Beoogd resultaat Door de Huisvestingsverordening 2022 vast te stellen blijven de regels voor de toewijzing van schaarse goedkope huurwoningen in stand en houden we grip op de samenstelling van de bestaande woningvoorraad. 4. Argumenten 1. Een huisvestingsverordening past in de afspraken in het Woonakkoord 2021-2025 van de regio Zuid-Kennemerland/IJmond. De zeven gemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond werken samen op het gebied van het woonbeleid. Sinds 2015 vormen de gemeenten in Zuid-Kennemerland/IJmond één woningmarktregio en zijn de regionale huisvestingsverordeningen zo veel mogelijk op elkaar afgestemd. In november 2018 zijn de woonruimteverdeelsystemen in de IJmondregio en Zuid-Kennemerland samengevoegd. Het is de uitdrukkelijke wens om de verordening gelijkluidend te houden. Door gelijkluidende regels binnen Zuid-Kennemerland en IJmond is er voor de woningzoekende meer duidelijkheid. In het Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond 2021-2025 is opgenomen, dat de nieuwe huisvestingsverordeningen regionaal worden afgestemd. 2. Er is sprake van schaarste in alle segmenten van de woningvoorraad. De wet bepaalt dat alleen beperkende regels in een huisvestingsverordening mogen worden gesteld voor woonruimte die schaars en goedkoop is.

De gemeenteraad moet aantonen dat er schaarste is en dat de inzet van het instrumentarium van de wet geschikt en proportioneel is om de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van die schaarste te bestrijden. Schaarste betreft: schaarste aan woonruimte in het algemeen, schaarste aan woonruimte met specifieke voorzieningen (bijv. zorgwoningen) en schaarste aan (betaalbare) huur- en koopwoningen voor de huidige inwoners van een gemeente. Met het vaststellen van de ‘Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022’ (gemeenteraad 22 juni 2021) heeft de raad schaarste vastgesteld in alle segmenten van de Zandvoortse woningvoorraad. Een onderbouwing is opgenomen in de toelichting van de nieuwe verordening. 3. De lokale voorrangsregeling blijft behouden en is aangescherpt. Voorrang bij economische of maatschappelijke binding (50% regionaal, waarvan de helft lokaal) blijft behouden in de nieuwe verordening. Toegevoegd is het verlenen van lokale voorrang bij nieuwbouw sociale huurwoningen en de mogelijkheid om lokaal voorrang te verlenen aan mensen uit cruciale beroepsgroepen. Jongerenwoningen kunnen met voorrang aan startend onderwijzend en/of verplegend personeel worden toegewezen. Een voorrangsregeling voor startend onderwijzend en verplegend personeel, kan bijdragen aan het behoud van deze belangrijke beroepsgroepen voor de gemeente Zandvoort.

Een onderbouwing om een voorrangsregeling voor deze groep te ontwerpen is toegevoegd aan de toelichting bij de verordening. Als onderdeel van de overwegingen om een beroepsgroep als voorrangsgroep toe te voegen, moet de branche aan kunnen tonen dat er ook

Kenmerk: 2021/590926

4/8

andere maatregelen in worden gezet om het personeelstekort aan te pakken. Burgemeester en Wethouders hebben de mogelijkheid om deze voorrangsregeling verder uit te werken in nadere regels. Een ontwerp-voorrangsregeling wordt eerst voorgelegd aan de betrokken beroepsorganisaties, woningcorporaties en huurdersorganisatie. Mocht het nodig zijn om ook andere beroepsgroepen toe te voegen als voorrangscategorie, dan kan dat met een wijziging van de verordening. 4. Er zijn aanvullende voorrangsgroepen en urgentiecategorieën toegevoegd, om doelgroepen passend te huisvesten. De voorrangsgroepen zijn op de volgende punten aangescherpt: 1. De woningen die in het kader van de verhuisregeling ‘Passend Wonen’ via de maatwerkregeling worden toegewezen, zijn opgenomen in een nieuwe voorrangscategorie voor senioren en gezinnen. 2. Een voorrangscategorie voor Wmo-kandidaten met een gelijkvloers verhuisadvies is toegevoegd. Voorwaarde is dat de kandidaat het woonprobleem niet zelf op kan lossen en de verhuizing op korte termijn nodig is (binnen 6 maanden). 3. Een aanvullende urgentiecategorie (urgentieplus) is opgenomen voor extra kwetsbare woningzoekenden die nu al in aanmerking komen voor een sociaal-/medische urgentie, maar niet goed zonder begeleiding zelfstandig kunnen wonen.

Hierdoor wordt het mogelijk om begeleiding als voorwaarde te verbinden aan de urgentie en om maatwerk te leveren bij het vinden van een passende woning met urgentieplus kan niet gereageerd worden op de geadverteerde woningen. Het doel van deze aanscherpingen is niet om meer groepen toe te laten tot de urgentie- en voorrangsregelingen, maar om binnen deze groep (die al in aanmerking komt voor een urgentie of voorrang) een gerichtere voorrang te verlenen of urgentie af te geven (formalisering van bestaande uitvoering). Hiermee krijgen (urgente) woningzoekenden een passender aanbod of aanvullende dienstverlening. 5. Er wordt ook in de nieuwe verordening rekening gehouden met de motie ‘Voorrang statushouders’. Op 31 oktober 2018 is de motie ‘Voorrang statushouders’ door de gemeenteraad aangenomen. In de motie roept de gemeenteraad het college op de voorrangsregeling voor statushouders niet meer op te nemen in de verordening. Ook in de nieuwe verordening is geen voorrang opgenomen voor statushouders. 6. De regels voor bescherming van de schaarse voorraad en beperking van negatieve gevolgen op de leefbaarheid worden met een vergunningplicht voor woningvormen en omzetten verder aangescherpt. De eengezinswoningen in de gemeente Zandvoort zijn een duidelijke aanvulling op de voorraad in de gemeente Zandvoort, de regio en elders in de MRA.

Dit type woning is nog steeds erg in trek bij veel woningzoekenden en wordt in de nieuwbouw nauwelijks gerealiseerd. We willen voorkomen dat dit

Kenmerk: 2021/590926

5/8

belangrijke deel van de voorraad, door woningvorming in kleinere appartementen of verkamering, afneemt. Met de toevoeging van meer betaalbare appartementen in de nieuwbouw, wordt behoud van aanbod van (betaalbare) grondgebonden woningen voor gezinnen belangrijker. Om de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte te beheersen, is het noodzakelijk de bestaande voorraad te beschermen met een vergunningsplicht voor woningvormen en omzetten. Hiermee wordt invulling gegeven aan de toezegging ‘Woningsplitsing en -vorming in nieuwe huisvestingsverordening’ van 22 juni 2021. 7. Een registratieplicht, een nachtencriterium en een meldplicht voor toeristische verhuur van woonruimte kan bijdragen aan het beperken van ongewenste neveneffecten door toeristische verhuur van woonruimte. Op 1 januari 2021 is de ‘Wet Toeristische Verhuur van Woonruimte’ in werking getreden. De wet biedt de mogelijkheid om toeristische verhuur van woonruimte te reguleren door een registratieplicht, een nachtencriterium, een meldplicht en, in uitzonderlijke gevallen, een vergunningsplicht in te stellen. De gemeenteraad is in april en in juni dit jaar hierover geïnformeerd door middel van de Raadsinformatiebrief ‘Wet Toeristische verhuur van woonruimte’ en met de ‘Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022’.

Door de registratieplicht wordt de informatiepositie van de gemeente verbeterd, waardoor gericht en effectief kan worden gehandhaafd. Door een nachtencriterium en meldplicht kunnen de negatieve neveneffecten door toeristische verhuur van woonruimte, zoals het onttrekken van schaarse woningen of het prijsopdrijvende effect van vakantieverhuur op de koopvoorraad, worden beperkt. De registratieplicht en het nachtencriterium treden na vaststellen van de verordening in werking per 1 januari 2022. De G4 en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben een landelijk registratiesysteem ontwikkeld. Hierop zal de gemeente Zandvoort per 1 januari 2022 aansluiten. De bepaling voor meldplicht treedt op een nader door het college te bepalen tijdstip in werking. Onderzocht wordt of en hoe ook hierbij kan worden aangesloten op een (gezamenlijk) systeem. De regels voor toeristische verhuur van woonruimte zijn in de nieuwe verordening conform de nieuwe wetgeving en het eerder vastgestelde beleid ‘Versterking handhavingsinstrumenten toeristische verhuur van woningen’ (gemeenteraad 29 januari 2019). De eerder ingestelde eenmalige registratieplicht en reeds gedane meldingen door aanbieders komen van rechtswege te vervallen. 8. Partners zijn betrokken bij het opstellen van de nieuwe huisvestingsverordening.

Betrokken partners, waaronder Pré Wonen, Huurders Platform Zandvoort en Woonservice zijn betrokken geweest bij het opstellen van de ‘Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022’ en de nieuwe verordening zelf. 5. Risico’s en kanttekeningen 1. De vergunningsplichten in de huisvestingsverordening blijven een beroep doen op capaciteit voor vergunningverlening en handhaving.

Kenmerk: 2021/590926

6/8

De benodigde capaciteit voor vergunningverlening wordt gedekt door inkomsten uit leges. Handhaving wordt gedekt uit het bestaande budget. In het handhavingsprogramma zijn prioriteiten vastgesteld. De handhaving op tijdelijke vakantieverhuur is in de prioritering opgenomen. Wanneer extra handhavingstaken bovenop de bestaande taken komen, moeten de prioriteiten in het handhavingsprogramma opnieuw worden vastgesteld en moeten extra middelen ter beschikking worden gesteld voor uitbereiding van capaciteit. Het handhavingsbeleid en de uitvoering van handhaving worden op gebruikelijke wijze geëvalueerd. 2. Een nieuwe regeling voor opkoopbescherming zal naar verwachting leiden tot een wijziging van de nieuwe verordening in begin 2022. De Huisvestingswet is in 2021 gewijzigd. Voor gemeenten is het met deze wijziging mogelijk geworden om koopwoningen te beschermen tegen opkopen en verhuren door investeerders (opkoopbescherming). Een gemeente kan tijdelijk een vergunningplicht invoeren voor de aankoop van goedkope en middeldure koopwoningen waarvan het doel is om deze in verhuur te brengen (waar dit de afgelopen 6 maanden niet het geval is geweest). Het doel van de wetgever is om deze woningen voor de koopstarter en middeninkomens te behouden en/of de leefbaarheid in buurten te behouden. Om de wet te kunnen toepassen moeten noodzaak, geschiktheid en proportionaliteit worden aangetoond.

Hiervoor zal o.a. data van het kadaster worden opgevraagd. De uitkomst zal waarschijnlijk leiden tot een tussentijdse wijziging van de verordening. Hiervoor volgt begin 2022 separaat een voorstel. 3. Gemeente moet voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders die elk half jaar wordt opgelegd door het Rijk. Elk halfjaar legt het Rijk de taakstelling voor het huisvesten van statushouders aan de gemeente op. De gemeente moet hieraan voldoen. Het laten vervallen van de voorrangsregels voor statushouders en dat vervangen voor directe bemiddeling binnen de vrije ruime kan als gevolg hebben, dat de gemeente niet kan voldoen aan de taakstelling. De Provincie zal bij taakverwaarlozing uiteindelijk in de plaats treden van de gemeente. De Provincie zal de statushouders huisvesten en de kosten daarvan verhalen op de gemeente. 6. Uitvoering Na vaststelling door de raad wordt deze verordening digitaal gepubliceerd in het Gemeenteblad Zandvoort (officielebekendmakingen.nl), met de vermelding dat de verordening geldt vanaf 1 januari 2022. Ook verschijnt er een nieuwsbericht op de website van de gemeente Zandvoort. Extra aandacht wordt gegeven aan communicatie omtrent de aangescherpte regels voor toeristische verhuur van woonruimte. Belanghebbenden woningcorporaties, Huurders Platform Zandvoort en de regiogemeenten worden geïnformeerd over de nieuwe verordening.

De regels in deze verordening worden in de loop van 2025 geëvalueerd. Voorbereidingen worden getroffen om de opkoopbescherming zo snel mogelijk in 2022 in te voeren.

Kenmerk: 2021/590926

7/8

7. Bijlagen Bijlage 1: Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2022 Bijlage 2: Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond: Zandvoort 2021 (er is geen was-wordt-lijst toegevoegd i.v.m. de gehele nieuwe opbouw van de verordening)

Kenmerk: 2021/590926

8/8